Jak nie powinniśmy czytać Biblii

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 146 i czytamy Księgę Jeremiasza, rozdziały od 42 do 45. W dzisiejszych rozdziałach mamy całkiem sporo ciekawego materiału, o którym warto byłoby porozmawiać. Niemniej jednak na cele naszego podcastu, jak zwykle, wybrałem jedną konkretną historię, którą chciałbym, żebyśmy troszkę się zajęli. I ta historia jest zapisana w rozdziale 42, który dzisiaj wyjątkowo przeczytamy w całości, bo nawet za bardzo nie wiem, co by tam pominąć i jak można by to było skrócić, bo cały on jest bardzo, ale to bardzo wartościowy i historia brzmi następująco.

Dla upewnienia się wszyscy dowódcy wojskowi, Johanan, syn Kareacha, Jezaniasz, syn Hoszajasza oraz cały lud od najmniejszego do największego przyszli do proroka Jeremiasza z następującą prośbą: Wysłuchaj nas, prosimy i módl się za nami do Pana, twojego Boga, za całą tę resztę, bo jak sam widzisz, z naszej wielkiej liczby niewielu nas pozostało. Niech Pan, twój Bóg, wskaże nam drogę, którą mamy pójść, i niech wypowie słowo, którego moglibyśmy się uchwycić. Dobrze — odpowiedział prorok Jeremiasz — zgodnie z waszym życzeniem będę modlił się do Pana, waszego Boga. Przekażę wam każde słowo odpowiedzi, które wam Pan udzieli, i niczego nie ujmę. Wtedy oświadczyli: Niech Pan będzie nam świadkiem prawdziwym i wiernym, że postąpimy zgodnie z każdym słowem, które przekaże ci dla nas Pan, twój Bóg.

Czy będzie nam się ono podobało, czy nie, posłuchamy głosu Pana, naszego Boga, do którego sami przecież cię posyłamy. Chcemy bowiem, by dzięki posłuszeństwu głosowi Pana, naszego Boga, darzył nas On powodzeniem. Po upływie dziesięciu dni Pan przemówił do Jeremiasza. Wtedy prorok wezwał Johanana, syna Kareacha, i pozostałych dowódców wojskowych skupionych wokół niego oraz cały lud, od najmniejszego do największego, i oznajmił: Tak mówi Pan, Bóg Izraela, do którego posłaliście mnie, abym przedłożył Mu waszą prośbę: Jeśli osiądziecie na stałe w tej ziemi, odbuduję was, a nie zburzę, zasadzę was, a nie wyrwę, bo smuci mnie to nieszczęście, które musiałem wam zesłać. Nie bójcie się króla Babilonu, przed którym...

Którego obliczem tak drżycie, nie bójcie się go, oświadcza Pan, ponieważ ja jestem z wami po to, by was wybawić i wyrwać was z ręki. Wyjednam wam miłosierdzie, zmiłuję się on nad wami i pozwoli wam powrócić do waszej ziemi. Ale jeśli powiecie: Nie osiądziemy w tej ziemi, nie posłuchamy głosu Pana, naszego Boga. Jeśli powiecie: Nie, jednak pójdziemy do Egiptu, tam już nie będziemy oglądać wojny, słuchać dźwięków rogów ani łaknąć chleba, tam się osiedlimy, to posłuchajcie słowa Pana, reszto Judy. Tak mówi Pan Zastępów, Bóg Izraela: Jeśli rzeczywiście postanowicie iść do Egiptu, mieszkać tam jako cudzoziemcy, to miecz, którego tak się boicie, dosięgnie was tam w Egipcie, i głód, przed którym tak drżycie, tam do was przylgnie w Egipcie, tam też pomrzecie.

Ci wszyscy mężczyźni, którzy postanawiają iść do Egiptu, by tam mieszkać jako cudzoziemcy, zginą od miecza, głodu i zarazy i nie będzie wśród nich ocalałych ani tych, którzy uszli przed nieszczęściem, które ja na was sprowadzę. Gdyż tak mówi Pan Zastępów, Bóg Izraela: Jak rozlał się mój gniew i moje wzburzenie na mieszkańców Jerozolimy, tak rozleje się moje wzburzenie na was, jeśli pójdziecie do Egiptu. Tam staniecie się tematem złorzeczenia i przedmiotem grozy, przekleństwem i pohańbieniem i nie zobaczycie już tego miejsca. To oznajmiam wam, Pan, reszto Judy: nie idźcie do Egiptu, zapamiętajcie, co mówię. Dziś was przed tym przestrzegam.

Jeśli nie posłuchacie, popełnicie błąd i zapłacicie za to życiem, a przecież sami wysłaliście mnie do Pana, waszego Boga, prosząc: Módl się za nami do Pana, naszego Boga, i przekaż nam dokładnie, co powie ci Pan, nasz Bóg, a zgodnie z tym postąpimy. Macie więc jego odpowiedź. Widzę jednak, że nie zamierzacie posłuchać rady Pana, naszego Boga, z którą mnie do was posyła. Zapamiętajcie zatem, że tam, dokąd pragniecie pójść i gdzie chcecie się zatrzymać, poginiecie od miecza, od głodu, od zarazy. Cały ten tekst jest niesamowicie wymowny i dla nas wszystkich może być bardzo cenną lekcją.

I żeby tylko podsumować historię tego, co tam się wydarzyło, to wydaje mi się, że wystarczą w zasadzie dwa słowa rozdziału czterdziestego trzeciego, z drugiego wersetu, gdzie w odpowiedzi Jeremiasz usłyszał: Wygadujesz kłamstwa. No tak to właśnie jest z Izraelitami, którzy tak bardzo... Chcieli usłyszeć, co Bóg ma im do powiedzenia. I to jest ciekawe, tu można by było sobie z tego 42 rozdziału wyłuskać takie konkretne wyrażenia, które się pojawiają, które są naprawdę bardzo ciekawe. Z jednej strony oni chcą bardzo usłyszeć słowo Boga, którego mogliby się uchwycić.

Chcieliby swoją wiarę na czymś oprzeć. Chcieliby mieć podstawę swoich nadziei na przyszłość. A jednocześnie też wyraźnie widzimy, że boją się Babilonu, boją się króla babilońskiego, boją się, że jeżeli zostaniemy w Jerozolimie, to coś może nam się stać. I skończymy tak jak ci, którzy zostali uprowadzeni wcześniej. Bo właśnie, żebyśmy tylko też wiedzieli, co to za ekipa przyszła do Jeremiasza, to byli reprezentanci ludzi, którzy zostali w Jerozolimie po tym, jak większość Judejczyków została uprowadzona do Babilonu.

Więc jakaś tam ekipa została, między innymi Jeremiasz, o tym też już rozmawialiśmy. No i teraz oni właśnie chcą usłyszeć słowo Boże. Chcą wiedzieć, jaka jest Boża wola dla naszego życia, czego Bóg od nas chce. Ale oni oczekują bardzo konkretnej woli Bożej. Oni oczekują, że Boża wola będzie potwierdzeniem ich woli, o czym zresztą też czytamy, że chcemy bowiem, by dzięki posłuszeństwu głosowi Pana, naszego Boga, darzył nas On powodzeniem.

Boże, mamy do Ciebie pytanie. Powiedz nam, co mamy zrobić. I powiedz, że jak zrobimy to, co my chcemy zrobić, to że wszystko będzie dobrze, że będziemy żyli długo i szczęśliwie. No i Jeremiasz robi dokładnie to, o co go poproszono. Wstawia się za nimi u Boga, Bóg do niego przemawia.

I też ciekawe jest to, że w tej odpowiedzi, którą Bóg przekazuje, widać, jak bardzo Bogu zależy na tym, żeby oni dobrze skończyli. To nie jest tak, że Bóg jakkolwiek chce, żeby ich przyszłość była podła. Bóg chce, żeby ich przyszłość była jak najbardziej świetlana, pozytywna, żeby mieli nadzieję na dobrą przyszłość. A oni mają to gdzieś, bo kombinują po swojemu, bo mają swój pomysł na to, w jaki sposób ich przyszłość powinna wyglądać. I pomimo tego, że wcześniej deklarowali to, że bez względu na to, czy to będzie dobre, czy złe, jakkolwiek idziemy za wszystkim, co Bóg do nas powie.

No to nagle widzą, że no nie tego się, drogi Jeremiaszu, spodziewaliśmy. No i teraz, czy ta historia nie przypomina wam czegoś albo kogoś, albo nawet nas samych? Bo jak często jest tak, że przychodzimy do Biblii i chcemy ją przeczytać, albo chociaż jakąś tam fragmentami. Wiem, wciąż dla niektórych, jak można całą Biblię przeczytać. Ci, którzy słuchają podcastu, wiedzą, że jak najbardziej jest to wykonalne i jesteśmy w stanie sobie z tym poradzić, żeby złapać to główne takie przesłanie, które Bóg ma dla nas, a jednocześnie wyłapać różne ciekawe historie, które dzieją się po drodze, żeby jeszcze lepiej odkryć coś, na czym naszą wiarę możemy oprzeć.

Żeby to nie była wiara na zasadzie: a, bo mi się tak wydaje, tylko żeby to była wiara oparta o coś konkretnego, niezmiennego, o słowo samego Boga. Ale bardzo często jest tak, że do Biblii jednak tak nie podchodzimy. I teraz, nawet jeżeli jesteś szczerym czytelnikiem Bożego Słowa, to jestem prawie pewien tego, że masz jakieś fragmenty, jeżeli już jakąś lekturę masz za sobą, których nie lubisz. I to nie jest nic jakkolwiek wstydliwego. To nie jest tak, że musimy się, wiecie, teraz mówimy: nie, wiesz, głupio mi tak się przyznać, no ale no tak, no jest kilka takich.

Wiecie, to jest absolutnie normalne, bo Boże Słowo ma bardzo konkretny cel. Bóg chce, żebyśmy stali się bardziej podobni do Niego, ale żebyśmy mogli stać się bardziej podobni do Niego, odkrywając Go przez Jego Słowo, wymaga to tego, że zrezygnujemy ze swojego pomysłu na życie i zazwyczaj jest to, co jest jak najbardziej zrozumiałe, niewygodne. No bo kto z nas chciałby przyznać się do tego, że okej, dobra, czegoś nie wiedziałem, coś myślałem źle. A to jest to, co Biblia z nami bardzo często robi. Ona nam pokazuje: słuchaj, tak wygląda twoje życie, tak nie powinno wyglądać twoje życie, powinno wyglądać tak.

I teraz, w takich sytuacjach my możemy rzeczywiście mieć takie wewnętrzne zmaganie, że no kurczę, no nie podoba mi się to do końca, bo mi się bardziej podobała ta moja wersja, mój pomysł na życie. I jest tak, że do Biblii możemy podejść na dwa... Ogólnie sposoby. Jeden sposób jest taki, który polega na tym, co próbuję, na ile tylko mogę, robić w tym podcaście, żeby spojrzeć na jakiś fragment, porozmawiać sobie o nim i odkryć, co takiego on znaczył potencjalnie dla ludzi, którzy pierwsi go słyszeli i co on takiego może oznaczać dla nas. I to jest taka wersja jak najbardziej idealna.

Wiem, że czasami jest tak, że od razu bierzemy jakiś fragment na tapetę i sobie bardziej rozmawiamy o tym, co on od razu może dla nas znaczyć, ale jednak my nie możemy uciekać od tego, żeby nie wejść w buty pierwotnego odbiorcy i żeby nie wczuć się w jego sytuację i nie odkryć tego, co to słowo znaczyło dla niego, co Bóg w ich konkretnej sytuacji chciał uczynić i wtedy, żebyśmy to wzięli i zastanowili się, okej, to co w takim razie to może znaczyć dla mnie dzisiaj z perspektywy właśnie tego pierwotnego odbiorcy. To jest niesamowicie ważne. W przeciwnym razie będziemy w bardzo niebezpiecznym miejscu i to jest to drugie podejście, w którym mam pomysł na to, co Biblia mówi i czytam Biblię tak, żeby ona mi potwierdziła dokładnie to, co ja chcę usłyszeć. I to jest, obawiam się, najczęstsze podejście do Biblii przez ludzi, którzy ją czytają, którzy jej nie czytają, bo ile rozmów mam za sobą pod tytułem: Wiesz, Jacek, bo w Biblii jest taki fragment. No tak, jest jeszcze kilka innych, chcesz o nich posłuchać?

I: Wiesz, Jacek, a bo w Biblii jest napisane. Ja mówię: No to jest napisane, ale jest też napisane, że... I wiecie, i zazwyczaj te Jacek, bo wiesz, że w Biblii jest, to są jakieś takie fragmenty, które z różnych powodów, czasami, wiecie, na potrzeby dyskusji, czasami na potrzeby połechtania własnego ego, czasami na potrzeby podparcia swoich jakichś tam teologicznych tez, są rzucane. I przyznam wam się do czegoś, uczciwie. W takich rozmowach bardzo często się denerwuję.

Szczególnie denerwuję się wtedy, kiedy próbuję uczciwie powiedzieć: Słuchajcie, okej, jakby wiem, co chcesz mi powiedzieć z tym swoim fragmentem i z tym, co dla ciebie on tam oznacza, tylko pamiętaj, że w Biblii jest jeszcze dużo innego tekstu, który na dany temat traktuje i który pomaga nam na daną sytuację spojrzeć inaczej. I co ty na to? I wtedy jest, wiecie, takie: Okej, bo w sumie to ja Biblii nie czytam, bo w sumie to ja Biblię mam w nosie. Bo tak szczerze mówiąc, oczywiście nie powiem tego na głos, ale Biblia mi jest potrzebna do tego, żeby znaleźć tam parę fragmentów, które mi pasują, które podeprą mój sposób patrzenia na świat i one mi wystarczą. Ja nie muszę czytać całej Biblii, mi wystarczy to, co jest mi potrzebne do tego, żeby mieć argumenty na moje postrzeganie rzeczywistości.

I to mi w zupełności wystarczy. I to jest, oczywiście to jest smutne przede wszystkim. To jest smutne, no bo my tak naprawdę sami siebie oszukujemy. Z jednej strony to jest takie, wiecie, no ja chciałbym szczerze wierzyć, odkrywać Boga i tak dalej, a z drugiej strony jest takie, no ale co jeżeli ja odkryję coś, z czym się dzisiaj nie zgadzam? Co może będzie wymagało ode mnie zmiany sposobu życia?

Co być może rzuci mi jakieś wyzwanie, na które ja nie jestem w danym momencie gotowy? Co wtedy? I wiecie, to jest, ja rozumiem te obawy, tylko jeżeli chcemy jakkolwiek, żeby Bóg przez swoje słowo nadawał kierunek naszemu życiu, żeby Bóg przez swoje słowo pomagał nam odkrywać, jak żyć jeszcze lepszym i bardziej wartościowym życiem, to powinniśmy być gotowi na to, żeby się zmieniać. Żeby zmieniać, tak jak patrzymy na Biblię, żeby zmieniać, tak jak patrzymy na innych ludzi, żeby zmieniać to, jak patrzymy na samego Boga. I dlatego też ja też między innymi przez ten podcast chcę zachęcić każdego z nas: czytajmy Biblię w całości.

Czytajmy ją od początku do końca, raz na jakiś czas, ja nie mówię, że to musi być w rok. Jak przeczytasz w dwa lata, no nie wymaga to jakoś szczególnie dużo czasu. Tam parę minut dziennie, w dwa lata jesteś w stanie całą Biblię przeczytać. I ja wiem, że są oczywiście specjaliści, którzy powiedzą: Nie, Jacku, to jest takie trudne, bo to tak nie można, bo to w ogóle jak to tak od początku do końca, to Biblia nie tak była napisana, bla, bla, bla, bla, bla. Sorry, nie kupuję nic z tego, bo zwyczajnie Biblię czytam od początku do końca od kilkunastu lat, jakoś nie widzę, żeby mi to zaszkodziło w jakikolwiek sposób.

No może poza tym, co ktoś mógłby powiedzieć, że na tyle polubiłem tę książkę, że strasznie mnie irytuje to, kiedy ktoś próbuje z niej zrobić coś, czym ona nie jest. No nie będę ściemniał, trochę się wtedy denerwuję. No ja wiem, że czasami mogę być niemiły w takich rozmowach. To nie jest to, że chcę być niemiłym, chamskim gnojkiem, ale zwyczajnie, jeżeli chcemy... Żeby Biblia była dla nas jakimkolwiek źródłem autorytetu, to poznajmy ją, odkryjmy ją, poznajmy ją od początku do końca i bądźmy gotowi na to, żeby zmierzyć się z fragmentami, które mogą nam się nie podobać, które mogą nam rzucać jakiekolwiek wyzwania.

Tego wymaga zwykła uczciwość, żebyśmy tak podchodzili do Biblii, a nie żebyśmy podchodzili do niej na zasadzie: bo wiesz, bo mi się wydaje, że... I to jest bardzo powszechne podejście do Biblii. Bo mi się wydaje, bo to jest trudne do zinterpretowania, bo to coś... Wiecie, generalnie są fragmenty, które mogą być większym wyzwaniem. Zdecydowanie, żeby czasami złapać jakiś fragment, warto jest zapoznać się z kilkoma innymi, które traktują na podobny temat, warto jest gdzieś znaleźć takie połączenia właśnie między różnymi fragmentami i czasami jest tyle, że ja do dzisiaj, ja tego masę odkrywam, że po prostu: kurczę, patrz, tu jest napisane to, a tam jest napisane to, w sumie tu jest mowa o tym samym, wow, w ogóle ale odjazd.

I niezmiennie to, o czym wielokrotnie powtarzam, po prostu spróbujmy rozkminić historię, kulturę danych czasów, co takiego tam się działo, żeby zwyczajnie wiedzieć, co takiego tu jest napisane. I wtedy weźmy to słowo i zastanówmy się, co Bóg chce do mnie dzisiaj przez to powiedzieć. W jaki sposób to słowo może wpłynąć na moje życie? W jaki sposób to słowo może sprawić, że moje życie będzie bardziej wartościowe dla Boga, bardziej wartościowe dla innych ludzi? Że swoim życiem będę w stanie innym wskazać też na Boga.

Nie bądźmy jak ci Judejczycy, których tutaj mamy dzisiaj, którzy po prostu, wiecie, podchodzą: Powiedz nam, bierzemy wszystko, a później kłamiesz, w ogóle stary, co ty gadasz. Nie bądźmy tacy. Ja wiem, że to wymaga od nas odwagi, odwagi przede wszystkim do tego, żeby się zmienić. I wiem, że tego nie lubimy. Ja też tego nie lubię.

Niemniej jednak, kiedy pozwolimy sobie na to, żeby właśnie Bóg przez swoje słowo nas kształtował, to czasami tu będzie coś musiał odrąbać, tu będzie coś musiał uskubać, żeby nas ukształtować na swój obraz. przez swoje słowo. Ale tak naprawdę, pomimo tego, że te procesy zachodzące po drodze, takie wiecie, przycinanie, utemperowywanie, może dla nas w jakiś sposób być bolesne, to jest ono warte tego, żeby się temu poddać, bo dzięki temu będziemy w stanie jeszcze lepiej odkryć, jaki jest Bóg i w jaki sposób Bóg dzisiaj przez nasze życie chce działać w tym świecie po to, żeby jak najwięcej ludzi mogło Go odkryć, mogło Go poznać i mogło się dowiedzieć, jaki On jest i jak również może zmienić ich życie. Mam nadzieję, że dzięki między innymi temu odcinkowi będziemy mieli jeszcze więcej odwagi do tego, żeby właśnie nie podchodzić do Biblii na zasadzie: niech Biblia mi powie to, co ja chcę usłyszeć, tylko bądźmy ludźmi, którzy powiedzą: jestem gotowy na to, aby usłyszeć to, co Bóg chce do mnie powiedzieć przez swoje słowo po to, żeby Go lepiej poznać, żeby Go lepiej zrozumieć i żeby żyć jeszcze bardziej wartościowym życiem. Gdybyście mieli dodatkowe pytania, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl, tam możemy sobie porozmawiać, podyskutować i słyszymy się w kolejnym odcinku.