Blog

Księgi Biblii

Księgi Nowego Testamentu: lista 27 ksiąg po kolei i skróty

Jacek Obolewicz · · 18 min czytania

W tym artykule
  1. Cztery Ewangelie: pierwsze księgi Nowego Testamentu
  2. Księga historyczna: Dzieje Apostolskie
  3. Listy św. Pawła: lista 13 listów
  4. List do Hebrajczyków i listy powszechne
  5. Księga prorocka: Apokalipsa
  6. Skróty ksiąg Nowego Testamentu w jednym miejscu
  7. Ciekawostki z listy: najkrótsza księga Nowego Testamentu i inne liczby
  8. Od czego zacząć: co z tego dla mnie dzisiaj
  9. Posłuchaj w podcaście

Księgi Nowego Testamentu to 27 pism: cztery Ewangelie, Dzieje Apostolskie, 21 listów i Apokalipsa. Tyle samo jest ich w każdym wydaniu Pisma Świętego, zarówno katolickim, jak i protestanckim, więc na pytanie, ile ksiąg ma Nowy Testament, odpowiedź jest zawsze ta sama: 27. Poniżej znajdziesz je wszystkie po kolei, w takiej kolejności, w jakiej stoją w Biblii. A jeśli szukasz raczej wyjaśnienia, czym w ogóle jest Nowy Testament, skąd wzięła się ta nazwa i czy można mu ufać, to wszystko opisuję w artykule Nowy Testament: co to jest, 27 ksiąg po kolei i podział.

Przy każdej księdze podaję najpierw hasło, bo każda z nich skupia się na jednym wiodącym temacie i pokazuje jakąś jedną cechę charakteru Boga. Potem znajdziesz skrót, którego używamy na tej stronie, liczbę rozdziałów, autora, krótki opis, o czym jest dana księga, i link do naszego wstępu, jeśli chcesz wejść w nią głębiej.

Cztery Ewangelie: pierwsze księgi Nowego Testamentu

Na początek idą cztery relacje o życiu, śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. Samo słowo „ewangelia” znaczy dobra nowina, czyli to, co ci czterej autorzy mieli do przekazania, było dla nich przede wszystkim dobrą wiadomością. Czym te cztery opowieści różnią się od siebie i dlaczego mamy ich aż cztery, wyjaśniam w artykule o czterech Ewangeliach.

Ewangelia św. Mateusza

Hasło tej Ewangelii to Bóg Żydów: Królestwo Boże, jej skrót to Mt, a liczy 28 rozdziałów. Według tradycji napisał ją apostoł Mateusz, który był Żydem i pisał przede wszystkim do Żydów, dlatego zaczyna od rodowodu Jezusa, syna Dawida i syna Abrahama , a do Starego Testamentu nawiązuje ponad 130 razy. Jego czytelnicy znali te teksty, więc Mateusz cały czas pokazuje im, że w Jezusie spełnia się to, na co czekali. Więcej o tym mówię w odcinku Łącznik między Starym a Nowym Testamentem, a całą księgę opisuję we wstępie do Ewangelii św. Mateusza.

Ewangelia św. Marka

Hasło tej Ewangelii to Bóg pogan: Cierpiący Sługa, skrót Mk, a rozdziałów jest 16. Według tradycji autorem jest Jan Marek, uczeń apostoła Piotra. To najkrótsza z czterech Ewangelii, pełna akcji i pisana dla ludzi żyjących w Imperium Rzymskim, czyli głównie dla pogan, a nie dla Żydów. Cała krąży wokół jednego pytania, kim jest Jezus, a klucz do niej dają Jego słowa o tym, że przyszedł, aby służyć . Jeśli chcesz wiedzieć więcej, zajrzyj do wstępu do Ewangelii św. Marka.

Ewangelia św. Łukasza

Hasło tej Ewangelii to Bóg odrzuconych: Doskonały człowiek, skrót Łk, a rozdziałów jest 24. Według tradycji napisał ją Łukasz, towarzysz św. Pawła. Bardzo lubię to, że Łukasz od razu uczciwie przyznaje, że nie był naocznym świadkiem, ale wszystko dokładnie zbadał, zanim zaczął pisać . To właśnie w jego Ewangelii znajdziesz takie historie jak przypowieść o miłosiernym Samarytaninie, o synu marnotrawnym czy opowieść o drodze do Emaus. Opowiadam o tym w odcinku Solidny dokument historyczny, a tutaj masz wstęp do Ewangelii św. Łukasza.

Ewangelia św. Jana

Hasło tej Ewangelii to Bóg świata: Syn Boży, skrót J, a rozdziałów jest 21. Według tradycji napisał ją apostoł Jan i najpewniej powstała jako ostatnia z czterech i brzmi inaczej niż pozostałe trzy, bo mniej dba o kolejność wydarzeń, a bardziej o to, co one znaczą. Tylko u Jana są wesele w Kanie, nocna rozmowa z Nikodemem, wskrzeszenie Łazarza i umycie nóg uczniom, a cel całej księgi Jan podaje sam, wprost, pod koniec . Więcej znajdziesz we wstępie do Ewangelii św. Jana.

Księga historyczna: Dzieje Apostolskie

Dzieje Apostolskie

Hasło tej księgi to Bóg mocy: Rozprzestrzenianie się Ewangelii, skrót Dz, a rozdziałów jest 28. Napisał ją Łukasz, ten sam, który napisał trzecią Ewangelię, więc to w praktyce druga część jego dzieła, opowiadająca o tym, co działo się z uczniami po wniebowstąpieniu Jezusa. Plan całej księgi dają ostatnie słowa Jezusa na ziemi : uczniowie mają być świadkami w Jerozolimie, w Judei, w Samarii i aż po krańce ziemi, i dokładnie w tej kolejności Łukasz prowadzi potem swoją opowieść. Szczegóły znajdziesz we wstępie do Dziejów Apostolskich.

Listy św. Pawła: lista 13 listów

Dalej idzie trzynaście listów, które tradycja wiąże ze św. Pawłem. Ułożono je od najdłuższego do najkrótszego, przy czym najpierw idą listy do całych wspólnot, a potem do pojedynczych osób, dlatego List do Rzymian stoi na początku, a krótki List do Filemona na końcu. Kim był ich autor i jak z prześladowcy chrześcijan stał się apostołem, opowiadam w tekście o św. Pawle.

List do Rzymian

Hasło tego listu to Bóg sprawiedliwości: Sprawiedliwość Boża, skrót Rz, a rozdziałów jest 16. Napisał go św. Paweł z Koryntu, mniej więcej w roku 57. To najdłuższy i najważniejszy z jego listów, a jego myśl da się streścić tak: wszyscy potrzebujemy ratunku, Bóg przygotował go dla nas jako dar, a dar przyjmuje się przez wiarę. Teza całego listu pada już na samym początku . Jeśli po Ewangeliach chcesz sięgnąć po jakiś list, to na początek proponuję właśnie ten, a dlaczego, mówię w odcinku Wszyscy mamy problem. Całość opisuję we wstępie do Listu do Rzymian.

1 List do Koryntian

Hasło tego listu to Bóg świętości: Chrześcijańskie życie, skrót 1 Kor, a rozdziałów jest 16. Napisał go św. Paweł do wspólnoty w Koryncie, który był zamożnym miastem portowym, a wspólnota, którą tam wcześniej założył, miała mnóstwo kłopotów: podziały, rozwiązłość, spory o to, na co chrześcijaninowi wolno, bałagan na spotkaniach i wątpliwości co do zmartwychwstania. Paweł bierze te sprawy po kolei i wszystkie podpina pod jedno słowo, czyli miłość, i właśnie stąd znamy hymn o miłości. Więcej we wstępie do 1 Listu do Koryntian.

2 List do Koryntian

Hasło tego listu to Bóg słabości: Obrona służby apostolskiej Pawła, skrót 2 Kor, a rozdziałów jest 13. Autorem jest znowu św. Paweł, a to bardzo osobisty list, napisany po napiętych wymianach zdań z Koryntianami, w którym Paweł pisze o pojednaniu, o cierpieniu, o hojności, a także ostro broni swojego apostolstwa. Przewija się przez niego myśl, że Boża moc działa właśnie w ludzkiej słabości, jak skarb przechowywany w glinianych naczyniach . Szczegóły znajdziesz we wstępie do 2 Listu do Koryntian.

List do Galatów

Hasło tego listu to Bóg usprawiedliwienia: Wolność w Chrystusie, skrót Ga, a rozdziałów jest 6. Napisał go św. Paweł, bo do wspólnot w Galacji dotarli nauczyciele, którzy mówili, że oprócz wiary w Jezusa trzeba jeszcze przestrzegać całego prawa Mojżeszowego, więc Paweł pisze bez zwykłych uprzejmości na wstępie i bardzo stanowczo. Jego odpowiedź jest taka, że dobra nowina nie jest listą zasad do odhaczenia, tylko życiem i wolnością . Więcej we wstępie do Listu do Galatów.

List do Efezjan

Hasło tego listu to Bóg jedności: Błogosławieństwa w Chrystusie, skrót Ef, a rozdziałów jest 6. Autorem jest św. Paweł, który pisze go z więzienia. W pierwszej części Paweł zachwyca się tym, co Bóg dla nas zrobił, a w drugiej przechodzi do praktyki, czyli do jedności we wspólnocie, małżeństwa, rodziny i pracy, a na samym końcu opisuje zbroję Bożą. Całość opisuję we wstępie do Listu do Efezjan.

List do Filipian

Hasło tego listu to Bóg radości: Życie pełne radości, skrót Flp, a ma 4 rozdziały. Autorem jest św. Paweł, który znowu pisze z więzienia. Filippi było pierwszym miastem w Europie, w którym Paweł założył wspólnotę, a ten list to przede wszystkim podziękowanie za wsparcie, jakie od niej dostał. I zobacz, jaki to paradoks: człowiek siedzący w więzieniu uczy innych radości, która nie zależy od okoliczności. Więcej we wstępie do Listu do Filipian.

List do Kolosan

Hasło tego listu to Bóg wyższości: Dominacja Chrystusa, skrót Kol, a ma 4 rozdziały. Autorem jest św. Paweł, który również pisze go w więzieniu. Wspólnotę w Kolosach założył Epafras, a sam Paweł nigdy jej nie odwiedził, ale usłyszał, że ktoś podważa tam, kim naprawdę jest Chrystus. Odpowiada więc hymnem o Jezusie, który jest obrazem Boga niewidzialnego , a potem przechodzi do tego, jak to nowe życie ma wyglądać na co dzień. Szczegóły znajdziesz we wstępie do Listu do Kolosan.

1 List do Tesaloniczan

Hasło tego listu to Bóg zachęty: Troska o Kościół, skrót 1 Tes, a rozdziałów jest 5. Według tradycji napisał go św. Paweł, który w pozdrowieniu wymienia razem ze sobą Sylwana i Tymoteusza. To najstarszy z zachowanych listów Pawła, napisany w Koryncie około roku 51. Paweł chwali w nim młodą wspólnotę, która radzi sobie mimo nacisków z zewnątrz, i uspokaja tych, którzy martwią się o swoich zmarłych i o to, kiedy wróci Pan. Więcej we wstępie do 1 Listu do Tesaloniczan.

2 List do Tesaloniczan

Hasło tego listu to Bóg upomnienia: Życie w nadziei, skrót 2 Tes, a ma 3 rozdziały. Według tradycji napisał go św. Paweł i jest to najkrótszy z jego listów do całej wspólnoty. Paweł zajmuje się w nim trzema sprawami: prześladowaniami, plotkami, że dzień Pański już nastał, i ludźmi, którzy przez to przestali pracować. Jego rada jest bardzo prosta: trwajcie przy tym, co przyjęliście, i zajmijcie się swoim życiem. Całość opisuję we wstępie do 2 Listu do Tesaloniczan.

1 List do Tymoteusza

Hasło tego listu to Bóg pobożności: Wskazówki dla młodego ucznia, skrót 1 Tm, a rozdziałów jest 6. Według tradycji napisał go św. Paweł do Tymoteusza, swojego „własnego syna w wierze”, któremu powierzył opiekę nad wspólnotą w Efezie. Słowem przewodnim jest tu pobożność, którą najprościej rozumieć jako życie po Bożemu na co dzień. Razem z 2 Listem do Tymoteusza i Listem do Tytusa tworzy grupę tak zwanych listów pasterskich, czyli listów do ludzi, którzy opiekowali się wspólnotami. Więcej we wstępie do 1 Listu do Tymoteusza.

2 List do Tymoteusza

Hasło tego listu to Bóg wytrwania: Wezwanie do wiernej służby, skrót 2 Tm, a ma 4 rozdziały. Według tradycji napisał go św. Paweł i jest to jego ostatni list. Pisze go z więzienia, wiedząc, że żywy już z niego nie wyjdzie, więc zostawia Tymoteuszowi tylko to, co naprawdę najważniejsze. Przypomina mu, żeby wytrwał jak żołnierz, sportowiec i rolnik, i że Bóg dał nam ducha „mocy i miłości, i zdrowego umysłu” . Szczegóły znajdziesz we wstępie do 2 Listu do Tymoteusza.

List do Tytusa

Hasło tego listu to Bóg uczynków: Sposób postępowania, skrót Tt, a ma 3 rozdziały. Według tradycji napisał go św. Paweł do swojego współpracownika Tytusa, którego zostawił na Krecie, żeby uporządkował życie tamtejszych młodych wspólnot. Paweł pisze mu, jacy mają być przywódcy, jak ma wyglądać życie zwykłych wierzących i dlaczego w ogóle warto żyć lepiej, czyli z powodu łaski, którą już dostaliśmy, a nie po to, żeby na nią dopiero zasłużyć. Więcej we wstępie do Listu do Tytusa.

List do Filemona

Hasło tego listu to Bóg pojednania: Przebaczenie, skrót Flm, a ma tylko 1 rozdział, więc odnośniki zapisuje się w formie Flm 1,16. Według tradycji napisał go św. Paweł i jest to najkrótszy i najbardziej osobisty z jego listów. W gruncie rzeczy to jedna wielka prośba, żeby Filemon przyjął z powrotem swojego zbiegłego sługę Onezyma, ale już nie jako sługę, tylko jako brata . Całość opisuję we wstępie do Listu do Filemona.

List do Hebrajczyków i listy powszechne

Po listach Pawła idzie osiem pism, które nie noszą jego imienia, czyli List do Hebrajczyków i siedem listów powszechnych, napisanych przez Jakuba, Piotra, Jana i Judę. Razem z trzynastoma listami Pawła daje to właśnie 21 listów Nowego Testamentu.

List do Hebrajczyków

Hasło tego listu to Bóg wypełnienia: Wyższość Chrystusa, skrót Hbr, a rozdziałów jest 13. Nie wiadomo, kto go napisał, i szczerze mówiąc, nie jest to tu najważniejsze. Cały list krąży wokół jednego słowa, „lepszy”: Jezus jest lepszy od aniołów i od Mojżesza, daje lepsze przymierze i lepszą ofiarę, a w jedenastym rozdziale znajdziesz słynny opis tego, czym jest wiara . Autor odwołuje się do Starego Testamentu około stu razy, więc to raczej nie jest lektura na sam początek, o czym mówię w odcinku Wszystko lepsze. Więcej we wstępie do Listu do Hebrajczyków.

List św. Jakuba

Hasło tego listu to Bóg próby: Prawdziwa wiara, skrót Jk, a rozdziałów jest 5. Według tradycji napisał go Jakub, nazywany w Biblii bratem Pańskim, który był kluczową postacią pierwszej wspólnoty w Jerozolimie. To pięć krótkich rozdziałów rad w stylu Księgi Przysłów: o próbach i cierpliwości, o tym, co mówimy, o tym, jak traktujemy bogatych i biednych, i o wierze, którą widać w czynach, a nie tylko w słowach. Szczegóły znajdziesz we wstępie do Listu św. Jakuba.

1 List św. Piotra

Hasło tego listu to Bóg prześladowanych: Odpowiedź na cierpienie, skrót 1 P, a rozdziałów jest 5. Napisał go apostoł Piotr za pośrednictwem Sylwana , a adresatami są wspólnoty na terenie dzisiejszej Turcji, którym w otaczającym je świecie było naprawdę ciężko. Piotr przekonuje ich, że trudności są normalną częścią drogi wiary i że Bóg nie zostawia nas z nimi samych, bo zrodził nas do „żywej nadziei” . Więcej we wstępie do 1 Listu św. Piotra.

2 List św. Piotra

Hasło tego listu to Bóg cierpliwości: Ostrzeżenie przed fałszywymi nauczycielami, skrót 2 P, a ma 3 rozdziały. Napisał go apostoł Piotr i jest to pożegnalny list człowieka, który wie, że niedługo odejdzie, więc przypomina to, co najważniejsze: poznawajcie Jezusa i nie dajcie się zwieść. Ostrzega przed fałszywymi nauczycielami, a tym, którzy pytają, czemu Jezus jeszcze nie wrócił, odpowiada, że Pan wcale nie zwleka, tylko jest cierpliwy . Całość opisuję we wstępie do 2 Listu św. Piotra.

1 List św. Jana

Hasło tego listu to Bóg miłości: Relacja z Bogiem, skrót 1 J, a rozdziałów jest 5. Według tradycji napisał go apostoł Jan, a cały list odpowiada na jedno pytanie, które pewnie wielu z nas kiedyś sobie zadało: skąd mam wiedzieć, że naprawdę jestem uczniem Jezusa? Jan wraca do tych samych wątków jak do refrenu, czyli do światła, do posłuszeństwa i przede wszystkim do miłości, bo „Bóg jest miłością” . Opowiadam o nim w odcinku Jak sprawdzić, czy jesteś uczniem Jezusa, a więcej znajdziesz we wstępie do 1 Listu św. Jana.

2 List św. Jana

Hasło tego listu to Bóg prawy: Chrześcijańskie rozeznanie, skrót 2 J, a ma tylko 1 rozdział. Według tradycji napisał go Jan, który nazywa tu siebie starszym. List ma tylko 13 wersetów i spokojnie da się go przeczytać w dwie minuty, a mówi o dwóch sprawach: że miłość wyraża się w posłuszeństwie i że trzeba uważać na tych, którzy uczą czegoś innego, niż nauczał Jezus. Szczegóły znajdziesz we wstępie do 2 Listu św. Jana.

3 List św. Jana

Hasło tego listu to Bóg rozeznania: Chrześcijańska gościnność, skrót 3 J, a ma tylko 1 rozdział. Według tradycji napisał go Jan, który znowu przedstawia się jako starszy. To osobisty list do Gajusa, w sumie 14 wersetów, w którym Jan chwali go za gościnność i zachęca, żeby dalej wspierał tych, którzy wyruszają głosić Jezusa. Przy okazji pokazuje też przeciwny przykład, czyli Diotrefesa, któremu najbardziej zależy na tym, żeby być pierwszym. Więcej we wstępie do 3 Listu św. Jana.

List św. Judy

Hasło tego listu to Bóg ochrony: Walka o wiarę, skrót Jud, a ma tylko 1 rozdział. Napisał go Juda, który przedstawia się jako brat Jakuba . To dwadzieścia pięć wersetów o tym, że wiary trzeba bronić , bo między wierzących wkradli się ludzie, którzy Bożą łaskę traktują jak przyzwolenie na rozwiązłość. A kończy się ten krótki list jednym z najpiękniejszych uwielbień w całym Nowym Testamencie. Opowiadam o nim w odcinku Walcz o wiarę, a całość opisuję we wstępie do Listu św. Judy.

Księga prorocka: Apokalipsa

Apokalipsa św. Jana

Hasło tej księgi to Bóg wieczności: Objawienie Jezusa Chrystusa, skrót Ap, a rozdziałów jest 22. Autor przedstawia się jako Jan, a tradycja widzi w nim apostoła Jana. To ostatnia księga Biblii i zapis wizji, w której momentami bywa naprawdę ciężko, ale ostatnie słowo zawsze należy do Boga. Samo słowo „apokalipsa” nie znaczy katastrofy, tylko odsłonięcie, a tekst zaczyna się od słów „Objawienie Jezusa Chrystusa” . Finałem nie jest więc koniec wszystkiego, tylko nowe niebo i nowa ziemia. Dlaczego nie ma się czego bać, wyjaśniam w odcinku O co chodzi w Apokalipsie, a więcej znajdziesz we wstępie do Apokalipsy św. Jana.

Skróty ksiąg Nowego Testamentu w jednym miejscu

Mt, Mk, Łk, J, Dz, Rz, 1 Kor, 2 Kor, Ga, Ef, Flp, Kol, 1 Tes, 2 Tes, 1 Tm, 2 Tm, Tt, Flm, Hbr, Jk, 1 P, 2 P, 1 J, 2 J, 3 J, Jud, Ap. W dokładnie takiej kolejności te księgi stoją w Biblii, więc możesz tej listy używać także jako ściągawki do szukania.

Ciekawostki z listy: najkrótsza księga Nowego Testamentu i inne liczby

Wszystkie liczby poniżej pochodzą z przeliczenia tekstu Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej, więc pamiętaj, że numeracja wersetów w innych przekładach może się trochę różnić.

  • Najwięcej rozdziałów mają Ewangelia św. Mateusza i Dzieje Apostolskie, po 28, a dalej są Łukasz (24), Apokalipsa (22) i Jan (21).
  • Najmniej rozdziałów, bo tylko jeden, mają aż cztery księgi: List do Filemona, 2 List św. Jana, 3 List św. Jana i List św. Judy.
  • Najkrótsza księga Nowego Testamentu: pod względem wersetów jest to 2 List św. Jana (13 wersetów), tuż przed 3 Listem św. Jana (14), ale jeśli policzyć słowa, to krótszy okazuje się 3 List (238 wobec 250).
  • Najdłuższa księga to Ewangelia św. Łukasza, która ma 1151 wersetów, przed Mateuszem (1071) i Dziejami (1007).
  • Cały Nowy Testament ma 260 rozdziałów i 7957 wersetów. Cztery Ewangelie to razem 89 rozdziałów, a trzynaście listów Pawła niewiele mniej, bo 87. Resztę stanowią Dzieje (28), List do Hebrajczyków z listami powszechnymi (34) i Apokalipsa (22).

Od czego zacząć: co z tego dla mnie dzisiaj

Najprościej zacząć od jednej z Ewangelii, a z listów od krótkiego i bardzo praktycznego Listu św. Jakuba. Dlaczego akurat od tych i co czytać dalej, wyjaśniam w artykule o całym Nowym Testamencie. I wiem, że ta lista 27 ksiąg może trochę przytłaczać, ale nie musisz znać ich wszystkich od razu. Wybierz jedną, przeczytaj ją do końca i zobacz, co z niej w tobie zostaje, a potem sięgnij po następną.

Posłuchaj w podcaście

Jeśli chcesz przeczytać wszystkie te księgi razem ze mną, zajrzyj do planu czytania Biblii. Cały Nowy Testament zajmuje w nim ostatnie trzy miesiące, czyli dni od 275 do 365, a każdy dzień to fragment do przeczytania i odcinek, w którym opowiadam, co z niego wynika.

Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).