List św. Jakuba: o czym jest, streszczenie i wiara w czynach
W tym artykule
List św. Jakuba to pięć krótkich rozdziałów Pisma Świętego o wierze, którą widać w codziennym życiu. Jeśli pytasz, o czym jest list św. Jakuba, moja odpowiedź brzmi: o tym, że wierzyć to nie znaczy tylko zgadzać się z mądrymi prawdami, ale według nich żyć. To jeden z moich ulubionych listów w całej Biblii, bo bardzo lubię praktyczne zastosowanie tego, co czytamy. Słyszałem kiedyś, że ten list trzeba czytać na stojąco, bo od razu pobudza do działania. Coś w tym jest.
List św. Jakuba: streszczenie w sześciu krokach
List ma 108 wersetów i jest adresowany do wierzących pochodzenia żydowskiego, rozproszonych po świecie List św. Jakuba 1,11 Jakub, sługa Boga i Pana Jezusa Chrystusa, [przesyła] pozdrowienia dwunastu pokoleniom, które są w rozproszeniu. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Mimo to czyta się go, jakby napisano go wczoraj, dla każdego z nas. Rady idą tu jedna za drugą, trochę jak w Księdze Przysłów.
- Próby i mądrość (rozdział 1). Jakub zaczyna od tego, że próby wyrabiają cierpliwość List św. Jakuba 1,2-32 Poczytujcie to sobie za największą radość, moi bracia, gdy rozmaite próby przechodzicie; 3 Wiedząc, że doświadczenie waszej wiary wyrabia cierpliwość. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, a komu brakuje mądrości, niech prosi Boga List św. Jakuba 1,55 A jeśli komuś z was brakuje mądrości, niech prosi Boga, który daje wszystkim obficie i bez wypominania, a będzie mu dana. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Słuchać i wykonywać (rozdział 1). Prawdziwa pobożność nie kończy się na słuchaniu. Ma być widoczna w czynach List św. Jakuba 1,2727 Czysta i nieskalana pobożność u Boga i Ojca polega na tym, aby przychodzić z pomocą sierotom i wdowom w ich utrapieniu [i] zachować samego siebie nieskażonym przez świat. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Bez względu na osobę (rozdział 2). W zgromadzeniu nie wolno faworyzować bogatego i spychać biednego List św. Jakuba 2,1-41 Bracia moi, niech wiara naszego Pana Jezusa Chrystusa, [Pana] chwały, będzie wolna od względu na osobę. 2 Gdyby bowiem na wasze zgromadzenie przyszedł człowiek ze złotym pierścieniem i we wspaniałej szacie i przyszedłby też ubogi w nędznym stroju; 3 A wy zwrócicie oczy na tego, który ma wspaniałą szatę i powiecie: Ty usiądź tu w zaszczytnym miejscu, do ubogiego zaś powiecie: Ty stań tam lub usiądź tu u mego podnóżka; 4 To czy nie czynicie różnicy między sobą i nie stajecie się sędziami o przewrotnych myślach? Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Wiara i uczynki (rozdział 2). Serce listu, o którym piszę niżej.
- Język i mądrość (rozdział 3). Mały język potrafi narobić wielkiego zamieszania List św. Jakuba 3,55 Tak też język jest małym organem, lecz bardzo się przechwala. Jakże wielki las zapala mały ogień! Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, a mądrość, która pochodzi z góry, jest czysta, pokojowo usposobiona i pełna miłosierdzia List św. Jakuba 3,1717 Mądrość zaś, która [jest] z góry, jest przede wszystkim czysta, następnie pokojowo usposobiona, łagodna, ustępliwa, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, bezstronna i nieobłudna. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Pokora i cierpliwość (rozdziały 4 i 5). Jakub wzywa, żeby zbliżyć się do Boga List św. Jakuba 4,88 Zbliżcie się do Boga, a on zbliży się do was. Obmyjcie ręce, grzesznicy, i oczyśćcie serca, ludzie umysłu dwoistego. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, uczyć się cierpliwości List św. Jakuba 5,7-87 Bądźcie więc cierpliwi, bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik cierpliwie czeka na cenny plon ziemi, dopóki nie spadnie deszcz wczesny i późny. 8 Bądźcie i wy cierpliwi [i] umacniajcie swoje serca, bo przyjście Pana jest bliskie. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska i modlić się, także za chorych List św. Jakuba 5,14-1614 Choruje ktoś wśród was? Niech przywoła starszych kościoła i niech się modlą nad nim, namaszczając go olejem w imię Pana. 15 A modlitwa wiary uzdrowi chorego i Pan go podźwignie. Jeśli zaś popełnił grzechy, będą mu przebaczone. 16 Wyznawajcie sobie nawzajem upadki i módlcie się jedni za drugich, abyście byli uzdrowieni. Wiele może usilna modlitwa sprawiedliwego. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Kim był Jakub, autor listu
W Biblii jest wielu Jakubów, wśród nich dwóch apostołów. Autor tego listu to inny Jakub, nazywany poza Biblią Jakubem Sprawiedliwym, a w niektórych miejscach bratem Pańskim. Znał Jezusa naprawdę blisko. Wygląda na to, że na początku nie był przekonany do Jego misji, a potem uwierzył i stał się kluczową postacią pierwszej wspólnoty w Jerozolimie. Co musiało go przekonać? Ja stawiam na zmartwychwstanie.
Euzebiusz z Cezarei, jeden z pierwszych historyków Kościoła, opisuje Jakuba jako człowieka, który modlił się tak gorliwie i tyle czasu spędzał na kolanach, że miał je twarde jak wielbłąd. Tradycja przypisuje mu ten list i mnie to pasuje: pisze go ktoś bardzo pobożny i bardzo praktyczny. O autorze są też inne teorie, ale ton listu zgadza się z tym obrazem.
Wiara i uczynki: co mówi list św. Jakuba
To temat, z którego ten list słynie. W odcinku zwracam uwagę, że słowo „wiara” pada tu dwanaście razy, „uczynki” trzynaście, a „wykonawca” około pięciu. To list o wierze w działaniu. W drugim rozdziale Jakub pisze tak:
List św. Jakuba 2,14-1714 Jaki z tego pożytek, moi bracia, jeśli ktoś mówi, że ma wiarę, a nie ma uczynków? Czy wiara może go zbawić? 15 Gdyby brat albo siostra nie mieli się w co ubrać i brakowałoby im codziennego pożywienia; 16 A ktoś z was powiedziałby im: Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i najedzcie, a nie dalibyście im tego, czego potrzebuje ciało, jaki z tego pożytek? 17 Tak i wiara, jeśli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaJaki z tego pożytek, moi bracia, jeśli ktoś mówi, że ma wiarę, a nie ma uczynków? Czy wiara może go zbawić? Gdyby brat albo siostra nie mieli się w co ubrać i brakowałoby im codziennego pożywienia; A ktoś z was powiedziałby im: Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i najedzcie, a nie dalibyście im tego, czego potrzebuje ciało, jaki z tego pożytek? Tak i wiara, jeśli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie.
Jakub nie wymyśla tu nowej wiary. Pokazuje, jaka wiara żyje. Przekonanie, z którym się zgadzam i z którym nic nie robię, jest niewiele warte. Nawet demony wierzą i drżą List św. Jakuba 2,1919 Ty wierzysz, że jest jeden Bóg, i dobrze czynisz. Demony także wierzą i drżą. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. My mamy szansę wierzyć i coś z tym zrobić. Jako przykład Jakub przywołuje Abrahama: wiara współdziałała z jego czynami i przez nie stała się doskonała List św. Jakuba 2,21-2221 Czy Abraham, nasz ojciec, nie został usprawiedliwiony z uczynków, gdy ofiarował Izaaka, swego syna, na ołtarzu? 22 Widzisz, że wiara współdziałała z jego uczynkami i przez uczynki wiara stała się doskonała. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Całość podsumowuje zdaniem: „wiara bez uczynków jest martwa” List św. Jakuba 2,2626 Jak bowiem ciało bez ducha jest martwe, tak i wiara bez uczynków jest martwa. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Więcej o tym mówię w odcinku Czas na działanie.
Wykonawcy słowa, nie tylko słuchacze
W pierwszym rozdziale Jakub używa obrazu, który zapamiętałem:
List św. Jakuba 1,22-2422 Bądźcie więc wykonawcami słowa, a nie tylko słuchaczami, oszukującymi samych siebie. 23 Jeśli bowiem ktoś jest słuchaczem słowa, a nie wykonawcą, podobny jest do człowieka, który przygląda się w lustrze swemu naturalnemu obliczu. 24 Bo przyjrzał się sobie, odszedł i zaraz zapomniał, jakim był. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaBądźcie więc wykonawcami słowa, a nie tylko słuchaczami, oszukującymi samych siebie. Jeśli bowiem ktoś jest słuchaczem słowa, a nie wykonawcą, podobny jest do człowieka, który przygląda się w lustrze swemu naturalnemu obliczu. Bo przyjrzał się sobie, odszedł i zaraz zapomniał, jakim był.
Dziś mądrości mamy pod dostatkiem: wykłady, kazania, podcasty. Łatwo się w nich zasłuchać i poczuć „ale fajnie”. Tymczasem inspiracja jest inspiracją tylko wtedy, gdy kończy się działaniem. Malarz jest zainspirowany, jeśli powstaje obraz, a nie jeśli popatrzył i westchnął. Jezus kończy Kazanie na Górze podobnie: kto słucha Jego słów i je wypełnia, buduje dom na skale Ewangelia św. Mateusza 7,24-2524 Każdego więc, kto słucha tych moich słów i wypełnia je, przyrównam do człowieka mądrego, który zbudował swój dom na skale. 25 I spadł deszcz, przyszła powódź, zerwały się wichry i uderzyły w ten dom, ale się nie zawalił, bo był założony na skale. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Opowiadam o tym w odcinku Życie, do którego zaprasza nas Jezus.
Jakubowi zależy też na życiu spójnym: żeby działanie wypływało z przekonań i żebyśmy byli tacy sami w środku i na zewnątrz. Wtedy, jak pisze, taki człowiek będzie „błogosławiony w swoim działaniu” List św. Jakuba 1,2525 Lecz kto wpatruje się w doskonałe prawo wolności i trwa [w nim], nie jest słuchaczem, który zapomina, lecz wykonawcą dzieła, ten będzie błogosławiony w swoim działaniu. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Jak czytać list św. Jakuba i na co uważać
- Przeczytaj go za jednym razem. To tylko pięć rozdziałów. Nie ma tu skomplikowanej rozkminy, są konkretne prawdy do zastosowania.
- Po każdym akapicie zadaj sobie jedno pytanie: co z tym zrobię? Lustro Jakuba działa tylko wtedy, gdy po spojrzeniu coś zmieniasz.
- Czytaj całe rozdziały, nie pojedyncze zdania. Mocne słowa o uczynkach rozumiesz dopiero w kontekście całego drugiego rozdziału: o wierze, która żyje.
- Pamiętaj o adresatach. List powstał dla wierzących pochodzenia żydowskiego, a mimo to jest ponadczasowy.
Co z tego dla mnie dzisiaj
Zadaj sobie dwa pytania, które sam sobie stawiam po tym odcinku. Czego ostatnio posłuchałem lub co przeczytałem, a nie wprowadziłem jeszcze w życie? I gdzie moje działanie rozmija się z tym, w co wierzę?
Jeśli coś ci się nasunęło, nie szukaj kolejnej inspiracji. Wybierz jedną rzecz i zrób ją w tym tygodniu. Przez to, jak praktykujemy wiarę, pokazujemy też innym, jaki jest Bóg i jak chce przez nas działać.
Posłuchaj w podcaście
Jeśli chcesz przeczytać list św. Jakuba razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.
List św. Jakuba: tekst rozdział po rozdziale
Pierwsza wersja tego artykułu była inspirowana tekstem z OverviewBible. Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).
