Blog

Tematy Stary Testament

Stworzenie świata w Biblii: 7 dni, człowiek i odpoczynek

Jacek Obolewicz · · 16 min czytania

Księga Rodzaju - Początek historii biblijnej
W tym artykule
  1. Co Bóg stworzył każdego dnia: stworzenie świata w 7 dni
  2. Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię: opis inny niż wszystkie
  3. Opis stworzenia świata: o co w nim chodzi
  4. Co się stało dalej i dlaczego to ważne
  5. Stworzenie świata w innych częściach Biblii
  6. Co z tego dla mnie dzisiaj
  7. Posłuchaj w podcaście

Stworzenie świata to opowieść, od której zaczyna się Pismo Święte: opis tego, jak Bóg powołał do istnienia niebo, ziemię i człowieka. Znajdziesz ją na pierwszych stronach Księgi Rodzaju, od pierwszego rozdziału do trzeciego wersetu rozdziału drugiego (Rdz 1,1 do 2,3). Opis stworzenia świata w Biblii jest rozpisany na siedem dni: przez sześć Bóg tworzy, a siódmego odpoczywa. Zobaczymy poniżej, co powstaje którego dnia, a potem zapytamy o to, co ważniejsze: co ten tekst chce nam powiedzieć o Bogu, o człowieku i o całym świecie.

Co Bóg stworzył każdego dnia: stworzenie świata w 7 dni

Tak wygląda kolejność w Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej, z której cytuję w tym artykule:

  1. Dzień pierwszy: światłość, którą Bóg oddziela od ciemności, nazywając ją dniem, a ciemność nocą .
  2. Dzień drugi: firmament, który oddziela wody od wód. Bóg nazywa go niebem .
  3. Dzień trzeci: sucha ziemia i morza, a potem trawa, rośliny wydające nasiona i drzewa owocowe .
  4. Dzień czwarty: światła na firmamencie, czyli dwa wielkie światła i gwiazdy, które wyznaczają dni, pory roku i lata .
  5. Dzień piąty: istoty żywe w wodach i ptactwo nad ziemią .
  6. Dzień szósty: zwierzęta lądowe, a na końcu człowiek, stworzony jako mężczyzna i kobieta .
  7. Dzień siódmy: Bóg kończy dzieło, odpoczywa, błogosławi ten dzień i go poświęca .

Kolejne dni ustawiają się w prosty układ: najpierw Bóg nadaje światu kształt (światło, niebo, ląd i morze), a potem napełnia te miejsca życiem. Po każdym etapie wraca refren, że Bóg widział, iż to było dobre, a na końcu szóstego dnia, że było to bardzo dobre . Pierwsze zdania brzmią tak:

1 Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

2 A ziemia była bezkształtna i pusta i ciemność była nad głębią, a Duch Boży unosił się nad wodami.

3 I Bóg powiedział: Niech stanie się światłość. I stała się światłość.

Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię: opis inny niż wszystkie

My czytamy ten tekst z pytaniami, które mamy dzisiaj. Tłumaczę w odcinku Dzień 1: Dlaczego Bóg stworzył człowieka, że pierwsi adresaci Księgi Rodzaju mieli inny punkt odniesienia: opowieści o początku świata, które krążyły w innych kulturach tamtych czasów. Jako przykład podaję babilońską Enuma Elisz. Jest w niej pełno przemocy, krwi i walk bóstw, a ludzie powstają jako podwładni aroganckich bogów, którzy mają im służyć.

Na tym tle zdanie „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” jest czymś zupełnie nowym. Jeden Bóg, który stwarza świat celowo i z życzliwością, był dla tamtych czasów koncepcją niemal obcą. Zwróć uwagę, jak On to robi: nie walczy, tylko mówi. „Niech stanie się światłość”, i światłość się staje. W odcinku Dzień 181: Źródło całkowitego odnowienia, przy Psalmie 19, zwracam uwagę, że kolejne dzieła stworzenia zaczynają się właśnie od słów „Bóg powiedział”. Wszystko, co istnieje, ma początek w Bożym słowie. Dlatego Psalm 19 zaczyna od nieba, które głosi chwałę Boga, a w drugiej części przechodzi do pochwały Bożego prawa .

Tak samo zaczyna swoją Ewangelię św. Jan: „Na początku było Słowo” . Czytam ten prolog w odcinku Dzień 296: Źródło prawdziwego życia. Jan pokazuje, że Słowo, przez które powstało wszystko, to sam Jezus .

Opis stworzenia świata: o co w nim chodzi

Ten tekst odpowiada na pytania „kto” i „po co”, a nie jest podręcznikiem przyrody. Wierzący czytają go różnie, także jeśli chodzi o długość „dni”, i tutaj tej dyskusji nie rozstrzygam. W odcinku zaznaczam, że niuansów i ciekawostek jest w tym opisie więcej, niż zmieści się w jednej audycji. Zostańmy więc przy tym, co tekst mówi wprost.

Kim jest Bóg

Jest jeden, jest Stwórcą wszystkiego i działa celowo. Nie potrzebuje niczyjej pomocy, nie ma rywala. Mówi i staje się. I jest dobry: sześć razy w tekście czytamy, że to, co uczynił, było dobre, a na koniec bardzo dobre. O tym, skąd w takim razie wzięło się zło, mówię w odcinku Dzień 122: Skąd wzięło się zło. Pytam tam, czy Bóg stworzył zło, i odpowiadam, że nie.

Kim jest człowiek

Człowiek jest szczytem tego dzieła, ale w tekście nie powstaje jako niewolnik. Bóg mówi:

26 Potem Bóg powiedział: Uczyńmy człowieka na nasz obraz według naszego podobieństwa; niech panuje nad rybami morskimi i ptactwem niebieskim, nad bydłem i całą ziemią oraz nad wszelkimi zwierzętami pełzającymi, które pełzają po ziemi.

27 Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boga go stworzył; stworzył ich mężczyzną i kobietą.

Mówię w odcinku, że to jest odpowiedź na pytanie, po co Bóg stworzył człowieka. Po pierwsze, jako odbicie Stwórcy. Człowiek ma zająć się ziemią, uprawiać ją, dbać o nią, tworzyć, tak żeby była jak najpiękniejszym miejscem. W drugim rozdziale czytamy zresztą, że człowiek dostaje ogród, aby go uprawiał i strzegł . Po drugie, jako ktoś, kto ma być częścią Bożej rodziny, żyć z Bogiem w czystej relacji i współpracować z Nim dla dobra świata. Do tego obrazu wraca św. Paweł. W Liście do Kolosan pisze, że Jezus jest obrazem Boga niewidzialnego , i że wszystko zostało stworzone przez Niego i dla Niego . W odcinku Dzień 346: Jezus ponad wszystkim podkreślam, że jeśli chcemy zobaczyć, jaki jest Bóg, patrzymy na Jezusa. A nowy człowiek odnawia się „na obraz tego, który go stworzył” .

Po co świat: żeby go błogosławić

Zaraz po stworzeniu człowieka czytamy: „I Bóg błogosławił im” . Wcześniej tak samo Bóg błogosławi zwierzęta , a na końcu siódmy dzień . Zwracam uwagę, że słowo „błogosławić” w różnych formach pada w Księdze Rodzaju około dziewięćdziesięciu razy. Wniosek, który wyciągam: Bóg stworzył ten świat po to, żeby go błogosławić. Stworzył ludzi nie po to, żeby trzymać ich pod butem, tylko żeby im się wiodło, żeby ich wspierać i razem z nimi rozwijać świat.

Dzień siódmy: odpoczynek, który jest błogosławiony

Zwróć uwagę, że w tej opowieści siódmy dzień ma szczególną rangę: Bóg odpoczywa, błogosławi go i poświęca . Dopiero potem ten rytm wraca w przykazaniu o szabacie, które odwołuje się do stworzenia . Więcej o samym przykazaniu znajdziesz w artykule o szabacie. Tutaj wystarczy jedna myśl z odcinka Dzień 24: Jak zadbać o zdrowe relacje: każdy z nas musi czasem odpocząć, a Bóg chce, żebyśmy w tym odpoczynku uczyli się Mu ufać, zamiast wierzyć, że im dłużej zasuwamy, tym więcej osiągniemy.

List do Hebrajczyków idzie dalej. Autor przywołuje właśnie słowa o siódmym dniu stworzenia i mówi, że kto wszedł do Bożego odpoczynku, sam odpoczął od swoich dzieł . W odcinku Dzień 204: Odpoczynek, który Bóg ma dla nas tłumaczę, że to odpoczynek stały, którego doświadczamy, kiedy jesteśmy blisko Boga, a nie tylko jeden dzień w tygodniu (choć ten też jest ważny).

Co się stało dalej i dlaczego to ważne

Zaraz w trzecim rozdziale wszystko się sypie. Zakaz dotyczący drzewa poznania dobra i zła rozumiem, tak jak w odcinku, jako pytanie: czy mi ufasz? Człowiek zaufał innemu głosowi i poszedł własną drogą . Od tej chwili cała Biblia opisuje, jak to ujmuję w odcinku, misję ratunkową Boga, który chce przywrócić człowieka do właściwej relacji ze Stwórcą i odnowić świat. Co dzieje się w kolejnych rozdziałach, opisuję w artykule o Księdze Rodzaju, a całą drogę od Edenu do końca Biblii w streszczeniu Biblii.

Ta historia ma też zakończenie. W ostatnim odcinku planu, Dzień 365: Całkowicie nowy świat, zwracam uwagę, że ludzkość zaczęła w ogrodzie, a Apokalipsa kończy się w mieście: Jan widzi nowe niebo i nową ziemię . Bóg nie poddał się i doprowadza do końca to, co zaczął na pierwszych stronach.

Stworzenie świata w innych częściach Biblii

Do stworzenia wracają też inne księgi, każda z innym akcentem.

  • Psalm 19 i List do Rzymian. Stworzenie „mówi”. Św. Paweł pisze, że to, co niewidzialne w Bogu, widać od stworzenia świata w Jego dziełach . Mówię o tym w odcinku o Psalmie 19: patrząc na świat, każdy może coś o Bogu zobaczyć.
  • Księga Hioba. Kiedy Bóg odpowiada Hiobowi, zadaje mu serię pytań o stworzenie świata, na przykład: „Gdzie byłeś, kiedy zakładałem fundamenty ziemi?” . Opowiadam o tym w odcinku Dzień 219: Bóg odpowiada Hiobowi. Te pytania pokazują Hiobowi, kim jest Bóg, a kim on sam. Więcej o tej księdze znajdziesz w artykule o Księdze Hioba.
  • Nowy Testament. Jan i Paweł łączą stworzenie z osobą Jezusa: przez Niego wszystko powstało i w Nim to, co stworzone, zostaje odnowione.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Nie jesteś przypadkiem. Skoro Bóg stworzył człowieka na swój obraz i od razu mu błogosławił, to Jego pomysł na ciebie zaczyna się od życzliwości, a nie od wymagań. Warto zadawać sobie pytanie z odcinka o dniu pierwszym: w czym dziś mogę być odbiciem Boga, w pracy, w domu, wobec ludzi obok mnie?

Pytaj: do czego mnie stworzyłeś? W odcinku Dzień 286: Czyj plan realizuję w swoim życiu mówię, że zamiast patrzeć na innych i porównywać zadania, lepiej zapytać Boga: do czego mnie stworzyłeś i do czego mnie powołałeś? Taka droga daje największe spełnienie.

Zaufaj zamiast układać wszystko po swojemu. Pytanie, które padło w ogrodzie, wraca codziennie: wierzę, że to, co mówi Bóg, jest dla mnie dobre, czy wolę wiedzieć lepiej? W jakiej sprawie próbuję teraz poukładać życie po swojemu?

Zrób miejsce na odpoczynek. Skoro Bóg sam błogosławił siódmy dzień, to zatrzymanie się nie jest stratą czasu. W odcinku o przykazaniach mówię, że jeden dzień w tygodniu bez pracy, z czasem na Biblię, modlitwę i bliskich, każdemu wyszedłby na zdrowie.

Posłuchaj w podcaście

Jeśli chcesz przeczytać opis stworzenia razem z całym Pismem Świętym, zajrzyj do planu czytania Biblii. Każdy dzień to fragment do przeczytania i odcinek podcastu, w którym opowiadam, co z niego wynika.

Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).