Biblia w rok/Dla nastolatków/Dzień 12

Dzień 12 · dla nastolatków 16+

Józef, siedemnaście lat i sny, o których lepiej milczeć

Dzisiaj z Biblii: Księga Rodzaju 37,1-36 · około 6 minut czytania

Werset dnia

Pewnego razu Józefowi przyśnił się sen, a gdy opowiedział go swoim braciom, tym bardziej go znienawidzili.

Własnymi słowami: Józef opowiada braciom swój sen i od tego momentu nienawidzą go jeszcze bardziej.

Księga Rodzaju 37,5 · Uwspółcześniona Biblia Gdańska

Masz w głowie zdanie, które nosisz od dawna, ale nikomu go nie mówisz: kim chcesz być, co chcesz zbudować, gdzie chcesz być za dziesięć lat. Boisz się śmiechu albo komentarza, że wymyślasz. Bohater dzisiejszej historii ma siedemnaście lat, czyli tyle, ile może mieć ktoś z twojej klasy. Powiedział swoje sny na głos. Nie wyszło mu to na dobre.

Józef jest jednym z dwunastu synów Jakuba. Ojciec kocha go bardziej niż pozostałych, bo urodził mu się, gdy był już stary, i szyje mu wyjątkową, wielobarwną szatę. Do tego Józef donosi ojcu na starszych braci, że robią coś złego. Nietrudno zgadnąć, jak to wygląda z ich perspektywy: młodszy brat, który jest ulubieńcem ojca i jeszcze meldunki o nich składa. Tekst mówi wprost, że go znienawidzili i nie potrafili z nim rozmawiać po dobremu.

Potem Józef opowiada im swoje sny. W pierwszym wszyscy wiążą snopy zboża na polu, a snopy braci kłaniają się jego snopowi. W drugim kłaniają mu się słońce, księżyc i jedenaście gwiazd. Za każdym razem to samo: jego rodzina ma mu się kłaniać. Bracia pytają z oburzeniem, czy chce nad nimi królować. Ojciec też go upomina, ale tekst dodaje, że długo rozmyślał o całej sprawie. Biblia przedstawia te sny jako zapowiedź tego, co naprawdę ma się wydarzyć.

Któregoś dnia ojciec wysyła Józefa do braci, którzy pasą stada daleko od domu. Gdy widzą go z daleka, mówią do siebie ironicznie: „Oto idzie mistrz od snów”. Naradzają się, żeby go zabić i wrzucić do studni, a potem powiedzieć, że zjadło go dzikie zwierzę. Najstarszy, Ruben, ratuje go przed śmiercią i namawia, żeby nie przelewać krwi, tylko wrzucić Józefa do pustej studni. Chce go później wyciągnąć. Bracia zrywają z Józefa szatę i wrzucają go do suchej studni.

Potem pojawia się grupa kupców jadących do Egiptu. Juda mówi, że lepiej sprzedać Józefa niż zabić, bo to przecież ich brat. Józef zostaje sprzedany za dwadzieścia srebrników. Bracia zabijają kozła, maczają szatę we krwi i pokazują ją ojcu. Jakub myśli, że syn nie żyje, i długo nie daje się pocieszyć. Siedemnastolatek, który miał wielkie sny, jedzie do obcego kraju jako niewolnik.

Głębiej

Viktor Frankl, austriacki psychiatra, który przeżył niemieckie obozy koncentracyjne, napisał w książce „Człowiek w poszukiwaniu sensu”, czego człowiek potrzebuje, żeby jego życie miało sens. Są to trzy rzeczy: zadanie, nad którym pracuje, spojrzenie na cierpienie, które nie odbiera nadziei, i ludzie, którzy go kochają i wspierają. Józef w tym rozdziale ma pierwszą rzecz, w snach, ale traci całą resztę. Zostaje sam, bez wsparcia, w studni. To pokazuje, że marzenie samo nie wystarczy. Potrzebujesz też ludzi, którzy cię nie zdradzą. A jeśli twoi najbliżsi akurat nimi nie są, szukanie takich osób gdzie indziej jest normalne, a nie zdradą rodziny.

Trudne pytanie

Jeśli te sny były od Boga, to dlaczego pierwszym efektem była studnia i niewola? Czy Bóg nie mógł tego załatwić łagodniej?

Nie wiem. Tekst nie wyjaśnia, dlaczego droga do tych snów prowadzi przez studnię, a nie przez coś łagodniejszego. Widać za to, że Biblia nie obiecuje, że sen od Boga spełni się szybko albo bezboleśnie. Józefowi zajmie to około trzynastu lat. Widać też, że odpowiedzialność za to, co zrobili bracia, spada na nich, a nie na Boga. Jeśli czekasz na coś od lat i masz poczucie, że wszystko stoi w miejscu, ta historia nie da ci tanich pocieszeń. Daje tylko jedno: czekanie nie znaczy, że Bóg zniknął. Nawet w tej studni Józef nie jest zapomniany, choć na początku nic na to nie wskazuje.

Co z tym zrobić

Pytanie „kim chcesz zostać?” słyszysz pewnie na każdym rodzinnym obiedzie. Odpowiadasz tak, żeby nikt się nie śmiał. A gdzieś jest ta prawdziwa odpowiedź: może muzyka, projektowanie, pomaganie ludziom, wyjazd. Z tej historii wynikają dwie rzeczy. Po pierwsze, nie każdy musi usłyszeć wszystko. Wybierz kilka osób, którym możesz mówić, co naprawdę myślisz. Po drugie, to, że ktoś cię nie rozumie, nie dowodzi, że marzenie jest głupie. Krok na dziś: powiedz je jednej osobie, która cię nie wyśmieje. A jeśli w twoim domu ktoś cię poniża albo krzywdzi, to nie twoja wina. Powiedz o tym zaufanemu dorosłemu albo zadzwoń pod 116 111, a w nagłym zagrożeniu pod 112.

Do przemyślenia

  • Jakie marzenie albo plan chowasz przed innymi? Czego dokładnie się boisz, że się stanie, jeśli o nim powiesz?
  • Komu w twoim życiu możesz bezpiecznie powiedzieć, o czym naprawdę myślisz? Co robi ta osoba, że przy niej się da?
  • Jak odróżnić odwagę w mówieniu o marzeniu od przechwalania się? Gdzie według ciebie była granica u Józefa?

Jeden krok

Zapisz jedno swoje marzenie w jednym zdaniu. Obok zapisz imię jednej osoby, której możesz je powiedzieć. W tym tygodniu powiedz.

Modlitwa

Boże, nie wiem, czy moje plany pokrywają się z Twoimi. Chcę, żebyś je znał, nawet te, których się wstydzę. Postaw obok mnie ludzi, którzy będą mnie słuchać, i naucz mnie czekać, kiedy nic się nie dzieje. Amen.

Chcesz więcej?

To rozważanie idzie tym samym planem co podcast „Biblia w rok”. Tego dnia czytamy: Księga Rodzaju 35-37.