Blog

Stary Testament Księgi Biblii

Księga Aggeusza: o czym jest, streszczenie i priorytety

Jacek Obolewicz · · 14 min czytania

Księga Ezdrasza
W tym artykule
  1. Prorok Aggeusz: do kogo mówił i kiedy
  2. Księga Aggeusza: streszczenie w czterech mowach
  3. Zastanówcie się nad swoimi drogami: o co chodzi z priorytetami
  4. Bóg nie chce być punktem na liście
  5. Ja jestem z wami: odbudowa świątyni i zachęta, żeby zacząć od nowa
  6. Chwała tego domu będzie większa
  7. Jak czytać Księgę Aggeusza i na co uważać
  8. Co z tego dla mnie dzisiaj
  9. Posłuchaj w podcaście

Księga Aggeusza to dwa krótkie rozdziały, w których prorok przekazuje cztery mowy ludziom, którzy wrócili z niewoli babilońskiej, odbudowali sobie własne domy, a budowę świątyni odłożyli na później. Jeśli pytasz, o czym jest Księga Aggeusza, to najkrócej powiedziałbym, że o priorytetach i o zachęcie, żeby zacząć od nowa, nawet jeśli straciło się kilka lat. W odcinku z dnia 176 mówię, że to druga najkrótsza księga Starego Testamentu, zaraz po Księdze Abdiasza, i jednocześnie jedna z moich ulubionych, bo jest bardzo treściwa i łatwo odnieść ją do własnego życia. Najbardziej znane są z niej dwa zdania: „Zastanówcie się nad swoimi drogami” i „Ja jestem z wami” .

Prorok Aggeusz: do kogo mówił i kiedy

Większość proroków, których czytamy wcześniej, działała przed niewolą babilońską albo w jej trakcie. Aggeusz jest pod tym względem inny, bo przemawia do Izraela, który już wrócił i odbudowuje się po niewoli babilońskiej. Jak mówię w odcinku, Jerozolima była wtedy prawie zrównana z ziemią, a świątynia zniszczona, więc niewiele zostało, do czego można było wracać. Część ludu jednak wróciła i zaczęła odbudowywać miasto, a Aggeusz patrzy na to, jaką postawę mają ludzie i jak idzie im ta praca.

Księga zaczyna się od bardzo dokładnej daty: „W drugim roku króla Dariusza, w szóstym miesiącu, pierwszego dnia [tego] miesiąca” . Dariusz to król perski, bo w tamtym czasie to Persowie rządzili całym tym regionem. Słowo trafia do dwóch ludzi: do Zorobabla, który był namiestnikiem Judy, i do Jozuego, najwyższego kapłana. W odcinkach słychać formę „Zerubabel”, ale to ta sama postać. Wszystkie daty w księdze liczone są według lat panowania Dariusza, więc łatwo zobaczyć, jak krótko trwała cała ta historia.

Tło tych wydarzeń opisuje Księga Ezdrasza, która opowiada o powrocie z niewoli i o tym, jak szła odbudowa. W dniu 245 mówię o dekrecie Cyrusa, czyli o tym, jak perski król pozwolił Żydom wrócić i odbudować świątynię. W dniu 246 widać z kolei, że budowa została wstrzymana, a prace stały aż do drugiego roku Dariusza. I właśnie wtedy Księga Ezdrasza wspomina o Aggeuszu i Zachariaszu, że „prorokowali Żydom w Judzie i w Jerozolimie” , a starsi budowali „według proroctwa Aggeusza” . Zwracam w odcinku uwagę na to, że ludzie wznowili pracę, zanim jeszcze przyszło pismo od króla. Nie zachęciła ich więc oficjalna zgoda, tylko słowo proroka.

Księga Aggeusza: streszczenie w czterech mowach

Cztery razy księga mówi, że słowo PANA doszło do proroka, i za każdym razem podaje dokładną datę, więc całość dzieli się bardzo naturalnie:

  1. Wezwanie do budowy (1,1-15). Ludzie mówią: „Jeszcze nie nadszedł czas” . Przywódcy i lud jednak posłuchali proroka, Bóg mówi do nich „Ja jestem z wami”, a praca rusza dwudziestego czwartego dnia tego samego miesiąca .
  2. Chwała drugiego domu (2,1-9). W siódmym miesiącu prorok pyta, kto jeszcze pamięta dom w dawnej chwale i czy obecny nie wydaje się przy nim niczym. Bóg odpowiada: „umocnij się” i „pracujcie” .
  3. Od tego dnia będę wam błogosławił (2,10-19). W dziewiątym miesiącu Aggeusz pyta kapłanów o prawo dotyczące tego, co święte i nieczyste, i każe ludowi spojrzeć wstecz, na lata nieurodzaju. Bóg zapowiada: „Od tego dnia będę [wam] błogosławił” . To najtrudniejszy fragment księgi, więc warto go czytać powoli.
  4. Obietnica dla Zorobabla (2,20-23). Tego samego dnia słowo trafia do namiestnika: Bóg mówi, że go wybrał i uczyni go „niczym sygnet” .

Zastanówcie się nad swoimi drogami: o co chodzi z priorytetami

Pierwszy rozdział najłatwiej zastosować do własnego życia. Mówię w odcinku, że tu nie ma fizyki jądrowej, a jednocześnie to przesłanie jest zaskakująco podobne do sytuacji, w której znajduje się każdy z nas.

A czy dla was [jest] to czas, abyście mieszkali w swoich domach wyłożonych deskami, podczas gdy ten dom [leży] opustoszały? Teraz więc [tak] mówi PAN zastępów: Zastanówcie się nad swoimi drogami. Siejecie wiele, a mało zbieracie; jecie, ale się nie nasycacie; pijecie, ale nie gasicie pragnienia; ubieracie się, lecz nikt nie może się ogrzać, a ten, kto gromadzi zarobek, gromadzi go w dziurawym worku.

Zobacz, co Izraelici zrobili po powrocie: najpierw zajęli się tym, żeby w ogóle mieć gdzie mieszkać, co jest zupełnie zrozumiałe. Potem jednak zaczęli dbać o to, żeby ten dom był fajnie wykończony, i krok po kroku starali się wrócić do normalności i jakoś się odkuć. Narobili się przy tym bardzo, a jednocześnie nie widzieli owocu swojej pracy. Jak mówię w odcinku, problem polegał na tym, że ich priorytety były totalnie pomieszane, bo świątynia, którą mieli odbudować, cały czas leżała w gruzach.

I teraz pomyśl, jak często mamy w życiu poczucie, że „niby wszystko mam, ale nie czuję się do końca syty”, że czegoś brakuje, choć trudno powiedzieć czego. Zaznaczam w odcinku, że nie zawsze to będzie powodem, ale jednym z możliwych powodów mogą być źle ułożone priorytety. Bóg chce odpowiadać na nasze potrzeby i doskonale wie, że potrzebujemy jedzenia, pracy czy ubrania, tylko lubi działać w taki sposób, że najpierw zwracamy uwagę na Niego, a On zajmuje się resztą. I wiem, że możesz od razu zapytać: no dobra, to co, mam się przestać zajmować rodziną i pracą? Nie, jak najbardziej masz się nimi zajmować, tylko nie masz się o nie martwić.

Bóg nie chce być punktem na liście

Bóg nie chce być dodatkiem do naszego życia. I nie chodzi nawet o to, żeby postawić Go na pierwszym miejscu na liście spraw, bo wtedy dalej jest tylko jednym z elementów układanki, tyle że najważniejszym. Mówię w odcinku, że On chce być źródłem naszego życia, a my mamy przez Niego patrzeć na całą resztę: na rodzinę, pracę i wszystko, czym się zajmujemy.

Czytam w odcinku słowa Jezusa o tym, żeby nie martwić się o jedzenie i ubranie . Kończą się one tak: „Ale szukajcie najpierw królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a to wszystko będzie wam dodane” . Kiedy troska bierze w nas górę, to zwykle znak, że podupada nasza wiara. A werset, który chcę, żebyś zapamiętał z tego odcinka, to początek dwunastego rozdziału Listu do Hebrajczyków, gdzie autor zachęca, żebyśmy patrzyli na Jezusa, twórcę i dokończyciela wiary .

W odcinku z dnia 104 zastanawiam się, czy świątynia w ogóle była Bożym pomysłem, i mówię, że obecność Boga nie jest przywiązana do murów. Według św. Pawła to my sami jesteśmy świątynią Boga . A u Aggeusza Bóg mówi wprost: „zbudujcie ten dom, a upodobam go sobie” . W obu przypadkach chodzi więc o to samo, czyli żeby Bóg był w centrum, a nie gdzieś na marginesie.

Ja jestem z wami: odbudowa świątyni i zachęta, żeby zacząć od nowa

Najpiękniejsza w tej księdze jest dla mnie reakcja ludzi. Zorobabel, Jozue i cała reszta ludu wysłuchali głosu Boga, prorok powiedział im „Ja jestem z wami”, a Bóg „wzbudził ducha” przywódców i ludu, tak że podjęli pracę przy domu Pana . Zwróć uwagę, że Bóg nie wypomina im straconych lat i nie każe im najpierw odpokutować zaniedbania, tylko po prostu pozwala im zacząć od nowa.

Łatwo jednak nie było, dlatego w drugiej mowie pada taka zachęta:

Teraz jednak umocnij się, Zorobabelu, mówi PAN; umocnij się, Jozue, synu Josadaka, najwyższy kapłanie; umocnij się też, cały ludu tej ziemi, mówi PAN, i pracujcie. Ja bowiem jestem z wami, mówi PAN zastępów. Zgodnie ze słowem, przez które zawarłem z wami przymierze, gdy wyszliście z Egiptu, mój Duch jest stale wśród was, nie bójcie się.

W dniu 246 mówię o tym, że kiedy zaczynamy coś zgodnie z Bożą wolą, a potem przychodzą przeciwności, bardzo łatwo pomyśleć: może to jednak nie jest moja droga, skoro tak ciężko idzie. Tymczasem ważniejsze jest to, na ile rozumiemy Bożą drogę, niż to, jakie okoliczności jej towarzyszą.

Chwała tego domu będzie większa

Nowy dom wyglądał bardzo skromnie w porównaniu z dawną świątynią, więc łatwo było się zniechęcić, szczególnie tym, którzy jeszcze pamiętali tamten pierwszy . Bóg odpowiada na to obietnicą:

Chwała tego domu będzie większa od tej, jaką miał tamten dawny, mówi PAN zastępów; bo to miejsce obdarzę pokojem, mówi PAN.

W tej samej mowie Bóg zapowiada też, że jeszcze raz wstrząśnie niebem i ziemią . Ten sam rozdział Listu do Hebrajczyków, z którego czytam w odcinku, kilkanaście wersetów dalej przypomina właśnie tę zapowiedź . W planie zaraz po Aggeuszu czytamy Księgę Zachariasza, czyli proroka z tego samego czasu (opowiadam o niej w dniu 177), a potem Księgę Malachiasza, ostatnią księgę Starego Testamentu (tutaj o niej). Dalszy ciąg historii odbudowy znajdziesz w Księdze Nehemiasza.

Jak czytać Księgę Aggeusza i na co uważać

  • Czytaj ją razem z Ezdraszem. Jeśli wiesz, że budowa została wstrzymana, a potem wznowiona (Ezd 4 do 6), dużo lepiej rozumiesz ton proroka i to, dlaczego tak naciska.
  • Nie rób z niej prostego wzoru „kłopoty to kara”. To słowo do konkretnych ludzi w konkretnym momencie, a w odcinku zaznaczam, że źle ułożone priorytety to tylko jeden z możliwych powodów poczucia pustki.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Zastanów się nad swoimi drogami. W którym miejscu swojego życia dużo siejesz, a mało zbierasz? I czy Bóg jest dla ciebie punktem wyjścia, z którego patrzysz na cały dzień, czy raczej jednym z jego elementów?

Nie odkładaj na później. „Jeszcze nie nadszedł czas” to zdanie, które ludzie powtarzają od czasów Aggeusza. Jeśli odkładasz coś ważnego, zrób dzisiaj pierwszy, choćby mały krok.

Patrz na resztę życia przez Jezusa. Rodzina i praca mają w twoim życiu swoje miejsce, tylko zajmuj się nimi bez ciągłego martwienia się.

Zacznij od nowa. Ludzie z tej księgi stracili kilka lat, a mimo to Bóg mówi do nich „Ja jestem z wami”, i to samo mówi do ciebie.

Posłuchaj w podcaście

Wszystkie odcinki z czytaniem tej księgi znajdziesz na liście odcinków. Jeśli chcesz przeczytać tę księgę razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.

Księga Aggeusza: tekst rozdział po rozdziale

Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).