Czas na działanie

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 355 i czytamy list Jakuba, rozdział od pierwszego do piątego. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdź na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj zaczynamy czytać ostatnią już taką część listów Nowego Testamentu, które są pogrupowane i nazwane listami powszechnymi lub listami katolickimi, jak kto woli, jedno i drugie słowo w zasadzie oznaczają to samo. Są to listy, które zostały napisane przez kilka osób, które były znaczącymi postaciami w pierwszym Kościele.

I mamy tutaj listy Jakuba, który jest dzisiaj, Piotra, Jana oraz Judy. I dzisiaj, mając przed sobą Jakuba, trafiamy na księgę, która jest absolutnie mistrzowska. To jest, tak szczerze, jedna z moich ulubionych książek, jeśli chodzi o całą Biblię. Głównie dlatego, że ja bardzo, ale to bardzo lubię praktyczne zastosowanie tego, co czytamy w Biblii. I w zasadzie cały list Jakuba to jest właśnie to.

To jest list, który gdzieś kiedyś słyszałem, że ktoś mądry powiedział, że to jest list, który powinno się słuchać na stojąco, bo to jest list, który pobudza ciebie do działania. Od razu ci pokazuje: okej, rób to, rób to, rób tak i tak. Gdybyśmy chcieli gdziekolwiek znaleźć jakiś materiał w Nowym Testamencie na temat tego, w jaki sposób życie chrześcijańskie powinno wyglądać w działaniu, to to jest właśnie list Jakuba. Świetny list. I jednocześnie jest to list, który z jednej strony ma w sobie całkiem sporo odniesień do najbardziej znanego kazania Jezusa, Kazania na Górze, jak również niemało odniesień też do Księgi Przysłów.

I w zasadzie na samym początku też Jakub odnosi się do kwestii mądrości, do kwestii tego, w jaki sposób Bóg chce nam hojnie dawać mądrość, jeżeli tylko Go o to prosimy i nie powątpiewamy w to, że On jej nam udzieli. Sam Jakub jest postacią, która ogólnie jest stosunkowo prosta do zidentyfikowania, ale pojawia się przy niej jedna taka ciekawa kwestia, bo teraz mówimy tutaj o Jakubie, jednym w sumie z wielu Jakubów, których w Biblii mamy. Ten konkretny jest nazywany już poza Biblią Jakubem Sprawiedliwym, dlatego właśnie, żeby w jakiś sposób określić, co to jest za postać na tle wszystkich innych Jakubów, bo tych Jakubów... Co by nie było, mieliśmy już kilku. Wśród nich byli między innymi uczniowie Jezusa z dwunastki apostołów.

Tutaj jednak mówimy o innym Jakubie, który też w niektórych miejscach będzie określany jako brat Pański. I tutaj wiem, że zaraz mogą pojawić się: Ale jak to? Jezus miał braci? Co tu się dzieje? I teraz, ogólnie rzecz biorąc, spojrzenie na to określenie brat Pański, które będzie się pojawiało tutaj nam w innych miejscach w odniesieniu właśnie do Jakuba, zresztą do Judy, którego będziemy czytać później, też wcale niekoniecznie musi oznaczać ten najbliższy stopień pokrewieństwa.

I w zasadzie, patrząc na to tylko i wyłącznie z perspektywy Biblii, tego co w Biblii mamy napisane, no to nie jesteśmy w stanie jednoznacznie tego określić. Zwyczajnie, patrząc tylko i wyłącznie na Biblię. Wiemy, że później mamy tradycję i tak dalej, więc to jest jakby osobna historia. Nie zmienia to jednak tego, że równie dobrze mógł to być kuzyn. I jest to takie miejsce, które z perspektywy dyskusji katolicko-protestanckich jest takim: Jezus miał braci.

I generalnie robią się tutaj jakieś, wiecie, spiny, emocje, o co tutaj chodziło. I teraz, co ciekawe, nawet kiedyś dawno, dawno temu miałem w rękach taki protestancki zresztą komentarz do Nowego Testamentu, gdzie w ramach wstępu do listu Jakuba właśnie było wyraźnie napisane, że to był kuzyn. I teraz, nawet są protestanci, którzy wcale niekoniecznie spinają się z tym, że to musiał być rodzony brat. Tak naprawdę, językowo z perspektywy Biblii, no nie mamy tutaj za bardzo przestrzeni na to, żeby jednoznacznie określić, jaki tam był stopień pokrewieństwa. Teorii jest na to kilka i tak szczerze mówiąc nie wiem, czy jest większy sens, żebyśmy się jakoś za bardzo nad tym rozwodzili, bo materiału jest tu dużo więcej ciekawego niż samo to, jaki był stopień pokrewieństwa.

Poza tą jedną rzeczą, która z mojej perspektywy jest tutaj kluczowa. Mówimy o gościu, który znał Jezusa bardzo, bardzo blisko. Prawdopodobnie razem się wychowywali. Prawdopodobnie spędzali ze sobą bardzo dużo czasu. I jednocześnie był to najprawdopodobniej jeden z tych gości, który wcale niekoniecznie był przekonany do misji Jezusa na samym początku.

I koniec końców, w jakiś sposób stało się, że ten Jakub uwierzył w to, że jego brat, kuzyn, jakkolwiek... Jak jest Mesjaszem, Synem samego Boga i stał się kluczową postacią w pierwszej wspólnocie chrześcijańskiej w Jerozolimie. Co takiego Jezus musiałby zrobić, żeby przekonać swojego tak bliskiego krewnego, z którym tak dobrze się znali, do tego, że jest Mesjaszem? No, nie wiem, chyba tylko powstać z martwych. W każdym razie mamy tutaj gościa, który jest postacią bardzo ciekawą, też bardzo ciekawą z perspektywy jego pobożności.

Euzebiusz z Cezarei, będący pierwszym chyba takim poważniejszym historykiem wczesnego Kościoła, postać z trzeciego wieku, opisywał Jakuba jako osobę, która modliła się tak gorliwie i tyle czasu spędzała na kolanach, że jego kolana wręcz były tak twarde jak kolana wielbłąda od tego właśnie klęczenia. Więc tutaj mamy gościa, który z perspektywy właśnie swojej pobożności był naprawdę wyjątkowy, bardzo się wyróżniał, był bardzo gorliwy. I nie dziwi tutaj za bardzo to, że zakładając, że mówimy dokładnie o tej samej postaci, bo oczywiście tam, jak się domyślacie, teorii na temat tego, czy mogliby być to inni autorzy tej księgi, jest kilka, jak zwykle zresztą, to by mi się jednak dosyć mocno spinało też z tym, w jaki on sposób napisał ten konkretny list, bo on jest niesamowicie praktyczny. Tak jak zresztą wygląda na to, że Jakub był osobą bardzo praktyczną, nastawioną na działanie, bardzo pobożną, bardzo aktywną w swojej pobożności. I teraz w pierwszym rozdziale mamy w zasadzie wstęp, gdzie odnosi się on do kilku kwestii, które później rozwinie w całym tym liście.

I gdybyśmy mieli spojrzeć na jeden taki temat, który się bardzo, ale to bardzo wybija na tle wszystkiego innego, to byłaby to kwestia wiary w działaniu. Bo samo słowo wiara pojawia się tutaj dwanaście razy, słowo uczynki trzynaście i słowo wykonawca w różnych tam oczywiście formach w języku polskim, mielibyśmy jakieś pięć razy. To jest list o wierze w działaniu. I przykładów tej wiary w działaniu mamy tutaj kilka. Nie będziemy ich wszystkich omawiać, bo omawianie listu Jakuba to trochę jest tak jak odnoszenie się chociażby do Księgi Przysłów, gdzie w zasadzie co akapit mamy konkretne prawdy, które jesteśmy w stanie wziąć i zwyczajnie zastosować w naszym życiu.

Bardzo proste, bardzo jasne, nie ma tu jakiejś szczególnej rozkminy. I pomimo tego, że jest to list adresowany oryginalnie... Do wierzących pochodzenia żydowskiego to zdecydowanie jest to fantastyczny materiał dla każdego z nas. I tak naprawdę materiał jednocześnie bardzo ponadczasowy. Materiał, który my dzisiaj możemy brać i powiedzieć: okej, dobra, wiem, w jaki sposób praktykować swoją wiarę.

I po co w ogóle mielibyśmy się skupiać na tym, żeby praktykować naszą wiarę, żeby ta wiara była czymś więcej niż tylko, jak to już kilkukrotnie wspominaliśmy, taką intelektualną akceptacją pewnych prawd. Ano dlatego, że Jakub bardzo wyraźnie zwrócił uwagę na to, że w zasadzie wiara w działaniu to jest jedyna sensowna wiara. W przeciwnym razie, jeżeli nie ma działania, jeżeli nie ma czynów, które idą za naszymi przekonaniami, no to te przekonania są o kant tyłka roztrzask, są w zasadzie nic niewarte. Okej, ja się z czymś zgadzam, no ale zgadzam się na tyle, że powiem: mhm, tak, to jest mądre, i nic z tym nie robię. Bez sensu.

I to jest coś, na co Jakub bardzo, ale to bardzo zwraca uwagę. Dlatego, żeby nie omawiać wszystkich kwestii, które są tutaj poruszane, chciałbym zwrócić dzisiaj uwagę tylko na te, które są związane bezpośrednio z wiarą. I bardzo zachęcam was do tego, żebyście przeczytali ten list. Jest naprawdę mistrzowski. Naprawdę, ja osobiście bardzo go lubię.

Jeżeli chcemy praktycznych porad na temat tego, w jaki sposób powinien funkcjonować uczeń Jezusa, to jest to. To jest prawdopodobnie najlepsze miejsce w całym Nowym Testamencie, gdzie możemy w kilku w zasadzie rozdziałach mieć bardzo praktyczne porady. I teraz, przechodząc już do tekstu, w pierwszym rozdziale, czytając od dziewiętnastego wersetu, mamy napisane następujące słowa: Wiedzcie, moi kochani bracia, że każdy człowiek powinien być skory do słuchania, nieskory do mówienia i nieskory do gniewu, bo gniew człowieka nie daje miejsca sprawiedliwości Bożej. Dlatego odrzućcie wszystko, co budzi odrazę, całą niepotrzebną złość i złagodnością przyjmijcie zasiane w was słowo, które może zbawić wasze dusze. I teraz bardzo ważna rzecz.

Bądźcie także wykonawcami słowa, a nie tylko słuchaczami oszukującymi samych siebie. Słuchacz słowa w przeciwieństwie do wykonawcy przypomina człowieka, który przygląda się swojej twarzy w lustrze, przyjrzał się, odszedł i zaraz zapomniał, jak wygląda. Kto natomiast wniknął w doskonałe prawo wolności i trwa w nim, ten nie jest słuchaczem, który zapomina, lecz twórcą dzieła i w swoim działaniu będzie on szczęśliwy. Kto z nas nie chciałby być szczęśliwy w swoim działaniu? No, najprawdopodobniej...

Każdy by powiedział: no tak, ja chcę, żeby mu chciał. Jakub daje nam tutaj bardzo konkretną poradę. W takim razie, jeżeli chcecie być szczęśliwi w swoim działaniu, szczęśliwi w tym, co robicie, spełnieni w swojej życiowej drodze, bądźcie wykonawcami słowa, a nie tylko słuchaczami. Bardzo często dzisiaj jest tak, że my się zasłuchujemy w różnych mądrościach, czy to wierzących, czy niewierzących, jak tamkolwiek. Dostęp do mądrości dzisiaj jest nieograniczony.

Jeżeli znamy język angielski, to jest jeszcze bardziej nieograniczony. Już w ogóle mamy co tylko chcemy. Możemy się delektować wykładami, różnymi mówcami, osobami, które są w stanie nas w jakiś sposób zainspirować, sprawić, że w środku będziemy mieli takie: ale fajnie. Ale jeżeli słuchanie czegokolwiek nie prowadzi nas do działania, no to to jest bez sensu. Jest kompletnie bez sensu.

I szczególnie w przypadku słuchania Bożego Słowa. Bardzo często jest tak, że my lubimy znaleźć sobie jakichś ulubionych mówców, którzy będą nas inspirować. I nawet to słowo inspiracja, no nie będę ściemniał, my czasami trochę się tak słabo robi od tego słowa, bo ono też jest dosyć mocno niezrozumiałe. My chcemy być zainspirowani i tą inspirację my często tłumaczymy tym, że chcę się dobrze poczuć, kiedy mi ktoś przekaże jakieś tam, nie wiem, powiedzmy biblijne prawdy, tak? I ja się dobrze poczuję i to sprawi, że będę mądrzejszy i będzie mi tak fajnie i się, nie wiem, Bóg będzie działał w moim życiu.

Bóg będzie działał w naszym życiu, jak my będziemy działać, a nie wtedy, kiedy będziemy słuchać i zachwycać się nad tym, jak my się sami czujemy. Bo samo słowo inspiracja to jest słowo, które jest bezpośrednio związane z działaniem. Bo jeżeli chcielibyśmy powiedzieć, że jakiś malarz był zainspirowany jakąś postacią i namalował jej obraz, to my o tej inspiracji wiemy dlatego, że coś z niej powstało, a nie dlatego, że on siedział, spojrzał na jakąś babkę i: uuu, jaka piękna, i nic z tego nie powstało. No to guzik, nie inspiracja, to w ogóle nie ma tematu. Ale to, że później powstają jakieś dzieła, czy tu mówimy o w zasadzie czymkolwiek, tak, które są zainspirowane jakąś postacią, wydarzeniem, czymkolwiek, inspiracja jest inspiracją tylko wtedy, kiedy spotyka się z działaniem.

W przeciwnym razie to jest guzik, nie inspiracja, to jedynie dobrze się czujemy. Ale Jakub wyraźnie mówi: to jest bez sensu. To jest tak, jakbyś stanął przed lustrem, spojrzał, czy dobrze wyglądasz. Okazuje się, że kiepsko wyglądasz, ale nic z tym nie robisz, idziesz i: A dobra, co będę się tym przejmował. I teraz, ja wiem, że jako facet może do mnie słabo przemawiać ten temat lustra, bo ja generalnie tam za dużo w tym lustrze nie widzę, kiedy w nie spojrzę, ale kiedy patrzę na moją żonę, no to już jest totalnie inna historia.

Ta potrafi przed lustrem dobrą chwilę spędzić i dostrzegać rzeczy, których ja nie jestem w stanie dostrzec. No okej, takie jest, dziewczyny, rozumiem. Wy dużo bardziej jesteście w stanie załapać ten klimat, do którego tutaj Jakub się odnosi. Kiedy patrzę w lustro, to patrzę w nie po to, żeby coś ze sobą zrobić, a nie po to, żeby się przyjrzeć i powiedzieć: Ojej, coś tu nie gra, dobra, spadam. To jest bez sensu.

I dalej w drugim rozdziale Jakub od czternastego wersetu kieruje do nas takie słowa: Co za pożytek, drodzy bracia, gdy ktoś twierdzi, że ma wiarę, a nie idą za tym uczynki? Czy taka wiara może go zbawić? Na przykład brat lub siostra nie mają w co się ubrać, codziennie brak im chleba, ale ktoś z was im mówi: Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i nasyćcie, nie robiąc nic dla zaspokojenia ich potrzeb. Jaką korzyść niosą same słowa? Podobnie z wiarą, jeśli nie towarzyszą jej uczynki, jest martwa jako taka.

Ktoś mógłby nawet powiedzieć: Ty masz wiarę, a ja mam również uczynki. Pokaż mi swoją wiarę, nie odwołując się do uczynków, a ja ci pokażę moją, o której świadczą czyny. Ty wierzysz, że Bóg jest jeden. Pięknie, demony również wierzą i drżą. Chcę cię przekonać, bezmyślny człowieku, że wiara bez uczynków jest pusta.

Przyjrzyj się naszemu ojcu Abrahamowi. Dzięki czemu został usprawiedliwiony, gdy ofiarował na ołtarzu swego syna Izaaka? Czy nie dzięki uczynkom? Wiara wyraźnie współdziałała z jego uczynkami. Uczynki uczyniły tę wiarę doskonałą.

Jeżeli chcemy być faktycznie ludźmi wiary, ludźmi, którzy mogą jakkolwiek określać jako osoby wierzące, no to ta wiara musi być w naszym życiu widoczna. Nie ma innej opcji. W przeciwnym razie, tak jak Jakub tutaj pisze, to jest martwa wiara. To jest wiara, która w zasadzie jakby nie istniała. Z jednej strony mówimy: Wierzę, ale jeżeli za tą wiarą nie idzie konkretne działanie, nie ma to absolutnie żadnego sensu.

Jest to wiara martwa, jest to oszukiwanie samego siebie. I zresztą, tak jak tu też Jakub napisał, demony też wierzą, tylko że oni coś z tym robią. Drżą, są przerażeni na sam fakt... Tego, że przez Boga w którymś momencie zostaną osądzeni i ich los jest przypieczętowany. Wierzą, jak najbardziej, i drżą, wiedzą, czym to się skończy.

My mamy szansę wierzyć i coś z tym zrobić, wprowadzić naszą wiarę w czyn, odkrywać jeszcze bardziej to, w jaki sposób możemy funkcjonować jako uczniowie Jezusa, w jaki sposób możemy naszą wiarę praktykować, w jaki sposób wprowadzać naszą wiarę w czyn i dzięki temu żyć wiarą, która będzie nas prowadziła do owocnego życia, w którym każdy z nas doświadczy niesamowitego spełnienia. Co jest kolejnym takim tematem, który tutaj się pojawia? W zasadzie to takie pełne życie to jest to, do czego w jakichś siedmiu miejscach Jakub się tutaj odnosi. On chce, żebyśmy żyli życiem pełnym, spójnym, gdzie nasze działanie wypływa z naszych przekonań i tworzy z nas jednego człowieka, nie takiego poszarpanego, że gdzieś niby w coś wierzę, a robię coś innego, tylko osobę, która jest taka sama w środku i taka sama na zewnątrz. I tym, w jaki sposób praktykujemy swoją wiarę, dajemy przykład tego, jaki jest Bóg, w jaki sposób Bóg działa, jak Bóg chce przez nas działać i przez nas objawiać swoją miłość dla ludzi, których spotykamy każdego dnia.

Tyle z mojej strony na dzisiaj. Gdybyście mieli jakieś dodatkowe pytania, możecie wejść na stronę bibliawrok.pl bądź możecie napisać do mnie na adres jacek@bibliawrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.