Stworzenie świata w Biblii: 7 dni, człowiek i odpoczynek
W tym artykule
Stworzenie świata to opowieść, od której zaczyna się Pismo Święte: opis tego, jak Bóg powołał do istnienia niebo, ziemię i człowieka. Znajdziesz ją na pierwszych stronach Księgi Rodzaju, od pierwszego rozdziału do trzeciego wersetu rozdziału drugiego (Rdz 1,1 do 2,3). Opis stworzenia świata w Biblii jest rozpisany na siedem dni: przez sześć Bóg tworzy, a siódmego odpoczywa. Zobaczymy poniżej, co powstaje którego dnia, a potem zapytamy o to, co ważniejsze: co ten tekst chce nam powiedzieć o Bogu, o człowieku i o całym świecie.
Co Bóg stworzył każdego dnia: stworzenie świata w 7 dni
Tak wygląda kolejność w Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej, z której cytuję w tym artykule:
- Dzień pierwszy: światłość, którą Bóg oddziela od ciemności, nazywając ją dniem, a ciemność nocą Księga Rodzaju 1,3-53 I Bóg powiedział: Niech stanie się światłość. I stała się światłość. 4 Bóg widział, że światłość [była] dobra. I oddzielił Bóg światłość od ciemności. 5 I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą. I nastał wieczór i poranek, dzień pierwszy. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Dzień drugi: firmament, który oddziela wody od wód. Bóg nazywa go niebem Księga Rodzaju 1,6-86 Potem Bóg powiedział: Niech stanie się firmament pośrodku wód i niech oddzieli wody od wód. 7 I uczynił Bóg firmament, i oddzielił wody, które [są] pod firmamentem, od wód, które są nad firmamentem. I tak się stało. 8 I Bóg nazwał firmament niebem. I nastał wieczór i poranek, dzień drugi. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Dzień trzeci: sucha ziemia i morza, a potem trawa, rośliny wydające nasiona i drzewa owocowe Księga Rodzaju 1,9-139 Potem Bóg powiedział: Niech się zbiorą w jednym miejscu wody, [które są] pod niebem, i niech się ukaże sucha [powierzchnia]. I tak się stało. 10 I Bóg nazwał suchą [powierzchnię] ziemią, a zbiorowisko wód – morzami. I Bóg widział, że [to było] dobre. 11 Potem Bóg powiedział: Niech ziemia zrodzi trawę, rośliny wydające nasiona i drzewo urodzajne przynoszące owoc według swego rodzaju, którego nasienie będzie w nim na ziemi. I tak się stało. 12 I ziemia wydała trawę, rośliny wydające nasienie według swego rodzaju i drzewo przynoszące owoc, w którym było nasienie według swego rodzaju. I Bóg widział, że to było dobre. 13 I nastał wieczór i poranek, dzień trzeci. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Dzień czwarty: światła na firmamencie, czyli dwa wielkie światła i gwiazdy, które wyznaczają dni, pory roku i lata Księga Rodzaju 1,14-1914 Potem Bóg powiedział: Niech się staną światła na firmamencie nieba, by oddzielały dzień od nocy, i niech stanowią znaki, pory [roku], dni i lata. 15 I niech będą światłami na firmamencie nieba, aby świeciły nad ziemią. I tak się stało. 16 I Bóg uczynił dwa wielkie światła: światło większe, aby rządziło dniem, i światło mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy. 17 I Bóg umieścił je na firmamencie nieba, aby świeciły nad ziemią; 18 I żeby rządziły dniem i nocą, i oddzielały światłość od ciemności. I Bóg widział, że to było dobre. 19 I nastał wieczór i poranek, dzień czwarty. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Dzień piąty: istoty żywe w wodach i ptactwo nad ziemią Księga Rodzaju 1,20-2320 Potem Bóg powiedział: Niech wody hojnie wydadzą żywe istoty, a ptactwo niech lata nad ziemią, pod firmamentem nieba. 21 I Bóg stworzył wielkie wieloryby i wszelkie pływające istoty żywe, które hojnie wydały wody, według ich rodzaju oraz wszelkie ptactwo skrzydlate według jego rodzaju. I Bóg widział, że [to było] dobre. 22 Bóg błogosławił je, mówiąc: Bądźcie płodne i rozmnażajcie się, i wypełniajcie wody morskie, a ptactwo niech się rozmnaża na ziemi. 23 I nastał wieczór i poranek, dzień piąty. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Dzień szósty: zwierzęta lądowe, a na końcu człowiek, stworzony jako mężczyzna i kobieta Księga Rodzaju 1,24-3124 Bóg powiedział też: Niech ziemia wyda istoty żywe według swego rodzaju: bydło, zwierzęta pełzające i zwierzęta ziemi według swego rodzaju. I tak się stało. 25 I Bóg uczynił zwierzęta ziemi według swego rodzaju i bydło według swego rodzaju, i wszelkie zwierzęta, które pełzają po ziemi według swego rodzaju. I Bóg widział, że [to było] dobre. 26 Potem Bóg powiedział: Uczyńmy człowieka na nasz obraz według naszego podobieństwa; niech panuje nad rybami morskimi i ptactwem niebieskim, nad bydłem i całą ziemią oraz nad wszelkimi zwierzętami pełzającymi, które pełzają po ziemi. 27 Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boga go stworzył; stworzył ich mężczyzną i kobietą. 28 I Bóg błogosławił im. Potem Bóg powiedział do nich: Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, napełniajcie ziemię i czyńcie ją sobie poddaną; panujcie nad rybami morskimi i nad ptactwem niebieskim, i nad wszelkimi zwierzętami, które poruszają się po ziemi. 29 I Bóg powiedział: Oto dałem wam wszelkie rośliny wydające z siebie nasienie, które są na powierzchni całej ziemi, i wszelkie drzewo mające owoc drzewa, wydające [z siebie] nasienie – będą one dla was pokarmem. 30 I wszelkim zwierzętom ziemi, i wszelkiemu ptactwu niebieskiemu, i wszystkiemu, co pełza po ziemi i [ma] w sobie życie, pokarmem [będą] wszelkie rośliny zielone. I tak się stało. 31 I Bóg widział wszystko, co uczynił, a [było] to bardzo dobre. I nastał wieczór i poranek, dzień szósty. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Dzień siódmy: Bóg kończy dzieło, odpoczywa, błogosławi ten dzień i go poświęca Księga Rodzaju 2,1-31 Tak ukończone zostały niebiosa i ziemia oraz wszystkie ich zastępy. 2 W siódmym dniu Bóg ukończył swe dzieło, które uczynił; i odpoczął siódmego dnia od wszelkiego swego dzieła, które stworzył. 3 I Bóg błogosławił siódmy dzień, i poświęcił go, bo w nim odpoczął od wszelkiego swego dzieła, które Bóg stworzył i uczynił. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Kolejne dni ustawiają się w prosty układ: najpierw Bóg nadaje światu kształt (światło, niebo, ląd i morze), a potem napełnia te miejsca życiem. Po każdym etapie wraca refren, że Bóg widział, iż to było dobre, a na końcu szóstego dnia, że było to bardzo dobre Księga Rodzaju 1,3131 I Bóg widział wszystko, co uczynił, a [było] to bardzo dobre. I nastał wieczór i poranek, dzień szósty. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Pierwsze zdania brzmią tak:
Księga Rodzaju 1,1-31 Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. 2 A ziemia była bezkształtna i pusta i ciemność była nad głębią, a Duch Boży unosił się nad wodami. 3 I Bóg powiedział: Niech stanie się światłość. I stała się światłość. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska1 Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.
2 A ziemia była bezkształtna i pusta i ciemność była nad głębią, a Duch Boży unosił się nad wodami.
3 I Bóg powiedział: Niech stanie się światłość. I stała się światłość.
Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię: opis inny niż wszystkie
My czytamy ten tekst z pytaniami, które mamy dzisiaj. Tłumaczę w odcinku Dzień 1: Dlaczego Bóg stworzył człowieka, że pierwsi adresaci Księgi Rodzaju mieli inny punkt odniesienia: opowieści o początku świata, które krążyły w innych kulturach tamtych czasów. Jako przykład podaję babilońską Enuma Elisz. Jest w niej pełno przemocy, krwi i walk bóstw, a ludzie powstają jako podwładni aroganckich bogów, którzy mają im służyć.
Na tym tle zdanie „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” jest czymś zupełnie nowym. Jeden Bóg, który stwarza świat celowo i z życzliwością, był dla tamtych czasów koncepcją niemal obcą. Zwróć uwagę, jak On to robi: nie walczy, tylko mówi. „Niech stanie się światłość”, i światłość się staje. W odcinku Dzień 181: Źródło całkowitego odnowienia, przy Psalmie 19, zwracam uwagę, że kolejne dzieła stworzenia zaczynają się właśnie od słów „Bóg powiedział”. Wszystko, co istnieje, ma początek w Bożym słowie. Dlatego Psalm 19 zaczyna od nieba, które głosi chwałę Boga, a w drugiej części przechodzi do pochwały Bożego prawa Księga Psalmów 19,11 Przewodnikowi chóru. Psalm Dawida. Niebiosa głoszą chwałę Boga, a firmament obwieszcza dzieło jego rąk. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Tak samo zaczyna swoją Ewangelię św. Jan: „Na początku było Słowo” Ewangelia św. Jana 1,11 Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Czytam ten prolog w odcinku Dzień 296: Źródło prawdziwego życia. Jan pokazuje, że Słowo, przez które powstało wszystko, to sam Jezus Ewangelia św. Jana 1,33 Wszystko przez nie się stało, a bez niego nic się nie stało, co się stało. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Opis stworzenia świata: o co w nim chodzi
Ten tekst odpowiada na pytania „kto” i „po co”, a nie jest podręcznikiem przyrody. Wierzący czytają go różnie, także jeśli chodzi o długość „dni”, i tutaj tej dyskusji nie rozstrzygam. W odcinku zaznaczam, że niuansów i ciekawostek jest w tym opisie więcej, niż zmieści się w jednej audycji. Zostańmy więc przy tym, co tekst mówi wprost.
Kim jest Bóg
Jest jeden, jest Stwórcą wszystkiego i działa celowo. Nie potrzebuje niczyjej pomocy, nie ma rywala. Mówi i staje się. I jest dobry: sześć razy w tekście czytamy, że to, co uczynił, było dobre, a na koniec bardzo dobre. O tym, skąd w takim razie wzięło się zło, mówię w odcinku Dzień 122: Skąd wzięło się zło. Pytam tam, czy Bóg stworzył zło, i odpowiadam, że nie.
Kim jest człowiek
Człowiek jest szczytem tego dzieła, ale w tekście nie powstaje jako niewolnik. Bóg mówi:
Księga Rodzaju 1,26-2726 Potem Bóg powiedział: Uczyńmy człowieka na nasz obraz według naszego podobieństwa; niech panuje nad rybami morskimi i ptactwem niebieskim, nad bydłem i całą ziemią oraz nad wszelkimi zwierzętami pełzającymi, które pełzają po ziemi. 27 Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boga go stworzył; stworzył ich mężczyzną i kobietą. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska26 Potem Bóg powiedział: Uczyńmy człowieka na nasz obraz według naszego podobieństwa; niech panuje nad rybami morskimi i ptactwem niebieskim, nad bydłem i całą ziemią oraz nad wszelkimi zwierzętami pełzającymi, które pełzają po ziemi.
27 Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boga go stworzył; stworzył ich mężczyzną i kobietą.
Mówię w odcinku, że to jest odpowiedź na pytanie, po co Bóg stworzył człowieka. Po pierwsze, jako odbicie Stwórcy. Człowiek ma zająć się ziemią, uprawiać ją, dbać o nią, tworzyć, tak żeby była jak najpiękniejszym miejscem. W drugim rozdziale czytamy zresztą, że człowiek dostaje ogród, aby go uprawiał i strzegł Księga Rodzaju 2,1515 PAN Bóg wziął więc człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby go uprawiał i strzegł. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Po drugie, jako ktoś, kto ma być częścią Bożej rodziny, żyć z Bogiem w czystej relacji i współpracować z Nim dla dobra świata. Do tego obrazu wraca św. Paweł. W Liście do Kolosan pisze, że Jezus jest obrazem Boga niewidzialnego List do Kolosan 1,1515 On jest obrazem Boga niewidzialnego [i] pierworodnym wszelkiego stworzenia. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, i że wszystko zostało stworzone przez Niego i dla Niego List do Kolosan 1,1616 Przez niego bowiem wszystko zostało stworzone, to, co w niebie i [to, co] na ziemi, [to, co] widzialne i [co] niewidzialne, czy trony, czy panowania, czy zwierzchności, czy władze. Wszystko przez niego i dla niego zostało stworzone. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. W odcinku Dzień 346: Jezus ponad wszystkim podkreślam, że jeśli chcemy zobaczyć, jaki jest Bóg, patrzymy na Jezusa. A nowy człowiek odnawia się „na obraz tego, który go stworzył” List do Kolosan 3,1010 A przyodzialiście się w nowego, który się odnawia w poznaniu na obraz tego, który go stworzył. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Po co świat: żeby go błogosławić
Zaraz po stworzeniu człowieka czytamy: „I Bóg błogosławił im” Księga Rodzaju 1,2828 I Bóg błogosławił im. Potem Bóg powiedział do nich: Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, napełniajcie ziemię i czyńcie ją sobie poddaną; panujcie nad rybami morskimi i nad ptactwem niebieskim, i nad wszelkimi zwierzętami, które poruszają się po ziemi. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Wcześniej tak samo Bóg błogosławi zwierzęta Księga Rodzaju 1,2222 Bóg błogosławił je, mówiąc: Bądźcie płodne i rozmnażajcie się, i wypełniajcie wody morskie, a ptactwo niech się rozmnaża na ziemi. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, a na końcu siódmy dzień Księga Rodzaju 2,33 I Bóg błogosławił siódmy dzień, i poświęcił go, bo w nim odpoczął od wszelkiego swego dzieła, które Bóg stworzył i uczynił. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Zwracam uwagę, że słowo „błogosławić” w różnych formach pada w Księdze Rodzaju około dziewięćdziesięciu razy. Wniosek, który wyciągam: Bóg stworzył ten świat po to, żeby go błogosławić. Stworzył ludzi nie po to, żeby trzymać ich pod butem, tylko żeby im się wiodło, żeby ich wspierać i razem z nimi rozwijać świat.
Dzień siódmy: odpoczynek, który jest błogosławiony
Zwróć uwagę, że w tej opowieści siódmy dzień ma szczególną rangę: Bóg odpoczywa, błogosławi go i poświęca Księga Rodzaju 2,2-32 W siódmym dniu Bóg ukończył swe dzieło, które uczynił; i odpoczął siódmego dnia od wszelkiego swego dzieła, które stworzył. 3 I Bóg błogosławił siódmy dzień, i poświęcił go, bo w nim odpoczął od wszelkiego swego dzieła, które Bóg stworzył i uczynił. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Dopiero potem ten rytm wraca w przykazaniu o szabacie, które odwołuje się do stworzenia Księga Wyjścia 20,1111 PAN bowiem przez sześć dni stworzył niebo i ziemię, morze i wszystko, co jest w nich, a siódmego dnia odpoczął. Dlatego PAN błogosławił dzień szabatu i uświęcił go. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Więcej o samym przykazaniu znajdziesz w artykule o szabacie. Tutaj wystarczy jedna myśl z odcinka Dzień 24: Jak zadbać o zdrowe relacje: każdy z nas musi czasem odpocząć, a Bóg chce, żebyśmy w tym odpoczynku uczyli się Mu ufać, zamiast wierzyć, że im dłużej zasuwamy, tym więcej osiągniemy.
List do Hebrajczyków idzie dalej. Autor przywołuje właśnie słowa o siódmym dniu stworzenia List do Hebrajczyków 4,44 Powiedział bowiem w pewnym miejscu o siódmym dniu tak: I odpoczął Bóg siódmego dnia od wszystkich swoich dzieł. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska i mówi, że kto wszedł do Bożego odpoczynku, sam odpoczął od swoich dzieł List do Hebrajczyków 4,1010 Kto bowiem wszedł do jego odpoczynku, on także odpoczął od swoich czynów, tak jak Bóg od swoich. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. W odcinku Dzień 204: Odpoczynek, który Bóg ma dla nas tłumaczę, że to odpoczynek stały, którego doświadczamy, kiedy jesteśmy blisko Boga, a nie tylko jeden dzień w tygodniu (choć ten też jest ważny).
Co się stało dalej i dlaczego to ważne
Zaraz w trzecim rozdziale wszystko się sypie. Zakaz dotyczący drzewa poznania dobra i zła Księga Rodzaju 2,1717 Ale z drzewa poznania dobra i zła jeść nie będziesz, bo tego dnia, kiedy zjesz z niego, na pewno umrzesz. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska rozumiem, tak jak w odcinku, jako pytanie: czy mi ufasz? Człowiek zaufał innemu głosowi i poszedł własną drogą Księga Rodzaju 3,66 A gdy kobieta spostrzegła, że [owoc] drzewa [był] dobry do jedzenia i miły dla oka, a drzewo godne pożądania dla [zdobycia] wiedzy, wzięła z niego owoc i zjadła; dała też swemu mężowi, który był z nią; i on zjadł. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Od tej chwili cała Biblia opisuje, jak to ujmuję w odcinku, misję ratunkową Boga, który chce przywrócić człowieka do właściwej relacji ze Stwórcą i odnowić świat. Co dzieje się w kolejnych rozdziałach, opisuję w artykule o Księdze Rodzaju, a całą drogę od Edenu do końca Biblii w streszczeniu Biblii.
Ta historia ma też zakończenie. W ostatnim odcinku planu, Dzień 365: Całkowicie nowy świat, zwracam uwagę, że ludzkość zaczęła w ogrodzie, a Apokalipsa kończy się w mieście: Jan widzi nowe niebo i nową ziemię Apokalipsa św. Jana 21,11 Potem zobaczyłem nowe niebo i nową ziemię. Pierwsze niebo bowiem i pierwsza ziemia przeminęły i nie było już morza. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Bóg nie poddał się i doprowadza do końca to, co zaczął na pierwszych stronach.
Stworzenie świata w innych częściach Biblii
Do stworzenia wracają też inne księgi, każda z innym akcentem.
- Psalm 19 i List do Rzymian. Stworzenie „mówi”. Św. Paweł pisze, że to, co niewidzialne w Bogu, widać od stworzenia świata w Jego dziełach List do Rzymian 1,2020 [To bowiem, co] niewidzialne, to znaczy jego wieczna moc i bóstwo, są widzialne od stworzenia świata przez to, co stworzone, po to, aby oni byli bez wymówki. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Mówię o tym w odcinku o Psalmie 19: patrząc na świat, każdy może coś o Bogu zobaczyć.
- Księga Hioba. Kiedy Bóg odpowiada Hiobowi, zadaje mu serię pytań o stworzenie świata, na przykład: „Gdzie byłeś, kiedy zakładałem fundamenty ziemi?” Księga Hioba 38,44 Gdzie byłeś, kiedy zakładałem fundamenty ziemi? Powiedz, jeśli masz [tę] wiedzę. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Opowiadam o tym w odcinku Dzień 219: Bóg odpowiada Hiobowi. Te pytania pokazują Hiobowi, kim jest Bóg, a kim on sam. Więcej o tej księdze znajdziesz w artykule o Księdze Hioba.
- Nowy Testament. Jan i Paweł łączą stworzenie z osobą Jezusa: przez Niego wszystko powstało i w Nim to, co stworzone, zostaje odnowione.
Co z tego dla mnie dzisiaj
Nie jesteś przypadkiem. Skoro Bóg stworzył człowieka na swój obraz i od razu mu błogosławił, to Jego pomysł na ciebie zaczyna się od życzliwości, a nie od wymagań. Warto zadawać sobie pytanie z odcinka o dniu pierwszym: w czym dziś mogę być odbiciem Boga, w pracy, w domu, wobec ludzi obok mnie?
Pytaj: do czego mnie stworzyłeś? W odcinku Dzień 286: Czyj plan realizuję w swoim życiu mówię, że zamiast patrzeć na innych i porównywać zadania, lepiej zapytać Boga: do czego mnie stworzyłeś i do czego mnie powołałeś? Taka droga daje największe spełnienie.
Zaufaj zamiast układać wszystko po swojemu. Pytanie, które padło w ogrodzie, wraca codziennie: wierzę, że to, co mówi Bóg, jest dla mnie dobre, czy wolę wiedzieć lepiej? W jakiej sprawie próbuję teraz poukładać życie po swojemu?
Zrób miejsce na odpoczynek. Skoro Bóg sam błogosławił siódmy dzień, to zatrzymanie się nie jest stratą czasu. W odcinku o przykazaniach mówię, że jeden dzień w tygodniu bez pracy, z czasem na Biblię, modlitwę i bliskich, każdemu wyszedłby na zdrowie.
Posłuchaj w podcaście
Dlaczego Bóg stworzył człowiekaRdz 1 do 3, Enuma Elisz, obraz Boży, błogosławieństwo i drzewo jako pytanie o zaufanie.
Jak zadbać o zdrowe relacjeDziesięć przykazań i przykazanie o szabacie: po co Bóg dał dzień odpoczynku.
Odpoczynek, który Bóg ma dla nasSiódmy dzień stworzenia w Liście do Hebrajczyków i odpoczynek w Bogu.
Bóg odpowiada HiobowiPytania o stworzenie świata, którymi Bóg odpowiada na spór Hioba z przyjaciółmi.Jeśli chcesz przeczytać opis stworzenia razem z całym Pismem Świętym, zajrzyj do planu czytania Biblii. Każdy dzień to fragment do przeczytania i odcinek podcastu, w którym opowiadam, co z niego wynika.
Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).


