Blog

Codzienne życie

Jak się modlić: od czego zacząć i co robić, gdy brakuje słów

Jacek Obolewicz · · 14 min czytania

Księga Nehemiasza
W tym artykule
  1. Jak zacząć się modlić: zrób na to miejsce
  2. Jak rozmawiać z Bogiem: szczerze, bez udawania
  3. Modlitwa własnymi słowami i modlitwy, które znasz
  4. Co robić, gdy brakuje słów
  5. Jak się modlić, żeby Bóg wysłuchał
  6. Co, gdy Bóg milczy
  7. Modlitwa za innych
  8. Jak się modlić: co z tego dla mnie dzisiaj
  9. Posłuchaj w podcaście

Jak się modlić? Po prostu rozmawiaj z Bogiem szczerze, takim, jakim jesteś, i zrób na tę rozmowę konkretne miejsce w ciągu dnia. Na początek to naprawdę cała tajemnica, bo nie potrzebujesz do tego ani pięknych formułek, ani wielkich przeżyć. Możesz modlić się własnymi słowami, a możesz też użyć słów, które znasz od dziecka, czyli „Ojcze nasz”, różańca czy modlitw z Mszy. Jedno drugiemu wcale nie przeszkadza, a wiele osób potrzebuje jednego i drugiego. W tym artykule zbieram to, czego o modlitwie nauczyły mnie odcinki podcastu: od czego zacząć, co zrobić, kiedy brakuje słów, i jak się modlić wtedy, kiedy Bóg milczy.

Jak zacząć się modlić: zrób na to miejsce

Najprostszą lekcję o modlitwie daje mi Mojżesz. W Księdze Wyjścia czytamy, że rozbijał namiot z dala od hałaśliwego obozu i wychodził tam, żeby spotkać się z Bogiem, a Pan rozmawiał z nim „twarzą w twarz, jak człowiek rozmawia ze swoim przyjacielem” . Zwróć uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, Mojżesz miał to w zwyczaju, to nie był przypadkowy zryw raz na jakiś czas. Po drugie, wychodził z obozu, czyli z miejsca, w którym wszystko walczyło o jego uwagę, tak jak dzisiaj walczy o naszą.

Mówię o tym w odcinku Dzień 29: Jak codziennie odkrywać wiarę. Moja zasada jest prosta: jeśli czegoś nie ma w kalendarzu, to się nie wydarzy, i z Bogiem jest dokładnie tak samo. U mnie to jest poranek: wyłączam budzik, ogarniam kawę i siadam w fotelu, zanim w domu wszyscy się obudzą i zanim zaczną dzwonić klienci. Nie każdego dnia jest to wielkie spotkanie, ale te drobiazgi z czasem składają się w całość.

Jezus mówi zresztą podobnie, kiedy radzi, żeby znaleźć miejsce, w którym można być sam na sam z Ojcem . Może to być fotel, spacer albo kościół po drodze z pracy, ważne tylko, żeby to było twoje stałe miejsce na tę rozmowę. Daniel modlił się trzy razy dziennie nawet wtedy, gdy groziła mu za to jama lwów , czyli ten zwyczaj był dla niego ważniejszy niż własne bezpieczeństwo. Opowiadam o tym w odcinku Dzień 242: Ryzykowna droga wiary.

Jak rozmawiać z Bogiem: szczerze, bez udawania

Najczęstsza blokada, o jakiej słyszę, brzmi tak: nie wiem, co mam mówić. Moim zdaniem najlepszą szkołą jest tu Księga Psalmów. W odcinku Dzień 179: Jak się modlić w największych trudnościach zwracam uwagę, że psalmy uczą nas mówić o emocjach. Nie udają, że nic nie czujemy, ale też nie wyrzucają z siebie wszystkiego bez opamiętania. Pokazują coś pośrodku, czyli szczerość wobec Boga, która jest jednocześnie pełna szacunku.

I wiem, że możesz zapytać: po co w ogóle mówić Bogu to, co On i tak wie? Mówimy Mu wiele rzeczy nie dlatego, że On o nich nie wie, tylko po to, żebyśmy sami lepiej zrozumieli, o co nam chodzi. Dawid w Psalmie 3 ucieka przed własnym synem, Absalomem, który chce przejąć jego tron, i nie zaczyna od listy próśb. Najpierw opisuje Bogu cały ten ciężar, a dopiero potem mówi, kim Bóg dla niego jest:

3 Ale ty, PANIE, jesteś moją tarczą, moją chwałą, tym, który podnosi moją głowę.

4 Swym głosem wołałem do PANA i wysłuchał mnie ze swojej świętej góry. Sela.

5 Położyłem się i zasnąłem, i obudziłem się, bo PAN mnie podtrzymał.

6 Nie przestraszę się dziesiątków tysięcy ludzi, którzy zewsząd na mnie nastają.

Modlitwa nie musi być też wzniosła. W Pierwszej Księdze Kronik, w środku długich list imion i rodowodów, które większość z nas przelatuje wzrokiem, jest zdanie o Jabesie. Matka dała mu imię, które przypominało ból porodu, a on poprosił Boga o coś bardzo prostego:

I Jabes wzywał Boga Izraela, mówiąc: Obyś mi naprawdę błogosławił i rozszerzył moje granice, oby twoja ręka była ze mną, obyś zachował [mnie] od zła, abym nie był utrapiony. I Bóg spełnił to, o co go prosił.

W odcinku Dzień 255: Egoistyczne modlitwy mówię, że to jest modlitwa trochę „dla siebie”. No i co z tego? Wygląda na to, że Bogu się spodobała, skoro ją spełnił.

Modlitwa własnymi słowami i modlitwy, które znasz

Czy modlitwa własnymi słowami jest „lepsza” od modlitw, które znamy na pamięć? Nie stawiałbym tego w ten sposób, bo kiedy uczniowie poprosili Jezusa, żeby nauczył ich się modlić, dał im bardzo konkretne słowa:

9 Wy więc tak się módlcie: Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech będzie uświęcone twoje imię.

10 Niech przyjdzie twoje królestwo, niech się dzieje twoja wola na ziemi, tak jak w niebie.

11 Daj nam dzisiaj naszego powszedniego chleba.

12 I przebacz nam nasze winy, jak i my przebaczamy tym, którzy przeciw nam zawinili.

13 I nie wystawiaj nas na pokusę, ale wybaw nas od złego; twoje bowiem jest królestwo, moc i chwała na wieki. Amen.

Ta modlitwa pochodzi z Kazania na Górze, które czytamy w Ewangelii św. Mateusza. W odcinku Dzień 276: Co oznacza być uczniem Jezusa opowiadam o tym, jak wyglądało uczniostwo w czasach Jezusa: rabin wybierał sobie uczniów, w których wierzył, że mogą stać się tacy jak on. W tym samym kazaniu Jezus mówi też: „módlcie się za tych, którzy wam wyrządzają zło” . Czyli Jezus daje nam i konkretne słowa, i serce, z jakim mamy się modlić, także za tych, którzy utrudniają nam życie.

Słowa, które znasz od dziecka, są dobrą bazą wtedy, kiedy jesteś zmęczony, rozproszony albo po prostu nie masz siły wymyślać własnych. Możesz mówić je powoli, zatrzymać się przy jednym zdaniu i dodać od siebie dwa zdania o tym, co dzisiaj naprawdę dzieje się u ciebie. Własne słowa nie zastępują więc „Ojcze nasz”, różańca czy Mszy, tylko do nich dochodzą. Znane modlitwy dają ramy, a rozmowa własnymi słowami wnosi do tych ram twoje konkretne sprawy.

Co robić, gdy brakuje słów

Są takie dni, kiedy nie pomaga żadna formułka ani żaden własny pomysł. Wtedy sięgnij po psalm i potraktuj go jak gotowy list, który wystarczy przeczytać na głos. Możesz zacząć od Psalmu 23 albo od Psalmu 91, a całą księgę znajdziesz opisaną w artykule o Księdze Psalmów. Psalm 77 zaczyna się zresztą od słów kogoś, kto już prawie nie umie mówić , więc jeśli tak się czujesz, to nie jesteś pierwszy.

Kiedy jest naprawdę ciężko, pomaga Księga Lamentacji, napisana po zburzeniu Jerozolimy. W odcinku Dzień 237: Jak się modlić w obliczu największej tragedii mówię coś, co dla mnie jest bardzo uwalniające: Bóg nie ma problemu z naszymi emocjami. Możesz przyjść do Niego ze złością, z żalem, a nawet z pytaniem „dlaczego”, i On się na ciebie nie obrazi. Rozdział pierwszy i drugi kończą się prostym wołaniem: „Spójrz, Panie” i . Nawet jeśli w tej chwili nie czujesz, że Bóg cię widzi, wolno ci Go o to prosić.

Św. Paweł napisał w Liście do Rzymian, że wtedy, gdy nie wiemy, o co się modlić, sam Duch wstawia się za nami „w niewysłowionych westchnieniach” .

Jak się modlić, żeby Bóg wysłuchał

„Jak się modlić, żeby Bóg wysłuchał?” Z odcinków wyniosłem taką odpowiedź: liczy się zaufanie, a nie technika. W Pierwszej Księdze Kronik czytamy o wojownikach, którzy w czasie walki wołali do Boga, a On ich wysłuchał, „bo pokładali w nim ufność” . Zobacz, że treści ich modlitwy w ogóle nie znamy, znamy tylko jej podstawę, i to właśnie ona okazuje się najważniejsza.

Dobrze to widać u króla Hiskiasza. W odcinku Dzień 116: Nie warto iść na kompromis mówię o jego modlitwie, która porusza mnie swoją szczerością. Asyryjczycy otoczyli Jerozolimę, a ich wysłannik drwił z wiary Hiskiasza i wyliczał wszystkie narody, których bogowie nie zdołali ich obronić. Król rozłożył przed Bogiem list z pogróżkami i powiedział w skrócie: to prawda, że te narody zostały pobite, ale Ty jesteś Bogiem . W naszym przekładzie król nazywa się Ezechiasz, w podcaście używam imienia Hiskiasz. Ważne jest to, że król nie ukrywa faktów ani nie udaje, że zagrożenia nie ma, tylko stawia te fakty obok Boga.

Podobny rys miał prorok Eliasz. W odcinku Dzień 107: Bezczelna wiara Eliasza pokazuję, że opierał swoje słowa na tym, co znał z Bożego słowa i z Bożego charakteru. To nie jest żadna magia. Po prostu im lepiej znasz Boga i Jego słowo, tym śmielej i spokojniej prosisz, i dlatego czytanie Biblii i modlitwa idą ze sobą w parze.

Co, gdy Bóg milczy

Prędzej czy później przychodzi taki dzień, w którym modlisz się i nic, żadnej odpowiedzi. W Psalmie 77 Asaf woła do Boga w nocy i nie znajduje ukojenia. W odcinku Dzień 192: Dlaczego wydaje się, że Bóg milczy opowiadam, co pomaga w takim czasie.

  • Czekaj. Bóg odpowiada na różne sposoby, na przykład przez zdanie z Biblii, które nagle pasuje do twojej sytuacji, albo przez rozmowę z drugim człowiekiem.
  • Wracaj do tego, co Bóg już zrobił. Asaf robi dokładnie to, kiedy mówi: „Będę rozmyślał o wszystkich twoich dziełach” . Czytaj też historie ludzi, którzy doświadczyli Boga w swoim życiu.
  • Szukaj ludzi. Na studiach siedziałem sfrustrowany w pokoju i myślałem, że nikt mnie nie słucha. Wtedy znajomy, który prawie przepraszał, że mówi coś tak prostego, powiedział mi, że Bóg chce mi powiedzieć, że jest przy mnie. Rozpłakałem się, bo to było dokładnie to, czego potrzebowałem.
  • Pamiętaj, że cisza nie zawsze oznacza nieobecność. Rodzic nie prowadzi już dorosłego dziecka za rękę. Czasem Bóg milczy, bo wie, że znamy Go już na tyle, żeby samemu podjąć decyzję.

Modlitwa za innych

Do modlitwy należy jeszcze jedna rzecz: nie tylko proszę o swoje, ale też staję przed Bogiem w sprawie innych ludzi. W odcinku Dzień 156: Człowiek, którego szuka Bóg mówię o fragmencie z Księgi Ezechiela, w którym Bóg szuka kogoś, kto „stanie w wyłomie” , czyli kogoś, kto stanie w miejscu, gdzie mur jest przebity, i będzie bronił innych. W Biblii robi tak wiele osób: Abraham targował się z Bogiem o Sodomę , Mojżesz błagał za ludem , a Samuel uznał, że gdyby przestał modlić się za swój lud, byłby to grzech .

Św. Paweł zachęca do tego wprost w Pierwszym Liście do Tymoteusza: mają to być modlitwy, prośby i dziękczynienia za wszystkich ludzi, także za tych, którzy sprawują władzę .

Jak się modlić: co z tego dla mnie dzisiaj

Jeśli po tym artykule masz zrobić tylko jedną rzecz, zrób tę:

  1. Wybierz stałą porę i miejsce. Wpisz to do kalendarza, bo inaczej po prostu się nie wydarzy.
  2. Zacznij od jednego prawdziwego zdania. Na przykład: „Panie, jestem dzisiaj zmęczony i nie wiem, co mówić”. To już jest modlitwa.
  3. Pożycz słowa. Weź „Ojcze nasz”, psalm albo krótką modlitwę, którą znasz, a potem dodaj kilka zdań od siebie.
  4. Nie oceniaj dnia po uczuciach. Nie mierz modlitwy tym, czy poczułeś coś wielkiego, bo liczy się wierność i zaufanie.
  5. Nie modl się sam. Znajdź kogoś z krwi i kości, z kim możesz porozmawiać o wierze. Czasem to właśnie przez drugiego człowieka przychodzi Boża odpowiedź.

Posłuchaj w podcaście

Jeśli chcesz uczyć się modlitwy razem ze mną, zajrzyj do planu czytania Biblii. Każdy dzień to fragment do przeczytania i odcinek podcastu, w którym opowiadam, co z niego wynika.

Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).