Blog

Stary Testament Księgi Biblii

Księgi królewskie: o czym są, streszczenie i jak je czytać

Jacek Obolewicz · · 19 min czytania

1 i 2 Księga Królewska
W tym artykule
  1. O czym są księgi królewskie: streszczenie w ośmiu krokach
  2. Kto napisał księgi królewskie
  3. Mądrość Salomona i budowa świątyni
  4. Podział królestwa
  5. Eliasz i prorocy Baala
  6. Elizeusz i prośba o podwójną część ducha
  7. Upadek Samarii i upadek Jerozolimy
  8. Jak czytać księgi królewskie
  9. Co z tego dla mnie dzisiaj
  10. Posłuchaj w podcaście

Księgi królewskie, czyli 1 i 2 Księga Królewska, opowiadają o tym, jak Izrael dostał wszystko i jak to stracił: od blasku Salomona, przez rozpad państwa na dwie części, aż po upadek Samarii i zburzenie Jerozolimy. Jeśli pytasz, o czym jest 1 księga królewska i 2 księga królewska, to moja najkrótsza odpowiedź brzmi: o tym, komu naprawdę służą ludzie, którzy mają służyć Bogu, i o Bogu, który nie wycofuje się z obietnicy, chociaż jego lud co chwilę się od niego odwraca.

W podcaście czytamy je w osiemnastu odcinkach, od dnia 101 do 118. W Biblii hebrajskiej były jedną księgą, a na dwie podzielono je dopiero z powodu objętości. Granica wypadła zresztą w ciekawym miejscu, bo dokładnie tam, gdzie ze sceny schodzi prorok Eliasz, a wchodzi na nią jego uczeń Elizeusz.

O czym są księgi królewskie: streszczenie w ośmiu krokach

  1. Dawid i Salomon (1 Krl 1-4). Adoniasz, jeden z synów Dawida, urządza imprezę i ogłasza się królem , ale Dawid koronuje Salomona i radzi mu, żeby żył blisko Boga .
  2. Świątynia (1 Krl 5-10). Po poświęceniu świątyni wypełnia ją obłok , a sława Salomona jest tak wielka, że przyjeżdża do niego królowa Saby .
  3. Podział królestwa (1 Krl 11-14). Żony odwodzą serce Salomona od Boga , a po jego śmierci państwo rozpada się na północny Izrael i południową Judę.
  4. Eliasz i Achab (1 Krl 15-22). Susza, pojedynek z prorokami Baala na górze Karmel i historia Nabota, któremu król zabrał winnicę .
  5. Elizeusz (2 Krl 1-13). Prosi o podwójną część ducha Eliasza i potem robi więcej cudów niż jego mistrz.
  6. Upadek Samarii (2 Krl 14-17). Asyria zdobywa północne królestwo i uprowadza Izraelitów z ich ziemi .
  7. Ezechiasz i Jozjasz (2 Krl 18-23). Dwaj królowie Judy, którzy naprawdę wracają do Boga i prowadzą do Niego lud .
  8. Upadek Jerozolimy (2 Krl 24-25). Babilończycy zdobywają Jerozolimę, a potem palą świątynię i całe miasto .

Kto napisał księgi królewskie

Autora tych ksiąg nie znamy, ale większość badaczy uważa, że księgi powstały w czasie wygnania babilońskiego, kiedy świątynia leżała w gruzach, a Judejczycy pytali samych siebie, jak to się w ogóle mogło stać. Odpowiedź tych ksiąg jest dość prosta: króla ocenia się nie za budowle i wygrane wojny, tylko za to, komu oddawał cześć. Miarą dla każdego z nich jest Dawid, a wynik tego porównania zwykle wypada kiepsko.

Mądrość Salomona i budowa świątyni

Bóg pyta Salomona we śnie: „Proś o to, co mam ci dać” . Salomon mógł poprosić o bogactwo, o długie życie albo o śmierć swoich wrogów, a wybrał coś zupełnie innego:

Daj więc swemu słudze serce rozumne, aby mógł sądzić twój lud i rozróżniać między dobrem a złem. Któż bowiem może sądzić ten twój tak wielki lud? I spodobało się to PANU, że Salomon o to poprosił.

Mnie w tej scenie najbardziej rusza to, że nie prosi o nic dla siebie, tylko o to, żeby dobrze służyć ludziom, za których odpowiada. Do tej historii dokładam w odcinku Najważniejsza życiowa mądrość słowa Jezusa: „Ale szukajcie najpierw królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a to wszystko będzie wam dodane” . Tradycja przypisuje Salomonowi też sporą część Księgi Przysłów, a jej wstęp znajdziesz w artykule o Księdze Przysłów.

Mądrość nie uchroniła go jednak przed głupotami. Świątynię budował siedem lat , a własny dom aż trzynaście , co sporo mówi o tym, gdzie z czasem przesunęły się jego priorytety. I wtedy pytam samego siebie, czy ja też czasem nie wyglądam na zewnątrz lepiej, niż wynika to z mojej wiary. Zresztą Salomon sam przy poświęceniu świątyni pyta: „Czyż naprawdę jednak Bóg zamieszka na ziemi?” . A Nowy Testament odpowiada na to w zaskakujący sposób, bo mówi: „jesteście świątynią Boga” .

Podział królestwa

Po śmierci Salomona jego syn Roboam dostaje dwie rady. Starsi, którzy służyli jeszcze jego ojcu, mówią mu, żeby wysłuchał ludu i ulżył mu w ciężarach, a młodzi koledzy mówią dokładnie to, co chce usłyszeć. Roboam „odrzucił radę starszych” i w efekcie traci większość królestwa. W odcinku Do kogo warto iść po radę porównuję to do martwego punktu w samochodzie, bo każdy z nas ma w życiu coś, czego sam po prostu nie zobaczy. Dlatego warto się zastanowić, czy masz obok siebie kogoś, kto potrafi się z tobą nie zgodzić. A Jeroboam, pierwszy król północnego Izraela, boi się, że ludzie będą jeździć składać ofiary do Jerozolimy i w końcu wrócą do Roboama, więc ustawia u siebie dwa złote cielce .

Eliasz i prorocy Baala

Za czasów króla Achaba i jego żony Izebel, która sprowadziła do Izraela kult Baala, pojawia się prorok Eliasz. Na górze Karmel pyta lud: „Jak długo będziecie się wahać między dwoma zdaniami?” . Prorocy Baala skaczą i krzyczą przez cały dzień, a nic się nie dzieje. Eliasz natomiast sam polewa swoją ofiarę wodą, żeby nikt nie miał wątpliwości, i modli się bardzo prostymi słowami . Wtedy spada ogień, a lud woła: „PAN jest Bogiem!” .

Ale najbardziej lubię to, co dzieje się potem. Kiedy Izebel grozi Eliaszowi śmiercią, nikt za nim nie staje, chociaż przed chwilą cały lud widział ogień z nieba. Prorok ucieka, siada pod jałowcem i prosi Boga o śmierć . A Bóg nie robi mu kazania, tylko każe zjeść i się przespać. Potem Eliasz słyszy Go, ale nie w wichurze ani w ogniu:

Po trzęsieniu ziemi był ogień, [ale] PAN nie był w ogniu. A po tym ogniu był cichy i delikatny głos. Gdy Eliasz go usłyszał, zasłonił płaszczem swoją twarz, wyszedł i stanął u wejścia do jaskini. A oto głos przemówił do niego: Co tu robisz, Eliaszu?

Więcej o tym opowiadam w odcinku Ryzykowna wiara Eliasza. A w odcinku Nie zawsze w życiu będzie lekko zatrzymuję się przy Nabocie, który nie chciał sprzedać królowi dziedzictwa swoich ojców i zapłacił za to życiem. Przypominam tam słowa Jezusa: „Na świecie będziecie mieć ucisk, ale ufajcie, ja zwyciężyłem świat” .

Elizeusz i prośba o podwójną część ducha

Zanim Eliasz zostaje zabrany do nieba, pyta swojego ucznia, co może dla niego zrobić. Elizeusz mógł poprosić o cokolwiek, na przykład o lżejsze życie albo o więcej słuchaczy, a prosi o to, żeby spoczęła na nim „podwójna część twojego ducha” , czyli tak naprawdę o więcej Bożej obecności. I rzeczywiście jego cudów jest potem dwa razy więcej niż cudów Eliasza.

Jedna z tych historii dotyczy wdowy, która miała tylko trochę oliwy, a Elizeusz kazał jej pożyczyć od sąsiadów puste naczynia. Oliwa lała się tak długo, dopóki starczało naczyń , czyli to, ile cudu ta kobieta doświadczyła, zależało od tego, ile miejsca na niego zrobiła. W odcinku Jak zrobić miejsce dla Boga opowiadam, jak razem z żoną, mimo opinii lekarzy, przygotowaliśmy pokój dla dziecka, a kilka miesięcy później okazało się, że Dorota jest w ciąży. Kobieta z Szunem też zrobiła dla proroka miejsce w swoim domu i usłyszała, że za rok będzie piastować syna . Odpowiedziała na to: „nie oszukuj swojej służącej”. I ja to dobrze znam, bo często wolimy w ogóle nie robić sobie nadziei, niż potem się rozczarować.

Upadek Samarii i upadek Jerozolimy

Asyria, czyli wielkie imperium na północnym wschodzie, zdobywa Samarię, stolicę północnego Izraela , i sprowadza tam ludzi z innych krajów . Stąd wzięli się później Samarytanie, o których mówię w odcinku Co z ludźmi, którzy wierzą inaczej, niż my.

W Judzie pojawia się w tym czasie dwóch naprawdę dobrych królów. Ezechiasz (w podcaście nazywam go Hiskiaszem) najpierw próbuje ułożyć się z Asyrią i płaci jej ogromny haracz, ale niczego tym nie zyskuje. Dopiero kiedy rozkłada list od wroga przed Panem i szczerze się modli , Jerozolima zostaje ocalona. Jozjasz z kolei słyszy słowa księgi Prawa, którą odnaleziono podczas prac w świątyni, i rozdziera szaty, bo rozumie, jak daleko lud odszedł od Boga . Autor pisze o nim: „nie było przed nim króla podobnego do niego” . Całą tę historię opowiadam w odcinku Jak serio traktować Biblię.

Mimo to Babilończycy w końcu palą świątynię i miasto . Kiedy to czytasz, dochodzisz do końca z poczuciem, że to już koniec całej opowieści. I właśnie wtedy autor dopisuje coś, czego wcale nie musiał dopisywać:

A w trzydziestym siódmym roku uprowadzenia Joachina, króla Judy, dwunastego miesiąca dwudziestego siódmego [dnia] tego miesiąca, Ewil-Merodak, król Babilonu, w pierwszym roku jego panowania, ułaskawił Joachina, króla Judy, i [wypuścił go] z więzienia. Rozmawiał z nim łaskawie i wystawił jego tron ponad tron innych królów, którzy [byli] z nim w Babilonie. Zdjął też jego szaty więzienne i jadł chleb zawsze w jego obecności przez wszystkie dni swego życia.

W odcinku Nadzieja, którą trudno dostrzec mówię, że to dla mnie najważniejsze miejsce w tych księgach. Ludzie na wygnaniu dowiadują się z tych kilku zdań, że potomek Dawida wciąż żyje, a więc to jeszcze nie jest koniec historii. Bóg obiecał przecież Dawidowi, że jego dom będzie trwał na wieki .

Jak czytać księgi królewskie

To nie jest podręcznik historii w dzisiejszym znaczeniu, bo autora nie interesuje, kto miał ilu żołnierzy, tylko komu dany król oddawał cześć. Księga opisuje wydarzenia, ale nie zawsze je poleca. Eliasz robi spektakularne rzeczy, ale też ucieka ze strachu, a Jehu wykonuje zadanie od Boga i mimo to nie żyje blisko Niego. Dlatego czytaj historię króla razem z historią proroka, bo prorok jest w tych księgach po to, żeby przyjść do władzy i powiedzieć jej wprost: ogarnij się.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Rób miejsce. Zastanów się, na co w swoim życiu naprawdę przygotowałeś miejsce, a na co tylko liczysz, że kiedyś samo się przydarzy, tak jak wdowa, która musiała najpierw nazbierać naczyń.

Weź Boże słowo do serca. Jozjasz usłyszał słowa zwoju i od razu zapytał: jeżeli to prawda, to co mam w swoim życiu zmienić? Moim zdaniem właśnie tak powinno się czytać Biblię, czyli z gotowością do zmiany.

Nie układaj się ze złem. Ezechiasz zapłacił Asyrii wszystkim, co miał, i nic z tego nie wyszło, dopóki nie poszedł z tym do Boga.

Nie bój się cichego głosu. Jeśli to, co czujesz w sercu, zgadza się ze słowem Bożym, to nie czekaj na trzęsienie ziemi, tylko działaj.

Pamiętaj o ostatnim zdaniu tych ksiąg. Nawet w miejscu, z którego nie widać żadnego wyjścia, ktoś może wystawić dla ciebie stół.

Posłuchaj w podcaście

Pozostałe odcinki znajdziesz na listach wszystkich odcinków o 1 Księdze Królewskiej i o 2 Księdze Królewskiej.

Jeśli chcesz przeczytać księgi królewskie razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.

1 Księga Królewska: tekst rozdział po rozdziale · 2 Księga Królewska: tekst rozdział po rozdziale

Pierwsza wersja tego artykułu była inspirowana tekstem z OverviewBible. Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).