Niepozorna księga Abdiasza

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 170 i czytamy Księgę Amosa, rozdziały od 6 do 9 oraz Księgę Abdiasza, rozdział 1. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Tak jak wspomniałem, zgodnie z planem, żeby sobie porcję tekstu podzielić w miarę równo na w miarę takie podobne partie. Dzisiaj mamy Księgę Amosa, ale Księgę Amosa omówiliśmy już sobie tak ogólnie w poprzednim odcinku i dzisiaj chciałbym, żebyśmy porozmawiali o Księdze Abdiasza.

I tutaj może pojawić się od razu takie pytanie, szczególnie jeżeli czytacie: Jacek, o czym ty tutaj chcesz rozmawiać? Bo tak jak zresztą na samym początku powiedziałem, Księga Abdiasza, rozdział 1, to jest jedyny rozdział w Księdze Abdiasza. Znaczy inaczej, tu nie ma rozdziałów. Tu w zasadzie mamy księgę od początku do końca, która składa się z raptem 21 wersetów. Być może nigdy o tej księdze nie słyszeliście, nie zdziwiłbym się ani trochę.

Jeżeli czytaliście Biblię kiedykolwiek w życiu od początku do końca, to szansa jest, że tę księgę minęliście i tak naprawdę nawet niekoniecznie byście pamiętali o jej istnieniu, kończąc lekturę całej Biblii, bo w tej księdze naprawdę tekstu nie ma wcale szczególnie dużo. Niemniej jednak nie znaczy to, że ta księga jest bez znaczenia, że ona nie powinna się tutaj znaleźć. I to jest pytanie, które może się pojawić, które jest ważne: Jacek, po co w ogóle ta księga? Po co tak naprawdę mamy księgę, która ma raptem 21 wersetów? Cała księga skupia się w zasadzie nad sądem nad Edomem.

I teraz ważne jest to, żebyśmy sobie powiedzieli, o co takiego w ogóle chodzi z tym Edomem. To jest jedna rzecz, którą się dzisiaj zajmiemy. Druga rzecz jest taka, że znowu, po raz kolejny moglibyśmy się zastanowić: no okej, dobra, 21 wersetów na temat sądu nad Edomem, czemu żaden inny prorok tego nie powiedział? Albo dlaczego akurat się skupiamy tak bardzo na tym opisie, że już niekoniecznie wracamy do poprzednich? Bo tak, bo ogólnie sąd nad Edomem się pojawiał już nam w Biblii.

Tak naprawdę w kilku miejscach. Mamy Ezechiela, 35 i 36 rozdział, gdzie jest mowa odnośnie Edomu. Znaczy, żeby było jasne, w sumie tutaj nie ma odnośnie sądu, tutaj język jest taki dosyć neutralny, jeśli chodzi o Ezechiela. I oto co u Ezechiela jest napisane na temat Edomu. Więc tutaj w sumie jest jeszcze całkiem spoko i dosyć luźno i nic wielkiego się nie dzieje.

No ale już z kolei, kiedy byśmy zerknęli sobie na Izajasza 34, Jeremiasza 49, no to tutaj Edom już nam jest przedstawiony w relacji z Babilonem. No i to już jest niemały problem. I domyślacie się, że bycie w jakiejkolwiek relacji z Babilonem generuje dosyć dużo problemów z perspektywy Starego Testamentu, więc tutaj już się robi dosyć gęsto. Niemniej jednak w tym wszystkim mamy Abdiasza, który całe swoje proroctwo ma dedykowane Edomowi. I teraz przeczytamy to sobie oczywiście od początku do końca, bo dlaczego nie mielibyśmy przeczytać 21 wersetów.

I najśmieszniejsza sprawa jest taka, że w zasadzie okaże się zaraz, że my dłużej będziemy rozmawiać na temat księgi Abdiasza niż tą księgę się w ogóle czyta. Dlatego, że kiedy czytamy tą księgę, my zapominamy, że zapominamy. To bardzo łatwo jest nie pokojarzyć różnych połączeń, które się dzieją w Biblii i tego, do czego księga Abdiasza może się odnosić. I żeby było jasne, ja nie mam absolutnie najmniejszego zamiaru omówić całej księgi Abdiasza w sposób naprawdę bardzo solidny. Jakbyście chcieli, znalazłem trzy godziny materiałów tylko na temat księgi Abdiasza do posłuchania po angielsku.

Dajcie znać, jeżeli wejdziecie na bibliawrok.pl, dajcie znać, chętnie wam podeślę. Jeżeli chcielibyście zmierzyć się z takim materiałem, to jest naprawdę ciekawy temat. A to, co my możemy zrobić w tym krótkim odcinku, to jedynie go sobie liznąć i pamiętać o tym, że księga Abdiasza nie jest księgą, wobec której powinniśmy przechodzić jakkolwiek lekceważąco z powodu jej objętości. I teraz Abdiasza... tu nawet go... widzicie, ja w Biblii napisałem, że to jest pierwszy rozdział, pierwszy z jednego. Czytamy.

Widzenie Abdiasza. Tak mówi wszechmocny Pan o Edomie: Usłyszeliśmy wieść od Pana i do narodów wyruszył już goniec. Wstańcie, wyruszmy przeciw niemu na wojnę. Oto uczynię cię małym wśród narodów, będziesz bardzo wzgardzony. Zwiodła cię pycha twego serca, ty mieszkańcu szczelin skalnych, siedzibę masz wysoko, więc mówisz w swoim sercu: Kto mnie sprowadzi na ziemię?

Otóż choćbyś wzbił się wysoko jak orzeł, choćbyś pośród gwiazd uwił sobie gniazdo... I stamtąd cię sprowadzę — oświadcza Pan. Gdyby złodzieje przyszli do ciebie, gdyby nocni rabusie, o, jakże będziesz zniszczony! Czy nie ukradliby tylko tego, po co przyszli? Gdyby zbierając winogrona przyszli do ciebie, czy nie zostawiliby ze sobą pojedynczych gron?

Ezaw zostanie dokładnie przeszukany, przeszukane będą jego tajemne skarbce. Aż pogranicze cię przegnają, oszukają cię wszyscy twoi sprzymierzeńcy, pokonają cię twoi sojusznicy. Ci, którzy jedzą twój chleb, zastawią na ciebie sidła, a ty dasz się zaskoczyć. Tak w tym dniu oświadcza Pan: wytępię mędrców z Edomu i roztropnych z góry Ezawa. Wtedy przerażą się twoi waleczni temanie, tak że będzie wycięty każdy z góry Ezawa z powodu zbrodni.

Ze względu na gwałt na twoim bracie Jakubie okryje cię wstyd, będziesz wycięty na wieki. W czasie, kiedy stałeś na uboczu, kiedy obcy rabowali jego dobra, cudzoziemcy wkroczyli do jego bram i o Jerozolimę rzucali los, ty też byłeś jak jeden z nich. Nie przyglądaj się bratu w dniu jego nieszczęścia, nie ciesz się, że zagłada spotykała synów Judy. Nie przechwalaj się w dniu niedoli, nie wkraczaj do bramy mego ludu w dniu jego klęski, nie przyglądaj się i ty jego nieszczęściu w dniu jego klęski. Nie sięgaj po jego mienie w dniu jego klęski, nie stawiaj na rozstaju dróg, by wycinać jego uchodźców, i nie wydobywaj jego zbiegów w dniu niedoli, gdyż bliski jest dzień Pana dla wszystkich narodów.

Jak ty postępowałeś, tak postąpią z tobą, zapłata za twoje czyny wróci na twoją głowę. Bo jak piliście na mojej świętej górze, tak pić będą stale wszystkie narody, będą pić, będą chłeptać i pamięć po nich zaginie. Lecz na górze Syjon będzie wybawienie i będzie ona święta, a dom Jakuba przejmie ich posiadłości. I stanie się dom Jakuba ogniem, dom Józefa płomieniem, a dom Ezawa słomą. Podpalą go i strawią, a z domu Ezawa nikt nie ocaleje, gdyż Pan tak rozstrzygnął.

Ci z Negeb posiądą górę Ezawa, a ci z Szefeli Filistynów. Posiądą też pola Efraima i pola Samarii, a Beniamin zajmie Gilead. Wygnańcy zaś tej twierdzy, synów Izraela, posiądą ziemię Kananejczyków aż po Sareptę i wygnańcy Jerozolimy, którzy mieszkają w Sefarad. Posiadą miasta Negebu i wstąpią ocaleni na górę Syjon, aby sądzić górę Ezawa, a panowanie będzie należeć do Pana. Faktycznie tekstu nie ma tu szczególnie dużo i widzimy, że mowa jest o Edomie.

I teraz, kim był Edom? Pojawia się tutaj też nam postać Ezawa, co jest właśnie ważne. Mamy takie dwie sytuacje w Księdze Rodzaju związane z rodzeństwem. I jedno rodzeństwo, które miało dosyć trudną relację, to byli synowie Abrahama, Izaak oraz Iszmael. No i z nimi było tak, że Izaak był synem obietnicy, Iszmael był synem jednej ze służących, co z perspektywy pomysłu Abrahama, który on tam miał, miało być pójściem na skróty.

I teraz z nich zrobiły nam się dwa osobne narody. Chłopaki poszły swoją drogą i mamy z tego dwie różne historie, dwa różne narody. To nie jest ta relacja, to nie z tego wzięli się nam Edomici, bo później Izaak znowu miał dwóch synów, znaczy znowu, miał tam dzieci, miał dwóch synów, no i z tymi synami, bliźniakami de facto, była niemała heca. Być może pamiętacie historię Jakuba i właśnie Ezawa, którzy to mieli dosyć trudną relację. Izaak w sumie faworyzował Ezawa, natomiast Jakub był ulubionym synkiem mamusi.

I skończyło się to tak, że Jakub zrobił swojego brata w bambuko dosyć ostro, zagarnął jego pierworództwo w sposób podstępny, no przez to, nie dziwota, że Ezaw, który był starszym z tego rodzeństwa, miał ochotę zabić swojego brata. No tym samym Jakub się ewakuował, żeby nie było numerów. Koniec końców, skracając historię, chłopaki się spotkały gdzieś tam lata, lata później i w sumie nie było tak strasznie. Wyglądało na to, że ta relacja jest gdzieś tam w miarę spoko. No i koniec końców wyszło tak, że Jakub poszedł swoją drogą, Ezaw poszedł swoją drogą, no i z Jakuba mamy Izraela, a z Ezawa mamy Edom.

No i teraz Edom sam w sobie, z perspektywy takiej relacji, która jest przedstawiana między tymi dwoma narodami w Starym Testamencie. To nie była taka relacja, jak miał inne narody, o których Bóg mówił, kiedy była informacja na temat tam zajmowania Kanaanu i tak dalej. To w ogóle nie była taka relacja, wręcz przeciwnie. Kiedy byśmy sięgnęli sobie po Księgę Powtórzonego Prawa, to czytamy w niej wręcz w 23 rozdziale, w 8 wersecie, tam przeczytamy kawałek dalej: Nie stroń natomiast od Edomity, gdyż jest twoim bratem. Nie stroń też od Egipcjanina, gdyż mieszkałeś jako cudzoziemiec w jego ziemi.

Synowie, którzy urodzą się im w trzecim pokoleniu, mogą wchodzić w skład wspólnoty Pana. I te fragmenty pojawiają się zaraz za tym, jak było opisane, kto nie może wchodzić w skład wspólnoty Pana, mianowicie Ammonita, Moabita, to byli ci, którzy sobie dosyć poważnie nagrabili. Jeśli chodzi właśnie o Edomitów, okazuje się, że no nie, oni mogą pod pewnymi warunkami stać się częścią, jak tutaj to jest określone, wspólnoty Pana. Więc widzimy, że to nie była założenia taka wroga relacja. Co jednak poszło nie tak?

Bo teraz tak, była historia jeszcze w Księdze Liczb, kiedy Izraelici tłukli się po pustyni, że Edomici nie pozwolili im przejść przez ich teren, co już było trochę tutaj problematycznym tematem, bo w zasadzie nie mieli żadnego powodu, żeby ich tak potraktować, niemniej jednak zachowali się w swego rodzaju wrogi sposób, absolutnie nieprzychylny. Pokazuje to nam tylko, że ta relacja wciąż była bardzo napięta do tego stopnia, że właśnie to, co jest problemem, o którym mówi nam Abdiasz, to jest to, że ten sąd, który ma się odbyć nad Edomem, on nie wynika z tego, że oni są traktowani tak jak inne narody. Ten sąd wynika z czegoś zgoła innego, mianowicie z tego, że oni się pokumali z Babilończykami i w pewien sposób byli zaangażowani w zdobycie Jerozolimy. I to już jest duży problem, no bo z jednej strony my widzimy Boga, który przedstawia nam Izrael i Edom jako rodzeństwo, które pomimo różnych trudności i tak naprawdę w historii jeszcze się tam pojawia, tam był moment, gdzie Dawid ich podbił i tam spina była. To absolutnie nie ulega wątpliwości, że tam spina była, bo chociażby właśnie jakbyśmy sięgnęli sobie po drugą Księgę Samuela, 8 rozdział, tam w wersetach...

Widzimy, że Dawid sam się szarpnął na Edomitów i na ich teren, więc tam relacja ta nie była w żaden sposób lekka. Ale największym problemem właśnie jest to, jak Edomici traktowali Izrael. To jest fundamentalny problem. I gdybyście chcieli sobie doczytać, to Jeremiasza 49 rozdział, Ezechiela 25, tam są wersety 12, 14, Amosa 1 rozdział 11-12, Malachiasza 1 rozdział 2-5. Tam Edom, w tych fragmentach Edom ma pojechane za to, jak traktował Izraela.

Więc to jest dosyć ważna rzecz, żebyśmy właśnie widzieli to, co takiego poszło nie tak. Z jednej strony mamy dwa ludy, które jakkolwiek nawet jak się chłopaki nie dogadały i te później już dosyć dalekie rodzinno, bo mówimy tutaj już o setkach lat później, wciąż ze sobą się nie dogadywały, to wciąż nie było podstaw do tego, żeby Edomici byli wrodzy Izraelitom w taki sposób, w jaki byli, co już zaczęło się właśnie w Księdze Liczb. I z tego właśnie tytułu mamy historię, którą nam opisuje Abdiasz. No i jeszcze jedna rzecz, którą warto wspomnieć, jest taka, że na potrzeby naszego podcastu nie mamy na razie za bardzo jeszcze przestrzeni, żeby rzeczywiście usiąść i porozmawiać sobie o perspektywie dalszej przyszłości. I tego, czy ta historia, czy inaczej, nie czy, bo ta historia ma znaczenie z perspektywy jeszcze przyszłości, która jest przyszłością dla nas.

I masa tekstów, które właśnie znajdują się u proroków, w pewien sposób są związane też z przyszłością z perspektywy naszych czasów. Nie zmienia to jednak tego, że akurat Księga Abdiasza nie jest w żaden sposób cytowana w Nowym Testamencie. Są co prawda w Nowym Testamencie wzmianki na temat Edomu i one też są w stanie nam trochę światła rzucić, ale one odnoszą się akurat do innych ksiąg, czy innych proroków, którzy też o Edomie pisali. I żebyśmy też mieli właśnie takie właściwe poczucie tego, że u Abdiasza może dziać się zdecydowanie coś więcej niż tylko to, że Edom zostanie całkowicie zniszczony, co zresztą później się wydarzyło, to chciałbym, żebyśmy zerknęli na wersety 3 i 4 i przeczytam wam fragment, o którym rozmawialiśmy w podcaście już tam sporo czasu temu. I rzeczywiście sami zobaczyli, czy nie ma tutaj pewnych podobień.

W Abdiasza, w wersetach trzecim i czwartym czytamy: Zwiodła cię pycha twego serca, ty mieszkańcu szczelin skalnych. Siedzibę masz wysoko, więc mówisz w swoim sercu: Kto mnie sprowadzi na ziemię? Otóż choćbyś wzbił się wysoko jak orzeł, choćbyś pośród gwiazd uwił sobie gniazdo, i stamtąd cię sprowadzę — oświadcza Pan. Teraz, jedna taka stricte geograficzna rzecz jest taka, że Edomici mieszkali w górach. I tam był bardzo wąski przesmyk, który do ich ziemi ostatecznie prowadził, więc na podstawie lokalizacji stricte geograficznej, to było też na południe od Morza Martwego, mieli takie poczucie, że no kto nam fiknie.

W zasadzie wiecie, żeby przebić się przez ten przesmyk, no to roztrzaskamy każdego, kto tylko będzie chciał wyskoczyć. I jeżeli w Indianie Jonesie bodajże było pokazane takie miasto w skale, to to jest mniej więcej tamej stuwa. Miasto nazywa się Petra i mamy takie właśnie miasto w skale. To o tym klimacie mówimy. I to sprawiało, że geograficznie mieli poczucie takiego zwycięstwa, no kto nam fiknie.

Ale chciałbym teraz przeczytać, żeby było ciekawiej, fragment z Izajasza, z czternastego rozdziału, wersety trzynasty i czternasty, gdzie czytamy tak: A mawiałeś w swym sercu: Wstąpię na niebiosa, wzniosę swój tron ponad gwiazdy Boga, zasiądę na górze narad, na krańcach północy, wstąpię na szczyt obłoków, zrównam się z Najwyższym. Tymczasem zostałeś strącony do świata umarłych i to w najgłębsze zakamarki przepaści. Powiedzcie mi, czy nie czujecie tego, że tutaj mamy dosyć podobny klimat, jeśli chodzi o te dwie wypowiedzi? Co, nie będę teraz się skupiał na tym, co takiego one oznaczają. Zresztą możecie sięgnąć po podcast, gdzie rozmawiamy na temat Izajasza właśnie, czternastego rozdziału, tam jest trochę więcej na ten temat, choć z perspektywy różnych rzeczy, z którymi się spotykałem przez ostatni czas, nie wiem, czy tego podcastu nie warto byłoby nagrać na nowo i tam skorygować pewnych rzeczy.

Niemniej jednak ogólnie film da nam bardzo dobry tego, że to, co się działo u Izajasza i to, co mamy tutaj u Abdiasza, to rzeczywiście pokazuje nam pewną perspektywę duchowej rzeczywistości, która ostatecznie spotka się z Bożymi konsekwencjami, gdzie Bóg ostatecznie rozprawi się całkowicie ze złem. Ale na sam koniec jeszcze chciałbym, żebyśmy rzucili okiem tylko tak. Tak, szybciutko na księgę Abdiasza, ostatni werset, gdzie mamy napisane, że wstąpią ocaleni na górę Syjon, aby sądzić górę Ezawa, a panowanie będzie należeć do Pana. W Hebrajczyków z kolei w dwunastym rozdziale mamy napisany taki tekst: Nie podeszliście bowiem do prawdziwej góry buchającej żarem ognia, do ciemności, mroku lub huraganu. Nie zbliżyliście się do dźwięku trąba albo grzmotu słów, po których słuchacze błagali, by już do nich nie mówić.

Nie mogli oni znieść nakazu, nawet gdyby zwierzę dotknęło góry, ma być ukamienowane. A zjawisko to było tak straszne, że Mojżesz powiedział: Jestem przerażony i drżę. Tu oczywiście mówimy jeszcze o historii związanej z Księgą Wyjścia. Ale dalej: Lecz przystąpiliście do góry Syjon, do miasta żywego Boga, niebieskiej Jerozolimy, do dziesiątków tysięcy aniołów do uroczystego zebrania i zgromadzenia pierworodnych zapisanych w niebie, zbliżyliście się do Boga, sędziego wszystkich, do duchów sprawiedliwych, którym dano doskonałość, i do pośrednika nowego przymierza, Jezusa, oraz do krwi, którą się kropi, a która przemawia wyraźniej niż krew Abla. To, co widzimy u Hebrajczyków, to jest to, że przystąpienie do góry Syjon wcale niekoniecznie musi oznaczać fizyczne wejście na górę, bo list do Hebrajczyków zdecydowanie nie mówił tutaj o tym, że wybraliście się na wycieczkę w góry.

Dlatego też ważne jest to, żebyśmy pamiętali o tym, że kiedy czytamy u Abdiasza, że wstąpią ocaleni na górę Syjon, aby sądzić górę Ezawa, a panowanie będzie należeć do Pana, to tak naprawdę jest perspektywa przyszłości, duchowej przyszłości, która jest przed nami. Tego, jak Bóg ostatecznie rozprawi się z narodami, które były Mu wrogie. Bo skądinąd w niektórych miejscach możemy zobaczyć, jak Edom właśnie jest starotestamentowym obrazem wszystkich innych narodów poza Izraelem. Finał naszego odcinka w tym wszystkim jest taki, że okej, możecie wciąż mieć masę pytań i możecie się zastanawiać: dobra, Jacek, ale to może warto było jeszcze więcej o tym porozmawiać. Tak naprawdę poświęciliśmy już naprawdę stosunkowo długi odcinek na to, żeby porozmawiać o 21 wersetach księgi, która w zasadzie bardzo łatwo umyka naszej uwadze, ale widzimy, widzimy, mam nadzieję, że widzicie to też, że ona ma ogromne znaczenie.

I nawet jeżeli to nie jest takie ogromne znaczenie na zasadzie... W zasadzie ja nie mogę sobie tego przesłania wziąć jakoś tak bardzo do swojego życia i czegoś z nim zrobić, no chyba że to, żeby z rodziną się traktować sensownie, bo tutaj to był duży problem Edomu. To wciąż widzimy, że właśnie z takiej duchowej perspektywy, którą rysuje nam Biblia, mamy tutaj niesamowicie ważne przesłanie, które wciąż jeszcze jest do zrealizowania. I bardzo dużo w Starym Testamencie mamy właśnie fragmentów, które odnoszą się do takiej rzeczywistości, która często jest określana już, ale jeszcze nie. W sensie coś już się zrealizowało, ale jeszcze nie zostało to w pełni zrealizowane i przykładem tego jest chociażby Księga Abdiasza.

Mam nadzieję, że ten odcinek wydał się wam ciekawy, wartościowy. Dajcie znać, co o tym myślicie. Ja sam osobiście jestem ciekawy. I gdybyście chcieli, oczywiście mogę wam podesłać kilka godzin materiałów na temat tylko i wyłącznie Księgi Abdiasza, jakbyście nie mieli czego słuchać, czy chcielibyście po prostu dowiedzieć się więcej, bo dla mnie osobiście jest to temat fascynujący i naprawdę bardzo ciekawy. Być może dla was też.

Wejdźcie na stronę bibliawrok.pl, dajcie znać, co myślicie i słyszymy się już jutro w kolejnym odcinku.