Werset dnia
Oto ja jestem z tobą i będę cię strzegł, gdziekolwiek pójdziesz, i przyprowadzę cię z powrotem do tej ziemi. Bo nie opuszczę cię, aż spełnię to, co ci obiecałem.
Własnymi słowami: Bóg mówi do Jakuba: będę z tobą, gdziekolwiek pójdziesz, i nie zostawię cię, dopóki nie spełnię tego, co ci obiecałem.
Księga Rodzaju 28,15 · Uwspółcześniona Biblia Gdańska
Wyobraź sobie, że wychodzisz z domu w środku konfliktu, z jedną torbą i bez planu, a pierwszą noc spędzasz tam, gdzie zastał cię wieczór. Dokładnie tak zaczyna się dzisiejsza historia. Jakub jest sam, boi się brata i ma pod głową kamień zamiast poduszki. Nie jest świętym, który szuka Boga. A jednak właśnie tej nocy Bóg się do niego odzywa.
Żeby zrozumieć tę scenę, trzeba wiedzieć, od czego Jakub ucieka. Chwilę wcześniej oszukał własnego ojca: przebrał się za brata, żeby dostać błogosławieństwo, czyli uroczyste słowa starszego z rodziny, które zapowiadały synowi przyszłość. Plan wymyśliła jego matka. Gdy Ezaw odkrył oszustwo, postanowił zabić brata, jak tylko umrze ich ojciec. Rebeka wysyła więc Jakuba daleko, do swojego brata Labana, żeby przeczekał, aż gniew Ezawa ucichnie.
I tak Jakub idzie sam. Nikt go nie odprowadza i nie ma pewności, że kiedykolwiek wróci. Gdy zapada zmrok, zatrzymuje się w przypadkowym miejscu, bierze kamień i kładzie go sobie pod głowę. Zasypia na ziemi. We śnie widzi coś, czego sam by nie wymyślił: drabinę, która stoi na ziemi, a jej szczyt sięga nieba. Po drabinie wchodzą i schodzą aniołowie, a nad nią stoi sam Bóg.
Bóg mówi do Jakuba te same słowa, które wcześniej usłyszeli Abraham i Izaak. Ta ziemia ma należeć do jego rodziny, a przez jego potomków ma przyjść dobro dla wszystkich ludzi na świecie. Potem pada zdanie skierowane do Jakuba osobiście: „Oto ja jestem z tobą i będę cię strzegł, gdziekolwiek pójdziesz”. Zwróć uwagę, czego w tej scenie nie ma. Bóg nie robi Jakubowi wykładu o oszustwie i nie stawia warunku, że najpierw ma się poprawić. Obiecuje po prostu, że go nie zostawi. To nie znaczy, że oszustwo nie ma skutków. Jakub zaraz się o tym przekona u Labana.
Gdy Jakub się budzi, mówi zdanie, które zna wiele osób: „Naprawdę Pan jest na tym miejscu, a ja o tym nie wiedziałem”. Nie spodziewał się Boga na pustkowiu. Rano stawia kamień jako pomnik i nazywa to miejsce Betel, czyli „dom Boży”. Potem składa obietnicę z warunkami: jeśli Bóg będzie z nim, da mu chleb i ubranie i sprowadzi go z powrotem do domu, wtedy Pan będzie jego Bogiem. Jakub dopiero uczy się ufać.
Głębiej
Wcześniej w Biblii jest historia wieży Babel, gdzie ludzie próbują własnymi siłami dosięgnąć nieba. Tu jest odwrotnie: to Bóg się zniża. Niebo i ziemia, rozdzielone w pierwszych rozdziałach Biblii, spotykają się w jednym miejscu. Wiele wieków później Jezus mówi do jednego ze swoich uczniów, że ujrzy niebo otwarte i aniołów wstępujących i zstępujących na Syna Człowieka (J 1,51). Odwołuje się wprost do snu Jakuba i mówi o sobie: to Ja jestem tym połączeniem. Dla chrześcijan to jedna z najważniejszych myśli całej Biblii. Nie musisz się wspinać do Boga, bo Bóg sam przychodzi do ciebie.
Trudne pytanie
Dlaczego Bóg składa obietnice komuś, kto właśnie oszukał własnego ojca? Czy to nie nagradza kombinatorów?
Dobre pytanie, bo tekst nie próbuje go obejść. Bóg nie pochwala tego, co zrobił Jakub. Wystarczy czytać dalej: Jakub zostanie oszukany przez Labana, który zrobi z nim niemal to samo, i przez lata zapłaci za swój początek. Obietnica nie jest więc nagrodą za zachowanie ani zgodą na oszustwo. Jest decyzją Boga, że nie wycofa się z ludzi, którzy zawodzą. Nie wiemy, dlaczego pracuje akurat z takimi osobami. Wiemy, że w Biblii prawie nie ma innych. Z tej historii nie wynika, że możesz oszukiwać. Wynika tyle, że nawet po złym starcie nie jesteś poza zasięgiem Boga.
Co z tym zrobić
Może niedługo wyjedziesz na studia albo do pracy w innym mieście. Może już mieszkasz w internacie, u kogoś z rodziny albo w domu po rozwodzie rodziców, który wcale nie czuje się jak dom. Pierwsze wieczory w obcym miejscu bywają najgorsze: cicho, pusto, nikt cię nie zna. Jakub odkrywa, że Bóg nie został w jego rodzinnym domu. Nie potrzebujesz pięknych słów, żeby się do Niego odezwać. Krok na dziś: wieczorem powiedz Bogu jednym zdaniem, gdzie teraz jesteś i czego się boisz. A jednej osobie, której ufasz, napisz, jak ci tam naprawdę jest.
Do przemyślenia
- Gdzie czujesz się dziś jak Jakub na pustkowiu, obco albo bez swoich ludzi? Co by ci wtedy pomogło?
- Kiedy coś dobrego okazało się bliżej, niż się wydawało? Czy kojarzysz to z Bogiem, czy raczej z przypadkiem?
- Dlaczego Bóg obiecuje być z Jakubem, zanim ten cokolwiek naprawi? Co to zmienia w tym, jak myślisz o Bogu, gdy coś zepsujesz?
Jeden krok
Znajdź dziś mały przedmiot, na przykład kamień albo kasztan, i połóż go w widocznym miejscu w pokoju. Niech przypomina ci jedno zdanie z tej historii: Bóg jest tu, także kiedy ja o tym nie wiem.
Modlitwa
Boże, czasem czuję się jak ktoś, kto został sam na drodze z kamieniem pod głową. Nie wiem, czy mnie widzisz, ale chcę uwierzyć, że jesteś tam, gdzie jestem. Bądź ze mną w miejscu, które nie jest jeszcze domem. Amen.