Pocieszające cytaty z Biblii: wersety na trudny czas

Pocieszające cytaty z Biblii nie tłumaczą bólu i nie obiecują, że zaraz minie, ale dają zdanie, którego można się chwycić wtedy, kiedy brakuje własnych słów. Zebrałem tu 22 wersety i ułożyłem je według sytuacji, w jakiej możesz być: kiedy się boisz, kiedy jesteś zmęczony, w chorobie, po stracie bliskiej osoby, w samotności, z poczuciem porażki i wtedy, gdy szukasz nadziei na przyszłość.

Wybierałem głównie wersety, które omawiam w odcinkach, dlatego pod każdym jest krótki komentarz i odcinek podcastu, w którym mówię o nim więcej. Te najbardziej znane cytaty znajdziesz w większej liście cytatów z Biblii. Wersety pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej, więc w Twoim wydaniu mogą brzmieć trochę inaczej.

Na początek jedno zastrzeżenie: cytat nie jest tabletką. Jeśli ktoś jest w żałobie albo w ciężkiej chorobie, nie wręczaj mu wersetu zamiast własnej obecności, bo werset bez człowieka obok może zabrzmieć jak zbycie.

Cytaty z Biblii na trudny czas, kiedy się boisz

Te wersety nie każą Ci się nie bać, tylko pokazują, przy kim warto stanąć, kiedy strach przychodzi.

PAN jest moją światłością i moim zbawieniem, kogóż będę się bać? PAN jest mocą mego życia, kogóż mam się lękać?

Ps 27,1 Słowo „zbawienie” można tu przeczytać po prostu jako „ratunek”, czyli: skoro Bóg jest moim ratunkiem, to kogo mam się bać? Dawid przy tym wcale nie udaje, że wszystko jest dobrze, bo dalej w psalmie opowiada Bogu o swoich wrogach i kłopotach. Mówię o tym w odcinku Na czym warto budować swoje życie.

Nie dał nam bowiem Bóg ducha bojaźni, lecz mocy i miłości, i zdrowego umysłu.

2 Tm 1,7 Paweł pisze te słowa z więzienia, wiedząc, że stamtąd raczej już nie wyjdzie. W odcinku Ostatnie słowa Pawła zwracam uwagę, że pójście za Jezusem nie oznacza braku problemów, ale że właśnie w tych problemach Paweł doświadczał Bożej mocy. To zdanie nie zabrania Ci więc czuć strachu, tylko mówi, w co Bóg Cię wyposażył.

To wam powiedziałem, abyście mieli pokój we mnie. Na świecie będziecie mieć ucisk, ale ufajcie, ja zwyciężyłem świat.

J 16,33 Jezus nie obiecuje lekkiego życia, a wręcz mówi wprost, że będzie ucisk, i dlatego pokój ma być w Nim, a nie w okolicznościach. W odcinku Nie zawsze w życiu będzie lekko zestawiam to z historią Nabota, który pozostał wierny Bogu i zginął niewinnie.

Gdy jesteś zmęczony i nie masz już siły

Czasem problemem nie jest jedna konkretna rzecz, tylko to, że wszystko przyszło naraz i po prostu nie masz już siły.

I Dawid znalazł się w wielkim utrapieniu, bo lud chciał go ukamienować. Dusza całego ludu bowiem była rozgoryczona z powodu swoich synów i córek. Dawid zaś wzmocnił się w PANU, swym Bogu.

1 Sm 30,6 Dawid traci w jeden dzień prawie wszystko: odrzucili go zarówno Izraelici, jak i Filistyni, jego rodzinę porwano, a własni ludzie chcą go ukamienować, więc zostaje mu tylko Bóg. W odcinku Co zrobić, kiedy jest cholernie ciężko mówię, że Dawid umiał się w Nim wzmocnić, bo nauczył się tego wtedy, kiedy jeszcze było dobrze.

Anioł PANA wrócił ponownie, dotknął go i powiedział: Wstań i jedz, bo masz przed sobą daleką drogę.

1 Krl 19,7 Eliasz właśnie wygrał pojedynek na górze Karmel, a chwilę później siada pod jałowcem i prosi o śmierć 1 Krl 19,1-6. Bóg nie zaczyna od pouczania, tylko najpierw każe mu zjeść i odpocząć. Opisuję to w odcinku Ryzykowna wiara Eliasza, razem z kryzysem, który często przychodzi zaraz po wielkim zwycięstwie.

Choćby drzewo figowe nie zakwitło i nie było plonu w winnicach, choćby i owoc oliwy zawiódł, i pola nie przyniosły żywności, trzoda zniknęła z owczarni, i nie było bydła w oborach; Ja jednak będę się radował w PANU, rozraduję się w Bogu mojego zbawienia.

Ha 3,17-18 Habakuk zaczyna swoją księgę od skargi do Boga na zło, które widzi wokół, i dopiero na samym końcu dochodzi do tych słów. W odcinku Gdzie znaleźć radość, kiedy jest ciężko opowiadam o misjonarzu Alanie Gardinerze, który w ostatnich dniach życia głodował na wyspie, a mimo to pisał, że jest bardzo szczęśliwy.

Cytaty z Biblii o cierpieniu i w chorobie

Nie znajdziesz tu obietnicy, że wszystko wróci do normy, bo Biblia mówi o cierpieniu uczciwie i nie dorzuca do niego tanich pocieszeń.

Gdyż on zna drogę, którą kroczę; kiedy mnie doświadczy, wyjdę jak złoto.

Hi 23,10 Hiob szuka Boga w każdą stronę i nigdzie Go nie widzi Hi 23,8-9, a mimo to wie, że Bóg zna jego drogę. W odcinku Jak żyć, kiedy nie mogę dostrzec Boga mówię: jeśli nie widzisz Bożej ręki, zaufaj Jego sercu. Całą księgę opisuję w artykule Księga Hioba.

A gdy wołają do PANA w swoim utrapieniu, wybawia ich z udręczeń. Posłał swoje słowo i uzdrowił ich, i wybawił ich z grobu.

Ps 107,19-20 Psalm 107 opisuje cztery grupy ludzi w kłopotach, wśród nich także chorych, i każda z tych grup woła do PANA. To nie jest gwarancja, że każda choroba minie, tylko zaproszenie, żeby wołać do Kogoś, kto naprawdę słucha. Więcej o tym w odcinku Pomoc od Boga dla każdego z nas.

Dlatego nie zniechęcamy się, bo chociaż nasz zewnętrzny człowiek niszczeje, to jednak ten wewnętrzny odnawia się z dnia na dzień. Ten bowiem nasz chwilowy i lekki ucisk przynosi nam przeogromną i wieczną wagę chwały;

2 Kor 4,16-17 „Chwilowy i lekki ucisk” brzmi jak bagatelizowanie problemu, dopóki nie zobaczysz, co Paweł miał już wtedy za sobą 2 Kor 6,4-10. W odcinku Jak radzić sobie w trudnościach mówię o namiocie, który się rozpada, czyli o tym, że ciało ma swoje słabości, bo świat jest zepsuty, a człowiek wewnętrzny mimo to się odnawia.

A Bóg wszelkiej łaski, ten, który nas powołał do swojej wiecznej chwały w Chrystusie Jezusie, po krótkotrwałych cierpieniach waszych niech uczyni was doskonałymi, utwierdzi, umocni i ugruntuje.

1 P 5,10 Piotr pisze o cierpieniu w każdym rozdziale swojego listu i traktuje je jako zwykłą część drogi za Jezusem. Zwróć jednak uwagę, kto tutaj działa, bo to sam Bóg umacnia i ugruntowuje. W odcinku Źródło szczęścia dodaję, że nie chcę bagatelizować sytuacji, które są naprawdę ekstremalnie ciężkie.

Cytaty z Biblii na pocieszenie po śmierci bliskiej osoby

Żałoba potrzebuje czasu i ludzi obok, więc nie traktuj tych wersetów jak tabletki na szybkie ukojenie, tylko jak coś, do czego można wracać.

Kiedy Jezus zobaczył ją płaczącą i płaczących Żydów, którzy z nią przyszli, rozrzewnił się w duchu i zasmucił się. I zapytał: Gdzie go położyliście? Odpowiedzieli mu: Panie, chodź i zobacz. I Jezus zapłakał.

J 11,33-35 Jezus wie, że za chwilę wskrzesi Łazarza, a mimo to płacze, bo porusza Go ból tej rodziny. Zaraz potem mówi Marcie, że jest zmartwychwstaniem i życiem J 11,25-26. W odcinku Dlaczego Jezus czekał mówię o tym, że Boga naprawdę obchodzi nasz ból.

I siedzieli z nim na ziemi przez siedem dni i siedem nocy i żaden z nich nie przemówił do niego ani słowem. Widzieli bowiem ogrom [jego] bólu.

Hi 2,13 Zanim przyjaciele Hioba zaczęli gadać głupoty, zrobili jedną rzecz bardzo dobrze: siedzieli z nim w milczeniu. O tym, jak nie pocieszać, mówię w odcinku Jak nie pocieszać cierpiących, a w odcinku Jak być wsparciem dla ludzi w potrzebie opowiadam o zasadzie z domowego życia, która brzmi: nie płaczemy sami Rz 12,15.

A nie chcę, bracia, abyście byli w niewiedzy co do tych, którzy zasnęli, abyście się nie smucili jak inni, którzy nie mają nadziei. Jeśli bowiem wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, to też tych, którzy zasnęli w Jezusie, Bóg przyprowadzi wraz z nim.

1 Tes 4,13-14 Paweł nie zakazuje smutku, tylko smucenia się „jak inni, którzy nie mają nadziei”, czyli nadzieja wcale nie wyklucza łez. Wspominam o tym w odcinku Zawsze można żyć lepiej.

W odcinku Śmierć żony Ezechiela mówię też, że w życiu jest miejsce na żal i łzy, a historia nagłej śmierci żony Ezechiela nie musi znaczyć, że Bóg ją „zabił”. Tak to odczytuję, choć ręki za to nie dam.

Gdy czujesz się sam

Samotność w cierpieniu to osobny ciężar, który dokłada się do wszystkiego innego, i Biblia dobrze go zna.

Boże mój, Boże mój, czemu mnie opuściłeś? [Czemu] jesteś [tak] daleki od wybawienia mnie, od słów mego jęku?

Ps 22,1 To modlitwa człowieka opuszczonego i dokładnie te same słowa woła Jezus na krzyżu Mk 15,34. Wolno Ci więc powiedzieć Bogu, że Go nie czujesz. W odcinku Jak się modlić w obliczu największej tragedii mówię, że złość i żal można wyrzucić przed Bogiem, bo On i tak o nich wie, a sam psalm wcale nie kończy się na skardze (Jak Stary Testament przewidział ukrzyżowanie).

I Bóg usłyszał głos chłopca, i Anioł Boga zawołał na Hagar z nieba: Co ci jest, Hagar? Nie bój się, bo Bóg usłyszał głos chłopca [tam], gdzie jest.

Rdz 21,17 Hagar siedzi z synem na pustyni, bez wody i bez nadziei, a Bóg słyszy chłopca i otwiera jej oczy na studnię Rdz 21,19. W odcinku Bóg, który otacza opieką zwracam uwagę, że plan ratunkowy był gotowy, zanim Hagar w ogóle została tam wysłana. Kiedy czujesz, że Bóg jest daleko, ta historia przypomina, że On widzi.

Błogosławiony [niech będzie] Bóg i Ojciec naszego Pana Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiej pociechy; Który nas pociesza w każdym naszym utrapieniu, abyśmy i my mogli pocieszać tych, którzy są w jakimkolwiek ucisku, taką pociechą, jaką sami jesteśmy pocieszani przez Boga.

2 Kor 1,3-4 To nie jest zwykłe poklepanie po plecach. W odcinku Pocieszenie w trudnościach czytam też początek drugiej części Księgi Izajasza Iz 40,1-2 i mówię, że ta pociecha opiera się na tym, kim jest Bóg. A kiedy sam ją dostaniesz, masz potem pocieszać innych.

Jeśli czujesz się tak samotny jak Hiob w rozdziale 19, zajrzyj do odcinka Gdzie znaleźć nadzieję w najtrudniejszych chwilach. Mówię w nim, że Hioba podtrzymało to, że znał Boga jeszcze przed tragedią Hi 19,25-27.

Gdy zawiodłeś siebie albo Boga

Zawód bywa podwójny: zawodzisz się na sobie, a do tego na tym, że życie z Bogiem miało wyglądać zupełnie inaczej.

A my spodziewaliśmy się, że on odkupi Izraela. Lecz po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak to się stało.

Łk 24,21 Dwóch uczniów idzie do Emaus rozczarowanych, bo mieli własny pomysł na to, co zrobi Mesjasz. W odcinku Historia opowiedziana na nowo mówię, że często zawodzimy się Bogiem przez własne oczekiwania. Jezus ich nie pospiesza, tylko daje im czas i spotyka się z nimi przy zwykłym posiłku.

PAN, twój Bóg, pośród ciebie jest potężny; on [cię] zbawi i rozraduje się wielce nad tobą; będzie się cieszyć ze swojej miłości [wobec ciebie] i rozweseli się nad tobą ze śpiewaniem, [mówiąc]:

So 3,17 Te słowa pojawiają się na końcu Księgi Sofoniasza, czyli jednej z najbardziej przytłaczających ksiąg o sądzie. Bóg nie stoi tu z rachunkiem w ręku, tylko cieszy się swoim ludem tak bardzo, że w innych tłumaczeniach aż śpiewa z radości. Opowiadam o tym w odcinku Dlaczego Dzień Pana brzmi tak brutalnie.

W ten sposób wynagrodzę wam lata zjedzone przez szarańczę, larwę, robactwo i gąsienicę, moje wielkie wojsko, które wysyłałem na was.

Jl 2,25 Często wracamy myślami do tego, co zepsuliśmy, i pytamy, co by było, gdyby. W odcinku Dlaczego nie warto rozpamiętywać przeszłości mówię, że Bóg obiecuje wynagrodzić straty, więc można patrzeć w przyszłość z nadzieją. To jest obietnica wynagrodzenia, a nie udawania, że strat nie było.

Cytaty z Biblii o nadziei na przyszłość

Biblijna nadzieja nie zawsze zmienia okoliczności, ale bardzo często zmienia to, na czym się w tych okolicznościach opierasz.

Pan bowiem nie odrzuca na wieki; A jeśli zasmuca, znów się lituje według obfitości swego miłosierdzia; Gdyż nie trapi chętnie ani nie zasmuca synów ludzkich.

Lm 3,31-33 W odcinku Nadzieja w obliczu tragedii zwracam uwagę, że okoliczności w Lamentacjach nie zmieniają się ani trochę, a nadzieja bierze się z tego, jaki jest Bóg Lm 3,22-23. Ta księga nie ma zresztą happy endu, bo kończy się pytaniem, czy to naprawdę koniec.

I powiedział do mnie: Synu człowieczy, te kości to cały dom Izraela. Oto mówią: Nasze kości wyschły, nasza nadzieja przepadła, jesteśmy zgubieni.

Ez 37,11 Najpierw ludzie mówią coś, co można usłyszeć także dzisiaj: nasza nadzieja przepadła. Dopiero potem Bóg zapowiada, że ich ożywi Ez 37,12-14. W odcinku Ewangelia wg Ezechiela mówię, że Bóg nie chce nas tylko trochę podreperować, ale odnowić całkowicie.

A zasiadający na tronie powiedział: Oto wszystko czynię nowe. I powiedział do mnie: Napisz, bo te słowa są wiarygodne i prawdziwe.

Ap 21,5 Ten werset pada tuż po obietnicy, że Bóg otrze każdą łzę Ap 21,3-4. Ostatnie rozdziały Biblii pokazują nowy start, a nie anioła z harfą na chmurce, i opowiadam o tym w odcinku Całkowicie nowy świat.

Co z tego dla mnie dzisiaj: jak sięgać po pocieszające cytaty z Biblii

Po pierwsze, nie czekaj z poznawaniem Boga, aż zrobi się ciężko. W odcinkach o Dawidzie, Hiobie i Lamentacjach wraca ta sama myśl: kto zna Boga, zanim zrobi się źle, ten ma się czego trzymać, kiedy przyjdzie trudny czas. Dlatego najlepszym dniem na zapamiętanie jednego wersetu jest dzisiejszy.

Po drugie, wolno Ci wołać, pytać „dlaczego” i być wściekłym, bo z całym swoim bólem możemy przyjść do Boga.

Po trzecie, nie zamykaj wersetem rozmowy z kimś, kto cierpi. Przyjaciele Hioba mówili sporo sensownych rzeczy i nikomu to nie pomogło, więc lepiej po prostu bądź obok, słuchaj i mów mało. A jeśli ciężar jest tak duży, że trudno Ci normalnie funkcjonować, nie zostawaj z nim sam, tylko porozmawiaj z kimś bliskim, z duszpasterzem albo z lekarzem czy psychologiem.

Wolisz całe psalmy niż pojedyncze zdania? Zacznij od Psalmu 23 i Psalmu 91.

Posłuchaj w podcaście

Chcesz poznawać te wersety w ich kontekście? Czytaj Pismo Święte po kawałku, razem z codziennym odcinkiem podcastu, i zacznij od planu czytania Biblii.

Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).