Jak serio traktować Biblię

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 117 i czytamy drugą Księgę Królewską, rozdziały od 20 do 22. Sięgniemy też dzisiaj jednak nieco dalej, żeby tak spójnie trzymać się historii, o której chciałbym, żebyśmy porozmawiali, ale żebyśmy też spojrzeli na to, jakie mamy w ogóle tło tego, co dzisiaj się dzieje. Ostatnio rozmawialiśmy o Hiskiaszu i dzisiaj też możemy sobie w rozdziale 20 poczytać na temat tego, jak to tam historia Hiskiasza się dalej potoczyła. A za to rozdział 21 już tworzy nam fajne tło do tego, co takiego będzie się działo w kolejnym rozdziale.

A tym tłem są królowie, którzy pojawiają się w Judzie. I mamy tam opisanego króla Manassesa, który jest absolutnie jednym z największych dziadów w ogóle, jeśli chodzi o królów, którzy się pojawili w Judzie i to, co on wyprawiał. Tak naprawdę ściągnęło ogromną część tego nieszczęścia, które później spotka Izraela. I to też będzie wyraźnie podkreślone, że pewne rzeczy po prostu się wydarzą, bo Manasses, który swoją drogą, tak wspomnę też, że w Księdze Kronik jest też opisany i są pewne rzeczy, których na przykład w Księdze Królewskiej nie mamy, a za to są w Księdze Kronik, więc Manasses, no pomimo tego, że był okropnym dziadem, to miał też jakiś tam swój moment, powiedzmy sobie, nawrócenia. Więc to tak lekko spoilerując, chciałbym, żebyśmy też mieli taki obraz tego, że okej, no dobra, tutaj jest opisane tak, ale jednak są też miejsca w Biblii, w których widzimy delikatnie inną perspektywę na tego gościa i na to, jak jego życie się zakończyło.

Niemniej jednak po nim mamy jego syna Amona, no i ten z kolei po raz kolejny jest gościem, który czynił to, co złe w oczach Pana, podobnie jak jego ojciec Manasses, wszystkiego najlepszego, takich właśnie mamy królów. I tak też mniej więcej wygląda sytuacja Izraela w tamtych czasach. Kompletna ciemność, kompletne dziadostwo, pogaństwo na poziomie naprawdę tych wszystkich narodów, które tam dookoła były. I mówiąc o pogaństwie tak naprawdę, no wiecie, mam na myśli to, że sam Manasses był gościem, który swoich synów, czy tam syna, złożył w ofierze. No jakby Kumaniec to jest z tego poziomu upadek, jeśli chodzi o ich jakikolwiek związek z Bogiem.

I w rozdziale dwudziestym drugim pojawia się nam postać, która tak naprawdę jest takim, wiecie, przebłyskiem nadziei w tym wszystkim. Nagle pojawia się postać, która w tych totalnie ciemnych, przytłaczających czasach, w których znalazł się Izrael, który już miał ostatnie lata przed tym, aż Bóg zrobił z tym wszystkim porządek, zgodnie z tym, jak też zapowiedział wcześniej w Torze. Pojawia się nam król, który nazywa się Jozjasz. I czytamy o Jozjaszu właśnie w Drugiej Księdze Królewskiej, w dwudziestym drugim rozdziale. Od pierwszego wersetu widzimy, że miał osiem lat, kiedy został królem, panował w Jerozolimie trzydzieści jeden lat, ale coś szczególnego wydarzyło się w jego życiu, kiedy miał lat dwadzieścia sześć, no bo czytamy już właśnie pewna historia wydarzyła się w osiemnastym roku jego panowania.

Wcześniej też mamy informację o tym, że czynił on to, co prawe w oczach Pana, kroczył we wszystkich drogami swego praojca Dawida i nie zbaczał ani w prawo, ani w lewo. No ale właśnie, co było takim momentem przełomowym w życiu Jozjasza? Jak to się stało w ogóle, że gość, który, wiecie, dziadka ma Manassesa, był jego dziadkiem, Amon był jego ojcem i wcale nie był dużo lepszy od Manassesa, w takiej rodzinie gość się wychował, w takiej rodzinie przyszło mu żyć i tak naprawdę on, wiecie, nie miał żadnych wzorów znikąd za bardzo. W tym czasie, okej, była świątynia, byli jacyś kapłani, była jakaś tam służba i wiecie, to była totalnie pusta religijność. To była taka religijność na zasadzie: no dobra, mamy świątynię, więc jakiś tam Bóg, jakieś tam, wiecie, coś tam robili, tak, coś tam robili, podejmowali się jakichś religijnych czynności, już abstrahując od tej części związanej z kultem wszystkich innych bogów, którzy tam w tym czasie się pojawili w życiu Izraelitów.

No i nagle pojawia się nam Jozjasz. Jozjasz, który jest naprawdę fenomenalną, fenomenalną postacią, który dokonuje przełomowych zmian, jeśli chodzi o sposób życia Izraela. I historia wygląda tak, że trwał remont świątyni i w trakcie remontu świątyni okazało się, że znaleziono zwój prawa, zwój Tory. To najprawdopodobniej była Tora, która, co ciekawe, no właśnie, wiecie, zagubiła się. Z jednej strony był jakiś kult, który dosyć szczegółowo był opisany w Torze, ale to, w jaki sposób on w ogóle się odbywał, co tam się działo, to w ogóle nie było koniecznie związane z tym, co w tym Bożym prawie było napisane, bo zwyczajnie jego nie było.

Ktoś to zgubił, ktoś w ogóle to posiał. Wiecie, tam byli jacyś kapłani, arcykapłani, różni ludzie, którzy zajmowali się świątynią już abstrahując od tego całego dziedzictwa związanego... Z tymi różnymi bożkami, które tam też miały swoje miejsce w życiu Izraelitów, to jednak nawet ci, którzy, wiecie, byli blisko świątyni, w ogóle posiali gdzieś to, co tak naprawdę było wyznacznikiem i standardem tego, w jaki sposób powinni postępować i w jaki sposób ich relacja z Bogiem powinna wyglądać. Po prostu przepadło. Wiecie, ktoś zapomniał, zgubił, kurczę, wiecie, psikus, nie?

Funkcjonowało wtedy jakieś życie religijne, które w ogóle nie wiadomo, dlaczego funkcjonowało tak, jak funkcjonowało, jakby abstrahując znowu od tych wszystkich innych bogów, którzy tam byli. Bo dlaczego, skąd oni się wzięli? No tak, wzięli się z innych narodów, więc pewnie jakieś tam standardy były wypracowane, ale jeśli chodzi o jakikolwiek kult w świątyni, to w ogóle, wiecie, dlaczego to robisz, co robisz? No wiesz, ojciec robił, dziadek robił. Wiecie, taka często mamy, nie?

Że hej, dlaczego w niedzielę chodzisz do kościoła? No wiesz, wszyscy chodzą, nie? A dlaczego? No wiesz, wszyscy, bo dziadek, tam mama, wiesz, każe i tak dalej. I oczywiście nie mówię o tym, że u nas, ponoć, takie dziadostwo jak panowało tam, ale to właśnie było takie: no czemu to robisz?

No bo tak, no bo wszyscy tak robią, nie? Ale masz jakieś, nie wiem, kwity na to? No jakie? Nie, nie, nie, nic, no nie, no zawsze tak robiliśmy. I to była właśnie taka religia, bo zawsze tak się robiło.

I to się robiło, zmieniało się, no ale jakkolwiek nie było żadnego standardu, bo po prostu ten standard zaginął. I w tym wszystkim oni znaleźli tę księgę i zanieśli ją królowi. Czytamy w dwudziestym drugim rozdziale Drugiej Księgi Królewskiej od wersetu jedenastego, że gdy król usłyszał słowa zwoju prawa, rozdarł swoje szaty, wydał też kapłanowi Hilkiaszowi, Achikamowi, synowi Szafana, Akborowi, synowi Michajasza, pisarzowi Szafanowi oraz swemu słudze Asajaszowi takie polecenie: Idźcie, dowiedzcie się, jaka jest wola Pana dla mnie, dla ludu i dla całej Judy w związku z treścią tego odnalezionego zwoju. Wielki musi być bowiem gniew Pana, który zapłonął na nas, dlatego że nasi ojcowie nie byli posłuszni słowom tego zwoju i nie postępowali zgodnie z tym, co jest w nim napisane. Gość naprawdę się przejął.

Gość naprawdę wziął sobie te słowa do serca. Co by było, gdybyśmy my naprawdę brali sobie do serca słowa... słowa, które Bóg kieruje do nas. Ale tak na serio, tak jak on, bo nagle on to przeczytał i wiecie, on słysząc te słowa, stwierdził: Hej, jeżeli to jest prawda, to mamy przerąbane. Co by było, gdybyśmy my, czytając Biblię, czytali ją właśnie z takim: jeżeli to wszystko jest prawda, to jak powinno wyglądać moje życie? To co powinienem zrobić?

Bo jednocześnie też wciąż są jakieś konsekwencje, które mogą na nas ciążyć, jeżeli Bóg pójdzie w odstawkę, jeżeli nie będziemy się Nim przejmować. No i dalej ekipa udaje się do prorokini i ta prorokini wysyła odpowiedź dla króla. Tak mówi Pan, Bóg Izraela: Powiedzcie człowiekowi, który posłał was do mnie: Tak mówi Pan: Oto ja sprowadzę nieszczęście na to miejsce i na jego mieszkańców zgodnie ze słowami zwoju, który przeczytał król Judy. Uczynił to dlatego, że mnie opuścili, a spalali kadzidła innym bogom, drażniąc mnie wszystkimi dziełami swoich rąk. Dlatego właśnie zapłonął mój gniew na to miejsce i nie zgaśnie.

A królowi Judy, który was posłał, aby poznać wolę Pana, powiedzcie: Tak mówi Pan, Bóg Izraela: Jeśli chodzi o słowa, które usłyszałeś, ponieważ się tak przejąłeś i okazałeś skruchę przed Panem, gdy usłyszałeś, co powiedziałem o tym miejscu i o jego mieszkańcach, że staną się pustkowiem i przekleństwem, ponieważ rozdarłeś swoje szaty i zapłakałeś przede mną, to wezmę to pod uwagę — oświadcza Pan. Gdy będę przyłączał cię do twoich ojców, zostaniesz w pokoju złożony w swoim grobie i nie zobaczysz całego nieszczęścia, które ja sprowadzę na to miejsce. Takie też słowo słudzy zanieśli królowi. I chciałbym tylko właśnie sięgnąć po ten rozdział dwudziesty trzeci dalej, żeby mieć całą tą historię tego, co się dzieje, bo w rozdziale dwudziestym trzecim, który co prawda na jutro jest przewidziany, czytamy, co wydarzyło się dalej, od samego początku. Król natomiast rozesłał wezwanie i zgromadził u siebie wszystkich starszych Judy i Jerozolimy.

Gdy przybyli, udał się do świątyni Pana, a z nim wszyscy Judejczycy, mieszkańcy Jerozolimy, kapłani i prorocy, słowem cały lud od najmniejszego do największego. Tam w ich obecności odczytano wszystkie słowa zwoju przymierza znalezionego w świątyni Pana. Następnie król stanął przy kolumnie i zawarł przed Panem przymierze, że będą kroczyć za Panem, przestrzegać Jego przykazań, postanowień i ustaw całym sercem i całą duszą, czyniąc w ten sposób zadość słowom przymierza zapisanym w zwoju. Do przymierza przystąpił cały lud. I później czytamy w tym rozdziale o tym, jak król Jozjasz zrobił właśnie porządek, porządek ze wszystkimi bożkami, ze wszystkimi jakimiś praktykami religijnymi pogańskimi, które tam wtedy siedziały.

Zrobił porządek ze wszystkim. Tam mam dosyć szczegółowy i długi opis tego, co zrobił. Co ciekawe, okazuje się, że król też rozkazał, żeby urządzić Paschę na cześć Pana. Nie wiem, czy pamiętacie, przy wyjściu z Egiptu, bo ustanowiono takie święto Pascha, która miała upamiętniać właśnie wyjście Izraelitów z Egiptu. I czytamy, że tej Paschy nie obchodzono od dni sędziów, którzy rządzili w Izraelu, przez cały okres królów Izraela.

I Judy, urządzoną ją na cześć Pana w Jerozolimie dopiero w osiemnastym roku panowania króla Jozjasza. To w ogóle oni nie czytali tej książki. To nie ma co się dziwić, że sprawy poszły w takim kierunku, w jakim poszły, bo oni zwyczajnie, no wiecie, niektórzy byli bliżej Boga, niektórzy królowie rzeczywiście byli tymi, którzy gdzieś tam do Boga się zbliżali, ale być może właśnie dlatego oni często nie robili takiego porządku, jaki powinien być zrobiony. Nie uporządkowali wszystkich kwestii z jakimiś świątynkami, z jakimiś tam wzgórzami, czymś tam, w kontekście tych wszystkich pogańskich obrzędów, które tam miały miejsce. No bo właśnie, bo oni nie znali tej książki.

Okazuje się. Zrobiłem taki mój szybki research i tak naprawdę w ogóle informacja o to, że Słowo Tora jeszcze pojawia się w księdze Jozuego tak dosyć gęsto, a później jest nic, nic, nic, nic, nic. I później w Pierwszej Królewskiej, w Pierwszej Królewskiej, być może pamiętacie, to jest ta księga, która tak naprawdę była, powiedzmy, pierwszą częścią tego, co już zaraz będziemy kończyć, pojawia się raz, kiedy to Dawid przekazuje informację Salomonowi na temat tego, że hej, przestrzegaj wszystkiego zgodnie z tym prawem, które tutaj jest napisane, z tym prawem Mojżesza. Tu akurat nie cytuję, tak trochę z pamięci mówię, ale no taka była historia. To był drugi rozdział Pierwszej Księgi Królewskiej, to historia, o której też rozmawialiśmy.

No i wiecie, okazuje się, że Dawid sam nie robił z tym to, co trzeba było tak do końca, no bo na przykład Paschy nie urządzili żadnej. Pomimo tego, i znowu, ja nie mówię, że Dawid był zły i tak dalej, ale no czegoś brakowało. Brakowało właśnie tego fundamentu, na którym oni mogli budować swoje życie, tego standardu, którego powinni się wszyscy trzymać. I jasne, zgadza się, byli królowie, którzy jak najbardziej gdzieś tam zbliżali się do Boga, w tym czasie byli też prorocy, Bóg wysyłał proroków, mówił przez proroków, ale ciągle gdzieś brakowało tej książki z tym takim, wiecie, życiowym standardem. Więc znowu do końca Jozuego jeszcze się pojawia, dosyć gęsto.

Później nic, nic. Pierwsza Księga Królewska tylko raz. W Drugiej Księdze Królewskiej, tej, którą zaraz będziemy kończyć, tak naprawdę, wiecie, pojawia się gdzieś tam w dziesiątym, czternastym, siedemnastym rozdziale i dopiero teraz, i dopiero dzisiaj się pojawia. Tak naprawdę te wszystkie wcześniejsze wspomnienia to były bardziej takie opisowe, że... Że wiecie, nie wiem, a Izraelici nie przestrzegali tego wszystkiego, co było zapisane w prawie, więc to nawet nie było to, że znowu, ja nie wiem, kiedy oni zgubili to, nie mam bladego pojęcia.

I ja nie mówię, że to było tak, że rzeczywiście, nie wiem, od czasów Dawida, no bo Dawid jeszcze się odnosi, Dawid akurat się odnosi bezpośrednio do dokumentu, tak? No nie książki, no bo to nie były książki w takiej formie, jak my je znamy, tylko zwoje z tym prawem. Niemniej jednak, no Dawid jeszcze odnosi się do czegoś fizycznego, a później w zasadzie to przepadło na w ogóle setki lat. I teraz pojawia się gość, dzięki któremu udaje się znaleźć to prawo. I ten król naprawdę się przejmuje.

On naprawdę bierze sobie to do serca. On naprawdę twierdzi, że musimy coś z tym zrobić. Kilka rzeczy, które sprawiły, że Jozjasz był tak wybitnym królem, to jest to, że po pierwsze, on nie bał się wyjść przed szereg. Ja, kumam, okej, był królem, jasne, ale patrzcie, jaki on miał standardy, jakie on miał wzory w życiu. On tak naprawdę, wiecie, dziadek, ojciec, po prostu dziadostwo.

I on nagle, w tym wszystkim, był gościem, który, wiecie, trochę wyłamał się z tego, jak funkcjonowała jego rodzina. Nie zadowalał się tym, że: A, bo wiesz, tata tak robił, dziadek tak robił, to ja też będę tak robił. Nie. On naprawdę wziął sobie Boże Słowo do serca i coś z nim zrobił. Nie bał się tego, żeby podać się jakiejś presji, żeby odpuścić, żeby po prostu stwierdzić: A, może to nieprawda.

Tylko naprawdę wziął sobie te słowa do serca. I to jest naprawdę wyjątkowe. To był gość, który w tej całej ciemności, która w tamtych czasach panowała, nie bał się tego, żeby podjąć odważną decyzję. Co wydaje mi się, że naprawdę w przypadku tego, co tam się wtedy działo, musiało to być naprawdę, naprawdę wyjątkowe. No bo często tak mamy jednak, że wiecie, no nie wiem, bo wszyscy tak robią, bo w szkole, bo w pracy, bo gdzieś, bo rodzina, bo coś, bo wszyscy tak robią, wszyscy tak robili, więc ja też będę tak robił.

No bo co? Będę inny, będę gorszy, będę, wiecie, się wychylał. No po co, no po co mi to? Jozjasz tego się nie bał. Jednocześnie...

Zrozumiał grzech, którego dopuścili się Izraelici. On zrozumiał ciężar tego zła, które panowało w tamtych czasach. On się do tego przyznał. On nie mówił tylko, że... no nie, schrzaniliśmy. My naprawdę schrzaniliśmy, spieprzyliśmy wszystko brutalnie i nie przejmowaliśmy się w ogóle tym, co w tej książce jest napisane.

I on też rozumiał, że konsekwencją tego była kara, którą Bóg miał już przygotowaną. Wiecie, to nie jest tak... ja nie chcę, żeby to brzmiało tak, że ja jestem jakiś wredny Bóg, który tam, wiecie, lubi ludzi karać. Bo z różnych miejsc widzimy, że to nie jest tak, że to było największą radością Boga to, żeby Izraelitów ukarać koniec końców. Wydaje mi się, że pewną lekcję chciał, żeby oni wyciągnęli, żebyśmy my też skorzystali z tej lekcji, ale to nie jest tak, że Bogu zależało na tym, żeby ich ukarać. Po prostu zwyczajnie oni ponieśli konsekwencje tego, w jaki sposób żyli.

Tyle. Nic innego tutaj się nie wydarzyło. I te konsekwencje były zapisane właśnie w prawie, którym nikt się nie przejmował. No po co? Nikt nie, nikt nie.

Wszyscy tak robili. Więc poza tym, że Jozjasz nie bał się tego, żeby wyjść przed szereg, żeby się postawić, żeby po prostu pomimo tej kultury, w której funkcjonował, powiedzieć: A ja chcę żyć innym życiem. Chcę, żebyśmy zaczęli żyć innym życiem. To jest jedna rzecz, która była u niego wyjątkowa. Druga to jest to, że on rozpoznał grzech, przyznał się do niego i od niego się odwrócił.

Odwrócił się od grzechu i zrobił porządek. Zrobił porządek ze wszystkim, co tylko wiedział, że może zrobić, ze wszystkim, co tylko było nie tak. Więc nie tylko to, że zrobiło mu się smutno i powiedział: Ojejku, ale w ogóle dół, co myśmy narobili. Tylko on naprawdę dał fizyczny wyraz temu, że przejmuje się tym, co Bóg do niego powiedział przez swoje słowo. On faktycznie to zrobił.

Zrobił porządek ze wszystkim, z czym tylko mógł. I to jest coś, co doprowadziło do tego, że na krótki moment widzieliśmy faktycznie przemianę życia Izraela. Przemianę, która była częścią tak naprawdę całego Izraela, ale jednocześnie przemianę, która... Znowu, nie do końca była trwała i ona nie była wcale związana z tym, że właśnie pewne konsekwencje miały się nie wydarzyć. Niestety, niestety, przegięli wcześniej za bardzo, żeby można było się tak w stu procentach odwrócić.

Niemniej jednak wobec samego Jozjasza, który podjął się tej ogromnej reformy w całym Izraelu, Bóg mu wyraźnie powiedział: Słuchaj, ja doceniam to, nagradzam i nagrodzę cię za to, co zrobiłeś, za to, jak się przejąłeś, za to, że wziąłeś sobie moje słowa do serca. I dzisiaj pytanie do nas, wiecie, to jest jedno pytanie do nas: czy my się przejmiemy tym, co czytamy w tej książce? Czy w ogóle czytamy tę książkę? Czy po nią sięgamy? Bo wiecie, ja też skądinąd kojarzę, że niektórzy na przykład, nie wiem, tylko czytają podcast i fajnie, cieszę się, miło mi, naprawdę czuję się zaszczycony, że czytacie, że słuchacie podcastu.

Ale weźcie książkę, weźcie książkę, naprawdę, jeżeli słuchasz tego teraz i tylko słuchasz, bo nie masz czasu na czytanie, to omiń co drugi odcinek, po prostu chodź trochę poczytaj. Jakby ja kłamię z jednej strony znowu, że wiem, że samo czytanie jest ciężkie, ja rozumiem to, ja rozumiem, że czasami, wiecie, właśnie załapanie, co tam się dzieje, historia, kultura i tak dalej, ja to wszystko kumam, dlatego też nagrywam ten podcast, ale on ma za zadanie tylko nam ułatwić lekturę, a nie być zastępstwem lektury, broń Boże. I tak staram się cytować niektóre fragmenty, staram się, żebyśmy rzeczywiście, wiecie, to, o czym rozmawiali, było oparte na tym, co faktycznie czytamy, co w historii się dzieje. Ale czytajcie, szukajcie i zadawajcie sobie pytanie: Boże, czy to, co dzisiaj czytam, pokazuje mi coś, co powinienem zmienić w swoim życiu? Czy to, co dzisiaj czytam, jest czymś, co może przynieść jakąś zmianę?

Czy to w jakiś sposób może mnie skonfrontować z tym, jak funkcjonuję? Jeżeli tak, Boże, pokaż mi to i chciałbym to zmienić, chciałbym coś zmienić, chciałbym rzeczywiście zbliżyć się do Ciebie, żyć blisko Ciebie, zgodnie z tym, jak rozpoznaję Twoją wolę dla mojego życia przez pryzmat Twojego słowa. To jest tak ważne, bo okej, byli, wiecie, byli królowie, którzy byli pozytywni, rozmawialiśmy o tym, ale bez fundamentu Bożego słowa okazało się, że, wiecie, był jeden, później długo, długo nic, był drugi, długo, długo nic i czasami, wiecie, czasami się gdzieś pojawiali, ale nie było tego fundamentu, który mógł na trwałe przemienić naród i który być może uchroniłby ich przed konsekwencjami, o których będziemy rozmawiać już jutro, a tymczasem. Wielkie dzięki za dzisiaj. Mam nadzieję, że historia Ezjasza będzie czymś, co weźmiemy sobie do serca.

I kiedy będziemy sięgać po Biblię, będziemy sięgać po to, co w niej jest napisane, to moim pragnieniem jest to, żebyśmy właśnie z taką postawą to czytali, z jaką Jozjasz usłyszał to słowo. Żeby naprawdę nasze serducha były gotowe do tego, żeby coś zrobić z tym, co czytam, i żeby pozwolić na to, żeby Bóg przez swoje słowo mógł przemieniać nasze życie, mógł je kształtować, nadawać mu nowy kierunek i tym samym prowadzić nas do miejsca, w którym będziemy jeszcze bardziej do Niego podobni. Tego życzę nam wszystkim. A jeżeli macie jakieś dodatkowe pytania, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Tam możemy sobie porozmawiać, podyskutować i słyszymy się już jutro w kolejnym odcinku.