1 List do Tymoteusza: o czym jest, streszczenie i pobożność

1 List do Tymoteusza to osobisty list św. Pawła do młodego współpracownika, któremu Paweł powierzył opiekę nad wspólnotą w Efezie. Jeśli pytasz, o czym jest 1 list do Tymoteusza, to odpowiedź zmieści się właściwie w jednym słowie, które pada w nim aż osiem razy: o pobożności. Tylko że pobożność w tym liście nie oznacza klęczenia godzinami w kościele, ale po prostu życie po Bożemu, na co dzień: w modlitwie, w małżeństwie, we wspólnocie i w tym, jak podchodzimy do pieniędzy.

Czytamy go w dniu 349 planu, a omawiam go w odcinku Tajemnica pobożności. Zaczynamy wtedy krótką serię trzech tak zwanych listów pasterskich, czyli dwóch listów do Tymoteusza i jednego do Tytusa, w których Paweł pisze do ludzi odpowiedzialnych za wspólnoty.

Do kogo Paweł pisze i po co?

Wcześniejsze listy Pawła były adresowane do całych wspólnot, na przykład do chrześcijan w Rzymie czy w Koryncie, więc z natury rzeczy musiały być dość ogólne. Tutaj Paweł pisze do jednego człowieka, więc od razu robi się bardziej szczegółowo i bardzo osobiście, a przy okazji widać, jak głęboka relacja ich łączyła. Tymoteusz był uczniem i wychowankiem Pawła, a Paweł nazywa go wręcz swoim „własnym synem w wierze” 1 Tm 1,2.

Powód, dla którego w ogóle pisze ten list, Paweł podaje wprost pod koniec trzeciego rozdziału: chce, żeby Tymoteusz wiedział, jak się zachowywać w domu Bożym, czyli w Kościele, na wypadek gdyby on sam się opóźniał z przyjazdem 1 Tm 3,14-15. Tradycja przypisuje ten list św. Pawłowi i łączy go z Efezem, czyli dużym miastem na zachodnim wybrzeżu dzisiejszej Turcji, gdzie Tymoteusz miał dbać o wspólnotę.

1 List do Tymoteusza: streszczenie w pięciu krokach

1. Rozdział 1. Paweł przypomina Tymoteuszowi, że jego zadaniem jest dbać o zdrowe nauczanie we wspólnocie.
2. Rozdziały 2 i 3. Modlitwa za wszystkich ludzi, także za władców 1 Tm 2,1-4, wskazówki dla małżeństw i dla osób, które prowadzą wspólnotę. Na końcu trzeciego rozdziału pada „tajemnica pobożności”.
3. Rozdział 4. Zachęta, żeby ćwiczyć się w pobożności tak samo, jak ćwiczy się ciało.
4. Rozdział 5 i początek 6. Jak traktować różne grupy ludzi we wspólnocie, między innymi wdowy i starszych, oraz jak podchodzić do powodzenia materialnego.
5. Koniec rozdziału 6. Osobiste wezwanie do Tymoteusza: uciekaj od tego, co złe, i staczaj dobrą walkę wiary 1 Tm 6,11-12.

Jeśli wolisz zobaczyć cały list na jednej mapie, kliknij poniżej dowolną część albo rozdział. Zobaczysz, co się w nim dzieje, które wersety są kluczowe i w którym odcinku podcastu go czytamy.

Pobożność, czyli życie po Bożemu

W całym Nowym Testamencie słowo „pobożność” występuje piętnaście razy, z czego aż osiem właśnie w tym liście, więc trudno się dziwić, że to jest jego główny temat. Po polsku kojarzymy je zwykle z ludźmi bardzo oddanymi praktykom religijnym, takimi, którzy nie opuszczą żadnego nabożeństwa. Ja w odcinku mówię, że samo słowo znaczy coś dużo prostszego: życie tak, jak Bóg chce, żebyśmy funkcjonowali. I takie życie wcale nie musi się kręcić wokół praktyk religijnych. Chodzi o życie zgodne z tym, do czego Bóg nas powołał, czyli takie, które widzą też inni ludzie wokół nas, w pracy, w domu i w zwykłych rozmowach.

A czym jest w takim razie „tajemnica pobożności”? Brzmi to trochę jak coś dla wtajemniczonych, ale Paweł od razu wyjaśnia, o co mu chodzi: to Jezus, który objawił się w ciele i został wzięty do chwały 1 Tm 3,16. W Nowym Testamencie tajemnica to zwykle coś, co wcześniej było zakryte, a w Chrystusie zostało objawione i pokazane wszystkim. Skoro tak, to najlepszym wzorem życia po Bożemu jest po prostu sam Jezus.

Ćwicz się w pobożności

Ćwiczenie cielesne bowiem przynosi niewiele pożytku, lecz pobożność do wszystkiego jest przydatna, gdyż zawiera obietnicę życia obecnego i przyszłego.

Każdy, kto kiedykolwiek trenował, wie, jak trudno na początku zmusić się do tego, żeby się spakować i wyjść pobiegać. Po jakimś czasie robi się to jednak naturalne i idzie coraz lżej. Paweł mówi, że z pobożnością jest bardzo podobnie: wysiłek zawsze będzie, ale im bardziej się w niej ćwiczymy, tym łatwiej nam w niej trwać. I zobacz, że nie przekreśla przy tym ćwiczenia ciała, bo sam pisał w innym liście o panowaniu nad własnym ciałem 1 Kor 9,27. Zwraca tylko uwagę na to, co jest ważniejsze, i na to, że nasze zabieganie o pobożność wpływa na nasze życie już teraz, a nie dopiero kiedyś w przyszłości.

Mnie samemu najlepiej wychodzi to w ruchu. Najwięcej wartościowych myśli i czasu sam na sam z Bogiem mam właśnie wtedy, kiedy biegam. To jest dla mnie jedna z form pobożności, bo wtedy się wyciszam i wracam myślami do Niego.

Pieniądze, zadowolenie i hojność

W szóstym rozdziale Paweł wraca do pobożności po raz ostatni i łączy ją z pieniędzmi, co może trochę zaskakiwać. Pisze tu między innymi do zamożnych osób we wspólnocie w Efezie:

Wielkim zaś zyskiem jest pobożność wraz z poprzestawaniem na tym, co się ma. Niczego bowiem nie przynieśliśmy na ten świat, z pewnością też niczego wynieść nie możemy. Mając natomiast jedzenie i ubranie, poprzestawajmy na tym.

Kilka wersetów dalej pada słynne zdanie o miłości do pieniędzy jako korzeniu wszelkiego zła 1 Tm 6,10. Zwróć uwagę, że chodzi tu o miłość do pieniędzy, a nie o pieniądze same w sobie, bo to zdanie bardzo często cytuje się nieprecyzyjnie. Czy to znaczy, że nie może ci się dobrze powodzić? Oczywiście, że może, i nie ma w tym nic złego. Ważne jest tylko to, żeby powodzenie nie stało się celem twojego życia, ale było czymś, co przyjmujesz od Boga i z czego umiesz się cieszyć. Paweł dodaje do tego jeszcze jedną rzecz: to, co mamy, służy do dzielenia się z innymi, a bogaci mają być hojni i bogacić się w dobre uczynki 1 Tm 6,17-19.

Jak czytać 1 List do Tymoteusza i na co uważać

• Czytaj go jak list, nie jak regulamin. Paweł pisze do konkretnego człowieka, który był w konkretnej sytuacji, a nie spisuje regulaminu na wszystkie czasy.
• Nie mierz nim innych. Kiedy czytamy, jak mają żyć liderzy we wspólnocie, bardzo łatwo od razu pomyśleć o kimś konkretnym. Lepiej zapytać samego siebie: czy ja byłbym w stanie żyć na miarę tego, o czym Paweł tutaj pisze?
• Pamiętaj, że Tymoteusz jest młody. Paweł pisze do niego: „Niech nikt nie lekceważy twego młodego wieku” 1 Tm 4,12. To dobra wiadomość dla każdego, kto dopiero zaczyna i czuje, że jeszcze za mało wie.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Zapytaj, jak wygląda twoje życie po Bożemu poza kościołem. Nie chodzi tylko o modlitwę, ale też o pracę, dom, pieniądze i o to, jak rozmawiasz z ludźmi.

Wybierz jedno ćwiczenie. Znajdź coś, co możesz robić regularnie, tak jak trening: codzienną modlitwę, słuchanie Słowa albo bieganie w ciszy. Na początku trzeba się do tego zmusić, ale z czasem przychodzi coraz łatwiej.

Zadowolenie i hojność zamiast pogoni. Jeśli potrafisz cieszyć się tym, co masz, i dzielić się tym z innymi, to masz ogromny zysk, którego nie da się kupić. Pamiętaj też o cechach, o które Paweł prosi Tymoteusza: sprawiedliwość, pobożność, wiara, miłość, cierpliwość i łagodność. Warto o nie walczyć, żeby już tu, na ziemi, lepiej doświadczać życia, które mamy przed sobą.

Posłuchaj w podcaście

Dzień 349 · 1 List do Tymoteusza 1-6Tajemnicza pobożnościCały 1 List do Tymoteusza w jednym odcinku: czym jest pobożność, jak się w niej ćwiczyć i co robić z pieniędzmi.

Jeśli chcesz przeczytać ten list razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.

1 List do Tymoteusza: tekst rozdział po rozdziale

Pierwsza wersja tego artykułu była inspirowana tekstem z OverviewBible. Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).