Istota Dobrej Nowiny

Cześć, z tej strony Jacek słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 341 i czytamy List do Galatów, rozdział od pierwszego do trzeciego. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Ten list, który dzisiaj czytamy, może być znany w zasadzie pod dwoma nazwami. Z jednej strony najbardziej powszechną nazwą w języku polskim jest nazwa List do Galatów.

Z drugiej strony moglibyśmy też spotkać się z nazwą tego listu jako List do Galacjan, co jest związane z tym, że taka nazwa funkcjonuje raczej w tłumaczeniach, które są z nurtu protestanckiego. Niemniej jednak mówimy o tym samym liście i tak naprawdę o tej samej grupie ludzi, do których Paweł kieruje swój list i swoje przesłanie, które, jeśli chodzi o samo autorstwo tego listu, jest jednym z najmniej podważanych, jeśli chodzi o jakiekolwiek pisma Pawła. Bo oczywiście, jak możemy się domyślać, przy niektórych okazjach może być tak, że pojawiają się dyskusje, czy faktycznie Pawłowi to napisał, może ktoś inny to napisał, może jakieś tam emocje się rodzą i rozkminy odnośnie autorstwa. Niemniej jednak, jeśli chodzi o sam List do Galatów, to jest to list, który wzbudza najmniej tego typu emocji. Między innymi też pewnie dlatego, że znowu mamy list adresowany do wspólnoty, którą Paweł sam założył.

I wygląda na to, tak jak też w treści tego listu, gdzie będziemy mieli takie drobne wzmianki, że Paweł osobiście pisze ten list, gdzie zwróć uwagę na to, że własną ręką pisze ten list do wspólnoty, która podobnie jak wcześniej omawiana przez nas wspólnota w Koryncie, była dla Pawła bardzo bliska. Bliska między innymi dlatego, że on ją osobiście założył. On był tym, który pierwszy głosił tam dobrą nowinę o Jezusie. Niemniej jednak po jakimś czasie dowiedział się, że po jego wyjeździe zaczęły robić się problemy. I tym razem nie będą to takie problemy, jakie mieliśmy w omawianym wcześniej liście do Koryntian, problemy związane z tym, co działo się we wspólnotach, bo właśnie jest duża szansa na to, że ten list był adresowany nie do jakiejś jednej konkretnej wspólnoty, a wręcz do wspólnot, które w pewnym obszarze geograficznym się znajdowały.

Problemy były związane z tym, co teraz oni mają robić jako uczniowie Jezusa, jakich... Ich praw powinni przestrzegać. Co, jak już być może się domyślacie trochę, jest bezpośrednio związane z tematem, który już omawialiśmy kilkukrotnie, wydaje mi się przy okazji tego podcastu, bo tarcia między wierzącymi, którzy pochodzili z pogan, a wierzącymi, którzy pochodzili z judaizmu, były dosyć częste. I w tym liście, który dzisiaj zaczynamy czytać, on jest stosunkowo krótki, będziemy mieli tylko dwa odcinki i zresztą kolejne listy Pawła to też już będą raczej krótsze niż dłuższe. Paweł osobiście do tego tematu się odniesie i, co jest bardzo ważne, odniesie się do niego w sposób bardzo stanowczy, surowy.

W zasadzie, jeśli chcielibyśmy znaleźć list, w którym Paweł adresuje pewne problemy, jest wściekły, to to jest ten list. I rozumiem to, że dla nas, czytając polskie tłumaczenia, nie mamy takiego poczucia stanowczości, nie mamy poczucia naprawdę ogromnej wściekłości, która towarzyszyła Pawłowi, kiedy ten list pisał, kiedy własnoręcznie wyjaśniał wspólnotom z Galacji, co jest istotą dobrej nowiny. I tak też ten list mniej więcej wygląda, że z jednej strony główna taka część, którą też można wewnętrznie sobie podzielić na dwie, jest związana z samą kwestią Ewangelii. O co tak naprawdę chodzi w dobrej nowinie? Co jest sednem tej dobrej nowiny i co zdecydowanie częścią tej dobrej nowiny nie jest.

I dalej, w drugiej części tego listu, Paweł odniesie się już do takich praktycznych zastosowań związanych z tym, w jaki sposób tą dobrą nowiną Galaci powinni żyć. Jeśli chodzi o samą kwestię tematu wolności, ten list jest zdecydowanie najważniejszym dziełem w pismach Nowego Testamentu. Zaczynając lekturę Listu do Galatów, oczywiście na samym początku Paweł się wita i te pierwsze kilka zdań jest jeszcze takie dosyć spokojne, tytułem przywitania, gdzie czytamy: Paweł, apostoł posłany nie przez ludzi i nie z powodu człowieka, ale za sprawą Jezusa Chrystusa i Boga Ojca, który go wzbudził z martwych, oraz wszyscy bracia, którzy są ze mną, do kościołów w Galacji. Niech wam towarzyszą łaska i pokój pochodzące od Boga, naszego Ojca oraz Pana Jezusa Chrystusa. On samego siebie wydał za nasze grzechy. aby nas wyrwać ze zła panującego w obecnym wieku, zgodnie z wolą Boga i naszego Ojca, któremu niech będzie chwała na wieki.

Amen. I zaraz potem Paweł już leci z grubej rury. Nie ma tu za bardzo przestrzeni na to, żeby teraz sobie podyskutować, popozdrawiać się, powiedzieć, jak jest fajnie, sympatycznie, bo on wie, że pisze odnośnie bardzo konkretnego problemu. I od szóstego wersetu pierwszego rozdziału czytamy: Dziwię się, że tak prędko dajecie się odwieść od tego, który was powołał w łasce Chrystusa, do innej dobrej nowiny. Jednak innej nie ma.

Są tylko jacyś ludzie, którzy was niepokoją i chcą przekręcić to, co przekazał nam Chrystus. Ale choćby nawet ktoś z nas albo sam anioł z nieba głosił wam dobrą nowinę różną od tej, którą wam przekazaliśmy, niech będzie przeklęty. Jak powiedzieliśmy przedtem, tak teraz powtarzam: jeśli ktoś wam głosi dobrą nowinę różną od tej, którą już przyjęliście, niech będzie przeklęty. Więc widzimy tutaj, że Paweł odnosi się do jakiegoś przesłania, które zaczęło się pojawiać w tych kościołach w Galacji, które nie było tym, czego Paweł ich wcześniej nauczył. I tak jak już wspomniałem dalej w tym liście zobaczymy, że rozbija się o kwestię wolności, o kwestię tego, co powinno się robić, żeby żyć życiem, do którego Bóg nas powołał.

I zaraz po tych bardzo mocnych słowach, gdzie Paweł zwraca uwagę na to, że jeżeli ktokolwiek by wam mówił o jakiejkolwiek innej dobrej nowinie, co w zasadzie nawet dobrą nowiną nie będzie, niech będzie przeklęty, ktokolwiek by to był, choćbyśmy my sami to byli, anioł z nieba, ktokolwiek, jeżeli ktoś wam będzie mówił o innej dobrej nowinie, niech będzie przeklęty. Bardzo mocne słowa na samym początku tego listu. I później Paweł odnosi się też do tego, na podstawie czego w ogóle jemu adresaci mieli by wierzyć. I mówi o tym, w jaki sposób on otrzymał swoje objawienie, jak się nawrócił, w jaki sposób później spotkał się z uczniami Jezusa, tymi bezpośrednimi, z tą dwunastką. I oni też dowiedzieli się o tym przesłaniu, które głosił Paweł, i zgodzili się z tym, że tak, rzeczywiście, ten gość gada dobrze, on rzeczywiście musiał mieć naprawdę wyjątkowe objawienie tego, co jest istotą dobrej nowiny.

I Paweł zresztą właśnie zwrócił uwagę na to: on to przesłanie ma od osoby samego Jezusa. Gdzie w wersetach 11 i 12 pisze: Oznajmiam wam bowiem, bracia, dobrą nowinę, którą wam głosiłem. Nie jest owocem myśli ludzkiej. Nie przyjąłem jej od człowieka ani nikt mnie jej nie nauczył. Mam ją dzięki objawieniu Jezusa Chrystusa.

Dalej w rozdziale drugim Paweł odnosi się właśnie do tego, w jaki sposób ta dobra nowina, którą on już zaczął się dzielić, została uwiarygodniona przez apostołów. I też jest tu taka ciekawa historia, w ramach której Paweł opisuje sytuację, w której samego Piotra musiał upomnieć w pewnym miejscu, gdzie czytamy, że gdy Kefas przybył do Antiochii, otwarcie mu się przeciwstawiłem, dlatego że zawinił. Otóż zanim pojawiły się osoby z otoczenia Jakuba, jadł razem z poganami. Po ich przybyciu natomiast zaczął ich unikać z obawy przed zwolennikami obrzezania. W tej dwulicowości dołączyli do niego również inni Żydzi, nawet Barnaba dał się wciągnąć w ich obłudę.

Gdy zauważyłem, że postępują niewłaściwie wbrew prawdzie dobrej nowiny, powiedziałem do Kefasa wobec wszystkich: Jeśli ty, będąc Żydem, żyjesz również po pogańsku, a nie tylko po żydowsku, to dlaczego zmuszasz pogan do życia wyłącznie po żydowsku? I tutaj samo to, że Paweł zwraca uwagę Piotrowi, już jest ciekawostką samą w sobie. Niemniej jednak zwraca mu uwagę na bardzo konkretne, niewłaściwe zachowanie ze strony Piotra, które podsumowuje tym, że: Jeżeli ty, będąc Żydem, żyjesz również po pogańsku, a nie tylko po żydowsku, to dlaczego zmuszasz pogan do życia wyłącznie po żydowsku? I tutaj konkretnie tę sytuację Paweł przywołuje dlatego, że w kościołach w Galacji pojawili się judaizujący nauczyciele, którzy nagle zaczęli mówić, że: Ej, słuchajcie, ale wiecie, tu trzeba się obrzezać, mamy całe prawo, masę przepisów, które teraz trzeba przestrzegać. I tutaj ten komentarz, który Paweł poczynił na samym końcu, właśnie jest związany bezpośrednio z tym, dlaczego zmuszać pogan do tego, żeby żyli po żydowsku.

I o tym, tak jak wspomniałem, rozmawialiśmy już przy kilku innych okazjach, jeśli chodzi o kwestię relacji prawa, które zostało nadane przez Mojżesza, z tym, w jaki sposób powinni żyć wierzący, którzy pochodzili ze świata pogańskiego. I Paweł dalej w drugim rozdziale, od 16 wersetu kawałek dalej pisze: Wiemy jednak, że człowiek dostępuje usprawiedliwienia nie dzięki spełnianiu uczynków nakazanych przez prawo. Dostępuje go tylko dzięki... w zawierzeniu Jezusowi Chrystusowi. Dlatego my również uwierzyliśmy w Chrystusa Jezusa, by mieć usprawiedliwienie dzięki zawierzeniu Chrystusowi, a nie dzięki uczynkom nakazanym przez prawo, bo dzięki uczynkom nakazanym przez prawo nie zostanie usprawiedliwiona żadna istota. Ten temat, z którym Paweł rozprawia się w tym liście, wcale niekoniecznie musi być tematem, który jest nam jakoś szczególnie dzisiaj obcy.

Wręcz przeciwnie. Bardzo często jest tak, że jako ludzie szukamy sobie drogi usprawiedliwienia, drogi zbawienia, która polega na przestrzeganiu różnych rzeczy, zamiast na tym, żeby przede wszystkim zawierzyć osobie Jezusa. To jest to, co jest podstawą dobrej nowiny, którą głosił sam Paweł. I zaraz kawałek dalej Paweł pokazuje, że żeby móc żyć w ogóle tą dobrą nowiną, musimy najpierw umrzeć, umrzeć dla prawa. On jako specjalista przestrzegania praw nadanych przez Mojżesza od wersetu 19 pisze: Przecież ja z powodu prawa umarłem dla prawa, aby żyć dla Boga.

Jestem ukrzyżowany razem z Chrystusem. Żyję już nie ja, żyje we mnie Chrystus. Teraz żyję w ciele, lecz żyję wierząc Synowi Bożemu, który mnie pokochał i wydał za mnie samego siebie. Nie lekceważę łaski Bożej, bo jeśli usprawiedliwienie osiąga się dzięki przestrzeganiu prawa, to Chrystus umarł nadaremnie. I tutaj oczywiście Paweł odnosi się do prawa nadanego przez Mojżesza.

Niemniej jednak my dzisiaj możemy bardzo często mieć takie poczucie, że okej, skoro uwierzyłem Chrystusowi, to co mam teraz robić? W jaki sposób mam postępować? Czego muszę przestrzegać, czego nie? To jest pytanie, które nieraz i nie dwa słyszałem od takich osób, które rzeczywiście gdzieś niedawno podjęły taką świadomą decyzję, że: Ej, okej, chcę iść za Jezusem. Co teraz mam robić?

Daj mi listę zasad. Powiedz, będziesz robił to, to, to i to i wszystko będzie okej. A w tym przesłaniu, które głosił Paweł, nie chodziło o żadne zasady, tylko o życie, które on później opisze w tej drugiej części, którą sobie omówimy w drugim odcinku na temat listu do Galatów. Ale dalej, w rozdziale trzecim od początku Paweł pisze: O nierozumni Galacjanie, kto was otumanił, was, przed których oczami nakreślony został obraz... Ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa.

Powiedzcie mi jedno, dzięki czemu otrzymaliście Ducha? Dzięki uczynkom nakazanym przez prawo, czy dzięki słuchaniu z wiarą? Czy aż tak nierozumni jesteście? Rozpoczęliście w duchu, a teraz chcecie skończyć w ciele? Czy na próżno tak wiele doświadczyliście?

Może rzeczywiście na próżno? Czy zatem ten, który daje wam Ducha i dokonuje wśród was cudów, czyni to dzięki temu, że spełniacie uczynki nakazane przez prawo, czy dzięki temu, że słuchacie z wiarą? Tak jak było w przypadku Abrahama, że uwierzył on Bogu i uznano mu to za sprawiedliwość. Otóż wiedzcie, że ci, którzy wywodzą się z wiary, są synami Abrahama. Pismo zaś, które przewidziało, że Bóg będzie usprawiedliwiał pogan na podstawie wiary, już wcześniej zapowiedziało Abrahamowi: W tobie będą błogosławione wszystkie narody.

Tak więc ci, którzy idą drogą wiary, dostępują błogosławieństwa wraz z wierzącym Abrahamem. Do tego miejsca Paweł zwraca uwagę, odnosząc się właśnie do postaci Abrahama, którą to dalej jeszcze będzie omawiał z bardzo konkretnego powodu. Abraham został usprawiedliwiony przed Bogiem na podstawie wiary, zanim jeszcze jakiekolwiek prawo się pojawiło, zanim jeszcze pojawił się Mojżesz, zanim jeszcze były tablice, zanim było jeszcze wyjście z Egiptu do Ziemi Obiecanej, zanim to wszystko się działo. To już wtedy była postać, która wyraźnie została usprawiedliwiona przed Bogiem na podstawie wiary. Dlatego moglibyśmy powiedzieć, że to bardziej Abraham powinien dla nas być przykładem tego, w jaki sposób żyć drogą wiary, w jaki sposób tę wiarę praktykować, w jaki sposób okazywać wiarę, która jest zaufaniem o sobie samego Boga, a nie skupiać się na tym, co robię czy czego nie robię.

I oczywiście po raz kolejny wspomnę o tym, co zresztą w pismach Pawła też się przebija. Tu nie chodzi o to, żeby mamy żyć po prostu nie wiem jak nam się podoba i tyle. Mamy żyć zgodnie z tym, jak Duch Boży nas prowadzi, a co pewnie jest jasne dla każdego z nas, Duch Boży nie będzie nas prowadził do robienia żadnych głupot, niemoralności i tak dalej. Dalej, kontynuując ten fragment, Paweł pisze: Na wszystkich bowiem, którzy polegają na uczynkach prawa, ciąży przekleństwo, gdyż jest napisane: Przeklęty każdy, kto nie trwa we wszystkim, co zostało nakazane w zwoju prawa. To natomiast, że prawo nikogo nie usprawiedliwi przed Bogiem...

Jest rzeczą oczywistą, czytamy przecież: Sprawiedliwy z wiary żyć będzie. Tymczasem w prawie nie chodzi o wiarę, raczej żyć będzie ten, ten, kto przestrzega przykazań. Chrystus natomiast wykupił nas od przekleństwa prawa przez to, że zamiast nas stał się przekleństwem, zgodnie ze słowami: Przeklęty każdy, kto zawisł na drzewie. A wykupił nas, aby błogosławieństwo Abrahama stało się w Chrystusie Jezusie udziałem pogan, tak abyśmy obiecanego Ducha otrzymali dzięki wierze. I znowu kawałek dalej, w tym jeszcze rozdziale, który mamy dzisiaj, Paweł odnosi się, jaka była rola prawa.

Mianowicie, werset 24: Tak więc prawo było naszym przewodnikiem do Chrystusa, abyśmy zostali usprawiedliwieni na podstawie wiary. Prawo, które jak najbardziej było dobre, miało pewną rolę do odegrania, miało służyć przede wszystkim temu, żebyśmy odkryli, że potrzebujemy kogoś, kto za nas to prawo wypełni i dzięki zaufaniu tej konkretnej osobie, osobie Jezusa Chrystusa, możemy żyć życiem, które jest życiem wolności, a nie przestrzegania uczynków. Bo generalnie większość religii do tego się sprowadza: rób to, rób to, tamto, tego nie rób, tamtego też nie rób i wtedy możesz być spokojny o swoją wieczną przyszłość. Chrześcijaństwo z kolei prezentuje nam inny obraz drogi wiary, mianowicie właśnie polegaj na Jezusie, wszystkim co masz, i to zapewni ci zbawienie. Wiara, a nie uczynki.

I to jest bardzo taki temat, który jest ciekawy, do niego jeszcze będziemy się odnosić, przy okazji chociażby samego listu Jakuba, do którego jeszcze nam kawałek został, ale tam znowu będzie omawiany ten kwestia, ta kwestia tego balansu między: okej, wiara, uczynki, czy jak wiesz, to znaczy, że mam nic nie robić albo co mam robić, jeżeli wierzę. To jest temat, który będzie jeszcze bardziej omówiony. Paweł tutaj jednak zwraca uwagę na jedną rzecz: nie słuchajcie ludzi, którzy wam mówią, że macie teraz robić to, to, to i tamto. I Paweł tutaj gęsto będzie cytował Stary Testament, wyjątkowo kierując swoje przesłanie do Kościoła, który zdecydowanie był bardziej pogański, dlatego że właśnie pojawili się ludzie, którzy zaczęli korzystać ze Starego Testamentu i mówić: słuchajcie, robicie to, to, to, to, to, to, tamto i wtedy możecie być spokojni o swoje zbawienie. A Paweł mówi: guzik.

Zresztą on się odniesie jeszcze do tych... Postaci w kolejnych rozdziałach, które są przed nami, gdzie nawet pojawią się takie słowa w piątym rozdziale. To za bardzo nie idąc tak daleko, bo tutaj będziemy mieli materiał na kolejny odcinek, ale jedna rzecz. Pawła odpowiedź dla tych, którzy przekonywali wierzących w Galacji, że hej, musicie teraz przestrzegać tych różnych praw. I jeszcze do tego się tak przy okazji obrzezać.

Paweł mówi: ci zaś, którzy was niepokoją, bodajby się wykastrowali. I tutaj kiedyś rozmawiałem z pewnym znajomym księdzem, który zrobił mi krótki wykład na temat różnych rodzajów kastracji, jakie były znane w ówczesnym czasie. I tutaj to słowo, które użył Paweł, według tego, co tamten znajomy mi wspomniał, było jednym z absolutnie najmocniejszych słów, jakie mogło paść. Już tutaj nie będziemy sobie obrazować tego, ale naprawdę warto, żebyśmy byli świadomi tego, że Paweł tu jest wściekły. On jest autentycznie wściekły na tą sytuację, która ma tam miejsce, na tych ludzi, którzy próbują narzucić jakiś totalnie zbędny ciężar na uczniów, którzy uwierzyli w to, że są zbawieni przez wiarę, dzięki temu, co Jezus dla nich uczynił.

I teraz nagle pojawia się ktoś, kto zaczyna niszczyć to całe dzieło, którego Paweł dokonał, i mówi, że hej, a teraz róbcie to, to tamto, jeszcze w ogóle się chłopaki obrzezacie i w ogóle, i wtedy będzie naprawdę spoko, wtedy będziecie porządnymi chrześcijanami. Paweł jest autentycznie wściekły. I w tych rozdziałach w zasadzie od pierwszego do czwartego Paweł odniesie się do samej kwestii dobrej nowiny. Czym ona jest? Wróćmy do podstaw.

Pamiętajcie, o co chodzi w życiu wiary. A dalej, w rozdziałach piątym i szóstym, które omówimy sobie jutro, Paweł powie nam: dobra, to teraz wam pokażę, w jaki sposób powinniście żyć. Jakkolwiek mogłoby się dla nas nie wydawać, że w zasadzie co mnie to, Jacek, obchodzi? Przecież nikt mnie nie zmusza do tego, żebym się obrzezał czy robił jakieś rzeczy związane z prawem żydowskim, to wciąż jest tak, że my bardzo często sami siebie wpakowujemy w różne: okej, muszę robić to, to, to, to, tamto, żeby być spokojny o to, że moja wieczność jest bezpieczna. A tutaj Paweł bardzo wyraźnie po raz kolejny zresztą tłumaczy kwestię tego, że zbawienie jest kwestią przede wszystkim wiary.

To nie znaczy, że mamy nic robić, to nie znaczy, że jakiekolwiek praktyki religijne są nie okej, ale jeżeli my w tym, co robimy, pokładamy ufność, zamiast w tym, że uwierzyliśmy, to mamy duży problem. Niemniej jednak to, w jaki sposób dalej żyć, powinniśmy, Paweł omówi w drugiej części tego listu, a na teraz, gdybyście mieli dodatkowe pytania, możecie wejść na stronę bibliawrok.pl, dowiedzieć się więcej, możecie też do mnie napisać na adres jacek@bibliawrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.