Owoce Ducha Świętego: lista 9 owoców i ich znaczenie

Owoce Ducha Świętego to cechy, które według św. Pawła wyrastają w życiu człowieka żyjącego blisko Ducha Świętego. Lista pochodzi z Listu do Galatów i ma dziewięć pozycji: miłość, radość, pokój, cierpliwość, życzliwość, dobroć, wiara, łagodność i powściągliwość Ga 5,22-23. Nie jest to regulamin, który trzeba po kolei odhaczyć, tylko opis tego, jak wygląda życie, w którym Bóg naprawdę działa.

Możesz się zastanawiać, skąd czasem słychać o dwunastu owocach Ducha Świętego. Święty Paweł w Liście do Galatów wymienia dziewięć cech, a tradycja katolicka, idąc za łacińskim przekładem, w którym lista jest dłuższa, mówi o dwunastu, więc to po prostu dwa sposoby spisania tej samej myśli.

Ga 5,22-23: owoce Ducha Świętego w Biblii

Oto cały fragment w Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej, z której cytuję w tym artykule:

22 Owocem zaś Ducha jest miłość, radość, pokój, cierpliwość, życzliwość, dobroć, wiara;

23 Łagodność, powściągliwość. Przeciwko takim nie ma prawa.

Żeby dobrze zrozumieć ten fragment, trzeba wiedzieć, w jakim liście Paweł go napisał. List do Galatów to najostrzejszy z listów św. Pawła, bo wspólnoty, które sam założył, zaczęły wierzyć, że do Bożej akceptacji potrzebują jeszcze całej listy rzeczy do wykonania. Pierwszą połowę listu omawiam w odcinku Dzień 341: Istota Dobrej Nowiny. W drugiej połowie, którą czytamy w dniu 342, Paweł nie zostawia ich z samą krytyką, tylko pokazuje, na czym polega nowe życie.

Owoc Ducha pojawia się tam obok drugiej listy. Wcześniej Paweł wymienia uczynki ciała Ga 5,19-21 i trzeba przyznać, że obok ciężkich rzeczy są tam też zawiść, gniew, spory, kłótnie i zazdrość. W odcinku zwracam uwagę na to, że takie rzeczy bardzo łatwo zbagatelizować, w stylu: no cóż, tacy jesteśmy, zdarza się. A Paweł wrzuca je do jednego worka z całą resztą. Mamy więc dwie listy i dwa style życia, a między nimi zdanie: „Postępujcie w Duchu” Ga 5,16.

Dlaczego Paweł pisze o owocu Ducha w liczbie pojedynczej

Zwykle mówimy „owoce Ducha”, w liczbie mnogiej, ale Paweł pisze: „Owocem zaś Ducha jest miłość”, czyli w liczbie pojedynczej. W odcinku 342 wspominam, że są bibliści, którzy wyciągają z tego ciekawy wniosek: owoc jest jeden, a reszta listy to formy jego wyrazu. Radość, pokój, cierpliwość i kolejne pozycje odpowiadają więc na pytanie, po czym widać, że miłość naprawdę jest w twoim życiu.

To zmienia sposób, w jaki czytamy ten fragment. Często mylimy miłość z byciem miłym, więc jeśli ktoś nie jest miły, mamy poczucie, że miłości w jego życiu nie ma. Tymczasem Paweł mówi o czymś dużo bardziej konkretnym i bardziej wymagającym. Pisze w tym samym liście, że liczy się „wiara, która działa przez miłość” Ga 5,6. Czyli nie wiara i kropka, tylko taka, którą widać w działaniu.

Owoce a dary Ducha Świętego

Owoce często wrzuca się do jednego worka z darami, a to są dwie różne rzeczy. Dary, czyli charyzmaty, mówią o tym, czym mogę komuś służyć, i każdy dostaje inne. Owoc pokazuje natomiast, jacy jesteśmy, kiedy służymy, i ma rosnąć u wszystkich. Dokładnie rozpisuję tę różnicę w artykule o siedmiu darach Ducha Świętego i charyzmatach, więc nie będę jej tu powtarzał. Wystarczy zapamiętać jedno zdanie: darem się służy, a owocem się żyje.

9 owoców Ducha Świętego po kolei

Przejdźmy teraz przez całą listę. Przy każdej cesze oprę się na tym, co mówię w odcinkach, a w niektórych miejscach zajrzymy też do innych listów św. Pawła, bo on sam wielokrotnie wraca do tych samych myśli.

1. Miłość

Miłość jest pierwsza i najważniejsza, bo cała reszta z niej wynika. Jezus mówi: „Po tym wszyscy poznają, że jesteście moimi uczniami, jeśli będziecie się wzajemnie miłować” J 13,35. W odcinku Dzień 302: Ostatnie słowa przed śmiercią przyznaję, że to jeden z moich ulubionych i zarazem najbardziej konfrontujących fragmentów. Jezus nie powiedział przecież, że poznają nas po najlepszej teologii, tylko po miłości, a o tym bardzo łatwo zapomnieć, kiedy spieramy się o to, kto ma rację.

Pełny portret miłości Paweł maluje w hymnie o miłości. W odcinku Dzień 336: Największa wartość podkreślam, że Paweł napisał go o życiu wspólnoty i o tym, jak używać darów, a nie tylko o małżeństwie, z którym zwykle go kojarzymy. Pytanie na każdy dzień jest więc proste: czy ja dzisiaj kocham i jak konkretnie mogę to robić lepiej?

2. Radość

Radość nie zawsze znaczy uśmiech od ucha do ucha. W odcinku Dzień 345: Jak doświadczyć radości zwracam uwagę na to, że w czterech krótkich rozdziałach Listu do Filipian słowo „radość” pada aż szesnaście razy. Paweł pisze ten list z więzienia, a mimo to wciąż wzywa: „Radujcie się zawsze w Panu” Flp 4,4. Radość ma być treścią życia, a nie nastrojem, który przychodzi i odchodzi, i wynika z tego, że patrzymy na okoliczności z właściwej perspektywy.

3. Pokój

Z tego samego listu pochodzi przepis na pokój. Paweł mówi, żeby o nic się nie troszczyć, tylko we wszystkim, w modlitwie i z dziękczynieniem, przedstawiać Bogu swoje pragnienia Flp 4,6, a wtedy Boży pokój będzie strzegł serc i myśli Flp 4,7. Pokój nie oznacza więc braku problemów, tylko jest jak strażnik, który stoi na warcie przy sercu właśnie wtedy, kiedy problemy są. Zamiast kręcić się w kółko z tą samą sprawą, możesz ją po prostu Bogu opowiedzieć.

4. Cierpliwość

Paweł pisze do Efezjan, żeby żyć „z całą pokorą, łagodnością i z cierpliwością, znosząc jedni drugich w miłości” Ef 4,2. W odcinku Dzień 344: Wzajemne oddanie zwracam uwagę na to, że w każdej wspólnocie trafi się ktoś nieznośny albo ktoś, kto nam po prostu zachodzi za skórę. W odcinku 342 mówię, że to nie jest powód, żeby szukać nowej wspólnoty, tylko żeby uczyć się kochać bardziej. Cierpliwość zaczyna się zresztą od Boga. Kiedy ktoś mówi, że Pan zwleka, Piotr odpowiada, że On okazuje cierpliwość, bo chce, żeby wszyscy mieli szansę się opamiętać 2 P 3,9. Opowiadam o tym w odcinku Dzień 357: Droga do poznania Boga.

5. Życzliwość

W hymnie o miłości Paweł pisze: „Miłość jest cierpliwa, jest życzliwa” 1 Kor 13,4, a w innych przekładach przeczytasz w tym miejscu „uprzejmość”. Życzliwość to patrzenie na drugiego człowieka w taki sposób, żeby chcieć go zbudować i zachęcić. W odcinku 336 zwracam uwagę na to, że w czternastym rozdziale Pierwszego Listu do Koryntian Paweł co chwilę wraca do jednej myśli: wszystko, co robimy, ma służyć innym, a nie pokazywać, jacy jesteśmy wyjątkowi. Podobnie w Liście do Filipian prosi, żeby uważać innych za ważniejszych od siebie Flp 2,3-4. W odcinku 345 podkreślam, że chodzi tu o wszystkich, także o tych, którzy czasem zachodzą nam za skórę.

6. Dobroć

Tu łatwo wpaść w pułapkę, bo skoro mowa o dobroci, to od razu myślimy, że trzeba starać się być dobrym, jeszcze bardziej i jeszcze mocniej. W odcinku Dzień 153: Jak żyć owocnym życiem mówię, że moralnie dobre życie jest ważne, ale nie jest sensem samym w sobie, tylko wynika z nowej natury, którą Bóg chce nam dać. Owoc to coś więcej niż porządne zachowanie, czyli życie, w którym dobro innych stawiamy ponad swoje. Nie chodzi też o to, żeby wypalić się w robieniu dobrych rzeczy, bo Paweł zachęca przecież, żeby w czynieniu dobra nie być znużonym Ga 6,9.

7. Wiara

W UBG na tej liście jest słowo „wiara”, a w niektórych przekładach „wierność”. Obie myśli dobrze się łączą, bo chodzi o wiarę, na której można polegać, ponieważ ją widać. W odcinku 342 mówię, że nie chodzi o wiarę, o której fajnie i łatwo jest pogadać, ale o taką, która wyraża się w konkretnym działaniu. Paweł napisał to zresztą kilka wersetów wcześniej, kiedy mówił o wierze, która działa przez miłość Ga 5,6.

8. Łagodność

O łagodności Paweł wspomina w Liście do Efezjan razem z cierpliwością Ef 4,2, a w Liście do Galatów wtedy, gdy mówi o poprawianiu kogoś, kto upadł: ma się to dziać „w duchu łagodności” Ga 6,1. W odcinku Dzień 212: Jak być wsparciem dla ludzi w potrzebie dodaję do tego praktykę: zanim odezwiesz się do kogoś, kto cierpi, spróbuj stanąć w jego butach i zrozumieć, jak się czuje. Jezus przy grobie Łazarza zapłakał, bo poczuł ból bliskich. Łagodność nie jest więc słabością, tylko zdolnością, żeby najpierw zrozumieć, a dopiero potem mówić.

9. Powściągliwość

Tej cechy w odcinku o owocach Ducha nie rozwijam osobno, więc ograniczę się do dwóch uwag. Po pierwsze, w Drugim Liście Piotra jest podobna lista cech, która prowadzi od wiary przez poznanie i powściągliwość aż po miłość, a Piotr pisze, że jeśli te cechy będą w nas w obfitości, nie uczynią nas bezowocnymi 2 P 1,5-8. Mówię o tym w odcinku 357. Po drugie, Paweł kończy swój fragment o Duchu w Liście do Galatów bardzo praktycznie: „Nie bądźmy żądni próżnej chwały, jedni drugich drażniąc” Ga 5,26. W odcinku 302 mówię o tym samym od drugiej strony, że nasze przekrzykiwanie się rzadko zmienia czyjś punkt widzenia. Czasem powściągliwość polega po prostu na tym, żeby nie dorzucić kolejnego zdania w sporze.

Jak rosną owoce Ducha Świętego: co z tego dla mnie dzisiaj

Dziewięć cech to sporo, więc łatwo ulec pokusie, żeby zacząć je w sobie „produkować” jedna po drugiej. Ale samo słowo „owoc” podpowiada, że to tak nie działa, bo owoc nie powstaje z wysiłku, tylko rośnie. Oto kilka wniosków z odcinków.

Po pierwsze, trwaj w źródle. Jezus mówi: „Kto trwa we mnie, a ja w nim, ten wydaje obfity owoc, bo beze mnie nic nie możecie zrobić” J 15,5. W odcinku 302 tłumaczę, że w winorośli jest wszystko, czego potrzebują pędy, więc owoc nie rośnie ze spinania się, tylko z tego, że jesteśmy podłączeni. W odcinku 342 mówię to wprost: miłości sami z siebie nie wypracujemy, możemy się zmuszać i spinać, a i tak polegniemy. Uczymy się jej wtedy, kiedy każdego dnia żyjemy we właściwej relacji z Duchem Świętym.

Po drugie, zacznij od słuchania. Marta krzątała się koło posług, a Maria usiadła u nóg Jezusa i słuchała Łk 10,39-42. W odcinku 153 zaznaczam, że nie chodzi o to, żeby nic nie robić, tylko żeby nasze działanie wynikało ze słuchania. Kiedy więc poczujesz się wypalony, zatrzymaj się i zapytaj siebie, czy robisz to, co słyszysz od Boga, czy to, co ci się wydaje, że powinieneś.

Po trzecie, pozwól Duchowi płynąć. Jezus mówi o rzekach wody żywej, które popłyną z wnętrza wierzących J 7,38, a Jan dodaje, że powiedział to o Duchu J 7,39. W odcinku 153 zwracam uwagę na to, że to jest rzeka, a nie jeziorko, czyli coś, co płynie, a nie stoi w miejscu.

Po czwarte, nie mierz cudzego owocu. Mówię to wprost w odcinku 153: nie jest naszym zadaniem oceniać owoc innych, bo mamy dbać o swój. Lista z Listu do Galatów jest dla mnie duchową checklistą, na podstawie której sprawdzam samego siebie, a nie innych.

Po piąte, daj się przycinać. W odcinku 302 mówię, że czasem trzeba zostać przyciętym i oczyszczonym, żeby przynieść jeszcze więcej owocu J 15,2. Takie cięcie bywa niewygodne, ale ma swój cel.

Posłuchaj w podcaście

Dzień 341 · List do Galatów 1-3Istota Dobrej NowinyPoczątek Listu do Galatów: zaufanie Jezusowi zamiast listy zasad.

Dzień 342 · List do Galatów 4-6Rozwiązanie wszystkich problemówDwie listy w Ga 5: uczynki ciała i owoc Ducha oraz miłość, która jest czymś więcej niż bycie miłym.

Dzień 336 · 1 List do Koryntian 12-14Największa wartośćHymn o miłości w kontekście życia wspólnoty.

Dzień 345 · List do Filipian 1-4Jak doświadczyć radościList do Filipian: radość, pokój i życie dla innych.

Dzień 344 · List do Efezjan 4-6Wzajemne oddanieCierpliwość, łagodność i jedność we wspólnocie.

Dzień 153 · Księga Ezechiela 13-15Jak żyć owocnym życiemCzym jest owoc, dlaczego nie chodzi o samą moralność i jak się nie wypalić.

Dzień 302 · Ewangelia św. Jana 13-15Ostatnie słowa przed śmierciąMiłość jako znak uczniów Jezusa i winorośl z latoroślami.

Dzień 357 · 2 List św. Piotra 1-3Droga do poznania BogaLista cech z 2 Listu Piotra i Boża cierpliwość.

Jeśli chcesz przejść ze mną przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii. Każdy dzień to fragment do przeczytania i odcinek podcastu, w którym opowiadam, co z niego wynika. Więcej o autorze listu znajdziesz w artykule o św. Pawle.

Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).