Ewangelia na Wigilię: fragment Pisma Świętego do przeczytania

Ewangelia na Wigilię to zwykle fragment Ewangelii św. Łukasza o narodzeniu Jezusa, czyli Łk 2,1-14. To czytanie na Wigilię zna większość polskich domów: fragment Pisma Świętego czyta się przy wigilijnym stole, zanim zaczniecie dzielić się opłatkiem. Masz go poniżej w całości, więc możesz przeczytać go prosto z ekranu albo wydrukować. Dla wygody podzieliłem go na dwa bloki: pierwszy to spis i narodziny w Betlejem, drugi to pasterze i anioł.

1 A w tych dniach wyszedł dekret cesarza Augusta, aby spisano cały świat.

2 A ten pierwszy spis odbył się, gdy Kwiryniusz był namiestnikiem Syrii.

3 Szli więc wszyscy, aby dać się spisać, każdy do swego miasta.

4 Poszedł też Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawida, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i z rodu Dawida;

5 Aby dać się spisać z Marią, poślubioną sobie małżonką, która była brzemienna.

6 A gdy tam byli, nadszedł czas porodu.

7 I urodziła swego pierworodnego syna, owinęła go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie.

8 A byli w tej okolicy pasterze przebywający w polu i trzymający straż nocną nad swoim stadem.

9 I oto stanął przy nich anioł Pana, a chwała Pana zewsząd ich oświeciła. I ogarnął ich wielki strach.

10 I powiedział do nich anioł: Nie bójcie się, bo oto zwiastuję wam wielką radość, która będzie [udziałem] całego ludu.

11 Dziś bowiem w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Chrystus Pan.

12 A to [będzie] dla was znakiem: Znajdziecie niemowlę owinięte w pieluszki i leżące w żłobie.

13 I zaraz z aniołem przybyło mnóstwo wojsk niebieskich chwalących Boga i mówiących:

14 Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój, wobec ludzi dobra wola.

Łk 2,1-14 Cytuję tu Uwspółcześnioną Biblię Gdańską. W Piśmie Świętym, które macie w domu, albo w Biblii Tysiąclecia słowa będą nieco inne, ale treść jest ta sama. Jeśli w waszej rodzinie jest zwyczaj czytania z konkretnego wydania, zostańcie przy nim, a ten artykuł potraktujcie jako pomoc.

Jak przeczytać Ewangelię przy wigilijnym stole

Nie trzeba do tego żadnego przygotowania. Kilka rzeczy, które się sprawdzają:

• Kto czyta. Ktoś, kto lubi czytać na głos: gospodarz, babcia albo starsze dziecko. Można też podzielić tekst na dwie osoby, jedna bierze wersety 1 do 7, druga 8 do 14. Przeczytaj go raz wcześniej, półgłosem, żeby wiedzieć, gdzie zwolnić.
• Kiedy. Po pierwszej gwiazdce, gdy wszyscy już usiedli, a przed łamaniem się opłatkiem i życzeniami. Ewangelia nadaje wtedy ton całemu wieczorowi, a życzenia brzmią inaczej, gdy przed chwilą usłyszeliśmy, po co to wszystko.
• Bez numerów wersetów. Przeczytaj sam tekst, bez „1”, „2” i „3”, i nie spiesz się. Dla dzieci to najczęściej najcichsza chwila tego wieczoru.
• Krótka modlitwa. Po czytaniu możecie na chwilę zamilknąć i powiedzieć jedno albo dwa zdania własnymi słowami: podziękować za to, że jesteście razem, i pomyśleć o tych, których przy stole zabrakło. Więcej o prostej modlitwie piszę w artykule jak się modlić.
• Bez wykładu. To nie jest lekcja religii. Wystarczy, że tekst wybrzmi.

Opłatek, pierwsza gwiazdka, puste miejsce przy stole: to wszystko ma swój ciepły sens i świetnie współgra z tym, co przed chwilą przeczytaliście. W tej historii dla Józefa i Maryi zabrakło miejsca w gospodzie, a my przy stole to miejsce zostawiamy. Opowiadam w odcinku, że w moim rodzinnym domu świąteczne spotkanie zaczynało się właśnie od czytania początku drugiego rozdziału Ewangelii św. Łukasza.

Wersja dłuższa i inne fragmenty do wyboru

Jeśli Łk 2,1-14 macie już w uszach na pamięć, albo chcecie zmiany, są inne dobre teksty na ten wieczór.

• Łk 2,1-20. Łk 2,1-20 Dalszy ciąg tej samej historii: pasterze mówią sobie „chodźmy aż do Betlejem”, idą, znajdują Dziecko i wracają, wielbiąc Boga. Dobry dla tych, którzy lubią dowiedzieć się, jak się to skończyło, i mają cierpliwość na dłuższy tekst.
• Mt 1,18-25. Mt 1,18-25 Narodziny Jezusa z perspektywy Józefa: wątpliwości, sen, anioł i słowa „Bóg z nami”. Dobry dla rodzin, w których ktoś potrzebuje usłyszeć, że można się bać i mimo to zaufać. Mateusz opisuje te wydarzenia z innej strony niż Łukasz i dodaje mędrców, o których piszę w artykule o trzech królach.
• J 1,1-14. J 1,1-5 J 1,14 Tu wystarczą wybrane wersety: początek („Na początku było Słowo”) i werset 14 o Słowie, które stało się ciałem i mieszkało wśród nas. Dobry dla dorosłych, którzy lubią coś bardziej zamyślonego niż opowieść o spisie i pasterzach.
• Iz 9,1-6. Iz 9,1-7 Proroctwo o dziecku, które narodziło się nam, i o światłości dla ludu chodzącego w ciemności. W Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej to wersety 1 do 7, a w części wydań katolickich numeracja jest o jeden mniejsza i ten sam fragment ma Iz 9,1-6. Dobry dla tych, którzy lubią słyszeć, że ta historia była zapowiadana na długo przed Betlejem.

A dla rodziny z małymi dziećmi najlepiej wziąć krótszy kawałek: wersety 8 do 14, czyli pasterzy i anioła, albo nawet tylko 10 do 12. Dzieci słuchają najchętniej tego, w którym coś się dzieje.

O czym jest ten fragment: Boże Narodzenie, którego nikt się nie spodziewał

Na ten tekst poświęciłem cały odcinek, dzień 306, i najważniejsza myśl z niego jest taka: Bóg wchodzi w świat tam, gdzie nikt by Go nie szukał.

Spis. Łukasz zaczyna od dekretu cesarza Augusta i namiestnika Syrii, więc od polityki i podatkowej papierologii. To ważne: ta historia ma datę i miejsce, bo Łukasz pisze jak historyk. Opowiadam o tym w dniu 305. Józef musi jechać do miasta swoich przodków. Wielka historia dzieje się obok, a Maryja i Józef po prostu jadą do spisu, choć ona jest w ciąży.

Betlejem. Mieścina, o której nikt nie myślał jak o stolicy świata. Prorok Micheasz pisał kilkaset lat wcześniej, że właśnie stamtąd wyjdzie władca, i podkreślał, że to miejscowość mała Mi 5,2. Opowiadam o tym w dniu 172. Dla pierwszych słuchaczy to było jasne: Mesjasz urodzi się w Betlejem. Zaskoczeniem były okoliczności.

Żłób. Wiem, że nasz obraz tej nocy jest ładniejszy niż sam tekst. W odcinku zwracam uwagę, że Łukasz nie wspomina o stajence z sianem, tylko o żłobie, a to najprawdopodobniej była grota, w której pasterze chowali się na noc ze swoimi owcami. Nie chodzi o to, żeby komuś psuć żłóbek pod choinką. Chodzi o to, że prawda jest jeszcze mocniejsza: Zbawiciel rodzi się w miejscu zupełnie zwykłym, bez pałacu i bez fanfar.

Pasterze. Pierwsi, którzy się dowiadują, to nie dostojnicy. To ludzie, którzy pilnują stada w nocy. Opowiadam w odcinku, że niedaleko stamtąd stał pałac króla Heroda, który myślał, że jest mistrzem świata, a prawdziwy Król przychodzi na świat w grocie, i zaraz potem przychodzą do Niego pasterze, a nie delegacja, której można by się spodziewać. Łukasz bardzo lubi taki odwrócony porządek. Słychać go też w pieśni Maryi, o której piszę w artykule o Magnificat: Bóg wywyższa pokornych, a głodnych napełnia dobrami.

Maryja. Łukasz zapisuje, że Maryja „zachowywała wszystkie te słowa, rozważając je w swoim sercu” Łk 2,19. Mówię w odcinku, że dla niej to musiała być historia, którą długo układała sobie w głowie. Jej droga zaczyna się wcześniej, w rozdziale pierwszym, i to opisuję w dniu 305.

Pasterze słyszą też pierwsze słowa, jakie anioł mówi tej nocy: „Nie bójcie się”. A potem: „zwiastuję wam wielką radość, która będzie [udziałem] całego ludu” Łk 2,10. Cały lud, nie tylko ci, którzy dobrze się czują w świętach.

Pytania do rozmowy przy stole

Jeśli po czytaniu macie jeszcze chwilę, możecie zadać jedno, dwa pytania. Nie trzeba odpowiadać wszystkim po kolei.

1. Kto z bohaterów tej historii jest ci dzisiaj najbliższy: Józef, Maryja, pasterze, a może ktoś, kto tylko słyszał wieść od innych?
2. Kogo w naszym otoczeniu świat zwykle pomija, a komu moglibyśmy w tym roku okazać, że o nim pamiętamy?
3. Co z tego roku chcielibyśmy „zachować w sercu”, tak jak Maryja?

Co z tego dla mnie dzisiaj

Najprostsza myśl z dnia 306 jest taka, że Bóg nie czeka, aż u mnie wszystko będzie posprzątane. Pierwsze Boże Narodzenie wypadło w podróży, w tłoku, w miejscu, o którym nikt nie napisałby w folderze. Jeśli twoja Wigilia nie wygląda jak z pocztówki, bo ktoś jest chory, ktoś się pokłócił albo przy stole jest ciszej niż dawniej, to ta historia jest właśnie dla ciebie. Bóg zjawił się tam, gdzie było zwyczajnie, a czasem trudno.

Druga myśl: tę wiadomość usłyszeli najpierw ludzie, którzy w oczach świata się nie liczyli, i warto, żeby wigilijny stół też miał na to oko. Z odcinka wynika pytanie: kogo w moim otoczeniu świat pomija, a Bóg zauważa, i jak mogę mu to okazać? Czasem wystarczy zaproszenie, telefon albo jedno miejsce przy stole więcej.

Posłuchaj w podcaście

Dzień 306 · Ewangelia św. Łukasza 2-3Boże Narodzenie, którego nikt się nie spodziewałŁk 2: spis, Betlejem, żłób, pasterze i to, jak Bóg odwraca porządek świata.

Dzień 305 · Ewangelia św. Łukasza 1Solidny dokument historycznyPoczątek Ewangelii Łukasza: zwiastowanie, Maryja i dlaczego warto ufać temu, co pisze Łukasz.

Dzień 275 · Ewangelia św. Mateusza 1-4Łącznik między Starym a Nowym TestamentemMateusz o Józefie, śnie i imieniu „Bóg z nami”.

Dzień 172 · Księga Micheasza 1-7Mesjasz nie do podrobieniaProroctwo Micheasza o małym Betlejem.

Dzień 121 · Księga Izajasza 9-12Kogo zapowiadał IzajaszFragment, który znamy z kartek świątecznych: „Dziecko narodziło się nam”.

Dzień 296 · Ewangelia św. Jana 1-2Źródło prawdziwego życiaWstęp Jana: „Słowo stało się ciałem”.

Jeśli chcesz przejść ze mną przez całe Pismo Święte, po kawałku dziennie i z krótkim odcinkiem do każdego czytania, zajrzyj do planu czytania Biblii. Ewangelia Łukasza zaczyna się tam od dnia 305.

Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).