Solidny dokument historyczny

Cześć, z tej strony Jacek Sucharz, właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 305 i czytamy Ewangelię Łukasza, rozdział pierwszy. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj zaczynamy kolejny nowotestamentowy dokument, tym razem jest to Ewangelia według Łukasza. I tak jak wspomniałem też przy okazji Jana, zrobiliśmy tutaj małą zmyłkę, ponieważ z perspektywy tego, jak księgi są ułożone w kanonie nowotestamentowym, ostatnią relacją życia Jezusa, które nazywamy popularnie Ewangeliami, jest Jan, którego w zasadzie już skończyliśmy.

I wspomniałem też przy okazji wstępu do Jana, że Łukasz dlatego pojawi nam się na końcu, ponieważ Łukasz jest autorem dwóch dokumentów: Ewangelii według świętego Łukasza, jak również Dziejów Apostolskich. Dlatego teraz Ewangelię według świętego Łukasza, jak również Dzieje Apostolskie, przeczytamy jednym ciągiem, co wydaje mi się, że będzie całkiem ciekawym doświadczeniem, bo będziemy w zasadzie w dwóch księgach tego samego autora. A z drugiej strony kwestia też jest związana z tym, że w zasadzie nawet dla mnie było to małą zmyłką, że w ten sposób będziemy czytać, co z drugiej strony bardzo mi się spodobało. Wyniknęło to z tego, że na początku roku, kiedy była decyzja o tym, żeby nagrywać ten podcast, to zdecydowałem, że będę korzystał z planu czytania Biblii, który znalazłem w aplikacji YouVersion i tam akurat księgi Starego Testamentu były w kolejności takiej samej, jak są w kanonie hebrajskim, i jednocześnie okazało się, że jest tutaj też mała zmyłka, jeśli chodzi o kolejność Ewangelii, co, mówię, dla mnie jest całkiem fajną opcją, bo zawsze to coś innego. Niemniej jednak Łukasz normalnie jest trzecim w kolejności nowotestamentowym dokumentem i jest to dokument bardzo ciekawy, ponieważ jeśli chodzi o te relacje życia Jezusa, które mamy udokumentowane w księgach nowotestamentowych, Łukasz jest jedynym autorem, który od razu zaznacza, że w żaden sposób nie jest naocznym świadkiem.

I teraz wiem, że moglibyśmy sobie wrócić do kwestii Marka i powiedzieć: no Marek też nie był naocznym świadkiem, zgadza się. Niemniej jednak Marek, będąc uczniem Piotra, przedstawiał nam relacje najprawdopodobniej właśnie samego Piotra, więc tutaj... Moglibyśmy spojrzeć na Marka niejako na opisanie relacji naocznego świadka. Łukasz jednak od samego początku rysuje nam bardzo jasny cel, dlaczego powstał ten dokument, który właśnie teraz będziemy zaczynać czytać. I ten wstęp, jeśli chodzi o samego Łukasza, brzmi następująco: Bardzo wielu podjęło się już opisania wydarzeń, które miały miejsce wśród nas, zgodnie z tym, jak nam o nich opowiedzieli ci, którzy od początku byli ich naocznymi świadkami oraz poświęcili się służbie słowa.

Dlatego i ja najpierw wszystko od początku dokładnie zbadałem, a następnie postanowiłem ci to, dostojny Teofilu, po kolei opisać. Chcę, abyś miał pewność co do wiarygodności spraw, które ci wyłożono. Więc jedna rzecz, która tutaj się bardzo wybija, to jest to, że z jednej strony Łukasz od razu zaznacza: ja nie widziałem tego wszystkiego, ale zbadałem temat najlepiej jak mogłem. Po co? Po to, żeby adresat tego dokumentu, który tutaj jest określony jako Teofil, co wcale niekoniecznie jest jednoznaczne, że to musiała być jedna osoba, to mogła być tak naprawdę grupa osób, mógł to być taki trochę anonimowy adresat również, gdybyśmy spojrzeli sobie na znaczenie samego imienia, ma on mieć pewność co do wiarygodności spraw, które ci wyłożono.

Łukaszowi bardzo zależy na tym, żeby wiara owego Teofila nie opierała się tylko i wyłącznie na tym, co ktoś gdzieś mu powiedział, ale żeby rzeczywiście miał też taką mocną podstawę i pewność co do tego, że nikt mu kitu nie wciskał. Że to nie jest tak, że wiecie, ktoś sobie wymyślił jakieś tam historyjki i je opowiadał, i teraz tam Teofil w coś wierzy i w sumie nawet nie ma za bardzo pojęcia, czy to trzyma się kupy, czy nie trzyma się kupy. Więc Łukasz tutaj staje w miejscu takiego badacza, który sprawdza wszystko po to, żeby jednoznacznie móc Teofilowi pokazać, że słuchaj, twoja wiara jak najbardziej opiera się na konkretach. I to jest bardzo ważne, żeby nasza wiara opierała się na konkretach. Nie chodzi o to, żebyśmy, wiecie, wierzyli tylko na zasadzie: a, bo ktoś mi powiedział i tak wydaje mi się, że to ma sens.

Warto jest sprawdzać, warto jest grzebać, warto jest dopytywać, warto jest zadawać trudne pytania, bo tak jak to wielokrotnie już wspomniałem, Biblia nie boi się trudnych pytań i jest w stanie sama spokojnie się obronić. Więc tutaj mamy początek samego Łukasza i później, jak będziemy czytać Dzieje Apostolskie, no to zobaczymy, że tak naprawdę Dzieje Apostolskie są... Kontynuacją już z perspektywy czasu po tym, jak Jezus po samym zmartwychwstaniu zakończył swoją misję tutaj na ziemi, udał się do nieba i zostawił uczniów i w jaki sposób dalej ta historia tych uczniów Jezusa się potoczyła. Kilka rzeczy, na które chciałbym zwrócić też na samym wstępie uwagę, jeśli chodzi o samego Łukasza, to jest to, kim w zasadzie gość był. No bo tutaj warto byłoby też zastanowić się, czy w ogóle ten dokument jest jakkolwiek wiarygodny, czy to ma sens, czy nie ma sensu, czy możemy na nim polegać.

I teraz samo to, że przypisujemy autorstwo tego konkretnego dokumentu do Łukasza wcale niekoniecznie jest takie oczywiste, bo gość nigdzie się nie przedstawia z imienia. Więc znowu mogliśmy powiedzieć, a skąd wiesz, że to jest jakiś Łukasz, a może to jest ktoś inny. I teraz ogólnie rzecz biorąc, postać, która ma na imię Łukasz, będzie nam się pojawiała na kartach Nowego Testamentu. Nie żeby jakoś tam szczególnie dużo, ale będzie kilka miejsc w listach samego Pawła, który będzie zwracał uwagę na Łukasza jako jednego ze swoich współpracowników, jak również jego właśnie bezpośrednich towarzyszy. I jedna rzecz, która też wydarzy się z perspektywy Dziejów Apostolskich, to jest taki zwrot, który nastąpi w pewnym miejscu, gdzie relacja Łukasza będzie taka na zasadzie, że oni coś tam robili, oni, oni, oni.

Będzie opisywał innych uczniów Jezusa, apostołów, różne ich tam wydarzenia z nimi związane, aż w pewnym momencie, w szesnastym rozdziale, to oni, oni zmieni się na my. I tutaj widzimy, że autor wyraźnie staje się częścią tej historii, którą opisuje. Dodatkowo jest jeszcze kilka relacji pozabiblijnych, które wskazują nam na to, że właśnie Łukasz jest tym, który napisał ten dokument, więc gdybyśmy chcieli sięgnąć do samej Biblii, mogłoby być to wcale niekoniecznie takie proste, znaczy proste to w sumie byłoby niewykonalne, żeby jednoznacznie powiedzieć, o, to na pewno chodzi o Łukasza. Z drugiej strony, kiedy weźmiemy sobie to, co w Biblii mamy napisane, plus historię, takie, wiecie, nie historię jakiejś strasznie późnej, mówimy tutaj o, nie wiem, kilkudziesięciu, stu, dwustu latach później, to zobaczymy, że w tradycji pierwszego Kościoła Łukasz był tym, któremu przypisywano autorstwo właśnie tych dwóch dokumentów. Sama sprawa tego, czy te dokumenty są wiarygodne, czy nie i czy warto na nich polegać, też jest o tyle ważna, że w zasadzie my tutaj mówimy o dwóch księgach. które są najdłuższymi księgami w całej Biblii, bo Ewangelia według Łukasza jest zdecydowanie najdłuższa, zaraz po tym są Dzieje Apostolskie i niewiele brakuje, żeby Ewangelia Mateusza też objętościowo była taka jak Dzieje Apostolskie, no ale jednak trochę tam słów będzie mniej, więc Ewangelia według Mateusza będzie na trzecim miejscu.

Ale tym samym ważne jest to, że teraz czytamy materiał, który stanowi nieco ponad 27% wszystkich tekstów w zbiorze ksiąg, który my dzisiaj nazywamy Nowym Testamentem. Więc widzimy, że mamy tutaj naprawdę ogromną ilość materiału jednego autora i tym samym Łukasz jest drugim po Pawle autorem tekstów nowotestamentowych, jeśli chodzi o ich objętość, więc tego jest naprawdę, naprawdę bardzo dużo. Kwestii związanych z tym, kim sam Łukasz jest, jest też kilka, jest kilka różnych teorii, często gęsto to są rzeczy, których no nie wybronimy w żaden sposób i też nie żeby one miały jakieś większe znaczenie, jak chociażby to, że Łukasz był artystą i on tam później malował obrazy rzekomo, czy tam Marii, Pawła, Piotra, no niekoniecznie jesteśmy w stanie znaleźć na to jakieś tam twarde dowody. Niemniej jednak jedna kwestia związana z Łukaszem jest jeszcze ważna i chciałbym zwrócić na nią uwagę. Czy Łukasz był Żydem, czy był poganinem?

I tutaj znowu jest to dosyć ważne z perspektywy tego, jak ten dokument w ogóle wygląda, jak będzie nam się go czytało. I ogólnie rzecz biorąc, zdania tutaj są podzielone, jak to często gęsto, jeśli chodzi o teksty biblijne i kwestie historyczne, zdania są podzielone. Teraz jest grono osób, które na podstawie w zasadzie jednego fragmentu Pawła, w którym wymienia on z imienia Żydów i pogan, Łukasza stawia poza Żydami, dlatego też niektórzy przyjmują, że na podstawie tego jednego fragmentu z Listu do Kolosan z całą pewnością Łukasz był poganinem. I teraz wcale niekoniecznie to musi tak być, że Łukasz był poganinem, mógł on być spokojnie też zhellenizowanym Żydem, czyli Żydem, który nie mieszkał na terenach Izraela, ale mieszkał gdzieś poza samym Izraelem, niemniej jednak jeśli chodzi o swoją taką narodową tożsamość, był on Żydem, niemniej jednak mieszkającym na terenach greckich. I tutaj zresztą nawet na przykładzie tego fragmentu, o którym wspomniałem z Dziejów Apostolskich z szesnastego rozdziału, gdzie ta narracja zmienia się na... na oni, oni, na my.

To też możemy na przykład przypisać sobie miasto, w którym ta zmiana nastąpiła. Jest to jakiś tam jeden z tropów, skąd Łukasz w ogóle pochodził. Niemniej jednak szansa jest naprawdę duża, nawet w moim odczuciu ogromna, że Łukasz właśnie był właśnie takim schelenizowanym Żydem na podstawie chociażby tego, że to, w jaki sposób odnosi się on do kwestii kulturowo związanych z judaizmem, jest naprawdę wyjątkowe. Ciężko znaleźć by było poganina, który aż tak dobrze kumał judaizm, a czytając Łukasza, ja wiem, że może dla nas gołym okiem to nie będzie takie oczywiste, ale nawet jeśli sobie sięgniemy po teksty, które mamy dzisiaj, w zasadzie jeden rozdział, to zobaczymy, że tam odniesień starotestamentowych chociażby jest naprawdę gęsto. Gdybyśmy sięgnęli sobie dzisiaj tylko do spotkania Marii i Elżbiety, Elżbiety, która była mamą Jana Chrzciciela i Marii, która, no oczywiście wiemy, kim była Maria, tak, to podczas tego spotkania Maria wypowiada słowa, które możemy dzisiaj znać jako Magnificat lub, nazwijmy to sobie pieśnią czy modlitwą Marii, które brzmią następująco: Moja dusza wywyższa Pana, mój duch raduje się dzięki Bogu, mojemu wybawcy, gdyż zwrócił uwagę na pokorę swojej służącej, bo odtąd wszystkie pokolenia uważać mnie będą za szczęśliwą, ponieważ Wszechmocny zrobił dla mnie rzecz wielką.

Święte jest Jego imię, a Jego miłosierdzie trwa przez pokolenia dla tych, którzy okazują Mu cześć. Okazał moc swoim ramieniem, rozproszył tych, którzy chełpią się zamysłami swoich serc. Władców zrzucił z tronów, a pokornych wywyższył. Potrzebujących obsypał dobrami, a bogatych odprawił z niczym. Ujął się za swoim sługą Izraelem, okazał miłosierdzie, jak obiecał naszym ojcom Abrahamowi i jego potomstwu na wieki.

Dalej czytamy, że Maria pozostała u Elżbiety około trzech miesięcy, po czym wróciła do swojego domu. W samej tej krótkiej modlitwie moglibyśmy znaleźć odniesienia do naprawdę ogromnej ilości tekstów starotestamentowych. I tutaj będziemy mieli zarówno psalmy, proroków, Izajasza między innymi, Samuela, Księgę Rodzaju, Habakuka, ba, nawet mądrości Syracha możemy tutaj znaleźć, więc naprawdę masa starotestamentowego materiału w tej jednej pieśni. Ktoś, kto w ogóle nie kumał kultury, ciężko by było, żeby to ot tak sobie machnął. No, będzie takich momentów jeszcze całkiem sporo, gdzie zauważymy to, że Łukasz naprawdę pisał swój dokument, który był bardzo mocno osadzony w realiach żydowskich.

To jest znowu ważne dla nas z tego też powodu, że jeśli przyjdzie nam na myśl to, że po co czytać Stary Testament, bo w ogóle Stary Testament jest taki trudny i tak dalej, no to Stary Testament jest tłem całego Nowego Testamentu i zwyczajnie po prostu ciężko jest przejść wobec niego obojętnie i powiedzieć: A, to mnie nie dotyczy, mnie interesuje teraz tylko Nowy, bo żeby naprawdę zakumać Nowy, dobrze jest znać Stary. Znaczy niezbędne jest znać Stary Testament, bo inaczej zwyczajnie Nowy będziemy czytać na zasadzie: Okej, wiem niby o co chodzi, ale tak naprawdę nie wiem, skąd to się wzięło i to jest niemała zagwostka. Więc Łukasz naprawdę jest ciekawym dokumentem, ciekawym też o tyle, że jest on bardzo precyzyjny, bardzo szczegółowy. Niektórzy przypisują to temu, że w jednym z miejsc Łukasz będzie przedstawiony jako lekarz i dlatego później będzie się mówiło, że Łukasz, dlatego że był lekarzem, on przypisywał taką ogromną uwagę do szczegółów i wcale niekoniecznie to musiało tutaj być kwestią, która rzeczywiście sprawiała, że Łukasz zwracał taką uwagę na szczegóły, ale kilka rzeczy, które są ważne, jeśli chodzi o Łukasza, jeśli chodzi też o jego wiarygodność taką historyczną, bo ten dokument jest dokumentem bardzo mocno historycznym. W obu tych dokumentach, które będziemy czytać, zarówno Ewangelii według Łukasza, jak również Dziejach Apostolskich, Łukasz nazwie 32 kraje, 54 miasta, 9 wysp i tutaj nie będzie żadnego błędu, co też potwierdzą nam późniejsi żeglarze, którzy rzeczywiście będą analizować to, czy na przykład to, w jaki sposób Łukasz opisuje podróże Pawła z Palestyny do Włoch, tutaj akurat chodzi o ostatnią podróż, bardzo precyzyjnie wszystko będzie określone, zero jakiegokolwiek błędu.

Do tego jeszcze pojawią się nam imiona różnych prokonsulów, tetrarchów, jakichś tam innych oficjeli, którzy żyli w tamtych czasach i tu znowu nie będzie żadnego błędu. Wszystko tak naprawdę jest do zweryfikowania z perspektywy jak najbardziej historycznej. I też zresztą postać, którą wspomniałem kilkukrotnie, historyk, który nazywał się Sir William Ramsay, który był bardzo sceptycznym gościem, jeśli chodzi o w ogóle kwestię dokumentów. Łukasza wybrał się na Bliski Wschód, żeby to zweryfikować. No i po tym, jak rzeczywiście próbował podważyć wiarygodność jego dokumentów, poświęcając lata na to, żeby zbadać temat, zobaczyć, czy rzeczywiście sprawy mają się tak, jak Łukasz pisze, podsumował to tym, że Łukasz jest historykiem najwyższych lotów i powinien być on umieszczany na równi z największymi historykami.

Więc tutaj mamy znowu niezależnego historyka, który, choć był sceptyczny, zmienił zdanie, bo okazało się, że kiedy uczciwie zbadał temat, to nie można było powiedzieć, że Łukasz nie jest historykiem, a naprawdę porządnym, wartościowym dokumentem. Więc tyle z mojej strony, jeśli chodzi o samą kwestię związaną z takim ogólnym wstępem do dokumentów, których autorem jest Łukasz. Niemniej jednak wciąż dzisiaj mamy tekst, który też jest bardzo ciekawy, bo w zasadzie mamy jeden rozdział, z którego już dwa fragmenty sobie wspomnieliśmy, zarówno z wstępu, jak i Magnificat, ale w tym jednym rozdziale dzieje się dużo, dużo więcej. I właśnie to jest też coś, co jest wyjątkowe u Łukasza, to jest to, że jeśli chodzi o opis narodzenia Jezusa, młodości Jezusa też, o czym porozmawiamy chwilkę w kolejnym odcinku, tego jest więcej zdecydowanie niż było u czy to Mateusza, czy Marka. Ja na nie będę nawet wspominał, bo ja w zasadzie do kwestii narodzenia Jezusa nie odnosi się w żaden bezpośredni sposób.

Tutaj jednak jedna rzecz, która jest dosyć ciekawa, to jest to, że w tym jednym rozdziale mamy dwa spotkania z aniołem. Na początku z aniołem spotyka się Zachariasz, a później z aniołem spotyka się Maria. I jedna i druga postać spotyka się z tym aniołem po to, żeby usłyszeć, że będą mieli dzieci. I w jednym i w drugim przypadku te dzieci, czy to dziecko, nie powinno w żaden sposób się pojawić, bo tak, jeśli chodzi o Zachariasza i Elżbietę, którzy byli rodzicami Jana Chrzciciela, no to oni byli na tyle starzy, że już no nie bardzo o dzieciach można było myśleć, a jednocześnie też byli bezdzietni. Z drugiej strony Maria sama zwraca uwagę na to: No, drogi panie Aniele, ale ja nie współżyłam z mężem w żaden sposób, więc jak miałabym urodzić dziecko?

Więc znowu mamy kolejną osobę, która nie powinna mieć dzieci, a dziecko jest jej zapowiedziane. I bardzo ciekawa rzecz jest tutaj taka w tej historii, ja osobiście ją bardzo lubię, bo tak próbuję sobie wyobrazić czasami, wiecie, spotkanie z aniołem. Po prostu, wiecie, robisz swoje rzeczy i nagle przychodzi do ciebie anioł i coś ci tam ogłasza, co wydaje się być zdecydowanie nieprawdopodobne. I Zachariasz, będący kapłanem, będący gościem, wiecie, religijnie porządnie wyedukowanym, gościem, który powinien znać się na rzeczy, no nie powinien jakoś szczególnie być zaskoczony tym aniołem, no bo też jakiś historyk na temat spotkań anielskich mógł znać chociażby z samej historii starotestamentowych. Druga rzecz jest taka, że wygląda na to, z tego co później Gabriel będzie mówił do Zachariasza, jest to, że zarówno on, jak i Elżbieta modlili się o dziecko, bo na samym początku, kiedy anioł ukazuje się Zachariaszowi, który pełni wtedy służbę kapłańską, anioł mówi: Przestań się bać, Zachariaszu, twoja modlitwa została wysłuchana.

Twoja żona Elżbieta urodzi ci syna i nadasz mu imię Jan. I dalej tam anioł opisuje jakieś tam dodatkowe szczegóły związane z tym tematem, z tym, kim Jan będzie. I to jest dosyć zaskakujące, bo czasami są takie sytuacje, gdzie modlimy się o coś, modlimy się, no i nic się nie dzieje, nic się nie dzieje. I tutaj nagle mamy takich ludzi, Elżbietę i Zachariasza, którzy też modlili się o dziecko i nic się nie działo, aż w końcu, kiedy oni już dali sobie spokój, to okazuje się: Hej, ale wasza modlitwa została wysłuchana. Słuchajcie, no trzeba było poczekać na właściwy czas.

Teraz jest ten czas właściwy na to, żeby wasz syn przyszedł na świat. Niemniej jednak Zachariasz tutaj oczywiście: No ale po czym ja to poznam? Przecież jestem stary, a moja żona też nie jest młodą kobietą. No i znowu gość taki, jak on mógłby znać historię Abrahama. No mógłby, wypadałoby.

Zresztą to się śmieję, ale tak, znał z całą pewnością i w żaden sposób nie skleił tego, że podobna historia może wydarzyć się wobec niego, wobec jego żony, którzy byli naprawdę wyjątkowymi postaciami, też z perspektywy tego, jak się prowadzili, bo wcześniej w szóstym wersecie było napisane, że byli oni sprawiedliwi wobec Boga, postępowali nienagannie według wszystkich przykazań i ustaw prawa, więc naprawdę byli oni postaciami wyjątkowymi, znali historię starotestamentowe lepiej niż prawdopodobnie ktokolwiek z nas je zna i jednocześnie zdziwko było niemałe, do tego stopnia to zdziwko było niemałe, że doprowadziło wręcz do niewiary. Na zasadzie: Panie, Aniele, ja nie wierzę, że to jest możliwe, żeby coś takiego się wydarzyło. Na co te wątpliwości Zachariasza słyszy on następującą odpowiedź: Ja jestem Gabriel, wybrany, by stawać przed Bogiem. Zostałem posłany do ciebie, aby przemówić i ogłosić ci te dobre wieści. I wiecie, no okej, samo to, że gość powie, że jest Gabrielem i stoi przed Bogiem, to niekoniecznie sprawiło, że Zachariasz pomyślał: A, dobra, okej, w sumie rzeczywiście, sorry, nie załapałem, nie załapałem, że jesteś aniołem, że jesteś tak wyjątkową postacią, no wybacz, nie skumałem.

Dalej Gabriel zapowiada to, że straci on mowę aż do dnia, kiedy wszystko się tutaj wypełni, no i rzeczywiście Zachariasz traci mowę, którą odzyskuje dopiero, kiedy jego syn się rodzi i trzeba mu nadać imię, i Zachariasz zgodnie z tym, co powiedział anioł, nazywa go Jan. Z drugiej strony mamy postać Marii, która znowu przychodzi do niej anioł i zdecydowanie jest przerażona, zresztą nawet o tym czytamy, że po przybyciu anioł powiedział: Witaj, obdarzona łaską, Pan z tobą, szczęśliwa jesteś między kobietami. Lecz ona przerękła się tych słów i zaczęła się zastanawiać, co by to powitanie mogło oznaczać. Anioł zaś jej powiedział: Przestań się bać, Mario, znalazłaś łaskę u Boga, zajdziesz w ciążę i urodzisz syna i nadasz mu imię Jezus. Będzie on kimś wielkim, nazwą go Synem Najwyższego, Pan Bóg da mu też tron jego ojca Dawida, będzie on królował nad domem Jakuba na wieki, a jego królestwu nie będzie końca.

I Maria w zasadzie wygląda na to, że wcale niekoniecznie miała postawę taką jak Zachariasz, choć też miała pewne wątpliwości, bo uczciwie mówi: Okej, jak to się stanie, skoro nie współżyłam jeszcze z mężem? No i później anioł jej tłumaczy, że Duch Święty stąpi na ciebie i moc Najwyższego okryje cię swym cieniem, dlatego też święte dziecko... Dziecko, które się urodzi, będzie nazwane Synem Boga. Również twoja krewna Elżbieta poczęła syna w swym podeszłym wieku, ta, która uważano za niepłodną, jest już w szóstym miesiącu. Żadne słowo Boga nie pozostanie bowiem bez spełnienia.

Maria odpowiedziała: Oto jestem, gotowa służyć Panu, niech mi się stanie według twego słowa. I anioł odszedł od niej. Z jednej strony Maria była tutaj postacią, która zdecydowanie nie była tak obeznana pewnie ze wszystkimi kwestiami związanymi z wiarą, jak był Zachariasz, który był kapłanem. Była prostą dziewczyną. Była dziewczyną, która, okej, ona również wychowywała się jak najbardziej w tej samej rzeczywistości religijnej co Zachariasz, niemniej jednak tamten był profesjonalistą.

Ona była zwykłą dziewczyną, która była częścią tej całej historii narodu izraelskiego, też częścią tej historii dziedzictwa wiary, takiego samego jak Zachariasz, niemniej jednak tamten był fachowcem. Ona tym fachowcem zdecydowanie nie była. Niemniej jednak po tych dwóch historiach widzimy, że Bóg wcale niekoniecznie potrzebuje fachowców, którzy odpowiedzą na jego wyzwanie. On potrzebuje ludzi, którzy zwyczajnie nie będą zadawali za dużo pytań i nie będą wątpili w to, co on może uczynić, tylko uczciwie powiedzą: Hej, okej, jestem gotowy na to, żeby zrobić to, do czego mnie przeznaczyłeś, do czego mnie przygotowałeś. Z tych dwóch historii ważna to jest dla nas lekcja, żebyśmy pamiętali o tym: nieważne, skąd jesteś, nieważne, jaka jest twoja historia, nieważne, jaka jest twoja przeszłość, nieważne, jak dużo wiesz na temat Biblii, nieważne, jak dużo wiesz na temat wiary i różnych tam kwestii z wiarą też związanych.

Ważna jest jedna rzecz: jak zareagujesz na Boże wezwanie, jak zareagujesz na Boży głos, który chce ciebie i mnie również prowadzić, chce nadawać kierunek naszemu życiu. Czy będziemy tymi, którzy powiedzą: A skąd mam wiedzieć, a czy to rzeczywiście, a może mi się coś pomyliło, czy jednak powiemy: Okej, Boże, jeżeli Ty jesteś, to jestem gotowy robić dokładnie to, do czego mnie przygotowałeś, po to, żebym mógł zrealizować plan, który Ty masz dla mojego życia. Bardzo lubię osobiście te dwie historie, tym bardziej, że mamy je właśnie w jednym rozdziale. Przed nami dalej będzie jeszcze trochę rzeczy, których nie będziemy mieli też, czy nie mieliśmy wcześniej u innych ewangelistów, dlatego tym bardziej Łukasz będzie lekturą bardzo, ale to bardzo ciekawą. Jeszcze trochę pewnie więcej sobie porozmawiamy, szczególnie o takich kwestiach jak do kogo faktycznie...

Łukasz pisał, na co on zwracał uwagę w swojej relacji życia Jezusa. Niemniej jednak dzisiaj znowu wyszedł nam dosyć długi odcinek, jak to często gęsto bywa w przypadku wstępów, a już szczególnie wstępów do trochę dłuższych ksiąg. Gdybyście mieli jakieś dodatkowe pytania, możecie wejść na stronę bibliawrok.pl bądź możecie do mnie napisać na adres jacek@bibliawrok.pl. I do usłyszenia w kolejnym odcinku.