Po co Bogu te wszystkie ofiary

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj jest dzień 54 i czytamy Księgę Liczb, rozdziały od 28 do rozdziału 30. W rozdziałach 28 i 29 po raz kolejny, czytając Biblię od początku, spotykamy się z całkiem sporą serią ofiar i przepisów odnośnie tego, w jaki sposób te ofiary powinny być składane. I znowu są to rozdziały, które wzbudzają niemałe emocje, szczególnie dla nas dzisiaj, no bo tak naprawdę my sobie wyobrażamy te ofiary, wyobrażamy sobie, co tam się mogło dziać, mniej lub bardziej sobie wyobrażamy i mamy takie poczucie, że no okej, ale ten Bóg jest jakiś brutalny, dlaczego w ogóle te ofiary? I co więcej, w obu tych rozdziałach, 28 i 29, ponad 10 razy się pojawia określenie, że te ofiary są miłą wonią dla Pana.

I znowu może być takie: o co chodzi temu Bogu? W ogóle co, to jest jakiś Bóg, który kocha grilla i smażone mięso i w ogóle po co, po co to wszystko? Dlaczego te ofiary są tak tam przedstawione? I co więcej, dlaczego to miałaby być jakakolwiek miła woń? Zaczynając od tej miłej woni, chciałbym, żebyśmy spojrzeli na te ofiary w trochę inny sposób, bo my, czytając o tej miłej woni, możemy sobie pomyśleć, że Bóg z jakiegoś tajemniczego powodu potrzebował powąchać palonego mięsa, żeby mu było lepiej.

Wydaje mi się, i to rzucam jako taką luźną myśl, że Boga bardziej interesowało to, co ta miła woń reprezentowała, niż fakt, że jakieś zwierzę musiało być ofiarowane po to, żeby ten zapach mógł się unosić. Mam na myśli to, że te wszystkie ofiary, moglibyśmy sobie teraz rozmawiać akurat przy tych konkretnych ofiarach, z jakiej okazji która była składana, ale tak uogólniając, możemy sobie przyjąć dosyć bezpiecznie, że te ofiary reprezentowały w pewien sposób to, w jaki sposób ludzie mogli zbliżyć się do Boga, okazując mu wdzięczność, składając też ofiary za grzechy, co otwierało im drogę do tego, żeby mogli do Boga się zbliżyć. Wydaje mi się, że o to bardziej Bogu chodziło niż o zabijanie zwierząt dla zabijania zwierząt. Tym bardziej, że kiedy spojrzymy sobie na ówczesną kulturę, to takie ofiary były dosyć powszechne. To nie jest tak, że, wiecie, niektóre z narodów, które tam się później będą pojawiać w naszej historii, będą składać ofiary z ludzi i my tutaj będziemy się przejmować tym niedługo pewnie, dlaczego Bóg ich wypędza, a tak naprawdę ci to dopiero tam mieli za uszami, jeśli chodzi o swoje formy wyznawania jakichś swoich bardzo brutalnych religijnych obrzędów.

Tutaj jednak mamy sytuację, w której w żaden sposób nie widzimy tego, że Bóg potrzebuje tych ofiar. Bo nie wiem, bo jest głodny, tak? I ja wiem, że to może zabrzmi... Jacek, nie rób sobie jaj. Narody, które funkcjonowały w tamtych czasach, tam w okolicach, w sumie Izraela, w wielu przypadkach składało ofiary po to właśnie, żeby bogów karmić.

Jakby, wiecie, ci bogowie musieli się najeść. I dlatego czasami jak sobie poczytamy to, w jaki sposób Bóg odnosi się w ogóle do bożków, do różnych bóstw, które człowiek sam sobie tworzy, no to jest ten trochę ton taki prześmiewczy, w którym widzimy, że no dobra, niemy mają oczy, a nie widzą, niemi uszy, a nie słyszą i za bardzo w sumie nie wiadomo, o co z nimi chodzi, niemy wyglądają, jakby żyli, ale nie żyją w sumie. I w tym wszystkim jest to, że ludzie przypisują im różne takie ludzkie cechy, pomimo tego, że zwyczajnie w wielu przypadkach to po prostu jest kawał jakiegoś tam materiału i tyle, i nic tam więcej się nie dzieje. I pomimo tego te narody składały tam różne ofiary z ludzi między innymi po to, żeby na przykład takiego boga nakarmić, czy zadowolić, czy żeby mu było dobrze. Kolejna ważna rzecz związana z tymi ofiarami jest też taka, że te ofiary miały bardzo konkretną rolę, bo to były ofiary, które były ofiarami zastępczymi.

O tym rozmawialiśmy. Rozmawialiśmy już często o tym, że tak naprawdę tą ostateczną ofiarę złożył Jezus. Te ofiary były zwyczajnie zastępcze. Ale skoro to są zastępcze ofiary, no to nagle możemy sobie pomyśleć o tym, co takiego ludzie mogli sobie pomyśleć, kiedy te ofiary składali. No bo wiecie, my tu mówimy też o ofiarach, które były składane codziennie i tak naprawdę ofiara do ofiary była dokładana, była ofiara codzienna, później się pojawiały jakieś ofiary składane z mniejszą częstotliwością, ale to nie jest tak, że poza tymi codziennymi, że te codzienne przestajemy składać i dokładamy jakąś inną, tylko tak naprawdę codzienna jest, do tego co jakiś czas dokładamy jakąś, do tego jeszcze jakąś i wiecie, tych ofiar tam było całkiem sporo i były takie dni, kiedy tych ofiar naprawdę trochę do złożenia było.

I byli tam ludzie, którzy po prostu te ofiary składali, którzy, i okej, bądźmy trochę brutalni, ale, ale zaraz zobaczymy, jak to jest dzisiaj, którzy słyszeli, widzieli to, co tam się dzieje, czuli. To było bardzo emocjonalne przeżycie i wybaczcie, ale nie wydaje mi się, żeby tam jakikolwiek człowiek brał w tym udział i miał takie poczucie: wow, ale fajnie, super, że mogę... Ok, w ogóle, nie wiem, być tego świadkiem, bo to nie było nic przyjemnego. To dla nikogo nie było nic przyjemnego. My czasami na te ofiary patrzymy tak, że okej, Bóg potrzebował tych ofiar, tak nam się może wydawać, z jakiegoś tam powodu.

Ludzie jeszcze do tego może nawet, nie wiem, frajdę sprawiały te ofiary w jakiś sposób. No nie sądzę, nie sądzę, żeby to komukolwiek sprawiało frajdę. To było traumatyczne przeżycie, które wskazywało człowiekowi na bardzo ważną rzecz, że jest cena za jego grzech i że tak naprawdę tę cenę ktoś musi zapłacić. To też mogło prowadzić do wdzięczności, że dzięki Bogu to nie ja muszę płacić tę cenę swoim życiem, ale mogę się posłużyć jakimś zastępstwem. I znowu, po raz kolejny to przypomnę, mówimy tutaj o czymś, co było tymczasowe.

To nie miała być jakaś ostateczna historia, która w ten sposób miała się dziać, bo ostatecznie ofiara Syna Bożego rozwiązuje problem grzechu i rozwiązuje problem systemu ofiarniczego. I to jest coś, co jeszcze bardziej może nam pomóc docenić to, że my nie musimy spłacać naszego długu, który mamy względem Boga. No bo dług ma to do siebie, że trzeba go spłacić. W tym przypadku widzimy, że na szczęście możemy użyć zastępstwa do tego, żeby ten dług był spłacony. Ale jeżeli te ofiary aż tak bardzo nas poruszają, to ja nie chcę z tego robić odcinka odnośnie tego, kto je mięsa, kto nie je mięsa, ale wiecie, dzisiaj dokładnie, czy dokładnie, może podobne rzeczy się dzieją w różnych ubojniach, tak?

I nie podchodzimy do tego z takim oburzeniem. Pomimo tego, że giną zwierzęta każdego dnia po to, żebyśmy my mogli zjeść hamburgera, który ja osobiście bardzo lubię, ale to kompletnie inna historia. I to nas tak nie oburza. To nie jest coś, że nagle, wiecie, stoimy i mówimy: Jak to może tak być, że te zwierzęta tak cierpią? Wiecie, trochę tak jest, że nie widzę, to się nie przejmuję, tak?

I dlatego też często jest tak, że ja znam ludzi, którzy obejrzeli kilka filmów na temat tego, jak wygląda funkcjonowanie w ubojniach zwierząt i przestali jeść zwierzęta, czy tam mięso, jakkolwiek. Bo kiedy my trochę doświadczymy tego, co tam się dzieje, to wzbudza w nas to takie emocje, że często prowadzi nas to do jakichś decyzji, w stylu na przykład: ja nie chcę się do tego dokładać. W sytuacji Izraela tysiące lat temu było tak, że zwyczajnie oni doświadczali tego. W bardzo emocjonalny sposób. Sądzę, że było to bardzo mocne emocjonalne przeżycie dla tych ludzi, które też pokazywało im, jak bardzo ich życie jest porąbane, jak bardzo są daleko od Boga i jak bardzo potrzebują tego, żeby móc do Boga w jakiś sposób się zwyczajnie zbliżyć.

A jedyny sposób, który wtedy funkcjonował, to były właśnie ofiary. Więc kiedy czytamy te wszystkie historie o ofiarach, pamiętajmy o tym niezmiennie, mówię o tym w kółko, pamiętajmy o tym, że to były bardzo konkretne czasy, była bardzo konkretna kultura, no i nie możemy o tym wszystkim zapominać. I ostatecznie na tle różnych religii ówczesnych czasów to tak naprawdę Izrael wciąż był dosyć łagodny w tym wszystkim, bo okej, ofiary były składane, ale też pokazywały duży kontrast pomiędzy Bogiem Izraela a wszystkimi bóstwami, które w tamtych czasach funkcjonowały. I to, że tak naprawdę to nie jest tak, że Bóg potrzebował tych ofiar, tylko to człowiek potrzebował tych ofiar, żeby móc do Boga zwyczajnie się zbliżyć. A to, że Bóg nie potrzebował tych ofiar, tak ostatecznie, patrząc na to bardzo ogólnie, też pojawia się w kilku miejscach w Biblii.

I chciałbym, żebyśmy dzisiaj też zwrócili uwagę na takie fragmenty, które nam wskazują na to, że Bogu nie chodziło wcale o ofiary tak ostatecznie. To nie było tak, że ja tak bardzo potrzebuję tych waszych ofiar, żebyście wy mnie nimi zadowolili, bo ja inaczej, nie wiem, będę smutny, sobie nie poradzę, z doła złapię. W pierwszej Księdze Samuela, w piętnastym rozdziale, czytamy o pierwszym izraelskim królu, królu Saulu, który przy jednej konkretnej bitwie, którą miał stoczyć z Amalekitami, miał ich wytępić, no i prawie ich wytępił, ale tak nie do końca, no i to się, wiecie, był problem, no bo mówi, że no ale posłuchałem głosu Pana, wyruszyłem dokąd mnie Pan posłał, no ale nie zrobiłeś tego, co Bóg kazał ci zrobić. I tu przy innej okazji porozmawiamy sobie o Amalekitach i co to były za gagatki, bo to jest też bardzo ciekawa historia, ale jedna lekcja ważna, która tutaj się pojawia, jest lekcją, którą przekazuje Samuel właśnie Saulowi, gdzie Samuel w piętnastym rozdziale pierwszej Księgi Samuela od dwudziestego drugiego wersetu mówi takie słowa do króla Saula: Czy całopalenia i ofiary są dla Pana taką przyjemnością jak słuchanie Jego głosu? Posłuszeństwo jest lepsze niż ofiara, uważne słuchanie lepsze niż tłuszcz barani.

Bunt jest jak grzech uprawiania czarów, a upór jak oddawanie czci bożkom domowym. Ponieważ wzgardziłeś słowem Pana, On wzgardził tobą i nie będziesz królem. I tam później jest całe przeżywanie Saula, że ojej, zgrzeszyłem, tak mi przykro, czy możemy to jakoś odkręcić. Ale w oczach Saula to było tak, że wiecie, on naskładał się tam ofiar różnych i miał poczucie, że no dobra, to ofiary załatwiły sprawę i tyle, i nie ma problemu. Ale miał konkretną misję do zrealizowania, której nie zrealizował, nie posłuchał Bożego głosu, znaczy trochę posłuchał.

No i właśnie, to jest to, trochę posłuchał, ale nie do końca. I w sumie czemu Bóg miałby się czepiać tego, że nie do końca posłuchał? Do tej historii gwarantuję wam, że wrócimy, bo ona jest świetna i pokazuje nam bardzo ważną lekcję, kiedy posklejamy sobie z innym miejscem z Biblii. Ale lekcja dla nas: czy całopalenia i ofiary są dla Pana taką przyjemnością jak słuchanie Jego głosu? No właśnie, Bogu najbardziej zależało na tym, żeby ludzie słuchali Jego głosu, żeby ludzie byli Mu posłuszni.

Nie po to, że bądźcie mi posłuszni, bo ja chcę być władcą marionetek i was ustawiać i kierować waszym życiem i tak dalej, tylko nie, po prostu daję wam pewne zasady, pewne granice funkcjonowania, w ramach których jesteście w stanie zadbać o to, że będziecie mieli dobrą relację ze mną, dobrą relację z innymi ludźmi. I o to finalnie w tych wszystkich prawach chodziło i też do tego później odnosił się Jezus, kiedy powie, że no ostatecznie chodzi o to, żeby kochać Boga i kochać ludzi. Jeszcze inne miejsce, które pokazuje nam taką Bożą perspektywę na ofiary, to jest chociażby Księga Izajasza, pierwszy rozdział, gdzie od jedenastego wersetu czytamy: Co mi po mnóstwie waszych ofiar? — mówi Pan. Mam już dość całopaleń baranów i tłuszczu tłustych zwierząt. Nie pragnę już krwi cielców, jagniąt i kozłów.

Gdy przychodzicie, aby zjawić się przede mną, to czy ktoś od was oczekiwał tego wydeptywania moich dziedzińców? Nie składajcie już ofiary daremnej. Kadzenie to dla mnie obrzydliwość. Nowiu i szabat i zwoływanie zebrań nie mogę znieść fałszu spotkań i zgromadzeń. Waszych nowiów i waszych świąt nienawidzi moja dusza, stały się mym ciężarem, zmęczyłem się ich znoszeniem.

A gdy wyciągacie wasze ręce, zasłaniam przed wami oczy. Choćbyście pomnożyli modlitwy, nie będę słuchał. Wasze ręce umoczone są we krwi, a wasze palce w bezprawiu. Obmyjcie się, oczyśćcie się, usuńcie sprzed mych oczu wasze złe uczynki. Przestańcie czynić źle, uczcie się czynić dobrze, stosujcie prawo, brońcie skrzywdzonych, rzetelnie sądźcie sierotę.

Wstawiajcie się za wdową, chodźcie, rozpatrzmy to razem, mówi Pan. Chodźmy, wasze grzechy, były jak szkarłat, mogą zbieleć jak śnieg. Chodźmy, czerwieniły się jak purpura, mogą stać się jak wełna, jeśli zechcecie być mi posłuszni. Możecie korzystać z dóbr tej ziemi, lecz jeśli to zlekceważycie i zatniecie się w uporze, pochłonie was miecz, bo usta Pana tak nakazały. Bogu ostatecznie nie chodziło o ofiary.

Bogu ostatecznie chodziło o to, żebyśmy zwyczajnie słuchali Jego głosu, żebyśmy słuchali Jego, żebyśmy byli Mu posłuszni. Nie dlatego, że Bóg chce być władcą marionetek, tylko dlatego, że Jego zasady dają nam bezpieczne granice do tego, żeby móc funkcjonować w dobrych, zdrowych, życiodajnych relacjach z innymi ludźmi i przede wszystkim z samym Bogiem. To jest to, o co Bogu najbardziej chodzi. Mam nadzieję, że ta dzisiejsza historia, choć ja wiem, że trochę brutalna i wiem, że ten temat nie jest lekki. Czasami sam bym wolał, żeby może jakieś inne fragmenty się pojawiły w tych częściach, które czytamy danego dnia, ale no, mierzmy się, mierzmy się z tymi tekstami i zobaczmy, czego takiego my możemy się nauczyć z tego, co jest napisane w Biblii.

Bo jestem przekonany, że czytając Biblię jesteśmy w stanie zacząć żyć życiem, które będzie pożyteczne dla Boga, będzie pożyteczne dla ludzi, co jest bardzo ważne. I jednocześnie będzie życiem, które dla nas też będzie frajdą, bo będziemy robili to, do czego zostaliśmy stworzeni. I w tym właśnie może nam pomóc Biblia, która nie wymaga tego, żeby ją pisać na nowo, ale wymaga od nas tego, żebyśmy nauczyli się ją w końcu czytać. Bo to, że są trudne fragmenty, to nie jest tak, że trzeba trudne fragmenty wykroić, zapomnieć o nich, nie czytać ich. Nie, nie.

To, co my musimy zrobić, to jest naszym zadaniem, jeżeli chcemy zrozumieć, o co w Biblii chodzi, to po prostu nauczyć się ją czytać, zrozumieć, do kogo, jak była napisana, jakie lekcje z tego płyną dla nas. I wtedy, nawet przy takich fragmentach jak ten dzisiaj, jesteśmy w stanie wyciągać z tego bardzo, ale to bardzo wartościowe lekcje, czego życzę nam wszystkim. Jeżeli macie dodatkowe pytania, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl, możecie dołączyć do grupy na Facebooku, porozmawiajmy, zadawajmy sobie dalej pytania. Motywujmy się do tego, żeby przeczytać Biblię od początku do końca, dać tej książce szansę na to, żeby pokazała nam swoją perspektywę na Boga. Pokazała nam swoją perspektywę na życie i oby pomogła nam lepiej funkcjonować w dzisiejszym świecie, czego nam wszystkim życzę i do usłyszenia w kolejnym odcinku.