Blog

Codzienne życie Tematy

Adwent: co to jest, kiedy się zaczyna i jak przeżyć go z Biblią

Jacek Obolewicz · · 17 min czytania

Świece adwentowe
W tym artykule
  1. Kiedy zaczyna się Adwent i ile trwa w 2026 roku
  2. Co oznacza słowo Adwent
  3. Symbole adwentowe: wieniec, fiolet i roraty
  4. Adwent w Biblii: na kogo czekali ludzie w Starym Testamencie
  5. Zachariasz, Maria i Józef: ludzie, którzy czekali w praktyce
  6. Jak przeżyć Adwent z Biblią: plan na cztery tygodnie
  7. Boże Narodzenie bez pocztówki
  8. Adwent dla mnie dzisiaj: co z tego wynika
  9. Posłuchaj w podcaście

Adwent to czas przygotowania do Bożego Narodzenia, który trwa cztery niedziele przed świętami i w 2026 roku zaczyna się w niedzielę 29 listopada. Kończy się w Wigilię, 24 grudnia, kiedy zaczynamy świętować narodzenie Jezusa. Dla wielu z nas to głównie fioletowe szaty w kościele, wieniec ze świecami i poranne roraty, ale pod spodem jest coś bardzo prostego: Adwent uczy nas czekać na kogoś, kto już raz przyszedł i kto przyjdzie jeszcze raz. Warto więc zobaczyć, czego i kogo czekali ludzie w Biblii, i spróbować przeżyć te cztery tygodnie razem z nimi, z Pismem Świętym w ręku.

Kiedy zaczyna się Adwent i ile trwa w 2026 roku

Adwent zaczyna się w pierwszą z czterech niedziel przed Bożym Narodzeniem, więc co roku wypada w trochę innym dniu. W tym roku jest to niedziela 29 listopada, a kolejne niedziele Adwentu to 6, 13 i 20 grudnia. Cały ten czas trwa do Wigilii, czyli do 24 grudnia. Skoro Boże Narodzenie nie zawsze wypada tego samego dnia tygodnia, to i Adwent bywa raz odrobinę dłuższy, a raz krótszy, ale zawsze są w nim cztery niedziele.

Co oznacza słowo Adwent

Słowo „adwent” pochodzi z łaciny, z wyrazu „adventus”, który znaczy „przyjście”. I wiem, że może ci się to wydać oczywiste, ale zwróć uwagę, że nie chodzi tu o „czekanie na święta” w sensie kupowania prezentów i sprzątania mieszkania. Chodzi o czekanie na przyjście Chrystusa, a ono ma w Kościele dwa wymiary.

Pierwsza część Adwentu, aż do 16 grudnia, skupia się na oczekiwaniu na powtórne przyjście Chrystusa na końcu czasów. Od 17 grudnia Kościół kieruje już wzrok na to, co wydarzyło się w Betlejem, i przygotowuje nas wprost do świąt Bożego Narodzenia. Można więc powiedzieć, że w Adwencie patrzymy jednocześnie w przeszłość i w przyszłość: wspominamy pierwsze przyjście Jezusa i czekamy na to, które jeszcze przed nami.

Symbole adwentowe: wieniec, fiolet i roraty

Najbardziej rozpoznawalnym znakiem Adwentu jest wieniec z czterema świecami, a każda z nich odpowiada jednej niedzieli. Co tydzień zapala się kolejną, więc światła przybywa dokładnie wtedy, kiedy za oknem robi się coraz ciemniej. Drugim znakiem jest fioletowy kolor szat liturgicznych, który mówi o skupieniu i przygotowaniu. Trzeci to roraty, czyli Msze odprawiane wcześnie rano, jeszcze przed świtem, ku czci Maryi. Wiele osób ma z nimi bardzo ciepłe wspomnienia, z lampionami i zapachem zimowego poranka.

Wszystkie te symbole opowiadają jedną historię: ludzie siedzą w ciemności i wypatrują światła. A to bardzo biblijny obraz, który wraca u proroków.

Adwent w Biblii: na kogo czekali ludzie w Starym Testamencie

W samej Biblii słowa „Adwent” nie znajdziesz, ale cała jej pierwsza część jest właściwie jednym wielkim adwentem, bo prorocy przez setki lat zapowiadali, że Bóg przyśle kogoś, kto uratuje swój lud. Pierwszym z nich, którego warto przeczytać, jest Izajasz. W odcinku Dzień 121: Kogo zapowiadał Izajasz opowiadam o fragmencie, który znamy z kartek na Boże Narodzenie. Brzmi on tak:

2 Lud, który chodził w ciemności, ujrzał wielką światłość, a mieszkającym w ziemi cienia śmierci zajaśniała światłość.

Zaraz potem Izajasz mówi o dziecku, które ma się narodzić, i nadaje mu cztery tytuły: Cudowny Doradca, Bóg Mocny, Ojciec Wieczności i Książę Pokoju . Zwracam w tym odcinku uwagę na rzecz, która jest dla mnie bardzo uczciwa: to, że jakiś fragment trafia na świąteczną kartkę, nie znaczy jeszcze, że wiemy, o co w nim chodzi. Pierwsi słuchacze Izajasza żyli około siedmiuset lat przed Jezusem i mogli widzieć w tych słowach coś bliższego, na przykład któregoś z ówczesnych królów. A mimo to uczniowie Jezusa, jak Mateusz, odczytali ten tekst jako zapowiedź Mesjasza. Cztery tytuły traktuję zresztą jako cechy Mesjasza, które pasują do Jezusa, a nie jako pomieszanie osób Trójcy Świętej. Całą tę księgę, w której jest tak dużo zapowiedzi, omawiam też w wstępie do Księgi Izajasza.

Co ważne, Adwent to nie tylko zapowiedzi, ale i pociecha. W odcinku Dzień 128: Pocieszenie w trudnościach czytamy czterdziesty rozdział Izajasza, który zaczyna się słowami „Pocieszajcie, pocieszajcie mój lud” . Mówi je Bóg do ludzi, którzy są już w niewoli babilońskiej i nie widzą żadnej nadziei. Opowiadam tam, że ta pociecha nie jest zwykłym poklepaniem po plecach, bo jest osadzona w tym, że ten, kto pociesza, jest Bogiem. Dokładnie tak brzmi też Adwent: ktoś przychodzi do ciebie, żeby ci powiedzieć, że twoja historia nie kończy się tam, gdzie teraz stoisz.

Betlejem i inny Mesjasz, niż się spodziewano

Kolejny prorok to Micheasz, który około siedmiuset lat przed Jezusem zapowiedział miejsce Jego narodzin:

2 Ale ty, Betlejem Efrata, [choć] jesteś najmniejsze wśród tysięcy w Judzie, z ciebie [jednak] wyjdzie mi ten, który będzie władcą w Izraelu, a jego wyjścia [są] od dawna, od dni wiecznych.

O tym fragmencie mówię w odcinku Dzień 172: Mesjasz nie do podrobienia. Zwracam tam uwagę, że kiedy Herod w Ewangelii Mateusza pyta uczonych w Piśmie, gdzie ma się urodzić Mesjasz, odpowiadają od razu: w Betlejem . To nie było dla nikogo zaskoczeniem. Zaskoczeniem było raczej to, że wielu ludzi czekało na wodza, który pokona Rzymian, a przyszedł Mesjasz zupełnie inny, choć idealnie pasujący do opisu z Pisma. O Micheaszu więcej znajdziesz też w naszym wstępie do tej księgi.

Ostatni prorok i ten, który przygotowuje drogę

Stary Testament kończy się u Malachiasza zapowiedzią, że Bóg pośle posłańca, który przygotuje drogę przed Panem , oraz proroka Eliasza, zanim przyjdzie wielki dzień Pański . W odcinku Dzień 178: O co chodzi z dziesięciną, w którym kończymy księgi prorockie, czytam te ostatnie słowa na głos i dodaję, że z perspektywy Nowego Testamentu pojawia się po nich Jan Chrzciciel, który wprowadza na scenę Jezusa. Łukasz zresztą przypomina o tym od razu na początku swojej Ewangelii: anioł mówi, że syn Zachariasza pójdzie przed Panem w duchu i mocy Eliasza . Warto się o tym wszystkim więcej dowiedzieć, zaglądając do wstępu do Księgi Malachiasza.

Zachariasz, Maria i Józef: ludzie, którzy czekali w praktyce

Jeżeli chcesz zobaczyć, jak wygląda adwentowa postawa u konkretnych ludzi, otwórz pierwszy rozdział Ewangelii Łukasza. W odcinku Dzień 305: Solidny dokument historyczny porównuję dwie historie z tego rozdziału. Najpierw anioł zjawia się u Zachariasza, kapłana, który modlił się z żoną o dziecko, i mówi mu: „Twoja modlitwa została wysłuchana” . Zachariasz jest jednak tak zaskoczony, że nie dowierza. Potem anioł przychodzi do Marii, prostej dziewczyny, i zapowiada jej syna, któremu Bóg da tron Dawida . Maria też ma pytania, ale odpowiada: „Oto służebnica Pana, niech mi się stanie według twego słowa” .

Opowiadam w tym odcinku, że z tych dwóch historii płynie dla mnie bardzo ważna lekcja: Bóg wcale nie potrzebuje fachowców, tylko ludzi, którzy gdy usłyszą Jego wezwanie, są gotowi odpowiedzieć. Zachariasz był kapłanem i znał Pismo lepiej niż większość z nas, a Maria była zwykłą dziewczyną. Liczyło się to, jak zareagowali. Z kolei w odcinku Dzień 275: Łącznik między Starym a Nowym Testamentem czytam początek Ewangelii Mateusza, w którym anioł mówi Józefowi we śnie, żeby się nie bał, i przypomina słowa Izajasza o Emmanuelu, czyli „Bóg z nami” . Także Józef musiał sobie coś z tej historii poukładać, i też zrobił to, co polecił mu anioł.

Jak przeżyć Adwent z Biblią: plan na cztery tygodnie

Poniżej proponuję prosty plan, który składa wszystkie te fragmenty w całość. Na każdy tydzień przypada jeden fragment do przeczytania i jeden odcinek podcastu do posłuchania. Możesz przeczytać fragment w niedzielę, a przez resztę tygodnia wracać do niego po jednym zdaniu dziennie, żeby pobyć z nim trochę dłużej.

  1. Pierwszy tydzień (od niedzieli 29 listopada): światło w ciemności. Przeczytaj i , a potem posłuchaj odcinka Dzień 121. Zapytaj siebie, w którym miejscu twojego życia jest teraz ciemno i na co czekasz.
  2. Drugi tydzień (od 6 grudnia): pociecha i przygotowanie drogi. Przeczytaj i , a do tego posłuchaj odcinków Dzień 128 i Dzień 178. Łukasz cytuje słowa o głosie wołającym na pustyni, kiedy opisuje Jana Chrzciciela . Pomyśl, co w twoim życiu jest takim „krzywym miejscem”, które trzeba wyprostować.
  3. Trzeci tydzień (od 13 grudnia): małe Betlejem. Przeczytaj oraz opis wizyty mędrców w Jerozolimie i posłuchaj odcinka Dzień 172. To dobry czas, żeby zapytać, czy nie oczekujesz od Boga zupełnie innego rozwiązania, niż to, które On wybrał.
  4. Czwarty tydzień (od 20 grudnia do Wigilii): Maria, Zachariasz i Józef. Przeczytaj , oraz i posłuchaj odcinków Dzień 305 i Dzień 275. W Wigilię sięgnij po opis samych narodzin, czyli , a odcinek Dzień 306 zostaw sobie na święta.

Jeżeli ten ostatni fragment kojarzy ci się z wieczerzą, zajrzyj też do artykułu o tym, jaką Ewangelię czyta się na Wigilię. A całe tło tych zapowiedzi i narodzin zobaczysz, czytając Ewangelię św. Łukasza od początku do końca.

Boże Narodzenie bez pocztówki

W odcinku Dzień 306: Boże Narodzenie, którego nikt się nie spodziewał mówię o czymś, co może zepsuć nam odrobinę pocztówkowe wyobrażenie świąt. Ani u Łukasza, ani u Mateusza nie ma mowy o stajence z sianem. Opowiadam, że Jezus najprawdopodobniej urodził się w grocie, w której pasterze chowali na noc swoje owce, a tam z pewnością nie pachniało zbyt przyjemnie. Król Herod mieszkał w pałacu, a prawdziwy Król przyszedł na świat w takim miejscu, i to właśnie do pasterzy anioł zwiastuje wielką radość . Łukasz bardzo często pokazuje, że Bóg odwraca porządek świata, a ja uważam, że to dobra podpowiedź na Adwent: Bóg przychodzi tam, gdzie najmniej się Go spodziewamy.

Adwent dla mnie dzisiaj: co z tego wynika

Gdy zbierzemy to wszystko razem, wychodzi kilka prostych myśli na ten czas.

Po pierwsze, czekanie jest częścią wiary. Izajasz, Micheasz i Malachiasz czekali setki lat, a Zachariasz z Elżbietą czekali na dziecko tak długo, że prawie przestali o nie prosić, i dopiero wtedy usłyszeli, że ich modlitwa została wysłuchana. Jeśli o coś się modlisz od dawna, Adwent przypomina, że Bóg ma swój właściwy czas.

Po drugie, zadbaj o światło tam, gdzie jest ciemno. Zapal świecę, ale też znajdź kogoś, komu możesz przynieść pociechę, bo właśnie to robi Bóg w Księdze Izajasza.

Po trzecie, odpowiedz tak jak Maria. Niekoniecznie masz od razu wszystko rozumieć, ale możesz powiedzieć Bogu, że jesteś gotowy robić to, do czego cię przygotował.

Po czwarte, nie rób z Adwentu kolejnej listy zadań. Wystarczy codziennie jeden werset i kilka minut ciszy, a nie imponujące postanowienia, które porzucisz po tygodniu.

Posłuchaj w podcaście

Jeśli chcesz, żeby czytanie Pisma Świętego nie kończyło się razem z Adwentem, zajrzyj do planu czytania Biblii. Każdy dzień to fragment do przeczytania i odcinek podcastu, w którym opowiadam, co z niego wynika, a Adwent może być świetnym początkiem na całą drogę przez Biblię.

Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).