Księga Aggeusza: o czym jest, streszczenie i priorytety
W tym artykule
- Prorok Aggeusz: do kogo mówił i kiedy
- Księga Aggeusza: streszczenie w czterech mowach
- Zastanówcie się nad swoimi drogami: o co chodzi z priorytetami
- Bóg nie chce być punktem na liście
- Ja jestem z wami: odbudowa świątyni i zachęta, żeby zacząć od nowa
- Chwała tego domu będzie większa
- Jak czytać Księgę Aggeusza i na co uważać
- Co z tego dla mnie dzisiaj
- Posłuchaj w podcaście
Księga Aggeusza to dwa krótkie rozdziały, w których prorok przekazuje cztery mowy ludziom, którzy wrócili z niewoli babilońskiej, odbudowali sobie własne domy, a budowę świątyni odłożyli na później. Jeśli pytasz, o czym jest Księga Aggeusza, to najkrócej powiedziałbym, że o priorytetach i o zachęcie, żeby zacząć od nowa, nawet jeśli straciło się kilka lat. W odcinku z dnia 176 mówię, że to druga najkrótsza księga Starego Testamentu, zaraz po Księdze Abdiasza, i jednocześnie jedna z moich ulubionych, bo jest bardzo treściwa i łatwo odnieść ją do własnego życia. Najbardziej znane są z niej dwa zdania: „Zastanówcie się nad swoimi drogami” Księga Aggeusza 1,55 Teraz więc [tak] mówi PAN zastępów: Zastanówcie się nad swoimi drogami. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska i „Ja jestem z wami” Księga Aggeusza 1,1313 Wtedy Aggeusz, posłaniec PANA, przemówił do ludu, [głosząc] przesłanie PANA: Ja jestem z wami, mówi PAN. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Prorok Aggeusz: do kogo mówił i kiedy
Większość proroków, których czytamy wcześniej, działała przed niewolą babilońską albo w jej trakcie. Aggeusz jest pod tym względem inny, bo przemawia do Izraela, który już wrócił i odbudowuje się po niewoli babilońskiej. Jak mówię w odcinku, Jerozolima była wtedy prawie zrównana z ziemią, a świątynia zniszczona, więc niewiele zostało, do czego można było wracać. Część ludu jednak wróciła i zaczęła odbudowywać miasto, a Aggeusz patrzy na to, jaką postawę mają ludzie i jak idzie im ta praca.
Księga zaczyna się od bardzo dokładnej daty: „W drugim roku króla Dariusza, w szóstym miesiącu, pierwszego dnia [tego] miesiąca” Księga Aggeusza 1,11 W drugim roku króla Dariusza, w szóstym miesiącu, pierwszego dnia [tego] miesiąca, słowo PANA doszło przez proroka Aggeusza do Zorobabela, syna Szealtiela, namiestnika Judy, i do Jozuego, syna Josadaka, najwyższego kapłana, mówiące: Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Dariusz to król perski, bo w tamtym czasie to Persowie rządzili całym tym regionem. Słowo trafia do dwóch ludzi: do Zorobabla, który był namiestnikiem Judy, i do Jozuego, najwyższego kapłana. W odcinkach słychać formę „Zerubabel”, ale to ta sama postać. Wszystkie daty w księdze liczone są według lat panowania Dariusza, więc łatwo zobaczyć, jak krótko trwała cała ta historia.
Tło tych wydarzeń opisuje Księga Ezdrasza, która opowiada o powrocie z niewoli i o tym, jak szła odbudowa. W dniu 245 mówię o dekrecie Cyrusa, czyli o tym, jak perski król pozwolił Żydom wrócić i odbudować świątynię. W dniu 246 widać z kolei, że budowa została wstrzymana, a prace stały aż do drugiego roku Dariusza. I właśnie wtedy Księga Ezdrasza wspomina o Aggeuszu i Zachariaszu, że „prorokowali Żydom w Judzie i w Jerozolimie” Księga Ezdrasza 5,11 Potem prorocy Aggeusz i Zachariasz, syn Iddo, prorokowali Żydom w Judzie i w Jerozolimie w imię Boga Izraela, [mówiąc] do nich. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, a starsi budowali „według proroctwa Aggeusza” Księga Ezdrasza 6,1414 A starsi żydowscy budowali i szczęściło im się według proroctwa Aggeusza, proroka, i Zachariasza, syna Iddo. Budowali i dokończyli [dom] zgodnie z rozkazem Boga Izraela oraz z rozkazem Cyrusa, Dariusza oraz Artakserksesa, króla Persji. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Zwracam w odcinku uwagę na to, że ludzie wznowili pracę, zanim jeszcze przyszło pismo od króla. Nie zachęciła ich więc oficjalna zgoda, tylko słowo proroka.
Księga Aggeusza: streszczenie w czterech mowach
Cztery razy księga mówi, że słowo PANA doszło do proroka, i za każdym razem podaje dokładną datę, więc całość dzieli się bardzo naturalnie:
- Wezwanie do budowy (1,1-15). Ludzie mówią: „Jeszcze nie nadszedł czas” Księga Aggeusza 1,22 Tak mówi PAN zastępów: Ten lud powiada: Jeszcze nie nadszedł czas, czas budowania domu PANA. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Przywódcy i lud jednak posłuchali proroka, Bóg mówi do nich „Ja jestem z wami”, a praca rusza dwudziestego czwartego dnia tego samego miesiąca Księga Aggeusza 1,12-1512 Wtedy Zorobabel, syn Szealtiela, i najwyższy kapłan Jozue, syn Josadaka, oraz cała resztka ludu wysłuchali głosu PANA, swego Boga, i słów proroka Aggeusza, ponieważ posłał go PAN, ich Bóg, a lud bał się PANA. 13 Wtedy Aggeusz, posłaniec PANA, przemówił do ludu, [głosząc] przesłanie PANA: Ja jestem z wami, mówi PAN. 14 I PAN wzbudził ducha Zorobabela, syna Szealtiela, namiestnika Judy, i ducha Jozuego, syna Josadaka, najwyższego kapłana, oraz ducha całej reszty ludu, tak że przyszli i podjęli pracę przy domu PANA zastępów, swego Boga; 15 Dnia dwudziestego czwartego, szóstego miesiąca, w drugim roku króla Dariusza. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Chwała drugiego domu (2,1-9). W siódmym miesiącu prorok pyta, kto jeszcze pamięta dom w dawnej chwale i czy obecny nie wydaje się przy nim niczym. Bóg odpowiada: „umocnij się” i „pracujcie” Księga Aggeusza 2,3-43 Któż pozostał pośród was, który widział ten dom w jego dawnej chwale? A jakim go teraz widzicie? Czy nie wydaje się wam, że jest niczym w porównaniu z tamtym? 4 Teraz jednak umocnij się, Zorobabelu, mówi PAN; umocnij się, Jozue, synu Josadaka, najwyższy kapłanie; umocnij się też, cały ludu tej ziemi, mówi PAN, i pracujcie. Ja bowiem jestem z wami, mówi PAN zastępów. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Od tego dnia będę wam błogosławił (2,10-19). W dziewiątym miesiącu Aggeusz pyta kapłanów o prawo dotyczące tego, co święte i nieczyste, i każe ludowi spojrzeć wstecz, na lata nieurodzaju. Bóg zapowiada: „Od tego dnia będę [wam] błogosławił” Księga Aggeusza 2,1919 Czy ziarno jeszcze [jest] w spichlerzu? I [owszem] ani winorośl, ani drzewo figowe, granatowe i oliwne nie wydały jeszcze owocu. Od tego dnia będę [wam] błogosławił. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. To najtrudniejszy fragment księgi, więc warto go czytać powoli.
- Obietnica dla Zorobabla (2,20-23). Tego samego dnia słowo trafia do namiestnika: Bóg mówi, że go wybrał i uczyni go „niczym sygnet” Księga Aggeusza 2,2323 W tym dniu, mówi PAN zastępów, wezmę cię, Zorobabelu, mój sługo, synu Szealtiela, mówi PAN, i uczynię cię niczym sygnet. Ja bowiem wybrałem ciebie, mówi PAN zastępów. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Zastanówcie się nad swoimi drogami: o co chodzi z priorytetami
Pierwszy rozdział najłatwiej zastosować do własnego życia. Mówię w odcinku, że tu nie ma fizyki jądrowej, a jednocześnie to przesłanie jest zaskakująco podobne do sytuacji, w której znajduje się każdy z nas.
Księga Aggeusza 1,4-64 A czy dla was [jest] to czas, abyście mieszkali w swoich domach wyłożonych deskami, podczas gdy ten dom [leży] opustoszały? 5 Teraz więc [tak] mówi PAN zastępów: Zastanówcie się nad swoimi drogami. 6 Siejecie wiele, a mało zbieracie; jecie, ale się nie nasycacie; pijecie, ale nie gasicie pragnienia; ubieracie się, lecz nikt nie może się ogrzać, a ten, kto gromadzi zarobek, gromadzi go w dziurawym worku. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaA czy dla was [jest] to czas, abyście mieszkali w swoich domach wyłożonych deskami, podczas gdy ten dom [leży] opustoszały? Teraz więc [tak] mówi PAN zastępów: Zastanówcie się nad swoimi drogami. Siejecie wiele, a mało zbieracie; jecie, ale się nie nasycacie; pijecie, ale nie gasicie pragnienia; ubieracie się, lecz nikt nie może się ogrzać, a ten, kto gromadzi zarobek, gromadzi go w dziurawym worku.
Zobacz, co Izraelici zrobili po powrocie: najpierw zajęli się tym, żeby w ogóle mieć gdzie mieszkać, co jest zupełnie zrozumiałe. Potem jednak zaczęli dbać o to, żeby ten dom był fajnie wykończony, i krok po kroku starali się wrócić do normalności i jakoś się odkuć. Narobili się przy tym bardzo, a jednocześnie nie widzieli owocu swojej pracy. Jak mówię w odcinku, problem polegał na tym, że ich priorytety były totalnie pomieszane, bo świątynia, którą mieli odbudować, cały czas leżała w gruzach.
I teraz pomyśl, jak często mamy w życiu poczucie, że „niby wszystko mam, ale nie czuję się do końca syty”, że czegoś brakuje, choć trudno powiedzieć czego. Zaznaczam w odcinku, że nie zawsze to będzie powodem, ale jednym z możliwych powodów mogą być źle ułożone priorytety. Bóg chce odpowiadać na nasze potrzeby i doskonale wie, że potrzebujemy jedzenia, pracy czy ubrania, tylko lubi działać w taki sposób, że najpierw zwracamy uwagę na Niego, a On zajmuje się resztą. I wiem, że możesz od razu zapytać: no dobra, to co, mam się przestać zajmować rodziną i pracą? Nie, jak najbardziej masz się nimi zajmować, tylko nie masz się o nie martwić.
Bóg nie chce być punktem na liście
Bóg nie chce być dodatkiem do naszego życia. I nie chodzi nawet o to, żeby postawić Go na pierwszym miejscu na liście spraw, bo wtedy dalej jest tylko jednym z elementów układanki, tyle że najważniejszym. Mówię w odcinku, że On chce być źródłem naszego życia, a my mamy przez Niego patrzeć na całą resztę: na rodzinę, pracę i wszystko, czym się zajmujemy.
Czytam w odcinku słowa Jezusa o tym, żeby nie martwić się o jedzenie i ubranie Ewangelia św. Mateusza 6,25-3425 Dlatego mówię wam: Nie troszczcie się o wasze życie, co będziecie jeść albo co będziecie pić, ani o wasze ciało, w co będziecie się ubierać. Czyż życie nie jest czymś więcej niż pokarm, a ciało niż ubranie? 26 Spójrzcie na ptaki nieba, że nie sieją ani nie żną, ani nie zbierają do spichlerzy, a jednak wasz Ojciec niebieski żywi je. Czy wy nie jesteście o wiele cenniejsi niż one? 27 I któż z was, martwiąc się, może dodać do swego wzrostu jeden łokieć? 28 A o ubranie dlaczego się troszczycie? Przypatrzcie się liliom polnym, jak rosną; nie pracują ani nie przędą. 29 A mówię wam, że nawet Salomon w całej swojej chwale nie był [tak] ubrany, jak jedna z nich. 30 Jeśli więc trawę polną, która dziś jest, a jutro zostanie wrzucona do pieca, Bóg tak ubiera, czyż nie tym bardziej was, ludzie małej wiary? 31 Nie troszczcie się więc, mówiąc: Cóż będziemy jeść? albo: Co będziemy pić? albo: W co się ubierzemy? 32 Bo o to wszystko poganie zabiegają. Wie bowiem wasz Ojciec niebieski, że tego wszystkiego potrzebujecie. (dalej do wersetu 34)Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Kończą się one tak: „Ale szukajcie najpierw królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a to wszystko będzie wam dodane” Ewangelia św. Mateusza 6,3333 Ale szukajcie najpierw królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a to wszystko będzie wam dodane. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Kiedy troska bierze w nas górę, to zwykle znak, że podupada nasza wiara. A werset, który chcę, żebyś zapamiętał z tego odcinka, to początek dwunastego rozdziału Listu do Hebrajczyków, gdzie autor zachęca, żebyśmy patrzyli na Jezusa, twórcę i dokończyciela wiary List do Hebrajczyków 12,1-31 Skoro i my mamy wokół siebie tak wielką chmurę świadków, zrzućmy z siebie wszelki ciężar i grzech, który nas tak łatwo osacza, w cierpliwości biegnijmy w wyznaczonym nam wyścigu; 2 Patrząc na Jezusa, twórcę i dokończyciela wiary, który z powodu przygotowanej mu radości wycierpiał krzyż, nie zważając na hańbę, i zasiadł po prawicy tronu Boga. 3 Pomyślcie więc o tym, który zniósł tak wielki sprzeciw wobec siebie ze strony grzeszników, abyście nie zniechęcali się w waszych umysłach i nie ustawali. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
W odcinku z dnia 104 zastanawiam się, czy świątynia w ogóle była Bożym pomysłem, i mówię, że obecność Boga nie jest przywiązana do murów. Według św. Pawła to my sami jesteśmy świątynią Boga 1 List do Koryntian 3,1616 Czyż nie wiecie, że jesteście świątynią Boga i że Duch Boży w was mieszka? Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. A u Aggeusza Bóg mówi wprost: „zbudujcie ten dom, a upodobam go sobie” Księga Aggeusza 1,88 Wstąpcie na tę górę i sprowadźcie drewno; zbudujcie ten dom, a upodobam go sobie i będę uwielbiony, mówi PAN. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. W obu przypadkach chodzi więc o to samo, czyli żeby Bóg był w centrum, a nie gdzieś na marginesie.
Ja jestem z wami: odbudowa świątyni i zachęta, żeby zacząć od nowa
Najpiękniejsza w tej księdze jest dla mnie reakcja ludzi. Zorobabel, Jozue i cała reszta ludu wysłuchali głosu Boga, prorok powiedział im „Ja jestem z wami”, a Bóg „wzbudził ducha” przywódców i ludu, tak że podjęli pracę przy domu Pana Księga Aggeusza 1,12-1412 Wtedy Zorobabel, syn Szealtiela, i najwyższy kapłan Jozue, syn Josadaka, oraz cała resztka ludu wysłuchali głosu PANA, swego Boga, i słów proroka Aggeusza, ponieważ posłał go PAN, ich Bóg, a lud bał się PANA. 13 Wtedy Aggeusz, posłaniec PANA, przemówił do ludu, [głosząc] przesłanie PANA: Ja jestem z wami, mówi PAN. 14 I PAN wzbudził ducha Zorobabela, syna Szealtiela, namiestnika Judy, i ducha Jozuego, syna Josadaka, najwyższego kapłana, oraz ducha całej reszty ludu, tak że przyszli i podjęli pracę przy domu PANA zastępów, swego Boga; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Zwróć uwagę, że Bóg nie wypomina im straconych lat i nie każe im najpierw odpokutować zaniedbania, tylko po prostu pozwala im zacząć od nowa.
Łatwo jednak nie było, dlatego w drugiej mowie pada taka zachęta:
Księga Aggeusza 2,4-54 Teraz jednak umocnij się, Zorobabelu, mówi PAN; umocnij się, Jozue, synu Josadaka, najwyższy kapłanie; umocnij się też, cały ludu tej ziemi, mówi PAN, i pracujcie. Ja bowiem jestem z wami, mówi PAN zastępów. 5 Zgodnie ze słowem, przez które zawarłem z wami przymierze, gdy wyszliście z Egiptu, mój Duch jest stale wśród was, nie bójcie się. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaTeraz jednak umocnij się, Zorobabelu, mówi PAN; umocnij się, Jozue, synu Josadaka, najwyższy kapłanie; umocnij się też, cały ludu tej ziemi, mówi PAN, i pracujcie. Ja bowiem jestem z wami, mówi PAN zastępów. Zgodnie ze słowem, przez które zawarłem z wami przymierze, gdy wyszliście z Egiptu, mój Duch jest stale wśród was, nie bójcie się.
W dniu 246 mówię o tym, że kiedy zaczynamy coś zgodnie z Bożą wolą, a potem przychodzą przeciwności, bardzo łatwo pomyśleć: może to jednak nie jest moja droga, skoro tak ciężko idzie. Tymczasem ważniejsze jest to, na ile rozumiemy Bożą drogę, niż to, jakie okoliczności jej towarzyszą.
Chwała tego domu będzie większa
Nowy dom wyglądał bardzo skromnie w porównaniu z dawną świątynią, więc łatwo było się zniechęcić, szczególnie tym, którzy jeszcze pamiętali tamten pierwszy Księga Aggeusza 2,33 Któż pozostał pośród was, który widział ten dom w jego dawnej chwale? A jakim go teraz widzicie? Czy nie wydaje się wam, że jest niczym w porównaniu z tamtym? Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Bóg odpowiada na to obietnicą:
Księga Aggeusza 2,99 Chwała tego domu będzie większa od tej, jaką miał tamten dawny, mówi PAN zastępów; bo to miejsce obdarzę pokojem, mówi PAN. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaChwała tego domu będzie większa od tej, jaką miał tamten dawny, mówi PAN zastępów; bo to miejsce obdarzę pokojem, mówi PAN.
W tej samej mowie Bóg zapowiada też, że jeszcze raz wstrząśnie niebem i ziemią Księga Aggeusza 2,66 Tak bowiem mówi PAN zastępów: Jeszcze raz, [po] krótkim [czasie], wstrząsnę niebem i ziemią, morzem i lądem; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Ten sam rozdział Listu do Hebrajczyków, z którego czytam w odcinku, kilkanaście wersetów dalej przypomina właśnie tę zapowiedź List do Hebrajczyków 12,2626 Którego głos wstrząsnął wówczas ziemią, a teraz obiecuje, mówiąc: Jeszcze raz wstrząsnę nie tylko ziemią, ale i niebem. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. W planie zaraz po Aggeuszu czytamy Księgę Zachariasza, czyli proroka z tego samego czasu (opowiadam o niej w dniu 177), a potem Księgę Malachiasza, ostatnią księgę Starego Testamentu (tutaj o niej). Dalszy ciąg historii odbudowy znajdziesz w Księdze Nehemiasza.
Jak czytać Księgę Aggeusza i na co uważać
- Czytaj ją razem z Ezdraszem. Jeśli wiesz, że budowa została wstrzymana, a potem wznowiona (Ezd 4 do 6), dużo lepiej rozumiesz ton proroka i to, dlaczego tak naciska.
- Nie rób z niej prostego wzoru „kłopoty to kara”. To słowo do konkretnych ludzi w konkretnym momencie, a w odcinku zaznaczam, że źle ułożone priorytety to tylko jeden z możliwych powodów poczucia pustki.
Co z tego dla mnie dzisiaj
Zastanów się nad swoimi drogami. W którym miejscu swojego życia dużo siejesz, a mało zbierasz? I czy Bóg jest dla ciebie punktem wyjścia, z którego patrzysz na cały dzień, czy raczej jednym z jego elementów?
Nie odkładaj na później. „Jeszcze nie nadszedł czas” to zdanie, które ludzie powtarzają od czasów Aggeusza. Jeśli odkładasz coś ważnego, zrób dzisiaj pierwszy, choćby mały krok.
Patrz na resztę życia przez Jezusa. Rodzina i praca mają w twoim życiu swoje miejsce, tylko zajmuj się nimi bez ciągłego martwienia się.
Zacznij od nowa. Ludzie z tej księgi stracili kilka lat, a mimo to Bóg mówi do nich „Ja jestem z wami”, i to samo mówi do ciebie.
Posłuchaj w podcaście
Wszystkie odcinki z czytaniem tej księgi znajdziesz na liście odcinków. Jeśli chcesz przeczytać tę księgę razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.
Księga Aggeusza: tekst rozdział po rozdziale
Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).





