List do Kolosan: o czym jest, streszczenie i nowe życie

List do Kolosan to list, który apostoł Paweł napisał z więzienia do małej wspólnoty wierzących w mieście Kolosy, i jest to list o tym, kim naprawdę jest Jezus i co z tego wynika dla naszego zwyczajnego, codziennego życia. Jeżeli więc zastanawiasz się, o czym jest List do Kolosan, to najkrócej mówiąc: o Chrystusie, który jest ponad wszystkim, i o nowym życiu, które zaczyna się już dzisiaj, a nie dopiero kiedyś, po drugiej stronie. Moim zdaniem to jeden z listów Nowego Testamentu najbardziej skupionych na samej osobie Jezusa.

O czym jest List do Kolosan i do kogo Paweł go napisał

Paweł pisze tu do ludzi, których nigdy nie widział na oczy. Sam o tym wspomina, pisząc o walce, jaką toczy o nich i o wszystkich, „którzy nie widzieli mego oblicza w ciele” Kol 2,1. Wspólnoty w Kolosach nie założył więc Paweł, tylko jego współpracownik Epafras, który pochodził z tego miasta. To od niego Kolosanie usłyszeli Ewangelię i to on opowiedział potem Pawłowi o ich wierze i miłości Kol 1,7-8. Czyli Paweł zna tę wspólnotę tylko z opowieści.

Z tych opowieści dowiedział się jednak również czegoś niepokojącego. W okolicy zaczęli się pojawiać ludzie, którzy podważali, kim właściwie jest Chrystus, i proponowali Kolosanom różne religijne dodatki: przepisy o jedzeniu, święta, praktyki, które miały ich niby zbliżyć do Boga Kol 2,16-18. I dlatego w tym liście jest tak wiele odniesień do osoby Jezusa. Kiedy przygotowywałem odcinek Jezus ponad wszystkim, policzyłem wszystkie słowa w stylu „Chrystus”, „Pan”, „Jemu”, „Jego” i wyszło mi kilkadziesiąt takich miejsc w zaledwie czterech rozdziałach. Czyli na zamieszanie w Kolosach Paweł nie odpowiada listą nowych zakazów, tylko pokazuje im Jezusa w całej Jego wielkości.

Jak Kolosanie usłyszeli ten list po raz pierwszy

Spróbuj sobie wyobrazić, jak to wyglądało z ich strony. Nie mieli budynku kościelnego, spotykali się najpewniej w domach, a pod koniec listu Paweł pozdrawia nawet „kościół, który jest w jego domu”, czyli w domu niejakiego Nimfasa Kol 4,15. List przychodził więc do takiego domu i ktoś czytał go na głos, przy wszystkich: przy żonach i mężach, dzieciach, niewolnikach i panach. Oni słyszeli go po kolei, zdanie po zdaniu, i kiedy na końcu padało imię Epafrasa, to nie było imię z przypisu, tylko człowiek, którego doskonale znali.

Ciekawostka: w ostatnim rozdziale Paweł prosi, żeby po przeczytaniu ten list przekazać do kościoła w Laodycei, a list, który przyjdzie z Laodycei, przeczytać u siebie Kol 4,16. Pokazuje to, że Paweł pisał więcej listów, niż mamy dziś w Nowym Testamencie. Nie trzeba w tym szukać żadnej teorii spiskowej, bo pierwsze wspólnoty uczniów Jezusa po prostu uznały te listy, które dziś znamy, za najbardziej wiarygodne, potrzebne i, co najważniejsze, natchnione przez samego Boga.

List do Kolosan streszczenie: co jest w czterech rozdziałach

1. Rozdział 1: modlitwa Pawła i hymn o Chrystusie. Paweł modli się, żeby Kolosanie poznali Bożą wolę i wydawali owoc w każdym dobrym uczynku Kol 1,9-14. Potem opisuje, kim jest Jezus Kol 1,15-20.
2. Rozdział 2: wiara zakorzeniona w Chrystusie, a nie w dodatkach. To w Nim mieszka cała pełnia Bóstwa i to w Nim jesteśmy dopełnieni Kol 2,9-10, a Bóg przebaczył nam wszystkie grzechy Kol 2,13-15.
3. Rozdział 3: nowe życie na co dzień. Od „szukajcie tego, co w górze” Kol 3,1-4 Paweł przechodzi do bardzo konkretnych spraw: co odrzucić, w co się przyodziać i jak żyć razem w jednym domu.
4. Rozdział 4: modlitwa, rozmowa z ludźmi z zewnątrz i pozdrowienia. Na końcu pojawiają się konkretni ludzie: Tychik, Onezym, Marek, Epafras, Łukasz, Demas, Nimfas i Archip Kol 4,7-17.

Jeśli wolisz zobaczyć cały list na jednej mapie, kliknij poniżej dowolną część albo rozdział. Zobaczysz, co się w nim dzieje, które wersety są kluczowe i w którym odcinku podcastu go czytamy.

Hymn o Chrystusie: Jezus jest obrazem Boga niewidzialnego

Sercem pierwszego rozdziału jest fragment nazywany hymnem o Chrystusie. Brzmi tak:

On jest obrazem Boga niewidzialnego [i] pierworodnym wszelkiego stworzenia. Przez niego bowiem wszystko zostało stworzone, to, co w niebie i [to, co] na ziemi, [to, co] widzialne i [co] niewidzialne, czy trony, czy panowania, czy zwierzchności, czy władze. Wszystko przez niego i dla niego zostało stworzone. On jest przed wszystkim i wszystko istnieje dzięki niemu.

Dla mnie najważniejsze jest tu pierwsze zdanie. Jeżeli chciałbyś zobaczyć Boga i Go doświadczyć, to zobaczysz Go i doświadczysz w osobie Jezusa. Zresztą sam Jezus to powiedział, kiedy Filip poprosił Go, żeby pokazał uczniom Ojca, a On odpowiedział, że kto Go widzi, widzi i Ojca J 14,8-9. Dalej Paweł dodaje, że Jezus jest początkiem i pierworodnym z umarłych, „aby we wszystkim był pierwszy” Kol 1,18-20. Bardzo podobnie zaczyna swoją Ewangelię św. Jan, który też pisze, że przez Słowo powstało wszystko. Mówię o tym w odcinku Źródło prawdziwego życia.

Często słyszę zarzut, że Jezus nigdzie wprost nie powiedział, że jest Bogiem. Mam wtedy wrażenie, że „wprost” znaczy „tak, jak ja bym to powiedział”. A kiedy Jezus mówi „Zanim Abraham był, ja jestem”, ludzie, którzy Go słuchają, od razu biorą kamienie J 8,58-59. Nie przez przypadek, tylko dlatego, że doskonale zrozumieli. Paweł w tym hymnie mówi to samo swoimi słowami, bo przypisuje Jezusowi stworzenie świata, czyli coś, co należy tylko do Boga.

Jezus ponad wszystkim, czyli pierwszy także w moim życiu

Zobacz, że o Jezusie można pogadać z mnóstwem ludzi bez żadnego problemu: świetny nauczyciel, prorok, może nawet cudotwórca. Gęsto robi się dopiero wtedy, kiedy za Pawłem zaczynamy mówić o Jego boskości i o tym, że jest ponad wszystkim, bo dla Pawła Jezus to coś znacznie więcej niż historyczna ciekawostka. I jest jeszcze druga rzecz: samo poprawne zrozumienie, kim jest Chrystus, nie wystarczy. Chodzi o to, żeby pozwolić Mu nadawać kierunek naszemu życiu, a nie okolicznościom albo zasadom wymyślonym przez ludzi.

Jak więc przyjęliście Pana Jezusa Chrystusa, tak w nim postępujcie; Zakorzenieni i zbudowani na nim, i utwierdzeni w wierze, jak was nauczono, obfitując w niej z dziękczynieniem.

Czyli naszą wiarę mamy opierać na Nim, a nie na pomysłach, które ktoś dorzucił z boku. Ludzie, przed którymi Paweł ostrzega, wcale nie mówili „wyrzućmy Jezusa”. Mówili raczej: Jezus jest w porządku, ale potrzebujesz jeszcze jakiejś praktyki, jakiegoś zakazu, jakiegoś wyższego poziomu. A Paweł odpowiada: jesteście dopełnieni w Nim Kol 2,10. Bóg przebaczył wam wszystkie grzechy Kol 2,13-14, więc nie musicie niczego robić tylko po to, żeby, mówiąc po naszemu, zadowolić Boga. Szerzej piszę o tym w tekście o żywiołach świata.

Szukajcie tego, co w górze: nowe życie już teraz

Na początku trzeciego rozdziału Paweł pisze zdania, które może znasz z czytań na Mszy:

Jeśli więc razem z Chrystusem powstaliście [z martwych], szukajcie tego, co w górze, gdzie Chrystus zasiada po prawicy Boga. Myślcie o tym, co w górze, nie o tym, co na ziemi. Umarliście bowiem i wasze życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu. Lecz gdy się Chrystus, nasze życie, ukaże, wtedy i wy razem z nim ukażecie się w chwale.

Łatwo to zrozumieć jako zachętę, żeby odwrócić się od ziemi i czekać na niebo. Tymczasem nie chodzi tu o bierne życie w oczekiwaniu na coś, co kiedyś nastąpi, tylko o życie tu i teraz. Już w pierwszym rozdziale Paweł pisze, że Bóg wyrwał nas z mocy ciemności i przeniósł do królestwa swojego Syna Kol 1,13, i to w czasie przeszłym, czyli to już się stało. Sam czasem zadaję sobie pytanie, jak to wygląda w moim zwykłym dniu. Siedzę przy biurku, czekają reklamy do ustawienia, sprawy dla księgowej, jakieś pismo w sprawach firmy, a wieczorem bieganie z rodziną. Gdzie tu jest „szukajcie tego, co w górze”? Wydaje mi się, że Paweł nie każe mi uciekać od tego dnia, tylko przeżyć go jako ktoś, czyim życiem jest Chrystus.

Dalej Paweł robi się bardzo konkretny. Mamy odrzucić gniew, złośliwość i kłamstwo Kol 3,8-9, a przyodziać się w miłosierdzie, dobroć, pokorę, łagodność, cierpliwość i przebaczanie Kol 3,12-14. Potem zwraca się do kilku grup ludzi, którzy mieszkali razem w jednym domu: do żon, mężów, dzieci, ojców, niewolników i panów Kol 3,18-25. O podobnych sprawach mówiłem w odcinku Wzajemne oddanie, przy Liście do Efezjan.

Moim zdaniem to jest sedno całego listu. Istotą Ewangelii nie jest to, że gdzieś kiedyś pójdziemy do nieba, tylko to, że Jezus za nas umarł, zmartwychwstał i już teraz powołał nas do nowego życia. Możemy być namiastką nowego świata, tak żeby ktoś, kto Jezusa jeszcze nie zna, spojrzał na nas i pomyślał: oni są jacyś z innej planety, jakimiś kosmitami. Bo żyją miłością i oddaniem drugiemu człowiekowi.

Jak czytać List do Kolosan i na co uważać

• Czytaj w kolejności, w jakiej Paweł to napisał. Najpierw pokazuje, kim jest Chrystus, a dopiero potem mówi, jak żyć. Bez tej kolejności rady z trzeciego rozdziału robią się zwykłą listą zasad dobrego wychowania.
• Nie wyrywaj pojedynczych zdań z kontekstu. Szczególnie fragment o domu warto przeczytać w całości i zobaczyć, do kogo Paweł mówi najwięcej.

List do Kolosan oczami pierwszych czytelników

Ten list był czytany na głos, w czyimś domu, ludziom, którzy Pawła nigdy nie widzieli. W kilku tekstach przechodzę przez niego tak, jakbyśmy siedzieli razem z nimi w tym pokoju i słyszeli go pierwszy raz:

• Epafras: człowiek, który przyniósł Kolosanom Ewangelię i bez którego nie byłoby tego listu.
• Żywioły świata: dlaczego najgroźniejsza nauka nie odrzuca Jezusa, tylko coś do Niego dokłada.
• Dopełniam braki udręk Chrystusa: co Paweł miał na myśli w jednym z najtrudniejszych zdań listu.
• Znosząc jedni drugich: jak wytrzymać z ludźmi, z którymi naprawdę dzieli się życie.
• Żony, bądźcie poddane mężom: zasady dla domu czytane w całości, a nie po jednym zdaniu.
• Szukajcie tego, co w górze: wiara w zwykłym dniu i pytanie nie „co robisz”, tylko „jako kto to robisz”.
• Ludzie z listu do Kolosan: Marek, Demas, Łukasz, Onezym, Nimfas i Archip na jednym zdjęciu grupowym.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Zapytaj siebie, kim Jezus jest dla ciebie. Czy jest kimś, o kim miło się rozmawia, czy faktycznie kimś, kto nadaje kierunek twojemu życiu? Te dwie rzeczy łatwo pomylić.

Sprawdź, czy nie dokładasz czegoś do Jezusa. Jeśli masz poczucie, że ciągle czegoś ci brakuje i dopiero kolejna rzecz sprawi, że będzie dobrze, to Paweł mówi do ciebie to samo, co do Kolosan: jesteś w Nim dopełniony.

Wybierz jedną rzecz do odrzucenia i jedną do przyjęcia. Na przykład gniew do odrzucenia, a cierpliwość do przyjęcia. Paweł mówi o tym zupełnie konkretnie.

Żyj tak, żeby ktoś mógł zapytać, skąd to masz. Co w twoim zachowaniu mogłoby sprawić, że ktoś z zewnątrz pomyśli: oni żyją trochę jak z innego świata?

Posłuchaj w podcaście

Dzień 346 · List do Kolosan 1-4Jezus ponad wszystkimCały List do Kolosan w jednym odcinku: kim jest Jezus, co znaczy, że ma być pierwszy we wszystkim, i jak wygląda nowe życie.

Dzień 296 · Ewangelia św. Jana 1-2Źródło prawdziwego życiaPoczątek Ewangelii św. Jana, czyli Jezus jako Słowo, przez które powstało wszystko, podobnie jak w hymnie z Listu do Kolosan.

Dzień 344 · List do Efezjan 4-6Wzajemne oddanieList do Efezjan i podobne wskazówki o życiu w domu i we wspólnocie.

Dzień 345 · List do Filipian 1-4Jak doświadczyć radościList do Filipian, poprzedni list, który Paweł napisał z więzienia.

Jeśli chcesz przeczytać List do Kolosan razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.

List do Kolosan: tekst rozdział po rozdziale

Pierwsza wersja tego artykułu była inspirowana tekstem z OverviewBible. Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).