Boże Narodzenie, którego nikt się nie spodziewał

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 306 i czytamy Ewangelię Łukasza, rozdziały 2 i 3. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj w relacji Łukasza na samym początku mamy fragment, który jest znowu jednym z bardziej, wydaje mi się, znanych fragmentów z Biblii, ponieważ nie wiem, jak było u was, u mnie w domu, zresztą do dzisiaj jest tak, że kiedy w czasie Bożego Narodzenia spotykamy się u moich rodziców, to zawsze na samym początku czytamy sobie właśnie słowa z Ewangelii Łukasza z początku drugiego rozdziału, gdzie jest napisane, że właśnie w tym czasie ukazał się dekret cesarza Augusta, aby ludność całego cesarstwa rzymskiego poddała się spisowi. Pierwszy ten spis miał miejsce, gdy Kwiryniusz był namiestnikiem Syrii.

Wszyscy zatem szli do spisu, każdy do swojego miasta. Udał się też Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawida, Betlejem, dlatego że pochodził z domu i z rodu Dawida. Miał tam być spisany wraz z poślubioną sobie Marią, która spodziewała się dziecka. Akurat gdy tam byli, nadszedł czas jej rozwiązania i urodziła swojego pierworodnego syna, owinęła go w pieluszki i ułożyła w żłobie, ponieważ w gospodzie nie było dla nich miejsca. I dalej jest opisana historia też pasterzy, którzy również znowu mają spotkanie z aniołami, nie z jednym, ale z większą ekipą, którzy dowiadują się o tym, że narodził się Zbawiciel, przyszły król Izraela, no i udają się do Betlejem, żeby zobaczyć, o co tam tak naprawdę chodzi.

I jeśli chodzi o tą historię, to jest tutaj jedna rzecz, na którą chciałbym zwrócić uwagę, która może trochę zrujnuje nasze takie, wiecie, pocztówkowe chrześcijaństwo i pocztówkową wersję Bożego Narodzenia, bo nie wiem, czy zwróciliście kiedykolwiek uwagę na to, że ani u Mateusza, ani u Łukasza, nie wspominając już o Marku, który w zasadzie w ogóle o narodzeniu Jezusa nie mówi, przechodzi od razu do akcji, nie pojawia się tam żadna stajenka, więc mówię o tym dlatego, że my często mamy taki, wiecie, taki ładny, cukierkowy obraz tego, w jaki sposób Jezus się narodził. Niemniej jednak, gdybyśmy spojrzeli sobie na całą historię tego, co tam się dzieje, jest dziewczyna, która wie, że ma urodzić syna. Wie, że ma urodzić tego syna w zasadzie nie współżyjąc wcześniej ze swoim mężem, nam wtedy jeszcze narzeczonym, choć tutaj to znowu kulturowo moglibyśmy sobie porozmawiać o tym, jak ta kwestia narzeczeństwa wyglądała, jaka to była już poważna sprawa. Niemniej jednak wie jedno: nie powinnam mieć dzieci, a wygląda na to, że jestem w ciąży. I tak jak Anioł jej wytłumaczył, to jest za sprawą Ducha Świętego.

Wyobraźcie sobie dziewczynę, która idzie do rodziców: Mój, słuchajcie, jestem w ciąży, ale spoko, wszystko luz, to Duch Święty, to nic się nie martwcie. No historia co najmniej niespotykana i rodzice pewnie też mieli niemałą zagwozdkę, żeby: Rozgryźć, co my w ogóle z nim tutaj teraz zrobimy? Co to w ogóle jest za historia? Niemniej jednak dla Marii historia była naprawdę bardzo, ale to bardzo też pokręcona, do tego stopnia, że akurat dzisiaj właśnie też u Łukasza będziemy mieli teksty, które tak jak chociażby w drugim rozdziale, w 51 wersecie czytamy, że Jego matka natomiast zachowywała w sercu wszystkie te sprawy i zdarzenia. I widzimy, to Łukasz często to podkreśla, że dla Jego matki to po prostu była ciągle historia, gdzie ona próbowała sobie to poukładać, o co tak naprawdę w tej całej historii chodzi.

I teraz, jeśli chodzi o samą kwestię narodzenia, to jedna informacja odnośnie lokalizacji, poza tym, że to było Betlejem, to wiemy, że Jezus miał być złożony w żłobie. I znowu, my mamy taki obraz, wiecie, drewnianego jakiegoś żłóbka, sianko i te sprawy. Niemniej jednak szansa na to, że tam jakiekolwiek drewno chodziło, jest dosyć wątpliwa, ponieważ z największą dozą prawdopodobieństwa, patrząc historycznie na to, co tam się działo, jak wyglądała kwestia narodzenia Jezusa, najprawdopodobniej, i to wcale niekoniecznie była jakaś tam, wiecie, urocza stajenka, fajna, sianko, zwierzątka się kłaniają i tak dalej. Mówimy tutaj najprawdopodobniej o grocie, która była używana przez pasterzy, którzy na noc musieli się gdzieś tam schować ze swoimi owcami. I wiecie, to nie jest miejsce, które jest miłe, to nie jest miejsce, które jest sympatyczne, bo jak siedzicie przez dziesiątki, setki lat, po prostu te groty były używane do tego, żeby tam pasterze ze swoimi owcami wpadali, musiało tam śmierdzieć nieprawdopodobnie.

Bo nie mówimy tu o tym, że tam, wiecie, były dwie kupy owiec, tak naprawdę tam się chodziło po kupach owiec, które przez lata tam chodziły. To nie jest tak, że, wiecie, te groty były jakkolwiek sprzątane, no nie, nie były. I sam ten żłób to najprawdopodobniej była taka kamienna, wyżłobione naczynie duże, a niekoniecznie jakkolwiek drewniane jakaś tam historia. Z drugiej strony bpsufit, że tak pozwolę sobie powiedzieć, był dosyć mocno pewnie opalony, jeśli chodzi o same kwestie ognisk, które tam były rozpalane przez tych pasterzy, którzy tam też doglądali swoich owiec i którzy je tam na noc zaganiali. I w takiej rzeczywistości narodził się właśnie.

Właśnie, przyszły zbawca świata, ratunek dla wszystkich. I dzieje się to w sytuacji, kiedy niedaleko stamtąd jest pałac Heroda, który wtedy myślał, że jest w ogóle mistrzem świata, ułożył się dobrze z Rzymianami i był takim, wiecie, marionetkowym władcą, który panował nad Izraelem. I był on gościem, który zdecydowanie był przejęty tym, że jakiś Mesjasz ma się urodzić, bo zresztą tutaj historia to już akurat znana nam z Mateusza jest taka, że gość naprawdę uwierzył w to, że narodził się jakiś Mesjasz, bo zdecydował się na to, żeby powybijać masę niewinnych dzieci tylko po to, żeby uniknąć tego, żeby ktoś przez przypadek nie odsunął jego od władzy. Gość totalnie porąbany. Ale właśnie, gość, który miał władzę, miał wpływy, tak naprawdę wyglądał na osobę, która mogła coś osiągnąć, coś osiągnęła też w jakiś tam pokrętny sposób.

I w tym wszystkim, i to jest bardzo wyraźne, jeśli chodzi o narrację Łukasza, on często zwraca uwagę na to, jak Bóg odwraca porządek świata, gdzie z jednej strony Maria i Józef, idąc nawet, udając się do tego spisu, oni najprawdopodobniej gdzieś tam mijali ten pałac Heroda, musieli gdzieś go widzieć. Z tego pałacu dzisiaj zostały ruiny, można gdzieś tam sobie wybrać, zobaczyć, ile zostało z pałacu Heroda. Niemniej jednak Królestwa Jezusa zostało całkiem sporo. I nie mówię tutaj o budynkach, mówię tutaj o ludziach, którzy dalej dzisiaj żyją zgodnie z jego przesłaniem, którzy starają się każdego dnia naśladować swojego mistrza, którzy będąc władcą świata, narodził się w okolicznościach, w których nikt nie spodziewałby się w ogóle jakiegokolwiek dziecko miało się urodzić. Bóg jednak, z jednej strony, na samym początku zapowiada narodzenie swojego syna w okolicznościach znowu zaskakujących, dziewczyna, która w zasadzie znowu raczej z nizin społecznych niż jakichkolwiek wyżyn, nie urodzony w pałacu, ale w jakiejś śmierdzącej grocie.

I zaraz po tym pojawiają się pasterze, którzy również nie są koniecznie delegacją, którą byśmy się spodziewali, że miała być wysłana do tego, żeby przywitać nadchodzącego króla. Niemniej jednak to jest coś, co u Łukasza jest bardzo wyraźne. Pokazanie właśnie tego, w jaki sposób Bóg odwraca ten porządek świata. I Łukasz w swojej relacji bardzo mocno kładzie akcent właśnie na osoby biedne. Niekoniecznie biedne, wiecie, na zasadzie...

W zasadzie, że muszą mieć mało kasy, ale na osoby raczej z nizin społecznych i pokazuje, w jaki sposób Bóg chce takie osoby właśnie wyróżnić, uhonorować, w jaki sposób chce ich życie odwrócić po to, żeby z tych nizin mogli zacząć funkcjonować w pełni tego, do czego Bóg ich przygotował, do czego Bóg ich stworzył. To jest bardzo wyraźny wątek, który przewija się nam przez całą Ewangelię Łukasza. Sposób, w jaki Bóg otwiera nowy rozdział dla świata w osobie swojego Syna. Coś, do czego my jesteśmy przyzwyczajeni i nawet mówię z perspektywy chociażby narodzin Jezusa, mamy jakieś różne obrazy tego, jak sobie to wyobrażamy, ale większość tego, co kiedykolwiek widzieliśmy, nie ma nic wspólnego z tym, jak naprawdę historia wyglądała. A wyglądała dosyć brutalnie, dosyć ciężko, nie tak, jak ktokolwiek by się spodziewał, ale Bóg przez osobę swojego Syna odwraca porządek świata i pokazuje, że Jego królestwo jest całkowicie inne.

Ono jest całkowicie wywrócone do góry nogami. Nie jest tym, czego jako ludzie moglibyśmy się często spodziewać. Ale jeśli chodzi o relację Łukasza, jest też kilka innych historii, które tutaj się pojawiają w tych rozdziałach, które mamy dzisiaj, jak chociażby jest kwestia poświęcenia Jezusa w świątyni, znowu całkiem ciekawy fragment, jak również historia, kiedy Jezus ma dwanaście lat. Jedyne miejsce, w którym Jezus ma, jest nastolatkiem, które jest opisane w Ewangeliach. I zarówno od narodzenia Jezusa do wieku dwunastu lat, jak i później od tej historii, kiedy Jezus miał dwanaście lat, do Jego publicznej służby, mamy wspomniane to, jak wyglądało, co takiego działo się z Jezusem.

Jest to dosyć skromnie opisane, ale jednak w wersetach 39 i 40 przeczytamy, że po tym, jak jest poświęcony w świątyni, po spełnieniu wszelkich wymagań prawa pańskiego wrócili do Galilei, do swego miasta Nazaret. Dziecko natomiast rosło, nabierało sił i mądrości, a Bóg otaczał je swoją łaskawą opieką. No i później czytamy relację tego, jak to rodzice Jezusa chodzili co roku do Jerozolimy na święto Paschy. No i udali się tam zgodnie ze zwyczajem, gdy Jezus ukończył dwanaście lat. Po świętach, kiedy już wracali, Jezus, kilkunastoletni chłopiec, pozostał w Jerozolimie, rodzice nie wiedzieli o tym, przekonani jednak, że jest gdzieś między podróżnymi, uszli dzień drogi, ale w końcu zaczęli go szukać wśród krewnych i znajomych.

A gdy go nie znaleźli, wrócili do Jerozolimy i tam nie ustawali w poszukiwaniach. Po trzech dniach spotkali go w świątyni. Siedział tam w kręgu nauczycieli, słuchał ich i zadawał pytania. Wszyscy zaś, którzy mu się przysłuchiwali, byli zdumieni jego rozumem i trafnością odpowiedzi. Rodzice także byli tym zdziwieni, a jego matka powiedziała do niego: Dziecko, dlaczego nam to zrobiłeś?

Spójrz, twój ojciec i ja zmartwieni szukaliśmy ciebie. Wtedy Jezus im odpowiedział: Dlaczego mnie szukaliście? Czy nie wiedzieliście, że w tym, co jest mego Ojca, ja być muszę? Lecz oni nie rozumieli słów, które do nich kierował. Poszedł zatem z nimi, wrócił do Nazaretu i okazywał im posłuszeństwo.

Jego matka natomiast zachowywała w sercu wszystkie te wypowiedzi i zdarzenia. Jezus tymczasem rozwijał się umysłowo i fizycznie. Bóg otaczał go łaskawą opieką, a ludzie życzliwością. I później, w kolejnym rozdziale przechodzimy już do historii związanej z Janem Chrzcicielem. I to jest taki moment, jeśli chodzi o relację życia Jezusa, wokół którego stworzył się pewien mit.

No bo w zasadzie za dużo nie wiemy na temat tego, co takiego działo się z Jezusem od czasu, kiedy właśnie była ta historia związana ze świątynią, kiedy to jego rodzice zgubili dziecko. Trochę przypałowa historia, no ale jednak dziecku nic się nie stało, wszystko skończyło się dobrze, Jezus koniec końców... W ogóle zdziwił się, czemu wyście mnie szukali? Czy wy nie wiedzieliście, gdzie ja powinienem być? Powinienem być w domu mojego ojca.

Jasny synek, oczywiste. Niemniej jednak Jezus dalej, czytamy, że okazywał swoim rodzicom posłuszeństwo. Jednak w okolicach końca XIX wieku za sprawą, i tutaj muszę to powiedzieć, rosyjskiego dziennikarza, co już w zasadzie moglibyśmy skończyć historię, ale co ten rosyjski dziennikarz wymyślił? Wymyślił to, że Jezus tam w tym czasie, który nie jest jakoś szczególnie udokumentowany z perspektywy dokumentów nowotestamentowych, udał się do Indii, tam pobierał różne nauki i w ogóle był jakąś tam, wiecie, jakąś supermistrzowską postacią, która dzisiaj w jakichś kręgach różnych wschodnich filozofii, religii i tak dalej jest akcentowana. Ta historia, właśnie to nie jest historia, tak?

To jest po prostu jakiś tam pomysł gościa, który twierdził, że udał się gdzieś tam do Indii, on tam odkrył jakieś dokumenty, później ktoś inny znowu wybrał się do tych Indii naprawdę i stwierdził, że nigdy tam żadnego Rosjanina nie widzieli, zresztą kogo to by dzisiaj zaskakiwało. Ale nie zmienia to tego, że do dzisiaj są ludzie, którzy wierzą w to, że Jezus w ogóle był jakimś, wiecie, wschodnim mistrzem jakichś różnych historii i osobiście ja akurat miałem jakiś tam kontakt z osobami, które też... że też wschodem się interesował. On naprawdę są święcie przekonany, dałby się pociąć za to, że tak z całą pewnością było. Niemniej jednak, oczywiste jest to, że z perspektywy dokumentów nowotestamentowych nie mamy informacji takich bardzo szczegółowych na temat, okej, dobra, między dwunastym rokiem życia a tam dwudziestym dziewiątym, trzydziestym Jezus robił to i to. Nie zmienia to jednak tego, że w relacjach nowotestamentowych bardzo często Jezus, kiedy pojawia się w Nazarecie, to ludzie go tam doskonale znają.

On wiedzą, kim on jest, oni znają jego rodzinę, znają jego ojca, wiedzą, czym się zajmuje, więc powiedzenie, że nic absolutnie nie wiemy, to jest totalna bzdura, bo wiemy. I znowu, nie wiemy dużo, no bo co w zasadzie mielibyśmy wiedzieć, skoro gość przez większość swojego życia był zwykłym rzemieślnikiem, takim jak jego ojciec. Zajmowali się, właśnie tutaj byśmy powiedzieli, że stolarką, wcale niekoniecznie, bo znowu to słowo akurat, które jest użyte, a które my tłumaczymy jako cieśla bardzo często teraz, to było słowo, które równie dobrze mogło oznaczać kamieniarza, gościa, który pracuje w kamieniach. Wiecie, to niekoniecznie było tak, że tam była jakaś masa lasów, z których budowano domy, tak naprawdę domy budowano z kamieni, więc Jezus był jak najbardziej rzemieślnikiem, wcale niekoniecznie cieślą i w swoich rodzinnych stronach był on znany. Dlatego też ludzie później wykazywali się ogromną niewiarą i nawet jedna historia, o której też wspominaliśmy przy okazji bodajże Mateusza, była taka, że Jezus nie mógł za dużo uczynić cudów w Nazarecie z powodu niewiary ludzi, którzy po prostu, no przecież my chłopa znamy, no przecież my go znamy, przecież my wiemy, co to jest za gagatek, jego przecież matka tu mieszka, jego rodzeństwo jest tutaj, wiemy, czym on się zajmował, wiemy, kim on jest, no przecież grałem z nim w piłkę, co wy mi będziecie tutaj mówić, że on jest jakiś tam specjalny.

Więc ludzie go dosyć dobrze znali, a powód, dla którego tej relacji nie ma jakoś szczególnie dużo, to jest zwyczajnie taki, że to nie był jeszcze czas na jego publiczną służbę, to był czas jakiegoś jego przygotowania, wzrostu, po prostu Jezus był takim, wydaje mi się, że możemy sobie uczciwie powiedzieć, najzwyklejszym żydowskim porządnym chłopem, rzemieślnikiem, który zajmował się swoim fachem, rozwijał się, Bóg otaczał go opieką, ludzie życzliwością, tak jak to nam też zresztą Łukasz tutaj będzie relacjonował. Więc gdybyście kiedykolwiek spotkali się właśnie z jakąś taką historią na temat Jezusa, jego rzekomych podróży do Indii, no to zwyczajnie, absolutnie żaden poważny historyk nie podejdzie do tego. tego tematu jakkolwiek poważniej nie powożono, rzeczywiście coś w tym jest. No bo, no nie, nic w tym nie ma, to jest zwyczajnie jakaś tam teoria, która z perspektywy jakichś różnych new age'owych klimatów wciąż jest u niektórych chodliwa, wciąż niektórzy w to głęboko wierzą, tylko że no właśnie, no możemy czasami wierzyć zwyczajnie w bzdury, które pasują naszej teorii odnośnie świata, odnośnie tego, jak my chcielibyśmy, żeby świat wyglądał, kto kim, chcielibyśmy, żeby był z takich postaci jak chociażby postać samego Jezusa, co zwyczajnie nie trzyma się w żaden sposób kupy. Tyle z mojej strony na dzisiaj, jeśli chodzi o te dzisiejsze historie, które mamy u Łukasza. Gdybyście mieli dodatkowe pytania, chcieli dowiedzieć się czegoś więcej, możecie wejść na stronę bibliawrok.pl bądź możecie do mnie napisać na adres jacek@bibliawrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.