Księga Powtórzonego Prawa: o czym jest i streszczenie
W tym artykule
- O czym jest Księga Powtórzonego Prawa i kto tu mówi
- Księga Powtórzonego Prawa: streszczenie w pięciu krokach
- „Słuchaj, Izraelu”: najważniejsze przykazanie w tej księdze
- Prawa z tej księgi: dziwne, ale nie bez sensu
- Pamiętaj, skąd to wszystko masz
- Czy to źle, że Izrael chciał króla
- Wybierz życie: błogosławieństwo i przekleństwo
- Śmierć Mojżesza i koniec Tory
- Jak czytać Księgę Powtórzonego Prawa i na co uważać
- Co z tego dla mnie dzisiaj
- Posłuchaj w podcaście
Księga Powtórzonego Prawa to ostatnia księga Pięcioksięgu, czyli pierwszych pięciu ksiąg Biblii, i jednocześnie zbiór pożegnalnych mów Mojżesza. Jeśli pytasz, o czym jest Księga Powtórzonego Prawa, to najkrócej powiem tak: naród stoi tuż nad Jordanem i za chwilę wejdzie do ziemi obiecanej, a Mojżesz, który wie, że sam już tam nie wejdzie, przypomina ludowi, co Bóg dla niego zrobił, i mówi mu, co w życiu jest najważniejsze, czyli kochać Boga i wybrać życie.
Przyznaję, że sam tytuł brzmi dość sucho, bo kojarzy się z tym, że znowu będą przepisy, i to po raz drugi. Dlatego w pierwszym odcinku o tej księdze ustawiałem przede wszystkim nastawienie, z jakim warto ją czytać. To, z czym zaczynasz lekturę, bardzo mocno wpływa na to, co w tekście w ogóle zobaczysz.
O czym jest Księga Powtórzonego Prawa i kto tu mówi
Cztery księgi Pięcioksięgu mamy już za sobą, więc przypomnę krótko, gdzie jesteśmy. Izraelici wyszli z Egiptu (pisałem o tym we wstępie do Księgi Wyjścia), a potem przez czterdzieści lat wędrowali po pustyni Księga Powtórzonego Prawa 1,33 W czterdziestym roku, jedenastego miesiąca, pierwszego dnia [tego] miesiąca, Mojżesz powiedział synom Izraela to wszystko, co PAN mu dla nich rozkazał. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Pokolenie, które pamiętało Egipt, w większości już nie żyje, więc ludzie, którzy teraz stoją przed Mojżeszem, często ani razu nie słyszeli tych praw porządnie wyłożonych. Mojżesz zwołuje więc cały lud i zaczyna od słów: „Słuchaj, Izraelu” Księga Powtórzonego Prawa 5,11 I Mojżesz zwołał całego Izraela, i powiedział do nich: Słuchaj, Izraelu, nakazów i praw, które dziś mówię do twoich uszu; nauczcie się ich i przestrzegajcie, i wypełniajcie je. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Polska nazwa pochodzi z łaciny i bierze się stąd, że część praw wraca tu z poprzednich ksiąg, choć dochodzą też zupełnie nowe. Żydzi nazywają tę księgę od jej pierwszych słów, „Oto słowa” Księga Powtórzonego Prawa 1,11 Oto słowa, które Mojżesz wypowiedział do całego Izraela po tej stronie Jordanu na pustyni, na równinie, naprzeciw Morza Czerwonego, pomiędzy Faran, Tofel, Laban, Chaserot a Dizahab. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, czyli po hebrajsku po prostu „słowa”. Mnie ten trop bardzo się podoba, bo czytam tę księgę właśnie jak zbiór przemów, w których Mojżesz zachowuje się trochę jak trener przed ważnym meczem: zaraz wchodzicie na boisko, więc muszę wam jeszcze powiedzieć najważniejsze rzeczy. Dodam jeszcze, że tradycja przypisuje cały Pięcioksiąg właśnie Mojżeszowi.
Księga Powtórzonego Prawa: streszczenie w pięciu krokach
- Przypomnienie drogi (rozdziały 1-3). Mojżesz wraca do podróży z Egiptu i do tego, co wydarzyło się po drodze. Mówi też o sobie, a konkretnie o tym, że Bóg oznajmił mu, że nie przejdzie Jordanu, i kazał mu zachęcić Jozuego Księga Powtórzonego Prawa 3,27-2827 Wejdź na szczyt [góry] Pizga i podnieś oczy na zachód, na północ, na południe i na wschód, i przypatrz się [temu] własnymi oczami, gdyż nie przejdziesz tego Jordanu; 28 Ale rozkaż Jozuemu, zachęć go i wzmocnij, gdyż on pójdzie przed tym ludem i on da mu w dziedzictwo ziemię, którą zobaczysz. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Relacja z Bogiem (rozdziały 4-10). Mojżesz tłumaczy, dlaczego te prawa mają sens Księga Powtórzonego Prawa 4,6-86 Przestrzegajcie [ich] więc i wypełniajcie je; to bowiem [jest] wasza mądrość i wasz rozum w oczach narodów, które usłyszą o wszystkich tych nakazach i powiedzą: Zaprawdę, ten wielki naród jest mądrym i rozumnym ludem. 7 Który bowiem naród jest tak wielki, by mieć bogów tak bliskich jak PAN, nasz Bóg, we wszystkim, ilekroć go wzywamy? 8 Albo który naród [jest tak] wielki, by mieć nakazy i prawa [tak] sprawiedliwe jak całe to prawo, które dziś wam przedkładam? Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Pada tu najsłynniejsze „Słuchaj, Izraelu” Księga Powtórzonego Prawa 6,4-54 Słuchaj, Izraelu! PAN, nasz Bóg, PAN [jest] jeden. 5 Będziesz miłował PANA, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą i z całej swej siły; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, przypomnienie drogi przez pustynię Księga Powtórzonego Prawa 8,2-32 Pamiętaj całą drogę, którą prowadził cię PAN, twój Bóg, przez te czterdzieści lat po pustyni, by cię ukorzyć i doświadczać, aby poznać, co jest w twoim sercu, czy będziesz przestrzegał jego przykazań, czy nie. 3 Upokorzył cię, dawał ci odczuć głód i karmił cię manną, której nie znałeś ani ty, ani twoi ojcowie, aby cię nauczyć, że nie samym chlebem człowiek żyje, ale że człowiek żyje każdym słowem, które wychodzi z ust PANA. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska i ostrzeżenie, że ziemię dostaną wcale nie dzięki własnej sprawiedliwości Księga Powtórzonego Prawa 9,5-65 Nie dzięki swojej sprawiedliwości ani prawości swego serca wchodzisz, aby posiąść ich ziemię, lecz z powodu niegodziwości tych narodów PAN, twój Bóg, wypędza je przed tobą, i aby dopełnić słowo, które PAN poprzysiągł twoim ojcom: Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi. 6 Wiedz zatem, że nie dzięki twojej sprawiedliwości PAN, twój Bóg, daje ci tę dobrą ziemię w posiadanie, gdyż jesteś ludem twardego karku. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Jak kochać Boga na co dzień (rozdziały 11-26). Tu są już konkrety, czyli przepisy o dziesięcinach, sędziach, niewolnikach, królu, przybyszach, sierotach i wdowach.
- Błogosławieństwa i przekleństwa (rozdziały 27-30). Lud staje przed wyborem, a Mojżesz kończy go wezwaniem: „Wybierz więc życie” Księga Powtórzonego Prawa 30,1919 Biorę dziś na świadków przeciwko wam niebo i ziemię, że położyłem przed tobą życie i śmierć, błogosławieństwo i przekleństwo. Wybierz więc życie, abyś żył, ty i twoje potomstwo; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Ostatnie słowa (rozdziały 31-34). Mojżesz zachęca lud i Jozuego Księga Powtórzonego Prawa 31,6-86 Wzmocnijcie się i bądźcie mężni, nie bójcie się ani się nie lękajcie ich, gdyż PAN, twój Bóg, on sam pójdzie z tobą, nie porzuci cię ani cię nie opuści. 7 Następnie Mojżesz przywołał Jozuego i powiedział do niego przed całym Izraelem: Wzmocnij się i bądź mężny, bo ty wejdziesz z tym ludem do ziemi, którą PAN poprzysiągł dać ich ojcom, a ty im ją dasz w dziedzictwo. 8 A sam PAN pójdzie przed tobą, on będzie z tobą, nie porzuci cię ani cię nie opuści. Nie bój się ani się nie lękaj. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, zapisuje prawo Księga Powtórzonego Prawa 31,99 Wtedy Mojżesz zapisał to prawo i oddał je kapłanom, synom Lewiego, którzy nosili arkę przymierza PANA, i wszystkim starszym Izraela. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, przekazuje pieśń Księga Powtórzonego Prawa 32,1-41 Słuchajcie, niebiosa, a będę mówić; niech i ziemia słucha słów moich ust. 2 Moja nauka będzie kropić jak deszcz, moja mowa będzie ściekać jak rosa, jak drobny deszcz na zioła, jak krople na trawę. 3 Będę bowiem głosił imię PANA. Uznajcie wielkość naszego Boga. 4 On jest Skałą, a jego dzieło [jest] doskonałe, bo wszystkie jego drogi są sprawiedliwe. Jest Bogiem prawdziwym i bez nieprawości, sprawiedliwym i prawym. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska i błogosławi synów Izraela Księga Powtórzonego Prawa 33,11 A to jest błogosławieństwo, którym Mojżesz, mąż Boży, pobłogosławił synów Izraela przed swoją śmiercią. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Potem wchodzi na górę Nebo, ogląda z niej ziemię obiecaną i umiera Księga Powtórzonego Prawa 34,1-51 Potem Mojżesz wstąpił z równin Moabu na górę Nebo, na szczyt Pizga, który jest naprzeciw Jerycha. I PAN pokazał mu całą ziemię, od Gileadu aż po Dan; 2 I całą ziemię Neftalego, ziemię Efraima i Manassesa oraz całą ziemię Judy aż po Morze Zachodnie; 3 I [stronę] południową, i równinę doliny Jerycha, miasta palm aż po Soar. 4 Wtedy PAN mu powiedział: To jest ziemia, którą poprzysiągłem Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi, mówiąc: Dam ją twemu potomstwu. Pozwoliłem ci ją zobaczyć na własne oczy, ale do niej nie wejdziesz. 5 Tam właśnie umarł Mojżesz, sługa PANA, w ziemi Moabu, według słowa PANA. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
„Słuchaj, Izraelu”: najważniejsze przykazanie w tej księdze
Księga Powtórzonego Prawa 6,4-54 Słuchaj, Izraelu! PAN, nasz Bóg, PAN [jest] jeden. 5 Będziesz miłował PANA, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą i z całej swej siły; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaSłuchaj, Izraelu! PAN, nasz Bóg, PAN [jest] jeden. Będziesz miłował PANA, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą i z całej swej siły;
To najważniejsza modlitwa w judaizmie, a jej żydowska wersja zaczyna się od słowa „szema”, czyli właśnie „słuchaj”. W hebrajskim nie chodzi tu o to, że jakieś dźwięki wpadają nam do uszu, tylko o słuchanie z gotowością do działania. Czyli z Bogiem nie wystarczy wiedzieć, co powiedział, trzeba jeszcze to zrobić. Do tego dochodzi pierwsza prawda tej modlitwy: Bóg jest jeden. Wśród narodów, które miały całą kolekcję bóstw na każdą okazję, to była prawdziwa nowość.
Najbardziej lubię w tym fragmencie rozbieranie go na części. Serce dla Izraelity to miejsce, w którym człowiek myśli, przeżywa emocje i podejmuje decyzje, a dusza to jego najgłębsze „ja”. Z kolei „z całej swej siły” w hebrajskim brzmi raczej jak „bardzo”, czyli z pełnią tego, co mam. Innymi słowy, Boga ma kochać cały człowiek, a nie tylko jakiś jego kawałek. Omawiam to dokładniej w odcinku Najważniejsze przykazanie.
Kiedy ktoś zapytał Jezusa o największe przykazanie, Jezus zacytował właśnie te słowa Ewangelia św. Marka 12,29-3129 A Jezus mu odpowiedział: Pierwsze przykazanie ze wszystkich [jest to]: Słuchaj, Izraelu! Pan, nasz Bóg, Pan jest jeden. 30 Będziesz więc miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą, całym swym umysłem i z całej swojej siły. [To jest] pierwsze przykazanie. 31 A drugie [jest do niego] podobne: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie. Nie ma innego przykazania większego od tych. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. W Ewangelii dochodzi do nich jeszcze „umysł”, bo dla greckiego czytelnika serce, dusza i siła mogły nie kojarzyć się z myśleniem. To więc nie jest sprzeczność, tylko przetłumaczenie tej samej myśli na inny język i inną kulturę. Księga Powtórzonego Prawa jest zresztą tą księgą Pięcioksięgu, którą Nowy Testament cytuje najczęściej, a Jezus sięga po nią między innymi na pustyni, kiedy jest kuszony Ewangelia św. Mateusza 4,44 A on odpowiedział: Jest napisane: Nie samym chlebem będzie żył człowiek, ale każdym słowem pochodzącym z ust Boga. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
Prawa z tej księgi: dziwne, ale nie bez sensu
Przy tych prawach wiele osób łapie się za głowę, ale Mojżesz mówi coś dokładnie odwrotnego: inne narody, kiedy usłyszą te prawa, mają uznać Izrael za lud mądry i rozumny Księga Powtórzonego Prawa 4,6-86 Przestrzegajcie [ich] więc i wypełniajcie je; to bowiem [jest] wasza mądrość i wasz rozum w oczach narodów, które usłyszą o wszystkich tych nakazach i powiedzą: Zaprawdę, ten wielki naród jest mądrym i rozumnym ludem. 7 Który bowiem naród jest tak wielki, by mieć bogów tak bliskich jak PAN, nasz Bóg, we wszystkim, ilekroć go wzywamy? 8 Albo który naród [jest tak] wielki, by mieć nakazy i prawa [tak] sprawiedliwe jak całe to prawo, które dziś wam przedkładam? Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Dlatego zanim powiemy „to bez sensu”, uczciwiej jest powiedzieć „tego nie rozumiem”. A klucz do zrozumienia jest jeden: trzeba pytać, co ten tekst znaczył dla ludzi, do których go pisano.
Pokazuję to w odcinku Czy prawo, które Bóg dał Izraelowi jest sensowne na przykładzie jednego z najdziwniejszych przepisów: „Nie będziesz gotować koźlęcia w mleku jego matki” Księga Powtórzonego Prawa 14,2121 Nie będziecie jeść żadnej padliny. Dasz to do spożycia przybyszowi, który jest w twoich bramach, albo sprzedasz cudzoziemcowi, gdyż jesteś ludem świętym dla PANA, swego Boga. Nie będziesz gotować koźlęcia w mleku jego matki. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Są na to trzy wyjaśnienia: według pierwszego chodziło o sprzeciw wobec rytuału sąsiednich ludów, a według drugiego o brutalność wobec młodego zwierzęcia. Trzecie, które lubię najbardziej, mówi, że to idiom. Zakaz stoi tuż obok przepisów o pierwocinach i dziesięcinie, więc być może chodziło o to, żeby przynosić Bogu to, co świeże i najlepsze, a nie resztki z zeszłego roku. Żadne z tych wyjaśnień nie jest pewne, ale zasada i tak zostaje: dajmy Bogu to, co mamy najlepszego.
Drugi przykład, który dziś budzi sporo emocji, to niewolnictwo Księga Powtórzonego Prawa 15,12-1512 Jeśli zaprzeda ci się twój brat, Hebrajczyk lub Hebrajka, a będzie ci służyć przez sześć lat, to w siódmym roku wypuścisz go od siebie na wolność. 13 A gdy wypuścisz go od siebie na wolność, nie wypuścisz go z pustymi rękami. 14 Hojnie go obdarujesz ze swego bydła, klepiska i tłoczni. Dasz mu [z tego], w czym pobłogosławił cię PAN, twój Bóg. 15 I będziesz pamiętać, że sam byłeś niewolnikiem w ziemi Egiptu i że, PAN, twój Bóg, wykupił cię. Dlatego ja nakazuję ci to dziś. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. My kojarzymy je z plantacjami i z poniżaniem człowieka, ale w starożytnym Izraelu chodziło zwykle o dług, którego ktoś nie miał z czego oddać, więc musiał go odpracować. W siódmym roku taki człowiek odzyskiwał wolność, a jego pan nie mógł odesłać go „z pustymi rękami”. Można było nawet zostać dobrowolnie, jeśli komuś było dobrze w domu pana. Całe to prawo tak naprawdę rozbija się o relacje, czyli o to, jak człowiek ma się do Boga i jak ma traktować drugiego człowieka.
Pamiętaj, skąd to wszystko masz
Rozdziały od ósmego do dziesiątego są tak gęste od ważnych myśli, że w odcinku Jak żyć życiem, do którego Bóg nas stworzył czytam je prawie w całości i komentuję po drodze. Mojżesz mówi tam, po co w ogóle była pustynia: po to, żeby poznać, co jest w sercu ludu Księga Powtórzonego Prawa 8,22 Pamiętaj całą drogę, którą prowadził cię PAN, twój Bóg, przez te czterdzieści lat po pustyni, by cię ukorzyć i doświadczać, aby poznać, co jest w twoim sercu, czy będziesz przestrzegał jego przykazań, czy nie. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Bo właśnie w trudnościach najlepiej widać, co mamy w środku, czyli czy idziemy do Boga z pretensją, czy z prośbą o pomoc.
A potem pada ostrzeżenie na czasy, kiedy będzie dobrze:
Księga Powtórzonego Prawa 8,17-1817 Abyś nie mówił w swym sercu: Moja moc i siła mojej ręki zdobyły mi to bogactwo; 18 Ale pamiętaj PANA, swego Boga, gdyż to on daje ci siłę do zdobywania bogactwa, aby potwierdzić swoje przymierze, które poprzysiągł twoim ojcom, jak się to dziś okazuje. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaAbyś nie mówił w swym sercu: Moja moc i siła mojej ręki zdobyły mi to bogactwo; Ale pamiętaj PANA, swego Boga, gdyż to on daje ci siłę do zdobywania bogactwa, aby potwierdzić swoje przymierze, które poprzysiągł twoim ojcom, jak się to dziś okazuje.
Bóg nie ma nic przeciwko dobrobytowi. Chce nam dać więcej, niż potrzebujemy, ale po to, żebyśmy mieli z czego pomagać tym, którzy są w potrzebie, bo sam „miłuje przybysza” i każe nam robić to samo Księga Powtórzonego Prawa 10,18-1918 On wymierza sprawiedliwość sierocie i wdowie i miłuje przybysza, dając mu chleb i odzież. 19 Miłujcie więc [i wy] przybysza, bo sami byliście przybyszami w ziemi Egiptu. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. A największym problemem Izraela wcale nie był brak przepisów, tylko serce. Byli ludem „twardego karku” Księga Powtórzonego Prawa 9,66 Wiedz zatem, że nie dzięki twojej sprawiedliwości PAN, twój Bóg, daje ci tę dobrą ziemię w posiadanie, gdyż jesteś ludem twardego karku. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, a ziemię dostali dlatego, że Bóg dotrzymuje słowa, które dał Abrahamowi, a nie dlatego, że na nią zasłużyli. Stąd wezwanie, żeby „obrzezać” serce Księga Powtórzonego Prawa 10,1616 Obrzeżcie więc nieobrzezanie swojego serca i nie zatwardzajcie już swojego karku. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Czyli zacząć trzeba od serca, które Bóg sam odmienia, a dopiero potem można coś dla Niego robić.
Czy to źle, że Izrael chciał króla
W siedemnastym rozdziale Bóg z góry zapowiada, że Izrael zapragnie króla „tak jak wszystkie okoliczne narody” Księga Powtórzonego Prawa 17,1414 Gdy wejdziesz do ziemi, którą daje ci PAN, twój Bóg, gdy posiądziesz ją i zamieszkasz w niej, i powiesz sobie: Ustanowię nad sobą króla tak jak wszystkie okoliczne narody; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. I co ciekawe, wcale się o to nie obraża, tylko podaje zasady. Król ma być swój, czyli z tego samego ludu, nie ma gromadzić koni, żon ani srebra i złota, a do tego ma własnoręcznie przepisać sobie prawo i czytać je po wszystkie dni swojego życia Księga Powtórzonego Prawa 17,18-1918 A gdy już zasiądzie na swym królewskim tronie, napisze sobie w księdze odpis tego prawa od kapłanów Lewitów. 19 I będzie go miał przy sobie, i będzie go czytał po wszystkie dni swego życia, aby się nauczył bać PANA, swego Boga, by przestrzegał wszystkich słów tego prawa oraz tych ustaw i [aby] je wykonywał; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Słowo Boże ma więc kształtować samego władcę. My lubimy mieć kogoś, na kogo można zrzucić winę za to, jak nam się żyje, ale ten fragment stawia raczej inne pytanie: kto jest królem w moim życiu?
Wybierz życie: błogosławieństwo i przekleństwo
Słowo „błogosławieństwo” wraca w tej księdze częściej niż w jakiejkolwiek innej księdze Starego Testamentu. W rozdziale 28 Mojżesz wylicza, co czeka lud, jeśli będzie wierny, a co go czeka, jeśli się od Boga odwróci, i przekleństw jest tam więcej niż błogosławieństw. Podsumowanie pada jednak dopiero w trzydziestym rozdziale:
Księga Powtórzonego Prawa 30,19-2019 Biorę dziś na świadków przeciwko wam niebo i ziemię, że położyłem przed tobą życie i śmierć, błogosławieństwo i przekleństwo. Wybierz więc życie, abyś żył, ty i twoje potomstwo; 20 I miłował PANA, swego Boga, słuchał jego głosu i do niego lgnął. On bowiem [jest] twoim życiem i przedłużeniem twoich dni, abyś mieszkał w ziemi, którą PAN poprzysiągł dać twoim ojcom: Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia GdańskaBiorę dziś na świadków przeciwko wam niebo i ziemię, że położyłem przed tobą życie i śmierć, błogosławieństwo i przekleństwo. Wybierz więc życie, abyś żył, ty i twoje potomstwo; I miłował PANA, swego Boga, słuchał jego głosu i do niego lgnął. On bowiem [jest] twoim życiem i przedłużeniem twoich dni, abyś mieszkał w ziemi, którą PAN poprzysiągł dać twoim ojcom: Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi.
W odcinku Decyzje, które dają życie i niosą nadzieję zastanawiam się, skąd na świecie tyle zła, skoro Bóg jest dobry. Porównuję to do właściciela, który wynajął komuś mieszkanie: nie wchodzi tam i nie rządzi, bo oddał odpowiedzialność lokatorom. Za wielką częścią cierpienia stoją czyjeś złe decyzje, a dobra wiadomość jest taka, że w każdej chwili można zawrócić. Mojżesz zapowiada, że kiedy lud zawróci do Pana, Bóg zbierze go nawet z krańców nieba Księga Powtórzonego Prawa 30,1-41 A gdy spadnie na ciebie to wszystko, błogosławieństwo i przekleństwo, które przedłożyłem przed tobą, a wspomnisz je sobie w swym sercu pośród wszystkich narodów, do których PAN, twój Bóg, cię wypędzi; 2 I zawrócisz do PANA, swego Boga, i będziesz słuchał jego głosu we wszystkim, co ci dziś nakazuję, ty i twoi synowie, z całego swego serca i całą swoją duszą; 3 Wtedy PAN, twój Bóg, wyprowadzi cię z twego więzienia i zlituje się nad tobą, i przywróci, i zgromadzi cię ze wszystkich narodów, wśród których PAN, twój Bóg, cię rozproszył. 4 Choćby twoi wygnani byli na krańcu nieba, stamtąd zgromadzi cię PAN, twój Bóg, i stamtąd cię zabierze; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Czyli Bóg od początku wiedział, że Izrael zawiedzie, a mimo to już wtedy czekał z drugą szansą.
Śmierć Mojżesza i koniec Tory
Księga kończy się bardzo mocno, bo Mojżesz wchodzi na górę Nebo, Bóg pokazuje mu ziemię obiecaną Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi i mówi mu, że zobaczy ją na własne oczy, ale do niej nie wejdzie Księga Powtórzonego Prawa 34,44 Wtedy PAN mu powiedział: To jest ziemia, którą poprzysiągłem Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi, mówiąc: Dam ją twemu potomstwu. Pozwoliłem ci ją zobaczyć na własne oczy, ale do niej nie wejdziesz. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Przywództwo nad ludem przejmuje po nim Jozue Księga Powtórzonego Prawa 34,99 A Jozue, syn Nuna, był pełen ducha mądrości, bo Mojżesz włożył na niego swoje ręce. I synowie Izraela byli mu posłuszni i czynili tak, jak PAN nakazał Mojżeszowi. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
W ostatnim odcinku o tej księdze wracam do przymierza z Abramem z Księgi Rodzaju. W starożytności obie strony przymierza przechodziły między rozciętymi zwierzętami, co znaczyło mniej więcej tyle: jeśli złamię słowo, niech mi się stanie to samo. Tymczasem Abram zasnął, a między zwierzętami przeszedł sam Bóg Księga Rodzaju 15,17-1817 Gdy słońce zaszło i nastała ciemność, oto [ukazał się] dymiący piec i ognista pochodnia, która przechodziła między tymi połowami [zwierząt]. 18 W tym właśnie dniu PAN zawarł przymierze z Abramem, mówiąc: Twemu potomstwu dam tę ziemię, od rzeki Egiptu aż do wielkiej rzeki, rzeki Eufrat; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. Skoro człowiek i tak by tego nie dowiózł, Bóg wziął całą odpowiedzialność na siebie, a List do Hebrajczyków mówi, że przysiągł na samego siebie List do Hebrajczyków 6,1313 Gdy bowiem Bóg dał obietnicę Abrahamowi, a nie miał nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł na siebie samego; Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska. I to jest sedno całego Pięcioksięgu: prawa są częścią większej opowieści o Bożym planie ratunku dla ludzi, a Bóg zawsze dotrzymuje słowa.
Jak czytać Księgę Powtórzonego Prawa i na co uważać
- Szukaj trzech słów. Miłość, błogosławieństwo i radość wracają tu częściej niż w większości ksiąg, a radość jest wręcz poleceniem Księga Powtórzonego Prawa 12,77 I tam będziecie jeść przed PANEM, swoim Bogiem, i będziecie się radować ze wszystkiego, co osiągnęły wasze ręce, wy i wasze rodziny, w czym pobłogosławi cię PAN, twój Bóg. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, Księga Powtórzonego Prawa 16,1515 Przez siedem dni będziesz obchodził uroczyste święto dla PANA, swego Boga, w miejscu, które PAN wybierze, gdyż PAN, twój Bóg, będzie cię błogosławił we wszystkich twoich zbiorach i w każdej pracy twoich rąk; i będziesz pełny radości. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska, Księga Powtórzonego Prawa 26,1111 I będziesz się radował ze wszystkich dóbr, które PAN, twój Bóg, dał tobie i twemu domowi, ty, Lewita i przybysz, który jest pośród ciebie. Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Miłość czytaj jak działanie. To oddanie i sposób, w jaki traktujesz drugą osobę, a nie tylko uczucie.
- Pytaj o kontekst. Kiedy jakieś prawo wydaje ci się dziwne, zapytaj, co znaczyło dla ludzi, do których je pisano.
- Nie zrażaj się powtórkami. Część praw znasz już z poprzednich ksiąg, bo Mojżesz objaśnia je tutaj nowemu pokoleniu Księga Powtórzonego Prawa 1,55 Po tej stronie Jordanu, w ziemi Moabu, Mojżesz zaczął objaśniać to prawo: Czytaj cały rozdziałUwspółcześniona Biblia Gdańska.
- Zaznaczaj. Jeśli czytasz na telefonie, zaznaczaj to, co do ciebie przemawia, bo będzie tego naprawdę dużo.
Co z tego dla mnie dzisiaj
Kochaj czynami. Uczuć nie zawsze możemy dowolnie włączać, ale czyny już tak. Jeśli trudno ci kochać męża, żonę albo kogokolwiek bliskiego, okazuj tę miłość konsekwentnie, także wtedy, gdy nie jesteś na fali, bo uczucia bardzo często idą za czynami, a z Bogiem jest zresztą podobnie.
Pamiętaj, skąd to masz. Kiedy jest dobrze, łatwo pomyśleć, że to wszystko moja zasługa. Praca jest ważna, ale ma być współpracą z Bogiem, a nadwyżkę, którą dzięki niej masz, warto wykorzystać, żeby pomagać innym.
Wybierz życie, nawet jeśli dotąd wybierałeś źle. Zawsze jest droga powrotu, bo Bóg czeka na każdego z nas, i dzisiaj może być właśnie ten dzień.
Posłuchaj w podcaście
O co chodzi w Księdze Powtórzonego PrawaWstęp i trzy słowa, przez które warto czytać tę księgę: miłość, błogosławieństwo i radość.
Czy prawo, które Bóg dał Izraelowi jest sensowneDlaczego te prawa miały sens i co znaczy koźlę w mleku matki.Księdze Powtórzonego Prawa poświęciłem dwanaście odcinków. Pozostałe znajdziesz na liście wszystkich odcinków o Księdze Powtórzonego Prawa.
Jeśli chcesz przeczytać Księgę Powtórzonego Prawa razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.
Księga Powtórzonego Prawa: tekst rozdział po rozdziale
Pierwsza wersja tego artykułu była inspirowana tekstem z OverviewBible. Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).





