Wszystkie odcinki

Dzień 218 Księga Hioba 35-37

Naukowe odkrycia i dinozaury w Księdze Hioba

Prowadzi Jacek Obolewicz · Zobacz w planie czytania

Przeczytaj tekst: Hi 35 Hi 36 Hi 37

Dzień 218 z 365 · Otwórz w Spotify

Ten dzień w minutę

Nie masz teraz czasu na cały odcinek? Najważniejsza myśl w krótkim wideo.

Przeczytaj wstęp do księgi: Księga Hioba

W skrócie

Dzisiaj trochę inny odcinek, bo przyglądam się kilku fragmentom Księgi Hioba, w których ludzie dopatrują się wiedzy naukowej sprzed tysięcy lat: cyklu wody, Ziemi zawieszonej w przestrzeni czy źródeł na dnie morza. Mówię uczciwie, co mnie w tym ciekawi, a czego nie kupuję.

Najważniejsze myśli

  1. Woda krąży po świecie

    Elihu opisuje, jak Bóg podnosi krople wody i skrapla mgłę na deszcz, a przecież cykl hydrologiczny opisał dopiero w XVI wieku Bernard Palissy.

  2. Ziemia zawieszona nad nicością

    Księga Hioba mówi, że Ziemia wisi nad pustką, a nie stoi na słoniach czy hipopotamach, co w tamtych czasach wcale nie było oczywistą myślą.

  3. Źródła na dnie morza

    Bóg pyta Hioba, czy dotarł do źródeł morza, a gorące źródła na dnie oceanu odkryto dopiero w 1977 roku.

  4. Dinozaury i hipopotam

    Opis behemota w rozdziale 40 nie pasuje do hipopotama, bo hipopotam ma krótki ogon. Dlatego niektórzy widzą tam dinozaura, ale ja traktuję to ostrożnie.

Z odcinka

Biblia z założenia w ogóle nie ma być księgą naukową.

Ja nie kupuję jakichś takich tanich, wiecie, sensacyjek w stylu: a tu się coś pojawia i w sumie to jak to dobrze zinterpretujemy, to pewnie będzie chodziło o to.

Moja wiara nie jest budowana na tym, że, wiecie, muszę znaleźć sobie tutaj jakieś różne ciekawostki naukowe i na podstawie tego powiedzieć: A dobra, to Biblia jest sensowna.

Fragmenty, o których mowa w odcinku

  • Elihu mówi o tym, jak Bóg podnosi krople wody i skrapla mgłę na deszcz, czyli w prosty sposób opisuje krążenie wody w przyrodzie.
  • Bóg zawiesza ziemię nad nicością, więc nie opiera jej na żadnych zwierzętach ani podporach.
  • Bóg pyta Hioba, czy dotarł do źródeł morza, a takie źródła na dnie oceanu odkryto dopiero w XX wieku.
  • To opis behemota, który nie bardzo pasuje do hipopotama, więc niektórzy widzą w nim dinozaura, choć to tylko hipoteza.

Kliknij odnośnik, żeby przeczytać fragment.

Gdzie jeszcze w Biblii wraca ten temat

  • Wszystkie rzeki płyną do morza, a morze się nie napełnia, i to jest kolejny starożytny opis krążenia wody w przyrodzie.
  • Psalm mówi, że niebiosa głoszą chwałę Boga, czyli całe stworzenie opowiada o swoim Stwórcy.
  • Paweł pisze, że Bóg objawia się przez swoje dzieła, czyli przez stworzony świat.

Do przemyślenia

  • Co sprawia, że ufam Biblii: ciekawostki, czy to, co Bóg robi w moim życiu?
  • Czy lubię w Biblii szukać sensacji, czy raczej tego, kim jest Bóg?

Powiązane odcinki

Biblia i nauka cykl wody Księga Hioba behemot dinozaury stworzenie

Fragmenty Biblii w dymkach pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0). W podcaście czytam z innego przekładu. Tutaj korzystamy z UBG, bo jej licencja pozwala swobodnie udostępniać tekst.

Transkrypcja odcinka

Zapis powstał automatycznie i może zawierać drobne błędy. Najważniejsze zdania są wyróżnione, a podkreślone miejsca otwierają fragment Biblii, o którym mowa.

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 218 i czytamy Księgę Hioba, rozdział od 35 do 37. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdź na stronę bibliawrok.pl. Dzisiejszy odcinek będzie delikatnie inny, bo chciałbym, żebyśmy zajęli się kilkoma rzeczami, które właśnie są bardzo mocno związane z Księgą Hioba. Dla wielu osób są one źródłem niesamowitych odkryć i wkopywania się, i rozkminiania, czy faktycznie jest tak, że w Księdze Hioba jest napisane to, co jest napisane, i czy może być w ogóle tak, że Księga Hioba, która przyjmuje się, że jest najstarszą księgą Biblii, napisaną — różne daty widziałem, ale w granicach 1500, 1000 lat przed naszą erą — może mieć informacje naukowe, które nauka tak naprawdę i mądrzy ludzie potwierdzili dopiero tysiące lat później.

To jest temat, który jest bardzo mocno związany właśnie z tą księgą. Są naukowcy, którzy siedzą i się dokopują, i rozgryzają różne rzeczy, które w Księdze Hioba są napisane. Jedną z tych rzeczy chociażby jest coś, co mamy napisane właśnie dzisiaj, coś, co mówi nasz kumpel Elihu , gdzie mając swój wywód na temat Boga, na temat tego, jaki Bóg jest wyjątkowy i tak dalej, mówi on coś takiego: On kroplę wody podnosi i mgłę na deszcz skrapla, one płyną z nieba wysoko, obficie spływają na ludzi. I ja wiem, że dla nas, czytając to, to może być takie: no okej, dobra, no i co? No a no to, że to, co tutaj jest opisane w Księdze Hioba, która jest, co by nie było, dosyć starą księgą, na pewno na tyle starą, że kiedy spojrzymy na to, kiedy w ogóle rozkminiono coś takiego, co dzisiaj nazywa się cykl hydrologiczny — ja nie jestem w ogóle specjalistą, ale trochę posiedziałem, żeby zebrać tam te wszystkie rzeczy — cykl hydrologiczny to jest coś, co po raz pierwszy zostało opisane przez gościa, który nazywał się Bernard Palissy, pewnie jakoś inaczej się to wymawia, on był Francuzem, i mówimy tutaj o XVI wieku, końcówce XVI wieku.

Wtedy dopiero coś takiego opisano i mamy w Księdze Hioba ten cykl hydrologiczny w bardzo prosty co prawda sposób. Ale opisane. No i ktoś powie, no i co z tego, w ogóle o co chodzi? No o to chodzi, że wtedy generalnie nie bardzo patrzono na to wszystko, co dzieje się z wodą w przyrodzie właśnie w taki sposób. To w ogóle to było poza ówczesnym umysłem, żeby w ten sposób patrzeć na wodę.

I tak naprawdę później tysiące lat zajęły te rozkminy w stylu, wiecie, dlaczego rzeki płyną do mórz i oceanów, a one się nie napełniają, tylko gdzieś w ogóle dalej ta woda idzie. To tak naprawdę to są rozkminy późniejszych różnych naukowców na przestrzeni tak naprawdę tysięcy lat. I coś takiego pojawia się nam, no właśnie, chociażby dzisiaj w Księdze Hioba, która była napisana dużo, dużo wcześniej. I coś to pokazuje, że koncept, który gdzieś tam w tamtych czasach mógł funkcjonować na zasadzie, że ziemia, ląd jakoby miał unosić się nad jakąś wodą, która tam jest gdzieś niżej, i że większość tych wód, które były ówcześnie widoczne, właśnie rzeki chociażby, to tak naprawdę swoje źródła miały gdzieś tam w stu procentach pod ziemią, no to okazuje się, że coś takiego się nam tutaj pojawia. To jest bardzo, bardzo ciekawą rzeczą.

No ale tak, żeby nie było, że to jest jakaś taka jedyna... O, dobra, wrzucił jakąś ciekawostkę i zaraz będzie mówił, że Biblia jest bardzo naukowa. Teraz, żeby było jasne, ja w ogóle o tym mówiłem, wydaje mi się, gdzieś bardzo na samym początku naszego podcastu, na początku tego roku, że Biblia z założenia w ogóle nie ma być księgą naukową. Nie zmienia to jednak tego, że zakładając, że powstała ona pod Bożą inspiracją, spokojnie jest przestrzeń na to, żeby założyć, że pojawią w niej się rzeczy, które, no właśnie, nauka może je odkryła, udowodniła później, a one już gdzieś wcześniej funkcjonowały. I w jakiś sposób Bóg objawił się przez swoje stworzenie w taki sposób, który później można gdzieś tam dalej odkrywać.

I teraz na przykład kolejna rzecz. Rozdział 26. Dzisiaj tak zrobimy kilka takich skoków, bo zaczęliśmy co prawda od tego, co jest dzisiaj przedmiotem naszego tekstu, ale właśnie skoczymy sobie trochę wcześniej, trochę dalej. . I teraz skorzystam tutaj akurat z tłumaczenia, to znowu przy tych akurat rzeczach to...

Różne przekłady różnie podchodzą do niektórych tematów. I tak w Biblii Tysiąclecia chociażby ten werset mamy przetłumaczony: Dach rozciąga nad pustką ziemi, niczym nie umacnia. Niemniej jednak w przekładzie Piotra Zaręby, który swoją drogą jest bardzo porządnym protestanckim przekładem, czytamy, że On rozciąga północne niebo nad pustką i ziemię zawiesza nad nicością. No i teraz, okej, słuchajcie, ziemię zawiesza nad nicością, to wiecie, w tamtych czasach różne były pomysły na to, o co chodzi z tą ziemią i gdzie ona jest, wiecie, samo to, że jest płaska i tak dalej. Niemniej jednak tutaj mamy, że Ziemia nie jest osadzona na jakichś słoniach, hipopotamach, jakiś, wiecie, potężnych zwierzętach, które ją unoszą.

Nie, jakby jasno jest napisane, że Ziemia funkcjonuje w jakiejś otwartej przestrzeni. 26 rozdział Księgi Hioba, kolejna ciekawostka, która tak naprawdę znowu no trochę lat zajęło, zanim do tego doszliśmy. Kolejna rzecz, 38 rozdział, tutaj to już jest przemowa Boga, która też swoją drogą jest bardzo ciekawa, bo kiedy Bóg w końcu się odezwie, to będziemy jutro i z innej strony potraktujemy to, co Bóg będzie mówił, niemniej jednak Bóg w swojej odpowiedzi tak naprawdę rąbie w Hioba pytaniami. Będzie pytanie za pytaniem, tam jest tych pytań całkiem sporo i dwa z tych pytań brzmią następująco, : Czy dotarłeś do źródeł morza, czy doszedłeś do dna otchłani? No i teraz, źródła morza, znowu koncept tego, że w morzu są jakiekolwiek źródła, że wiecie, woda wybija gdzieś tam z dna morza, oceanu i w taki sposób gdzieś ona tam wpływa, staje się częścią tej całej wody morskiej, oceanicznej, no to już w ogóle mówimy tutaj o 1977 roku, kiedy naukowcy odkryli takie gorące źródła na głębokości jakichś dwóch i pół kilometra, gdzieś tam u wybrzeży Ekwadoru. Okej, dobra, i tutaj nagle okazuje się, że w Księdze Hioba pojawia nam się taka ciekawostka na temat pewnych źródeł morza, które to właśnie, w ogóle one nie miały nawet prawa być znane.

Skąd w ogóle jakikolwiek zawodnik w tamtych czasach miałby wiedzieć o tym, co się dzieje na dnie morza, skoro tak naprawdę to, no dużo później, dobra, to do sprawdzenia, ale domyślacie się, że dużo później w ogóle pojawia się możliwość tego, żeby ludzie mogli zacząć nurkować na jakieś tam... Tam, wiecie, znaczące głębokości i spędzić pod wodą więcej niż kilka minut. No to mówimy tutaj już o czasach dużo, dużo, dużo późniejszych, niemniej jednak coś takiego nam się tutaj pojawiło i to właśnie dwa i pół kilometra pod poziomem wody odkryto gorące źródła w 1977 roku. Ot, taka kolejna ciekawostka. Jeszcze jedna rzecz, która jest ciekawa i która w ogóle, no właśnie, sprowadza się do tego, że jest grono ludzi, którzy twierdzą, że w ogóle Biblia opisuje nam dinozaury.

I to, że Biblia opisuje nam dinozaury, to odnosi się do 40 rozdziału Księgi Hioba, znowu, coś, co jest przed nami. Niemniej jednak tam pojawia się, no właśnie, takie ciekawe stworzenia, znaczy dwa w sumie ciekawe stworzenia, o których Bóg opowiada Hiobowi. Tylko że, wiecie, to jest ciekawe, że Bóg o nich opowiada tak, jakby Hiob wiedział w ogóle, o czym Bóg mówi. Więc to nie zalatuje takim klimatem w stylu: a, opowiem ci o jakichś tam smokach latających po torach, czymś tam. To tak zalatuje, jakby Hiob miał wiedzieć w ogóle, z czym do niego Bóg uderza, co też przez niektórych jest traktowane w ten sposób, że patrzą na Księgę Hioba, jakoby historia miała się dziać w czasach gdzieś tam jeszcze przedpotopowych, kiedy były dinozaury i tak dalej.

I dlaczego te dinozaury? No to mamy : Oto hipopotama, jak ciebie go stworzyłem, jak wół on żywi się trawą, siłę swą ma w biodrach, a moc swą ma w mięśniach brzucha, ogonem zawija jak cedrem, ścięgna bioder ma silnie związane, jego kości jak rury miedziane, jego nogi jak sztaby żelazne. Wyborne to dzieło Boże, stwórca dał mu twardy miecz. I powiecie: no Jacek, ale tu jest mowa o hipopotamie. No dobra, to weźcie sobie zdjęcie hipopotama i spróbujcie przerysować to, co tutaj jest w tym opisie.

To trochę nie zalatuje jak hipopotam. Chociażby dlatego, że, nie wiem, na ile jesteście w stanie sobie wyobrazić teraz hipopotama z tyłu, ale to jest bardzo ważne właśnie, żeby spojrzeć na hipopotama z tyłu. Tutaj czytamy, że ten zawodnik ogonem zawija jak cedrem. No to cedry to generalnie były jakieś drzewa, tak? A ogon hipopotama to wygląda tak, nie chcę, sami sobie wpiszcie, ale powiem tak, jest krótki.

Generalnie ogon hipopotama jest bardzo krótki, więc okej, to, że tutaj nie chodzi o hipopotama, to jest dosyć jasne. I teraz ten hipopotam pojawia się dlatego, że no dobra, ktoś tłumaczy Biblię i masowo behemot, bo tutaj konkretnie o to hebrajskie słowo chodzi. No i nagle mówimy, no nie wiem, no dobra, wrzućmy hipopotama, żeby ludzie wiedzieli, o co chodzi. No i tak ludzie wiedzą, o co chodzi, że później właśnie, wiecie, przeczytamy hipopotama, pomyślimy, że chodzi o hipopotama, a tu nie chodzi o hipopotama. I gdybyśmy spojrzeli sobie chociażby na opis apatozaura, to mogłoby się nagle okazać, że kurczę, no to w ogóle trochę wygląda jak to.

Więc znowu, czy Biblia mówi o dinozaurach, czy nie mówi o dinozaurach? Powiem tak, no pojawiają się stworzenia, które tak jak chociażby właśnie nasz tutaj behemot, zwany również hipopotamem, który może bardzo pasować do opisu apatozaura. Jak chcecie, sprawdźcie sobie, jeżeli to jest coś, co was interesuje. Z mojej strony głównie chodzi mi o to, żeby zwrócić uwagę właśnie na jedną bardzo ważną rzecz, że są naukowcy, którzy doszukują się kilkunastu czy tam dwudziestu iluś tam odniesień do pewnych rzeczy, które nauka odkryła dużo później, które są opisane już w Księdze Hioba. Nie jest to jakiś szczególnie obszar moich zainteresowań, nie jest to coś, co dla mnie szczególnie jest kluczowe, wartościowe w tym, żeby zgłębiać Biblię.

Może kiedyś będzie, nie wiem, może coś się zmieni, ale ja tam nigdy nie byłem jakimś fanem nauk przyrodniczych, więc rozumiecie też, że niekoniecznie jest to w moim głębokim obszarze zainteresowań. Niemniej jednak okazuje się, że no właśnie, pojawiają się takie rzeczy, kilka z tych rzeczy ja przedstawiłem i pytanie do was, czy dla was to jest sensowne, wartościowe, czy w ogóle sprawia to, że inaczej patrzycie jakkolwiek na Biblię, kiedy macie przed sobą tego typu rzeczy. No bo powiem tak, ja generalnie to już pewnie mieliście okazję zauważyć przy różnych okazjach, jeżeli słuchacie tego podcastu gdzieś tam w miarę na bieżąco, że ja nie kupuję jakichś takich tanich, wiecie, sensacyjek w stylu: a tu się coś pojawia i w sumie to jak to dobrze zinterpretujemy, to pewnie będzie chodziło o to. Nie lubię czegoś takiego, bardzo nie lubię czegoś takiego i wydaje mi się, że to nie jest w ogóle okej, żeby w ten sposób z Biblią postępować. I czasami tak jest, że jest dużo jakichś takich teorii, które, wiecie, są nawet może chodliwe, ludzie je lubią, szczególnie chrześcijanie, bo o, bo Biblia coś tam udowadnia.

A jak spojrzymy na tekst, no to tak, nie wiem, czy cokolwiek udowadnia, nie? Znaczy jeżeli sobie dobrze wkręcisz, to udowadnia, ale czy to tak obiektywnie coś udowadnia? Niekoniecznie. Niemniej jednak tutaj mamy takie właśnie rzeczy, które, no powiem tak, dla mnie naprawdę są ciekawe i dają dużo do myślenia, jak chociażby ta kwestia związana z cyklem hydrologicznym. To jest, wiecie, dużo czasu ludziom zajęło, żeby w ogóle na to wpaść, żeby to ogarnąć, żeby to jakkolwiek opisać, to mamy koniec XVI wieku.

Więc to na przykład jest taka rzecz, która, okej, tu coś ciekawego jest na rzeczy. Samo to, że Ziemia jest zawieszona w jakiejś przestrzeni otwartej, przy zrozumieniu ówczesnego świata przez ówczesnych ludzi, no to też jest ciekawe. To no powiedzcie, że to nie jest ciekawe, że akurat w Biblii i w księdze, która jeszcze jest taka stara, która, przyjmuje się, że jest najstarszą księgą w Biblii, pojawiają się tego typu ciekawostki. Dla mnie, okej, powiem wam tak: nie wpływa to jakoś szczególnie na moją wiarę. Moja wiara nie jest budowana na tym, że, wiecie, muszę znaleźć sobie tutaj jakieś różne ciekawostki naukowe i na podstawie tego powiedzieć: A dobra, to Biblia jest sensowna.

Wydaje mi się, że jest dużo ciekawszych rzeczy, które potwierdzają nam wiarygodność Biblii. Niemniej jednak te kwestie naukowe, co, no hej, tak szczerze, są ciekawe. No powiedzcie, że nie. Niemniej jednak, możecie powiedzieć, że nie, może dla was nie są ciekawe. Też właśnie, nie że mówię.

Dla mnie to jest jakaś najważniejsza rzecz, jeśli chodzi o całą biblijną teologię i rozkminianie tego, o co w Biblii chodzi. Niemniej jednak są ludzie, którzy się na tym znają, ja się nie znam, ale są tacy, którzy się na tym znają i dochodzą do miejsca, w którym mówią: Tutaj coś naprawdę jest na rzeczy. Więc taki odcinek trochę z innej strony, po to, żeby właśnie zwrócić uwagę na pewien obszar, który jest bardzo mocno związany z Księgą Hioba, no i też akurat tak się złożyło, że przy okazji jedna z tych rzeczy była związana też z Rodzajem. Trzydziesty szósty, który mamy dzisiaj gdzie? Dzisiaj w zasadzie czytamy kontynuację wypowiedzi Elihu, o którym sobie porozmawialiśmy już wcześniej w dniu wczorajszym.

Przed nami jeszcze dwa odcinki na temat Księgi Hioba, które domkną nam tą całą historię i mam nadzieję, że będą dla was bardzo wartościowe i pomogą wam jeszcze lepiej zrozumieć, o co w Księdze Hioba chodzi. Niemniej jednak z mojej strony na dzisiaj tyle, gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl, tam możemy sobie porozmawiać, podyskutować i do usłyszenia w kolejnym odcinku.