Blog

Nowy Testament Księgi Biblii

Ewangelia św. Marka: o czym jest, streszczenie i jak ją czytać

Jacek Obolewicz · · 34 min czytania

Ewangelia Marka
W tym artykule
  1. Ewangelia św. Marka: kto ją napisał i dla kogo
  2. Ewangelia św. Marka: streszczenie w pięciu krokach
  3. Cuda w Ewangelii Marka: burza i Legion
  4. Ewangelia Marka: kim jest ten człowiek i dlaczego Mesjasz ma umrzeć
  5. Bogaty młodzieniec: czego Bóg od nas chce
  6. Wdowi grosz i ludzkie tradycje: o co naprawdę chodzi
  7. Piotr, który się zaparł, i Marek, który to widział
  8. Ukrzyżowanie w Ewangelii Marka: koronacja króla
  9. Jak czytać Ewangelię św. Marka i na co uważać
  10. Ewangelia Marka oczami pierwszych słuchaczy
  11. Co z tego dla mnie dzisiaj
  12. Posłuchaj w podcaście

Ewangelia św. Marka to najkrótsza z czterech Ewangelii i opowieść o tym, kim jest Jezus, pokazana głównie przez to, co On robi, a nie przez długie mowy. Zaczyna się od zdania: „Początek ewangelii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego” , a potem dostajemy szesnaście rozdziałów naprawdę szybkiej akcji: cuda, uzdrowienia, drogę do Jerozolimy i krzyż. Greckie słowo, które po polsku tłumaczy się jako „zaraz” albo „natychmiast”, pada tu ponad czterdzieści razy, więc czytając, masz wrażenie, że Marek ciągle się spieszy i ciągnie cię za rękę do kolejnej sceny.

Jeśli pytasz, o czym jest Ewangelia św. Marka, to powiedziałbym, że o jednym pytaniu, które wraca przez całą księgę. Uczniowie zadają je po burzy na jeziorze: „Kim on jest, że nawet wiatr i morze są mu posłuszne?” . A odpowiedź pada dopiero pod krzyżem, i to w dodatku z ust rzymskiego żołnierza, czyli kogoś, kogo nikt by się tam nie spodziewał.

Ewangelia św. Marka: kto ją napisał i dla kogo

Tradycja przypisuje tę Ewangelię Janowi Markowi, uczniowi apostoła Piotra. Autorstwo potwierdza Papiasz, biskup Hierapolis, jeden z pierwszych pisarzy chrześcijańskich. Jeśli tak było, to mamy tu pośrednio relację naocznego świadka, bo Piotr to wszystko widział na własne oczy, a Marek to od niego usłyszał i spisał. Większość biblistów uważa też, że to najwcześniejsza z czterech Ewangelii.

Bardzo ważne jest to, do kogo Marek pisał. Nie pisał do Żydów, tak jak Mateusz, tylko do ludzi z Imperium Rzymskiego, którzy nie znali Starego Testamentu i nie czekali na żadnego Mesjasza. Dlatego nie ma tu rodowodu Jezusa ani opowieści o Jego narodzeniu, bo takich czytelników to po prostu by nie przekonało. O tym, jak Mateusz łączy Stary i Nowy Testament, przeczytasz we wstępie do Ewangelii św. Mateusza.

Pierwsze zdanie Marka robiło w Rzymie spore wrażenie. To cesarz miał być synem bożym, to on miał zaprowadzać porządek na świecie, a „dobra nowina” była hasłem rzymskiej propagandy, które ogłaszano na przykład przy narodzinach albo zwycięstwach władcy. I nagle ktoś pisze, że prawdziwa dobra nowina dotyczy Jezusa i że to On jest Synem Bożym, a nie cesarz. Szerzej opowiadam o tym w odcinku Najważniejsze przesłanie Marka.

Ewangelia św. Marka: streszczenie w pięciu krokach

  1. Początek (rozdziały 1-3). Jezus przyjmuje chrzest i słyszy głos z nieba: „Ty jesteś moim umiłowanym Synem” . Powołuje rybaków i uzdrawia, a duchy nieczyste na Jego widok wołają, że jest Synem Bożym .
  2. Moc i pierwsze pytania (rozdziały 4-7). W tej części są przypowieści, burza uciszona jednym słowem, uwolnienie człowieka z krainy pogan, spór o tradycje i śmierć Jana Chrzciciela.
  3. Przełom (rozdziały 8-9). Piotr mówi: „Ty jesteś Chrystusem” , a Jezus od razu zapowiada, że będzie cierpiał, zostanie zabity i zmartwychwstanie . Zaraz potem dochodzi do przemienienia na wysokiej górze.
  4. Droga do Jerozolimy (rozdziały 10-13). Tu spotykamy bogatego młodzieńca, wdowę z jej groszem i słyszymy zapowiedź, że ze świątyni nie zostanie „kamień na kamieniu” .
  5. Męka i zmartwychwstanie (rozdziały 14-16). Wieczerza paschalna, Ogród Oliwny, aresztowanie, zaparcie się Piotra, proces, krzyż i pusty grób. Najstarsze zachowane rękopisy kończą się na wersecie , a kolejne wersety przyjmuje się za dopisane później.

Klucz do całości dostajemy mniej więcej w środku księgi, w słowach, w których Jezus sam mówi, po co przyszedł:

Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i aby dać swe życie na okup za wielu.

Jeśli wolisz zobaczyć całą księgę na jednej mapie, kliknij poniżej dowolną część albo rozdział. Zobaczysz, co się w nim dzieje, które wersety są kluczowe i w którym odcinku podcastu go czytamy.

Mapa księgiMapa Ewangelii Marka: pięć części i szesnaście rozdziałówWybierz część, a potem rozdział, żeby zobaczyć, co się w nim dzieje, które wersety są kluczowe i w którym odcinku podcastu go czytamy.
1

Początek Ewangelii

Mk 1,1-13 rozdział 1, około 2% księgi

Marek zaczyna bez opowieści o narodzinach Jezusa. Od razu pojawia się Jan Chrzciciel na pustyni, potem chrzest Jezusa w Jordanie i krótka wzmianka o czterdziestu dniach kuszenia.

Już pierwsze zdanie mówi czytelnikowi, kim jest Jezus, choć ludzie w opowieści będą to odkrywać bardzo powoli.

Kluczowe wersety

  • 1 Początek ewangelii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 11 I rozległ się głos z nieba: Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w którym mam upodobanie.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Historie z tej części

Rozdziały po kolei

2

Służba w Galilei

Mk 1,14-8,26 rozdziały 1-8, około 44% księgi

Jezus ogłasza bliskość królestwa Bożego, powołuje pierwszych uczniów i działa w Kafarnaum oraz wokół Jeziora Galilejskiego. Jest tu dużo cudów: uzdrowienia, uwolnienia od złych duchów, uciszenie burzy, wskrzeszenie córki Jaira i rozmnożenie chleba, a obok nich przypowieści i coraz ostrzejsze spory z faryzeuszami.

Tłumy przychodzą do Jezusa, ale nawet uczniowie wciąż nie rozumieją, kim On jest.

Kluczowe wersety

  • 15 I mówiąc: Wypełnił się czas i przybliżyło się królestwo Boże. Pokutujcie i wierzcie ewangelii.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 17 A Jezus, usłyszawszy to, powiedział im: Nie zdrowi, lecz chorzy potrzebują lekarza. Nie przyszedłem wzywać do pokuty sprawiedliwych, ale grzeszników.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 41 I ogarnął ich wielki strach, i mówili jeden do drugiego: Kim on jest, że nawet wiatr i morze są mu posłuszne?

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Historie z tej części

Rozdziały po kolei

3

Droga do Jerozolimy

Mk 8,27-10,52 rozdziały 8-10, około 17% księgi

Pod Cezareą Filipową Piotr wyznaje, że Jezus jest Mesjaszem, a Jezus po raz pierwszy zapowiada swoją mękę. Zapowiada ją jeszcze dwa razy i za każdym razem uczniowie odpowiadają czymś, co pokazuje, że nie rozumieją. Tę część otaczają dwa uzdrowienia niewidomych: w Betsaidzie tuż przed nią i Bartymeusza w Jerychu na jej końcu.

Jezus uczy, że być Mesjaszem i być Jego uczniem znaczy iść drogą krzyża i służby.

Kluczowe wersety

  • 29 Wtedy zapytał ich: A wy za kogo mnie uważacie? A Piotr mu odpowiedział: Ty jesteś Chrystusem.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 34 Potem przywołał [do siebie] lud wraz ze swoimi uczniami i powiedział do nich: Ktokolwiek chce pójść za mną, niech się zaprze samego siebie, weźmie swój krzyż i idzie za mną.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 45 Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i aby dać swe życie na okup za wielu.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Historie z tej części

Rozdziały po kolei

4

Jerozolima i świątynia

Mk 11,1-13,37 rozdziały 11-13, około 17% księgi

Jezus wjeżdża do Jerozolimy, przeklina drzewo figowe i wyrzuca handlarzy ze świątyni. Potem w świątyni prowadzi spory z arcykapłanami, faryzeuszami i saduceuszami, a na koniec na Górze Oliwnej mówi uczniom o zburzeniu świątyni, o czasach ostatecznych i o czuwaniu.

Jezus staje w samym środku życia Izraela, a każda kolejna rozmowa w świątyni zaostrza konflikt z przywódcami.

Kluczowe wersety

  • 17 I nauczał ich, mówiąc: Czyż nie jest napisane: Mój dom będzie nazwany domem modlitwy dla wszystkich narodów? Lecz wy zrobiliście z niego jaskinię zbójców.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 17 Wtedy Jezus im powiedział: Oddawajcie więc cesarzowi to, co [należy do] cesarza, a co [należy do] Boga – Bogu. I podziwiali go.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 30 Będziesz więc miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą, całym swym umysłem i z całej swojej siły. [To jest] pierwsze przykazanie. 31 A drugie [jest do niego] podobne: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie. Nie ma innego przykazania większego od tych.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 33 Uważajcie, czuwajcie i módlcie się, bo nie wiecie, kiedy ten czas nadejdzie.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Historie z tej części

Rozdziały po kolei

5

Męka i zmartwychwstanie

Mk 14,1-16,20 rozdziały 14-16, około 21% księgi

Kobieta w Betanii namaszcza Jezusa, a Judasz umawia się z arcykapłanami. Potem następują Ostatnia Wieczerza, modlitwa w Getsemani, pojmanie, proces, zaparcie się Piotra i ukrzyżowanie. Na końcu kobiety znajdują pusty grób, a dalsze wersety opowiadają o ukazaniach się Zmartwychwstałego i wniebowstąpieniu.

Dopiero pod krzyżem rzymski setnik mówi głośno to, co Marek zapowiedział w pierwszym zdaniu księgi.

Kluczowe wersety

  • 36 I powiedział: Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak [niech się stanie] nie to, co ja chcę, ale to, co ty.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 61 Ale on milczał i nic nie odpowiedział. Znowu zapytał go najwyższy kapłan: Czy ty jesteś Chrystusem, Synem Błogosławionego? 62 A Jezus odpowiedział: Ja jestem. I ujrzycie Syna Człowieczego siedzącego po prawicy mocy [Boga] i przychodzącego z obłokami nieba.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 39 A setnik, który stał naprzeciw, widząc, że tak wołając, oddał ducha, powiedział: Ten człowiek prawdziwie był Synem Bożym.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 6 Lecz on powiedział do nich: Nie bójcie się. Szukacie Jezusa z Nazaretu, który był ukrzyżowany. Powstał, nie ma [go] tu. Oto miejsce, gdzie go złożono.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Historie z tej części

Rozdziały po kolei

1

Jan Chrzciciel, chrzest, pierwsi uczniowie, Kafarnaum

Mk 1 rozdział 1 z 16

← Wróć do części: Początek Ewangelii

Od wersetu 14 zaczyna się służba w Galilei.

Co się tu dzieje

  • Mk 1,1 Pierwsze zdanie Ewangelii Marka. W świecie, gdzie synem Bożym nazywano cesarza, to było mocne oświadczenie.
  • Mk 1,2-8 Marek zaczyna od proroctwa Izajasza i od razu przechodzi do Jana Chrzciciela, bez opowieści o narodzinach Jezusa.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 1 Początek ewangelii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 11 I rozległ się głos z nieba: Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w którym mam upodobanie.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 15 I mówiąc: Wypełnił się czas i przybliżyło się królestwo Boże. Pokutujcie i wierzcie ewangelii.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

Rozdział 2 →

2

Paralityk, powołanie Lewiego, spór o szabat

Mk 2 rozdział 2 z 16

← Wróć do części: Służba w Galilei

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 17 A Jezus, usłyszawszy to, powiedział im: Nie zdrowi, lecz chorzy potrzebują lekarza. Nie przyszedłem wzywać do pokuty sprawiedliwych, ale grzeszników.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 1Rozdział 3 →

3

Wybór Dwunastu, spór o Belzebuba, rodzina Jezusa

Mk 3 rozdział 3 z 16

4

Siewca, ziarnko gorczycy, uciszenie burzy

Mk 4 rozdział 4 z 16

← Wróć do części: Służba w Galilei

Co się tu dzieje

  • Mk 4,33-34 Marek podsumowuje nauczanie w przypowieściach: Jezus mówił tak, na ile ludzie mogli zrozumieć, a uczniom wszystko wyjaśniał osobno.
  • Mk 4,35-41 Burza na jeziorze. Jezus śpi na rufie, a po przebudzeniu jednym słowem ucisza wiatr i fale.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 41 I ogarnął ich wielki strach, i mówili jeden do drugiego: Kim on jest, że nawet wiatr i morze są mu posłuszne?

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 3Rozdział 5 →

5

Opętany z Gerazy, kobieta z krwotokiem, córka Jaira

Mk 5 rozdział 5 z 16

← Wróć do części: Służba w Galilei

Co się tu dzieje

  • Mk 5,1-17 Na drugim brzegu czeka człowiek opętany przez legion demonów. Jezus go uwalnia, a mieszkańcy proszą Go, żeby odszedł.
  • Mk 5,18-20 Uwolniony człowiek prosi, żeby zostać z Jezusem, ale dostaje polecenie: idź do swoich i opowiedz, co Pan dla ciebie zrobił.

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 4Rozdział 6 →

6

Nazaret, posłanie Dwunastu, śmierć Jana, rozmnożenie chleba

Mk 6 rozdział 6 z 16

← Wróć do części: Służba w Galilei

Co się tu dzieje

  • Mk 6,14-29 Herod zabija Jana Chrzciciela, bo wstyd mu było wycofać się z głupiej obietnicy przy gościach.

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 5Rozdział 7 →

7

Spór o czystość, kobieta syrofenicka, głuchoniemy

Mk 7 rozdział 7 z 16

← Wróć do części: Służba w Galilei

Co się tu dzieje

  • Mk 7,1-13 Faryzeusze pytają, czemu uczniowie jedzą nieumytymi rękami. Jezus odpowiada, że ludzkie tradycje zasłoniły im Boże przykazania, i podaje przykład korbanu.
  • Mk 7,14-23 Jezus tłumaczy, że nieczyste czyni człowieka nie to, co wchodzi do jego wnętrza, ale to, co z niego wychodzi.
  • Mk 7,37 Ostatni werset rozdziału: ludzie zachwyceni uzdrowieniem mówią, że Jezus sprawia, iż wszystko zmienia się na dobre.

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 6Rozdział 8 →

8

Drugie rozmnożenie chleba, niewidomy, wyznanie Piotra

Mk 8 rozdział 8 z 16

← Wróć do części: Służba w Galilei

Od wersetu 27 zaczyna się droga do Jerozolimy.

Co się tu dzieje

  • Mk 8,27-33 Okolice Cezarei Filipowej: Piotr wyznaje, że Jezus jest Mesjaszem, a Jezus zapowiada, że będzie cierpiał i umrze.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 29 Wtedy zapytał ich: A wy za kogo mnie uważacie? A Piotr mu odpowiedział: Ty jesteś Chrystusem.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 34 Potem przywołał [do siebie] lud wraz ze swoimi uczniami i powiedział do nich: Ktokolwiek chce pójść za mną, niech się zaprze samego siebie, weźmie swój krzyż i idzie za mną.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 7Rozdział 9 →

9

Przemienienie, chłopiec ze złym duchem, kto największy

Mk 9 rozdział 9 z 16

← Wróć do części: Droga do Jerozolimy

Co się tu dzieje

  • Mk 9,2-8 Jezus wchodzi z trzema uczniami na wysoką górę, jego szaty stają się lśniąco białe, a z obłoku słychać głos o Synu ukochanym.

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 8Rozdział 10 →

10

Małżeństwo, bogaty człowiek, synowie Zebedeusza, Bartymeusz

Mk 10 rozdział 10 z 16

← Wróć do części: Droga do Jerozolimy

Co się tu dzieje

  • Mk 10,17-22 Bogaty młodzieniec pyta, co ma czynić, by odziedziczyć życie wieczne. Jezus patrzy na niego z miłością i mówi, że jednego mu brakuje.
  • Mk 10,23-27 Jezus mówi, jak trudno bogatym wejść do Królestwa Bożego, ale dodaje, że dla Boga wszystko jest możliwe.
  • Mk 10,28-31 Piotr mówi wprost, że zostawili wszystko. Jezus obiecuje stokroć więcej już w tym życiu i życie wieczne w przyszłym.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 45 Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i aby dać swe życie na okup za wielu.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 9Rozdział 11 →

11

Wjazd do Jerozolimy, drzewo figowe, oczyszczenie świątyni

Mk 11 rozdział 11 z 16

← Wróć do części: Jerozolima i świątynia

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 17 I nauczał ich, mówiąc: Czyż nie jest napisane: Mój dom będzie nazwany domem modlitwy dla wszystkich narodów? Lecz wy zrobiliście z niego jaskinię zbójców.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 10Rozdział 12 →

12

Przewrotni rolnicy, podatek, największe przykazanie, grosz wdowy

Mk 12 rozdział 12 z 16

← Wróć do części: Jerozolima i świątynia

Co się tu dzieje

  • Mk 12,38-40 Tuż przed wdowim groszem Jezus ostrzega przed znawcami prawa, którzy lubią pierwsze miejsca, długo się modlą na pokaz i pożerają dobytek wdów.
  • Mk 12,41-44 Jezus siedzi przy świątynnej skarbonie, widzi bogatych wrzucających dużo i ubogą wdowę z dwoma groszami, i mówi, że ona dała więcej.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 17 Wtedy Jezus im powiedział: Oddawajcie więc cesarzowi to, co [należy do] cesarza, a co [należy do] Boga – Bogu. I podziwiali go.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 30 Będziesz więc miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą, całym swym umysłem i z całej swojej siły. [To jest] pierwsze przykazanie. 31 A drugie [jest do niego] podobne: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie. Nie ma innego przykazania większego od tych.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 11Rozdział 13 →

13

Mowa o czasach ostatecznych i czuwaniu

Mk 13 rozdział 13 z 16

← Wróć do części: Jerozolima i świątynia

Co się tu dzieje

  • Mk 13,1-2 Zaraz po tej scenie uczeń zachwyca się świątynią, a Jezus mówi, że nie zostanie w niej kamień na kamieniu.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 33 Uważajcie, czuwajcie i módlcie się, bo nie wiecie, kiedy ten czas nadejdzie.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 12Rozdział 14 →

14

Namaszczenie, Ostatnia Wieczerza, Getsemani, proces, zaparcie się Piotra

Mk 14 rozdział 14 z 16

← Wróć do części: Męka i zmartwychwstanie

Co się tu dzieje

  • Mk 14,27-31 Jezus zapowiada, że wszyscy się od Niego odwrócą, a Piotr zapewnia, że on na pewno nie.
  • Mk 14,66-72 Piotr trzy razy zapiera się, że zna Jezusa, aż pieje kogut, a on wybucha płaczem.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 36 I powiedział: Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak [niech się stanie] nie to, co ja chcę, ale to, co ty.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

  • 61 Ale on milczał i nic nie odpowiedział. Znowu zapytał go najwyższy kapłan: Czy ty jesteś Chrystusem, Synem Błogosławionego? 62 A Jezus odpowiedział: Ja jestem. I ujrzycie Syna Człowieczego siedzącego po prawicy mocy [Boga] i przychodzącego z obłokami nieba.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 13Rozdział 15 →

15

Piłat, ukrzyżowanie, śmierć i pogrzeb

Mk 15 rozdział 15 z 16

← Wróć do części: Męka i zmartwychwstanie

Co się tu dzieje

  • Mk 15,16-24 Żołnierze zbierają całą kohortę, ubierają Jezusa w purpurę i cierniową koronę, wiwatują na Jego cześć, potem prowadzą na Golgotę i dają wino z mirrą.
  • Mk 15,25-26 Nad krzyżem pojawia się napis z powodem skazania: Król Żydów. W oczach Rzymian to była oficjalna informacja.
  • Mk 15,33 Około południa na całą ziemię pada ciemność i trwa do piętnastej. To odpowiednik znaku z nieba przy koronacji.
  • Mk 15,39 Rzymski setnik, widząc, jak Jezus umiera, mówi, że naprawdę był Synem Boga.

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 39 A setnik, który stał naprzeciw, widząc, że tak wołając, oddał ducha, powiedział: Ten człowiek prawdziwie był Synem Bożym.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 14Rozdział 16 →

16

Pusty grób, ukazania się, wniebowstąpienie

Mk 16 rozdział 16 z 16

← Wróć do części: Męka i zmartwychwstanie

Kluczowy werset w tym rozdziale

  • 6 Lecz on powiedział do nich: Nie bójcie się. Szukacie Jezusa z Nazaretu, który był ukrzyżowany. Powstał, nie ma [go] tu. Oto miejsce, gdzie go złożono.

    Uwspółcześniona Biblia Gdańska Czytaj cały rozdział

Przeczytaj i posłuchaj

← Rozdział 15

Teksty wersetów pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej. Podział na części jest jednym z możliwych: badacze dzielą tę księgę różnie.

Cuda w Ewangelii Marka: burza i Legion

Marek pokazuje Jezusa przede wszystkim przez to, co On robi. Wieczorem Jezus mówi do uczniów: „Przeprawmy się na drugą stronę” , czyli na drugi brzeg jeziora, do krainy pogan, która dla pobożnego Żyda była ostatnim miejscem, do jakiego chciałby płynąć. Po drodze łapie ich burza, uczniowie są przerażeni, a Jezus w tym czasie śpi. Wystarcza jedno Jego słowo, żeby wiatr ustał . A potem pyta uczniów: „Czemu się tak boicie?” . Kiedy sam miotam się w jakimś życiowym sztormie, to czuję, że to pytanie jest zadane także mnie.

Na brzegu wita ich człowiek opanowany przez cały legion złych duchów, który mieszkał wśród grobów i którego nikt nie był w stanie okiełznać. Jezus go uwalnia, a mieszkańcy okolicy, zamiast się cieszyć, proszą Go, żeby sobie poszedł. Bardziej obchodzi ich stracone stado świń niż to, że człowiek odzyskał życie. Ten uwolniony chce zostać z Jezusem, ale dostaje inne zadanie: „Idź do domu, do swoich, i opowiedz im, jak wielkie rzeczy Pan ci uczynił” . Zobacz, że nie ma mieć dla nich żadnego wykładu, tylko ma opowiedzieć własną historię. W odcinku Czy można zobaczyć Boże działanie w moim życiu zadaję sobie przy tym pytanie, co ja mógłbym opowiedzieć o tym, co Bóg zrobił w moim życiu niedawno, a nie dwadzieścia lat temu.

Ewangelia Marka: kim jest ten człowiek i dlaczego Mesjasz ma umrzeć

W okolicach Cezarei Filipowej Jezus pyta uczniów najpierw, za kogo uważają Go ludzie, a potem pyta ich wprost: „A wy za kogo mnie uważacie?” . Piotr odpowiada, że za Chrystusa, czyli Mesjasza, na którego czekał cały Izrael. A chwilę później słyszy, że ten Mesjasz będzie cierpiał i zginie. Dla nich to było kompletnie niezrozumiałe, bo Mesjasz miał wyzwolić naród, a martwy Mesjasz nikomu nie kojarzył się z wybawieniem.

Zaraz po tym Marek opisuje przemienienie . Jezus wchodzi z Piotrem, Jakubem i Janem na wysoką górę, a z obłoku słychać głos: „To jest mój umiłowany Syn, jego słuchajcie”. Tradycja wskazuje tu górę Tabor, ale mnie bardziej pasuje Hermon, wysoki szczyt niedaleko Cezarei Filipowej, związany z kultami pogan. Jeśli tak było, to wychodzi z tego obraz Jezusa, który właśnie w takim miejscu łączy niebo z ziemią i naprawia świat nie siłą, tylko płacąc za to największą cenę. Rozwijam to w odcinku Spotkanie Nieba z ziemią.

Bogaty młodzieniec: czego Bóg od nas chce

Do Jezusa przybiega pewien człowiek, pada przed Nim na kolana i pyta, co ma robić, żeby odziedziczyć życie wieczne . Twierdzi, że przestrzega przykazań od młodości, i Jezus wcale mu tego nie odbiera ani nie podważa. Marek dodaje za to szczegół, który bardzo łatwo przeoczyć:

Wtedy Jezus, spojrzawszy na niego, umiłował go i powiedział: Jednego ci brakuje. Idź, sprzedaj wszystko, co masz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź, weź krzyż i chodź za mną.

Młodzieniec odchodzi smutny . Zwykle, kiedy czytamy tę historię, skupiamy się na pieniądzach. Dla mnie to jednak przede wszystkim pytanie o coś innego: czy pozwolisz, żeby to Jezus nadał kierunek twojemu życiu, nawet jeśli to będzie kosztować coś, na czym ci zależy?

Ta historia jest dla mnie bardzo osobista. Jako nastolatek byłem porządnym chłopakiem: ministrant, lektor, a proboszcz miał wobec mnie jakieś nadzieje. Przed maturą, w Wielkim Poście, na gorzkich żalach przyszła mi do głowy jedna myśl: a co, gdyby Bóg naprawdę chciał, żebym Mu służył? Byłem przerażony, bo byłem pewien, że plan Boga na pewno mi się nie spodoba. Dziś wiem, jak bardzo się wtedy myliłem. Opowiadam o tym w odcinku Czego Bóg od nas chce. Rozbraja mnie też odpowiedź, jaką Jezus daje Piotrowi, kiedy ten pyta, co właściwie będą z tego mieli: stokrotnie więcej już teraz i życie wieczne potem .

Wdowi grosz i ludzkie tradycje: o co naprawdę chodzi

Historię wdowiego grosza znamy zwykle jako przykład tego, jak należy dawać. Tymczasem zaraz przed nią Jezus ostrzega przed uczonymi w Piśmie, którzy „pożerają domy wdów” , a zaraz po niej zapowiada zburzenie świątyni . Wdowa zrobiła coś naprawdę szlachetnego, ale zwróć uwagę, że Jezus nie mówi: „idź i ty czyń podobnie”. Pokazuje raczej, że system, który zamiast pomagać wdowom, zabiera im ostatnie grosze, nie może przetrwać. W odcinku Źle rozumiana historia wdowiego grosza pokazuję też, jak o wspieraniu potrzebujących pisze św. Paweł: żeby odkładać co tydzień według swoich możliwości , a Macedończycy sami prosili, żeby mogli dołożyć się do zbiórki .

Podobny wniosek płynie z wcześniejszych rozdziałów. Jezus cytuje tam Izajasza: „Ten lud czci mnie wargami, ale ich serce daleko jest ode mnie” . Chodziło o ludzi często bardzo szczerych, którzy jednak tak mocno przywiązali się do własnych zwyczajów, że przestali widzieć, o co tak naprawdę chodzi Bogu. Przykład z korbanem jest mocny: można było ogłosić swój majątek darem dla świątyni i dzięki temu zwolnić się z pomagania rodzicom, a dzieci były wtedy jedynym zabezpieczeniem rodziców na starość. Czyli nie chodzi o to, że tradycje są złe, tylko o to, żeby nie zasłaniały nam miłości do ludzi. W odcinku Ludzkie tradycje kończę wersetem, w którym tłum mówi o Jezusie, że wszystko dobrze uczynił .

Piotr, który się zaparł, i Marek, który to widział

Marek nie opisuje wpadek Piotra tak mocno jak inni ewangeliści, bo najpewniej nie chciał ośmieszać człowieka, od którego miał wszystkie te wiadomości. Tym bardziej uderza to, co mimo wszystko zapisał. Piotr zapewnia Jezusa, że choćby wszyscy odeszli, on na pewno zostanie . A kilka godzin później trzy razy twierdzi, że w ogóle Go nie zna, i wtedy pieje kogut . Według Łukasza oczy Piotra i Jezusa spotykają się właśnie w tym momencie .

Tylko Marek odnotowuje potem jedno zdanie, które anioł mówi kobietom przy pustym grobie:

Ale idźcie i powiedzcie jego uczniom i Piotrowi: Udaje się przed wami do Galilei. Tam go ujrzycie, jak wam powiedział.

Zobacz te dwa słowa: „i Piotrowi”. Jezus doskonale wiedział, że Piotr Go zawiódł, a mimo to dalej na niego czeka i chce, żeby Piotr usłyszał to wprost. Mówię o tym w odcinku Co kiedy zawiodę.

Ukrzyżowanie w Ewangelii Marka: koronacja króla

Rzymianie dobrze wiedzieli, jak wyglądała koronacja cezara: zbierało się wojsko, władca dostawał purpurowy płaszcz i wieniec, ogłaszano jego władzę, szła procesja na wzgórze, podawano mu wino i składano ofiarę. Opisuje to historyk Ray Vander Laan. I u Marka dzieje się dokładnie to samo, krok po kroku. Żołnierze zwołują cały oddział, ubierają Jezusa w purpurę, wciskają Mu na głowę koronę z cierni i wołają: „Witaj, królu Żydów!” . Potem jest procesja, miejsce czaszki, wino z mirrą, napis „Król Żydów” i ciemność w samo południe. Żołnierze robili sobie z Niego żarty, ale Marek opisuje to zupełnie na serio: wszystkim wydawało się, że to porażka, a on pokazuje, że to zwycięstwo. Jezus zdobywa swoje królestwo nie siłą, tylko oddając życie. I wtedy odzywa się człowiek, który z tą całą sprawą nie miał nic wspólnego:

A setnik, który stał naprzeciw, widząc, że tak wołając, oddał ducha, powiedział: Ten człowiek prawdziwie był Synem Bożym.

Do tego zdania prowadziła cała księga, od pierwszego wersetu, w którym Marek nazwał Jezusa Synem Bożym. Omawiam to w odcinku Nieprzypadkowy opis ukrzyżowania.

Jak czytać Ewangelię św. Marka i na co uważać

  • Czytaj ją szybko. Spokojnie przeczytasz ją w jedno popołudnie i wtedy najlepiej poczujesz tempo, jakie Marek chciał jej nadać.
  • Nie szukaj tu Kazania na Górze. U Marka jest mało nauczania, a dużo czynów, więc dłuższe mowy Jezusa znajdziesz raczej u Mateusza.
  • Różnice między Ewangeliami to nie sprzeczności. Jeśli zapytasz trzy osoby, jak było na imprezie, to każda opowie to trochę inaczej, i z Mateuszem, Markiem i Łukaszem jest podobnie.
  • Zadawaj pytanie Marka. Przy każdej scenie pytaj, co ona mówi o tym, kim jest Jezus. I pamiętaj, że podział na rozdziały bywa mylący, bo wdowi grosz jest w rozdziale 12, a jego dalszy ciąg dopiero w 13.

Ewangelia Marka oczami pierwszych słuchaczy

Ta Ewangelia była czytana na głos, najpewniej we wspólnocie w Rzymie, w czasach, gdy za wiarę można było zapłacić życiem. W kilku tekstach przechodzę przez nią tak, jakbyśmy siedzieli razem z tymi ludźmi i słyszeli ją pierwszy raz:

  • Oczami pierwszych słuchaczy: Piotr, Rzym i tekst, który czytano na głos od początku do końca.
  • Co znaczy słowo „ewangelia”: pierwsze zdanie Marka jako ogłoszenie, kto naprawdę rządzi.
  • Grzech przeciwko Duchowi Świętemu: czy można go popełnić przypadkiem.
  • Kobieta cierpiąca na krwotok i córka Jaira: dlaczego Jezus się „spóźnił”.
  • Kobieta syrofenicka: okruszki spod stołu i rozmowa, która zaskakuje.
  • Uzdrowienie niewidomego z Betsaidy: dlaczego Jezus uzdrawiał go dwa razy.
  • Wielbłąd i ucho igielne: bogaty człowiek i obietnica „stokroć więcej”.
  • Drzewo figowe: dlaczego Jezus je przeklął, skoro to nie był czas na figi.
  • Oddajcie cesarzowi, co cesarskie: rozmowa o tym, czyj obraz nosimy.
  • Nie przeminie to pokolenie: czy Jezus pomylił się co do końca świata.
  • Wielki Tydzień dzień po dniu: ostatnie dni Jezusa w Jerozolimie według Marka.
  • Czy Jezus powiedział, że jest Bogiem: odpowiedź przed najwyższym kapłanem.
  • Rozdarcie zasłony w świątyni: pierwsze i ostatnie rozdarcie w tej Ewangelii.
  • Zakończenie Ewangelii Marka: dlaczego najstarsze rękopisy kończą się na słowach „bały się”.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Opowiedz, co Bóg zrobił w twoim życiu. Uwolniony człowiek nie miał żadnej wiedzy teologicznej, miał tylko swoją historię, i to wystarczyło. Zapytaj dziś Boga, co chce zrobić w twoim życiu teraz, zamiast tylko wspominać to, co zrobił kiedyś.

Pozwól, żeby to Bóg nadał kierunek twojemu życiu. Nie bój się Jego planu tak, jak ja się kiedyś bałem. Zauważ, że Jezus najpierw spojrzał na młodzieńca z miłością, a dopiero potem poprosił go o coś trudnego.

Jeśli zawiodłeś, jest dla ciebie droga powrotu. Jezus nie skreślił Piotra, a wręcz poprosił, żeby przekazać mu tę wiadomość osobiście. Ty też każdego dnia możesz zacząć od nowa.

Posłuchaj w podcaście

Ewangelii św. Marka poświęciłem osiem odcinków, dni 288 do 295. Znajdziesz je też na liście odcinków o Ewangelii św. Marka.

Jeśli chcesz przeczytać Ewangelię Marka razem z nami, a potem całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.

Ewangelia św. Marka: tekst rozdział po rozdziale

Pierwsza wersja tego artykułu była inspirowana tekstem z OverviewBible. Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).