Wszystkie odcinki

Dzień 361 Apokalipsa św. Jana 4-8

Jak czytać Apokalipsę

Prowadzi Jacek Obolewicz · Zobacz w planie czytania

Przeczytaj tekst: Ap 4 Ap 5 Ap 6 Ap 7 Ap 8

Dzień 361 z 365 · Otwórz w Spotify

Ten dzień w minutę

Nie masz teraz czasu na cały odcinek? Najważniejsza myśl w krótkim wideo.

Przeczytaj wstęp do księgi: Apokalipsa św. Jana

W skrócie

Wchodzimy w główną część Apokalipsy, w której z ziemi przenosimy się do nieba. Najpierw pokazuję cztery popularne sposoby czytania tej księgi, potem czytamy o zwoju z siedmioma pieczęciami i Baranku, który jako jedyny może go otworzyć. Przesłanie jest proste: bywa ciężko, ale Bóg wygrywa.

Najważniejsze myśli

  1. Cztery sposoby czytania

    Można w niej szukać przepowiedni przyszłości, historii pierwszego wieku, poezji o Bogu albo antyrzymskiego przesłania dla prześladowanych chrześcijan, a każde z tych podejść coś w niej trafia.

  2. Zwój i Baranek

    Nikt nie jest godny otworzyć zwoju z historią świata i Jan płacze, dopóki nie usłyszy, że może to zrobić lew z plemienia Judy. Gdy patrzy, widzi jednak Baranka jakby zabitego, bo Jezus zwyciężył ofiarą.

  3. Wydarzenia, które się nakładają

    Pieczęcie, trąby i plagi nie muszą być kolejnymi etapami, jeden po drugim, tylko raczej powtarzającymi się obrazami tej samej historii z narastającą intensywnością. Podobnie o znakach końca mówił Jezus u Mateusza.

  4. Bóg jest zwycięzcą

    Nie trzeba rozkładać na czynniki pierwsze każdego szczegółu, bo najważniejsze jest to, że mimo trudności jesteśmy po właściwej stronie historii.

Z odcinka

Pomimo trudności, jakich możemy doświadczać, pamiętajmy o tym, że Bóg jest ostatecznym zwycięzcą.

Tak naprawdę w Jego ofierze jest nasze życie.

Dla większości z nas będzie to jednak tak, że będziemy czytać tę księgę i mieć poczucie, że okej, może być ciężko, ale ostatecznie Bóg jest zwycięzcą i to On jest tym, któremu warto ufać, na którym warto polegać, za którym warto podążać.

Fragmenty, o których mowa w odcinku

  • Jan trafia do nieba i widzi salę tronową samego Boga, a ten opis jest naprawdę spektakularny.
  • Zwoju z siedmioma pieczęciami nikt nie jest godny otworzyć poza Barankiem, a całe niebo śpiewa Mu nową pieśń.
  • Jan słyszy o lwie z pokolenia Judy, a widzi Baranka jakby zabitego, bo Jezus zwyciężył przez ofiarę.
  • Pierwsze cztery pieczęcie są bardzo podobne do znaków końca, o których mówi Jezus u Mateusza.

Kliknij odnośnik, żeby przeczytać fragment.

Gdzie jeszcze w Biblii wraca ten temat

  • Jezus sam zapowiada znaki końca, a wiele z nich pasuje do obrazów z pierwszych pieczęci.
  • Sługa Boży jest prowadzony jak baranek na rzeź, a to starotestamentowy obraz ofiary, który widzi Jan.
  • Jan Chrzciciel nazywa Jezusa Barankiem Bożym, który gładzi grzech świata.
  • Jakub błogosławi Judę i zapowiada władzę z jego pokolenia, i stąd Jezus jest nazywany lwem z pokolenia Judy.

Do przemyślenia

  • Który sposób czytania Apokalipsy jest mi najbliższy i co on mi daje?
  • Co zmienia dla mnie fakt, że zwycięstwo Boga wiąże się z ofiarą Baranka, a nie z siłą?

Powiązane odcinki

Apokalipsa Baranek Boży siedem pieczęci zwycięstwo Boga proroctwo nadzieja

Fragmenty Biblii w dymkach pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0). W podcaście czytam z innego przekładu. Tutaj korzystamy z UBG, bo jej licencja pozwala swobodnie udostępniać tekst.

Transkrypcja odcinka

Zapis powstał automatycznie i może zawierać drobne błędy. Najważniejsze zdania są wyróżnione, a podkreślone miejsca otwierają fragment Biblii, o którym mowa.

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 361 i czytamy Księgę Apokalipsy, rozdziały od 4 do 8. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj przechodzimy już do części Księgi Apokalipsy, tudzież Objawienia, tak jak już wcześniej wspominałem, w której niejako z ziemi jesteśmy przeniesieni do nieba i z perspektywy nieba właśnie Jan ogląda to, w jaki sposób ma się rozwijać dalej historia ludzkości. I na samym początku, tak jak też wspomniałem o tym w poprzednim odcinku, chciałbym, żebyśmy spojrzeli sobie na kilka sposobów, w jaki można podchodzić do Księgi Objawienia.

I teraz, w moim odczuciu, każdy z tych sposobów ma jakieś różne swoje uzasadnione podejście, z którego my dzisiaj jesteśmy w stanie skorzystać. I... W pewien sposób też już odnieśliśmy się do kilku z nich. Z jednej strony to, co dla nas jest najbardziej ekscytujące i wzbudzające emocje, jeśli chodzi o podejście do księgi Objawienia, to jest podejście związane z przewidywaniem przyszłości, z tym, w jaki sposób, jakie wydarzenia będą się działy, co będzie się działo, kiedy, jaka będzie kolejność i tak dalej. I do tego stopnia to może dojść, że są ludzie, którzy, wiecie, siedzieliby z gazetą i po prostu, okej, dobra, pojawia się nagłówek, bum, w Księdze Apokalipsy znajduję jakieś odniesienie do danego konkretnego wydarzenia.

I tak jak wspomniałem, jeśli chodzi o takie podejście do tej księgi, to ono jest w pewnym zakresie bardzo uzasadnione, kiedy spojrzymy na to, w jaki sposób w ogóle proroctwo nawet z perspektywy Starego Testamentu funkcjonowało. Z drugiej strony mamy ludzi, którzy mogą podejść do tej księgi na zasadzie: to jest pewne przesłanie związane tylko i wyłącznie z pierwszym wiekiem, to wszystko już się wykonało, historia jest zakończona, tyle. I tutaj będziemy mieli z jednej strony trochę elementów, które rzeczywiście możemy spojrzeć na nie przez pryzmat wydarzeń z pierwszego wieku i powiedzieć: okej, dobra, rzeczywiście sporo wygląda na to, jakby pasowało do tego, co mamy opisane w Księdze Objawienia. Nie zmienia to jednak faktu, że im dalej będziemy się posuwać w Księdze Objawienia, tym bardziej będziemy widzieli, że jest sporo materiału, który nie bardzo jesteśmy w stanie przykleić do czegokolwiek z tego, co ludzkość już miała okazję doświadczyć. Jeszcze kolejne podejście jest takie, że jest to swego rodzaju poezja, która ma nas zachęcić do tego, żeby odkrywać Boga, odkrywać to, w jaki sposób Bóg funkcjonuje, w jaki sposób Bóg jest zaangażowany w historię ludzkości.

I bardziej jest tutaj aspekt położony na to, że symbolika, pewne obrazy, one mają w jakiś sposób pobudzać naszą wyobraźnię, ale ostatecznie to wszystko ma się sprowadzać do tego, że zwyczajnie będziemy odkrywać prawdy na temat Boga, zła, historii, w jaki sposób te elementy będą też funkcjonować na przestrzeni dziejów. Kolejne podejście do tej księgi jest związane z sytuacją polityczną. Mówimy tutaj o czasach, kiedy chrześcijanie zaczynali doświadczać ogromnych prześladowań ze strony Imperium Rzymskiego. Jakbyśmy przeczytali sobie w zasadzie księgę Dziejów Apostolskich, Później listy. To widzimy, że tak naprawdę najwięcej prześladowań chrześcijanie doświadczali ze strony samych Żydów.

Nawet gdybyśmy sobie przypomnieli podróż Pawła do Rzymu, to w zasadzie, wiecie, to nie było jakieś straszne. To nie było to, że on był jakimś grubym więźniem politycznym Imperium Rzymskiego. No, trochę go tam ciągnęli do tego Rzymu, bo on sam się do tego odwołał, powiedział, że ma takie prawo i chce z niego skorzystać, chce się odwołać do cesarza. Nie zmienia to jednak tego, że to nie było tak, że on na tamtym etapie był jakkolwiek prześladowany przez Imperium Rzymskie. To zaczęło dziać się później.

Tutaj chociażby od czasów cesarza Nerona, który też zresztą będzie postacią, do której odniesiemy się w jednym z odcinków. I teraz, pamiętając o tym, że chrześcijaństwo wchodzi w miejsce, gdzie zaczyna być prześladowane ze strony samego Imperium, tutaj też pojawia się to takie spojrzenie, że jest to takie bardzo antyrzymskie przesłanie, które znajduje się w Księdze Objawienia, mające być zachętą dla pierwszych chrześcijan do tego, żeby trwali wiernie przy Bogu, żeby w żaden sposób nie wrócili do pogaństwa, pokazując, że ostatecznie Bóg jest zwycięzcą i jakiekolwiek opcje religijne na dłuższą metę nie są w stanie się utrzymać, bo to Bóg jest jedyną osobą, która rozkłada karty historii. To są takie ogólne podejścia do tej księgi i tak jak wspomniałem, w moim odczuciu każdy z nich w jakimś tam zakresie ma swoją rację bytu i gdzieś musimy znaleźć swoje miejsce w tym, żeby się odnaleźć w tych różnych spojrzeniach i tym, w jaki sposób my z nich skorzystamy do tego, żeby jeszcze lepiej ta księga była w stanie pomóc nam odkryć Boga, Jego plan dla ludzkości, jak również to, w jaki sposób my w tym planie możemy się odnaleźć. I teraz, przechodząc do tekstu, który mamy na dzisiaj, zaczyna się on od tego, że . Jan pojawia się w sali tronowej samego Boga.

I znowu, opis, który tutaj się pojawia, jest spektakularny, potężny. W zasadzie ciężko Janowi nawet opisać jakoś sensownie to, w jaki sposób on spotyka się z samym Bogiem, który, co ważne, trzyma zwój. I , gdzie po opisie tej sali tronowej Jan odnosi się do konkretnego elementu. Tu, który w zasadzie ustawia nam w dużej mierze całą resztę księgi, bo czytamy, że w prawej ręce tego, który siedział na tronie, zobaczyłem zwój, był zapisany wewnątrz i na zewnątrz, a nosił siedem pieczęci. Zobaczyłem też potężnego anioła.

Pytał on donośnym głosem: Kto jest godny rozwinąć zwój i zerwać jego pieczęcie? I nikt w niebie i na ziemi i pod ziemią nie mógł rozwinąć zwoju ani do niego zajrzeć. Z tego powodu gorzko zapłakałem, ogarnął mnie żal, że nie znalazł się nikt godny rozwinięcia zwoju i zajrzenia do niego. Wtedy zwrócił się do mnie jeden ze starszych: Przestań płakać, oto zwyciężył lew z pokolenia Judy, korzeń Dawida. On może rozwinąć zwój i zdjąć jego siedem pieczęci.

Wtedy zobaczyłem baranka, jakby zabitego, stał między tronem i czterema istotami oraz między starszymi. Miał siedem rogów, siedmioro oczu, które są siedmioma duchami Boga rozesłanymi na całą ziemię. Podszedł on i wziął zwój z prawej ręki tego, który siedział na tronie. Gdy baranek przejął zwój, upadły przed nim cztery istoty, upadło też dwudziestu czterech starszych, z których każdy miał cytrę oraz złotą czaszę napełnioną wonnościami, czyli modlitwami świętych. Zaśpiewali oni nową pieśń: Godny jesteś wziąć zwój i zdjąć jego pieczęcie, gdyż byłeś zabity, a swoją krwią nabyłeś dla Boga ludzi z każdego plemienia, języka, ludu i narodu.

Uczyniłeś ich dla Boga królestwem i kapłanami, będą oni królować na ziemi. W ramach tej sceny widzimy pewną bardzo ważną prawdę, o której musimy pamiętać. Z jednej strony na samym początku mamy zwój, który wygląda na to, jakby miał objawić tajemnice ludzkości. I Jan jest niesamowicie przejęty tym, że nie ma nikogo, kto jest w stanie ten zwój otworzyć. I słyszą wtedy, że: Hej, nie płacz, nie martw się, oto zwyciężył lew z plemienia Judy, korzeń Dawida.

On może rozwinąć zwój i zdjąć jego siedem pieczęci. , jeszcze ze Starego Testamentu, ale to jest to, co Jan słyszy, to, co jednak widzi, to jest to, w jaki sposób Jezus uzyskał prawo niejako do tego, żeby móc być samym w sobie objawieniem tajemnicy życia, tajemnicy tego, o co w życiu chodzi, w jaki sposób życie dalej ma się potoczyć, w jaki sposób historia zostanie dokończona. I początkiem tego była jego śmierć, bo czytamy, że Jan... Z jednej strony słyszał, wie, z drugiej strony zobaczył baranka jakby zabitego. I kawałek dalej w tej pieśni, która jest wzniesiona właśnie na cześć Baranka, czytamy, że godzien jesteś wziąć zwój i zdjąć jego pieczęcie, gdyż byłeś zabity, a swoją krwią nabyłeś dla Boga ludzi z każdego plemienia, języka, ludu i narodu.

Uczyniłeś ich dla Boga królestwem i kapłanami. Będą oni królować na ziemi. Po raz kolejny widzimy tutaj to, że Boży sposób zwycięstwa. Z jednej strony dalej będzie się rozwijał w tej księdze i będzie kilka momentów, gdzie rzeczywiście zobaczymy Jezusa, który pojawi się w roli potężnego wojownika, ale to, co dla nas na teraz jest kluczowe, to jest to, że tak naprawdę w Jego ofierze jest nasze życie. I tak naprawdę ufając Jemu, ufając Jego ofierze, my możemy niejako wejrzeć w istotę samego życia, tylko przez pryzmat Jezusa, Jego ofiary, Jego zmartwychwstania.

Jesteśmy w stanie odkryć to, w jaki sposób Bóg chce działać w naszym życiu, w jaki sposób Bóg chce działać na przestrzeni również historii. I dalej przechodzimy do łamania tych pieczęci. I tutaj jest jedna ważna rzecz w ogóle związana z czytaniem tej księgi, bo poza pieczęciami, które mamy dzisiaj, dalej będą się jeszcze tam pojawiały trąby, plagi i w ogóle będzie jeszcze masa różnych innych siódemek, symboli. I kiedy czytamy tę księgę od początku do końca, to oczywistym dosyć jest to, że patrzymy na te wydarzenia jako na pewną liniową, chronologiczną ciągłość, bo zwyczajnie tak nam naturalnie się to czyta. I teraz, gdybyście usiedli do tej księgi i przeczytali ją na jedno posiedzenie, ja w sumie tak zrobiłem, że właśnie te rozdziały od dzisiejszego do samego końca przeczytałem na jedno posiedzenie, to bardzo szybko zobaczycie wiele powtórzeń, wiele takich elementów, gdzie z jednej strony wygląda tak, jakbyśmy mieli trzy końce historii, trzy momenty, w których Jezus panuje, trzy bitwy, trzy trzęsienia ziemi, cztery w zależności też od tego, jak na niektóre fragmenty spojrzymy.

Widzimy dużo powtórzeń i trochę wygląda to tak, jakby ta chronologia nie była taka, że jedno następuje po drugim, tylko niejako te siedem pieczęci zawiera w sobie całą historię i w ramach tego w pewnym momencie dochodzą trąby, dochodzą plagi, czyli jakby pewne wydarzenia, które są trudne, które są ciężkie, które mają spotkać ziemię na pewnym etapie, zwiększałyby swoją intensywność. Co więcej, , to i odnieśli to do Ewangelii Mateusza, dwudziestego czwartego rozdziału, gdzie Jezus też sam zapowiada pewne znaki końca, to znowu zobaczymy, że jest tam sporo powtórzeń, sporo takich elementów, które są tożsame zarówno w tych pieczęciach, jak i w tym, w jaki sposób Jezus zapowiadał czas związany z końcem. Mówię o tym dlatego, że ogólnie ułożenie sobie chronologii tej księgi jest naprawdę dosyć karkołomne i samo złapanie jej przesłania, pomimo tego, że z pozoru takie ogólne przesłanie jest dosyć oczywiste: będzie ciężko, ale ostatecznie Bóg zwycięży. Tyle. To patrząc na to, jak są ułożone wydarzenia, w jaki sposób one na siebie się nakładają, w jaki sposób pewne trudności, które mają przyjść na ziemię, zwiększają swoją intensywność z czasem, ostatecznie dochodzimy do momentu jednego ostatecznego zwycięstwa, które nawet z perspektywy właśnie tej księgi i tych rozdziałów, które mamy dzisiaj, jutro, one się powtarzają.

Tak naprawdę mamy kilka miejsc, gdzie widzimy jakby Bóg zwyciężył, a później znowu coś dalej zaczyna się tam dziać. W tym wszystkim zachęta dla nas jest taka: pomimo trudności, jakich możemy doświadczać, pamiętajmy o tym, że Bóg jest ostatecznym zwycięzcą. I pomimo tego, że tę księgę czyta się ciężko i trochę skomplikowanie, to jeżeli poświęcimy jej odpowiednią ilość czasu i naprawdę to nie jest księga do przeczytania na zasadzie: czytam od początku do końca, wiem, o co chodzi. Tyle. To jest księga, która naprawdę wymaga od nas poważnego warsztatu, żeby w ogóle do niej jakkolwiek sensownie podejść, bo poza samymi kwestiami związanymi chociażby z chronologiem jest sama struktura tej księgi, która znowu, gdybyśmy zrobili sobie tak, że zbieramy takie bloki wydarzeń czy tekstów i rozpisujemy je od samego początku do samego końca, to jest w stanie nam się zrobić taka góra, w ramach której to, co jest na samym początku, ma swoje bezpośrednie odniesienie do tego, co jest na końcu.

Później drugi element z przedostatnim i tak dalej. I to mniej więcej prowadzi gdzieś do rozdziału dwunastego, który jakby był takim punktem kulminacyjnym. Ale naprawdę, gdybyście chcieli sobie zrobić taki eksperyment, może kiedyś przygotuję jakąś taką grafikę w ogóle, żeby pokazać, jak to można ułożyć, to naprawdę jest odjazd, kiedy wizualnie zobaczymy, jak tam różne elementy tej historii ze sobą korespondują. I w jaki sposób, niejako ta struktura jest taka, że wydarzeniami dochodzimy do rozdziału dwunastego i później od tego rozdziału dwunastego już sobie schodzimy niejako na dół, widząc takie niejako lustrzane odbicie tych wydarzeń, o których już czytaliśmy w pierwszej części księgi. Naprawdę wyrobiste doświadczenie, jeżeli chcielibyście sobie to w taki sposób rozrysować, to jest to naprawdę ciekawe, kiedy widzimy, ile tam jest elementów ze sobą powiązanych, w jaki sposób one są ze sobą powiązane i tym bardziej wtedy widzimy to, że podejście do tej księgi na zasadzie przeczytam ją od początku do końca, no zwyczajnie nie załatwi nam sprawy.

Pomimo tego, że ogólnie przesłanie będzie dla nas jasne, może być ono dla nas zachętą, jasne, to żeby rzeczywiście wgryźć się porządnie w różne szczegóły, elementy tego, co tam w tej księdze się dzieje, musimy spojrzeć na jej strukturę, na to, w jaki sposób te wydarzenia związane z pieczęciami, trąbami, plagami i tak dalej są ze sobą powiązane, w jaki sposób one się na siebie nakładają. To jest naprawdę coś bardzo ciekawego, ale nie będę ukrywał, jestem świadomy tego, że jest to dla osób, które raczej są jakoś bardzo wkręcone i lubią grzebać się w takich tekstach. Dla większości z nas będzie to jednak tak, że będziemy czytać tę księgę i mieć poczucie, że okej, może być ciężko, ale ostatecznie Bóg jest zwycięzcą i to On jest tym, któremu warto ufać, na którym warto polegać, za którym warto podążać, pomimo tego, że świat, w którym żyjemy, może doświadczać różnych trudności, my jesteśmy po właściwej stronie historii. Tyle z mojej strony na dzisiaj. Gdybyście mieli jakieś dodatkowe pytania, chcieli dowiedzieć się czegoś więcej, możecie wejść na stronę bibliawrok.pl bądź napisać do mnie na adres jacek@bibliawrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.