Bóg, który dotrzymuje słowa

Cześć, z tej strony Jacek Sucharz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 69 i czytamy Księgę Powtórzonego Prawa, rozdziały od 32 do 34. I tak naprawdę dzisiaj kończymy Księgę Powtórzonego Prawa, a tym samym kończymy Pięcioksiąg lub, używając jednego słowa, Torę, która jest absolutnym fundamentem tego wszystkiego, co dzieje się w Starym Testamencie i tak naprawdę też fundamentem tego, co później będzie miało swoje wypełnienie w Nowym Testamencie właśnie. I jeśli chodzi o samą Torę, jeżeli doczytałeś do tego miejsca, jesteś mistrzem, gratuluję ci. Jesteś w gronie nielicznych osób, które przebiły się przez całą Torę od początku do końca, choć tak naprawdę dla Żydów to jest te pięć ksiąg, które tak naprawdę, no my mamy je podzielone jako pięć książek i one funkcjonują jako pięć ksiąg, ale później będziemy się mogli też do nich odnosić jako do całości, bo tak naprawdę to jest jedna spójna księga podzielona na takich pięć części i to jest właśnie tak zwany Pięcioksiąg lub Tora.

Wiem, że nie była to lekka lektura. Wiem, że jeszcze ten początek, gdzie była Księga Rodzaju, było w miarę spoko. Później jeszcze ta połowa Księgi Wyjścia, jeszcze w miarę spoko, bo jest jakaś historia. No ale później mieliśmy tak naprawdę masę praw, masę przepisów i różne rzeczy ludzie zapamiętują z Pięcioksięgu. Najczęściej wydaje mi się, że są to te takie spektakularne historie w stylu wyjście Izraelitów z Egiptu, ewentualnie te jeszcze rzeczy, które najpierw działy się w Księdze Rodzaju, które też, powiem szczerze, z perspektywy samej historii, nawet nagrywając ten podcast, dużo łatwiej mi się mówiło o historiach, które się działy w Księdze Rodzaju czy tam na początku jeszcze w Księdze Wyjścia, bo one jakieś takie były bardziej historie, to są historie i o tyle było prościej.

Ale tak naprawdę też często o Pięcioksięgu mówi się jako o prawie, tylko że to jest takie prawo dosyć, no właśnie, to nie do końca jest takie prawo, jak my byśmy sobie to wyobrażali, w sensie jeżeli my wyobrażamy sobie księgę prawa, to oczekujemy, że tam będą przepisy, punkt po punkcie: robisz to, robisz to, nie robisz tego, takie są konsekwencje i tak dalej. Tak dzisiaj byśmy sobie wyobrażali różne kodeksy, gdzie mamy uporządkowane prawa. Tutaj widzimy, że tak naprawdę to prawo było częścią jakiejś większej narracji, było częścią historii, w której Bóg zaczynał realizację swojego planu. ratunku dla ludzkości. I chciałbym, żebyśmy dzisiaj zwrócili uwagę na jedną rzecz, która jest w zasadzie, wydaje mi się, związana z drugą taką rzeczą, którą ludzie często zapamiętują właśnie z Pięcioksięgu, mianowicie te wszystkie prawa, przez które ciężko się przebić. I przy okazji masa ofiar, które często dla nas są totalnie, totalnie niezrozumiałe.

Ale żeby było jeszcze ciekawiej, to sięgniemy dzisiaj po jedną historię z Księgi Rodzaju jeszcze, która jest niesamowicie ważna, przy której nie zatrzymaliśmy się, kiedy czytaliśmy akurat tamte rozdziały, ale dzisiaj wrócimy sobie do niej i zobaczymy, jaki ona ma związek z tym, co działo się dalej, jaki związek ma z tym, co w historii dalej przed nami. A historia, do której chciałbym dzisiaj wrócić, miała miejsce w Księdze Rodzaju, w piętnastym rozdziale, gdzie Bóg zawiera tak zwane przymierze z Abrahamem. No i na samym początku kwestia samego przymierza jest trochę problematyczna dla nas, no bo my niekoniecznie w kulturze zachodniej mamy w ogóle jakikolwiek odpowiednik takiej koncepcji jak przymierze. Tam tak naprawdę to była opcja, w ramach której, no możemy powiedzieć, że okej, była to umowa swego rodzaju, pewna przysięga, którą Bóg złożył. Niemniej jednak jedna ważna rzecz była taka, że to była opcja, która nie była do złamania.

W sensie, jeżeli ona zostanie złamana, no to wiązało się to z ogromnymi, ogromnymi konsekwencjami. No i właśnie te konsekwencje są opisane w Księdze Rodzaju, w piętnastym rozdziale, tylko że to nie jest opisane jako konsekwencje, tylko tak naprawdę jest taka historia, która nam się wydaje być często taka: o co w tym wszystkim chodzi? Więc chciałbym, żebyśmy dzisiaj do niej wrócili i przy okazji zwrócili uwagę na to, co takiego ma to wspólnego z resztą historii. I od początku Księgi Rodzaju, piętnastego rozdziału, czytamy, że po tych wydarzeniach Bóg skierował do Abrama w widzeniu słowo takiej treści: Nie bój się, Abramie, ja jestem twoją tarczą, twoja zapłata będzie bardzo obfita. Abram odpowiedział: Wszechmocny Panie, co możesz mi dać, skoro odchodzę bezdzietny, a dziedzicem mienia mojego będzie Eliezer z Damaszku?

I to temu nie dałeś mi potomka, dziedziczyć będzie po mnie sługa, który urodził się w moim domu. Wtedy usłyszał słowo Pana: Nie on będzie twoim dziedzicem, dziedziczyć po tobie będzie ten, który wyjdzie z twojego wnętrza. Następnie wyprowadził go na dwór i polecił: Spójrz ku niebu, policz gwiazdy, jeśli zdołasz je policzyć, i oświadczył: Tak liczne będzie twoje potomstwo. Wtedy uwierzył Panu, a On poczytał mu to za sprawiedliwość. Bardzo ważny fragment.

Swoją drogą, to że Abraham, wtedy jeszcze Abram, uwierzył Panu, a Pan poczytał mu to za sprawiedliwość. Czytamy dalej. Dalej powiedział: Ja jestem Pan, który cię wywiódł z Ur chaldejskiego, aby dać ci tę ziemię w posiadanie. Przechodzący panie zapytał Abram: Po czym poznam, że ją posiądę? I tutaj zaczyna się przymierze.

Przyprowadź mi — polecił Pan — trzyletnią jałówkę, trzyletnią kozę, trzyletniego barana, syna gołębicę i młodą gołębicę. Abram przyprowadził mu to wszystko, rozciął oprócz ptaków na połowy i ułożył te połowy naprzeciw siebie. W taki drapieżny przyleciały wówczas na żer, lecz Abram je odpędził. Kiedy słońce zachodziło, z morzu Abrama twardy sen, opadł go lęk i głęboka ciemność. Wtedy Pan powiedział do Abrama: Pamiętaj, że twoje potomstwo będzie przechodniem w obcej ziemi.

Twoich potomków będą tam zniewalać i ciemiężyć przez czterysta lat, ale naród, któremu będą służyć, Ja sam osądzę. Potem wyjdą stamtąd z wielkim dobytkiem. Ty sam dołączysz do swoich ojców w pokoju. Zostaniesz pochowany w sędziwej starości. Dopiero czwarte pokolenie tu powróci, gdyż wcześniej nie dopełni się wina Amorytów.

A kiedy słońce zaszło i nastała głęboka ciemność, ukazał się dymiący piec i ognisty znicz, który przemieszczał się między rozciętymi na poły zwierzętami. Tego dnia Pan zawarł przymierze z Abramem, oświadczając: Twojemu potomstwu dam tę ziemię od rzeki egipskiej aż po wielką rzekę Eufrat, obszary należące do Kenitów i Kenizytów, Kadmonitów i Chetytów, Peryzytów i Refaitów, Amorytów, Kananejczyków, Girgaszytów, a także Jebusytów. Okej, wiemy, że Bóg złożył przysięgę Abrahamowi, wtedy jeszcze Abramowi. Okej, żeby było prościej będziemy mówić Abrahamowi. I wiemy, że ta przysięga była związana z tym, że pojawi się pewien potomek.

I tak naprawdę my często wiążemy tę przysięgę z samym Izaakiem, ale tak naprawdę to niekoniecznie o Izaaka tutaj chodziło, bo ten potomek był związany z tą przysięgą, która wiązała się z tym, że z Abrama właśnie Bóg chce stworzyć wielki naród i że w nim będą błogosławione też inne narody. No i teraz, żeby... dotrzymać tej obietnicy, żeby tak naprawdę ta obietnica przysięga też się tak szczególnie uprawomocniła, to Bóg zawarł z Abramem przymierze. No i to przymierze polegało na tym, że było tam parę zwierzaków, które trzeba było, z których większość trzeba było rozciąć na pół, rozłożyć naprzeciwko siebie i jak się domyślacie, była to dosyć krwawa akcja, ale w tamtych czasach tak właśnie zawierano przymierza. I tu nie chodziło o to, że ludzie bardzo chcieli się znęcać nad zwierzakami, nie, nie. Tu chodziło przede wszystkim w tamtych czasach o to, że kiedy zawierano tego rodzaju przymierze, to te zwierzęta symbolizowały bardzo, ale to bardzo ważną rzecz.

Mianowicie przymierze zawsze było zawierane między dwiema stronami. Z czego ważne jest to, że jedna strona była większa od drugiej. No i tutaj jest taka ciekawa rzecz, bo tak, mamy te zwierzaki, jest pośrodku jakieś, wiecie, równ, nie musicie sobie wyobrażać szczegółów tego, jak to wszystko wyglądało, bo to wyglądało dosyć krwawo, ale to miało pokazać jedną rzecz. Jeżeli nie dotrzymam słowa mojej przysięgi, niech mi się stanie dokładnie to samo, co tym zwierzętom. To tak naprawdę była idea tego przymierza, które było zawarte.

No i właśnie, chciałem powiedzieć między Abramem a Bogiem, ale nie do końca, no bo jak zwróciliście lub nie uwagę, tak naprawdę w tym przymierzu wziął udział tylko i wyłącznie Bóg. Abram zasnął. Abram w ogóle, pomimo tego, że przymierze było związane bezpośrednio z nim i z obietnicą, którą Bóg dał jemu, to Bóg sam przeszedł między tymi zwierzakami. Jest to opisane tu, gdzie czytamy, że kiedy słońce zaszło i nastała głęboka ciemność, ukazał się dymiący piec i ognisty znicz, które przemieszczały się pomiędzy rozciętymi na poły zwierzętami. Tego dnia Pan zawarł przymierze z Abramem.

Dlaczego Bóg nie zaangażował w to Abrama? No bo tak naprawdę Abram i tak nie mógł dowieźć nic w tym przymierzu. Gdyby to przymierze jakkolwiek zależało od Abrama, czy jakkolwiek by zależało od jakiegokolwiek człowieka, to widzimy już po tym wszystkim, co przeczytaliśmy w Pięcioksięgu, że po prostu ludzie nie są w stanie Bogu, że tak powiem kolokwialnie, nic dowieźć. Nie jesteśmy w stanie często dotrzymać naszych słów i tak jak też już czytaliśmy w Księdze Powtórzonego Prawa, kiedy Mojżesz przekazuje te ostatnie mowy przed zdobyciem Ziemi Obiecanej, jedna z rzeczy, które się tam pojawiają, to jest to, że i tak wam nie wyjdzie, i tak wiem, że wam nie wyjdzie, i tak wiem, że zawiedziecie. I dlatego, gdyby przymierze między Bogiem a ludźmi Miało opierać się na człowieku, no to by nam nie wyszło, zwyczajnie by nam nie wyszło.

Dlatego Bóg zawiera przymierze sam ze sobą, gdzie tak naprawdę jest tylko jedna osoba odpowiedzialna za to, żeby to przymierze, żeby tego przymierza dotrzymać. I to jest sam Bóg. Bóg składa taką przysięgę, którą choćby, nie wiem co mówi, że ja zadbam o to, żeby to doprowadzić do końca. Czytamy też o tym w liście do Hebrajczyków, w szóstym rozdziale, gdzie w trzynastym wersecie jest napisane: Zauważmy dalej, że gdy Bóg składał Abrahamowi obietnicę i nie miał nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł na samego siebie. No właśnie, kiedy Bóg miał złożyć przysięgę, to ta przysięga miała być złożona na osobę większą, ważniejszą, no nie było nikogo ważniejszego niż Bóg, więc tym wszystkim Bóg tak naprawdę sam na siebie złożył przysięgę, gdzie powiedział Abrahamowi: Zaręczam, że ci pobłogosławię i rozmnożę cię obficie.

No i teraz myślicie sobie, dobra, Jacku, to po co do tego tak naprawdę wracamy? Po co wracamy do tej historii, do tych przysiąg, jakiejś w ogóle przymierzy i jeszcze tej całej krwi? No bo później tak naprawdę spora część tego, o czym czytaliśmy w tych różnych przepisach, była związana bezpośrednio z różnymi ofiarami. I trochę o tych ofiarach rozmawialiśmy, tylko że tak naprawdę już wtedy było wiadomo, że te ofiary nie są w stanie załatwić kwestii grzeszności człowieka, bo to było największym podstawowym problemem, że człowiek jest oddzielony od Boga, że człowiek, żeby zbliżyć się do Boga, musi zostać oczyszczony, że do tego oczyszczenia jest potrzebna krew. No i właśnie, kiedy Bóg powiedział, że dotrzyma słowa przysięgi i niech mi się stanie dokładnie to, co tym zwierzętom, możecie sobie przypomnieć historię, która przydarzyła się właśnie samemu Bogu w osobie Jezusa Chrystusa, który złożył ostateczną ofiarę po to, żeby do końca dotrzymać słowa przysięgi, którą sam na siebie złożył.

Ale w międzyczasie w Księdze Kapłańskiej też była masa różnych przepisów związanych ze składaniem ofiar ze zwierząt i znowu wzbudzało to być może jakieś emocje w niektórych z nas, że no o co chodzi z tymi zwierzętami. Te ofiary nie miały prawa w ogóle załatwić kwestii grzechu. Było jakimś, mówiłem o tym tymczasowym rozwiązaniem, ale tak naprawdę niedawno też spotkałem się z takim spojrzeniem na to, że te ofiary to było coś jeszcze bardziej szczególnego, bo jeśli byśmy zwrócili uwagę na to, jakie zwierzęta były ofiarowane według przepisów z Księgi Kapłańskiej. To były dokładnie te same zwierzęta, które były też użyte w tym przymierzu, które Bóg zawarł z Abramem. No dobra, i co z tego?

Ano to z tego, że to pokazuje nam jedną bardzo ważną rzecz. Te ofiary, wiedząc o tym, że nie są w stanie złacić sprawy grzechu, pełniły też inną funkcję. Poza tym, że przepowiadały to, że w końcu gdzieś kiedyś ta ofiara zostanie ostatecznie złożona i wzbudzały taką nadzieję na to, że Bóg rozwiąże sprawę grzechu, sprawę dostępu człowieka do Boga ostatecznie. To jedna ważna rzecz, którą te ofiary robiły, to było przypomnienie właśnie o tym: Boże, Ty wtedy Abrahamowi złożyłeś przysięgę i te ofiary miały przypominać właśnie o tym przymierzu, które Bóg zawarł z Abrahamem, i o tym, że osoby składające te ofiary oczekiwały tego, że w końcu Bóg zrealizuje całkowicie obietnicę, którą złożył Abrahamowi. A ta obietnica miała swoje ucieleśnienie właśnie w osobie Jezusa Chrystusa.

Po co mówię o tym dzisiaj, kończąc tak naprawdę Księgę Powtórzonego Prawa? Ano dlatego, że Księga Powtórzonego Prawa, kończąca jednocześnie Pięcioksiąg, jest księgą, która zostawia nas w takim miejscu, że okej, dobra, wiemy, jak Izrael miał funkcjonować, wiemy, jaką tam miał misję, no i tak naprawdę zaraz jak będziemy czytać dalej Księgę Jozuego, Sędziów i tam dalej, to zobaczymy, że to będzie dramat, jeśli chodzi o kwestię wypełniania czegokolwiek. To będzie naprawdę kiepsko. I jeżeli do teraz niektóre rzeczy was poruszały, to teraz będzie czasami jeszcze ciężej. Niemniej jednak dzisiaj kończymy Księgę Powtórzonego Prawa, być może tak nie macie, ale z pewnym poczuciem niedosytu, bo Bóg tak naprawdę w Pięcioksięgu przygotował nas na historię, która teraz będzie przed nami, gdzie będziemy już widzieć naród, który mając tak dobre prawo, mając Bożą obietnicę, ciągle, to ciągle będzie odwracał się od Boga.

Będą oczywiście momenty trochę lepsze, ale jednak tych gorszych będzie znacznie więcej. I te ofiary, które w tym czasie będą składane w Izraelu, mają jedno zadanie: wracanie do tego przymierza, które Bóg zawarł z Abramem. I takie niejako mówienie Bogu: Boże, kiedy składamy te ofiary, to pamiętamy o tej przysiędze, którą Ty złożyłeś Abrahamowi i czekamy na to, aż w końcu ją zrealizujesz. I my tak naprawdę z perspektywy już później kilku tysięcy kolejnych lat wiemy, że Bóg zrealizował swoją obietnicę, że Bóg dotrzymał słowa. że Bóg zrealizował swój plan przywrócenia człowieka do tego stanu, w jakim człowiek został stworzony na samym początku Księgi Rodzaju. Mam nadzieję, że ta lektura pięciu ksiąg była dla was ciekawa, interesująca, była też wartościowa, tak jak też już pojawiały się czasami takie głosy, że trochę w ogóle dzięki temu podcastowi niektórzy się byli w stanie przebić przez większość tych ksiąg.

Cieszę się bardzo, że choć trochę to mogło wam pomóc. Mam nadzieję, że dalsza lektura będzie dla was dalej owocna, że będzie ciekawa, że będzie interesująca i że przede wszystkim pomoże wam lepiej odkryć wiarę, stawiać kolejne kroki wiary i odkryć to, jaki Bóg ma pomysł, jaki Bóg ma plan na życie każdego z nas, jak Bóg chce, żebyśmy żyli blisko Niego i w jaki sposób my powinniśmy funkcjonować jako osoby, które chcą iść za Jezusem, które chcą żyć zgodnie z tym projektem, z którym zostaliśmy stworzeni. Bóg jako autor życia miał pewien pomysł na nas, na to, w jaki sposób możemy funkcjonować i tak naprawdę my, czytając Biblię, możemy ten pomysł na nowo odkrywać, pamiętając o jednej ważnej rzeczy, że Bóg zawsze dotrzymuje słowa. To jest to, z czym chciałbym nas zostawić dzisiaj, kończąc pięć ksiąg, kończąc Księgę Powtórzonego Prawa i już jutro zaczynając Księgę Jozuego. Gdybyście mieli dodatkowe pytania, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl, dołączcie do grupy na Facebooku, pytajcie, poznajmy się lepiej, odpowiadajmy sobie na dodatkowe pytania, które mogą pojawić się w trakcie lektury i słyszymy się już jutro w kolejnym odcinku.