List św. Judy: o czym jest, streszczenie i walka o wiarę

List św. Judy to króciutki list, raptem 25 wersetów, który mówi o tym, że wiara jest czymś, o co trzeba walczyć. Jeśli pytasz, o czym jest list św. Judy, to moja odpowiedź brzmi tak: to ostrzeżenie przed fałszywymi nauczycielami, którzy wkradli się do wspólnoty wierzących, wezwanie, żeby trzymać się prostej, czystej wiary w Jezusa, i do tego jedno z najpiękniejszych zakończeń, jakie mamy w całym Nowym Testamencie. To, że list jest krótki, wcale nie znaczy, że jest mało ważny, bo w tych kilku zdaniach jest sporo rzeczy, które potrafią rzucić nowe światło na to, jak w ogóle czytamy Biblię. Opowiadam o nim w odcinku Walcz o wiarę.

List św. Judy: o czym jest i kto go napisał

Autor przedstawia się bardzo krótko: „Juda, sługa Jezusa Chrystusa, a brat Jakuba” Jud 1,1. Nie wiemy, do kogo dokładnie adresuje ten list, bo Juda w żaden sposób nie nazywa swoich odbiorców. Mówi za to, kim jest on sam, i na podstawie tej krótkiej informacji widzimy, że to najprawdopodobniej Juda z kręgu najbliższej rodziny Jezusa, czyli krewny Jakuba, który z kolei był spokrewniony z Jezusem. I to jest naprawdę ciekawa historia, bo mamy tu człowieka, który znał Jezusa z czasów Jego ziemskiego życia i służby, ale niekoniecznie był od razu szczególnie przejęty osobą swojego krewnego. Po zmartwychwstaniu trudno mu jednak było zaprzeczyć temu, co zobaczył i czego doświadczył. Więcej o braciach Jezusa mówię w odcinku o liście św. Jakuba, więc jeśli ten wątek cię ciekawi, warto do niego wrócić.

Dlaczego Juda zmienił temat i wezwał do walki o wiarę

Najbardziej lubię w tym liście jego początek, bo Juda szczerze mówi w nim, co chciał napisać, dlaczego napisał coś innego i co go do tej zmiany skłoniło. Planował napisać o zbawieniu, ale okoliczności zmieniły jego plany:

Umiłowani, podejmując usilne starania, aby pisać wam o wspólnym zbawieniu, uznałem za konieczne napisać do was i zachęcić do walki o wiarę raz przekazaną świętym. Wkradli się bowiem pewni ludzie, od dawna przeznaczeni na to potępienie, bezbożni, którzy łaskę naszego Boga zamieniają na rozpustę i wypierają się jedynego Pana Boga i naszego Pana Jezusa Chrystusa.

To od razu nadaje klimat całemu listowi: wiara jest czymś poważnym, o co warto zabiegać i o co warto walczyć. Zwróć też uwagę, że ci ludzie, przed którymi Juda ostrzega, nie przychodzą z zewnątrz. Weszli do wspólnoty, która już wierzy w Jezusa i żyje Jego zbawieniem, więc to, co głoszą, musi być wykręcone na tyle subtelnie, żeby w tej wspólnocie się zadomowić i nie wzbudzić od razu podejrzeń. Juda widzi tu dokładnie ten sam problem, o którym wielokrotnie pisał św. Paweł w swoich listach do różnych wspólnot.

Streszczenie listu Judy

1. Powitanie (wersety 1-2): Juda pisze do powołanych i życzy im, żeby pomnożyło się w nich miłosierdzie, pokój i miłość.
2. Powód listu (wersety 3-4): wezwanie do walki o wiarę i ostrzeżenie przed ludźmi, którzy Bożą łaskę traktują jak przyzwolenie na rozwiązłość.
3. Przykłady ze Starego Testamentu (wersety 5-16): Juda przypomina lud wyprowadzony z Egiptu Jud 1,5, Sodomę i Gomorę Jud 1,7 oraz drogę Kaina, Baalama i Korego Jud 1,11. Wniosek jest prosty: tacy nauczyciele poniosą konsekwencje tego, czego uczą.
4. Pamiętajcie, co mówili apostołowie (wersety 17-19): apostołowie zapowiadali, że pojawią się szydercy, którzy żyją według własnych pożądliwości Jud 1,17-18.
5. Jak walczyć o wiarę (wersety 20-23): budować się w wierze, modlić się, trwać w miłości Bożej i okazywać miłosierdzie innym.
6. Doksologia (wersety 24-25): modlitwa, w której Juda oddaje chwałę Bogu, bo to On może nas ustrzec od upadku.

Fałszywi nauczyciele: po czym ich poznać

Juda opisuje ich bardzo surowo: szemrają, narzekają i schlebiają ludziom dla korzyści Jud 1,16. Używa przy tym obrazów, których naprawdę nie da się zapomnieć, bo pisze, że to „bezwodne chmury wiatrami unoszone” i „drzewa zwiędłe, bez owoców” Jud 1,12. Czyli to są ludzie, którzy z daleka coś obiecują, tak jak chmura obiecuje deszcz, a kiedy przyjdzie co do czego, nic z tego nie wynika. Według mnie to bardzo dobry opis duchowości, która z zewnątrz ładnie wygląda, ale w środku jest pusta i nie ma w sobie życia. Jak mówię w odcinku, takich ludzi zwyczajnie nie ma po co słuchać, bo słuchanie ich do niczego dobrego nas nie zaprowadzi.

Jak walczyć o wiarę według listu Judy

Juda nie kończy jednak na krytyce i nie zostawia czytelników z samym ostrzeżeniem. Mówi też bardzo konkretnie, co mają robić:

Wy jednak, umiłowani, budując samych siebie na waszej najświętszej wierze, modląc się w Duchu Świętym; Zachowajcie samych siebie w miłości Boga, oczekując miłosierdzia naszego Pana Jezusa Chrystusa ku życiu wiecznemu.

I jest tu jeszcze jedna rzecz, którą łatwo przeoczyć: walka o wiarę nie jest walką z ludźmi. Juda prosi: „nad jednymi zmiłujcie się” Jud 1,22, a innych każe ratować, wyrywając ich z ognia Jud 1,23. Czyli ten sam człowiek, który przed chwilą tak ostro pisał o fałszywych nauczycielach, chwilę później mówi o miłosierdziu wobec tych, którzy się pogubili albo zwątpili. Mocna wiara idzie więc u niego w parze z miłosierdziem, a nie z twardym ocenianiem innych.

Doksologia, czyli modlitwa uwielbienia na końcu listu

Na sam koniec Juda zostawia nas z modlitwą uwielbienia, którą nazywa się doksologią, czyli krótkim oddaniem chwały Bogu. Moim zdaniem nie ma w listach Nowego Testamentu wielu równie pięknych zakończeń.

A temu, który może was ustrzec od upadku i z radością przedstawić jako nienagannych przed obliczem swojej chwały; Jedynemu mądremu Bogu, naszemu Zbawicielowi, [niech będzie] chwała i majestat, moc i władza, teraz i po wszystkie wieki. Amen.

Ta modlitwa przypomina mi o czymś bardzo ważnym, zwłaszcza po całym tym liście o walce: swojej wiary nie obronię wyłącznie własnymi siłami, bo tym, który może mnie ustrzec od upadku, jest Bóg.

Jak czytać list św. Judy

• Czytaj go razem z 2 Listem św. Piotra: oba listy mają bardzo podobne ostrzeżenia przed fałszywymi nauczycielami, więc dobrze jest je zestawić i zobaczyć, jak się nawzajem uzupełniają.
• Szukaj w nim Starego Testamentu: Juda odwołuje się do historii, które jego czytelnicy dobrze znali: wyjścia z Egiptu, Sodomy, Kaina i Korego, więc znajomość Księgi Rodzaju i Księgi Liczb bardzo pomaga. Co ciekawe, nie wszystko, do czego Juda nawiązuje, znajdziemy w Starym Testamencie. Jak mówię w odcinku, korzysta on też z ksiąg, które nie weszły do kanonu, ale były w środowisku żydowskim znane i poważane: proroctwo Henocha Jud 1,14 pochodzi najpewniej z Pierwszej Księgi Henocha, a spór archanioła Michała o ciało Mojżesza Jud 1,9 większość badaczy łączy z księgą znaną jako Wniebowzięcie albo Testament Mojżesza. Nie znaczy to, że Juda robi z tych ksiąg Pismo Święte, tylko że autorzy Biblii zakładali, że ich czytelnicy znają tę dodatkową literaturę.
• Nie zatrzymuj się na surowych słowach: ostrzeżenia są ważne, ale najważniejsze w tym liście są zakończenie i wezwanie do miłosierdzia wobec tych, którzy wątpią.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Dbaj o swoją wiarę: nie traktuj jej jak czegoś stałego, co raz dostałeś i co już samo się nie zmieni. Będą do ciebie dochodzić różne głosy, które w ten czy inny sposób będą chciały cię od tej wiary odciągnąć, dlatego warto o nią świadomie zabiegać.

Opieraj ją na Jezusie: źródłem twojej wiary ma być przede wszystkim On sam, a nie ciekawostki, które gdzieś tam do ciebie docierają. Jeśli coś brzmi spoko, ale z życiem, do którego powołał nas Jezus, ma niewiele wspólnego, to nie mieszaj tego z wiarą.

Okazuj miłosierdzie wątpiącym: Juda nie każe nam rozliczać tych, którzy się pogubili, tylko ich ratować. Pomyśl więc, komu z twoich znajomych, który zwątpił, możesz dziś okazać miłosierdzie zamiast oceny?

Posłuchaj w podcaście

Dzień 359 · 2 List św. Jana · 3 List św. Jana · List św. JudyWalka o wiaręList św. Judy, czyli o tym, dlaczego warto walczyć o czystą wiarę. W tym samym odcinku czytamy 2 i 3 List św. Jana.

Jeśli chcesz przeczytać List św. Judy razem z nami, a potem iść dalej przez całe Pismo Święte, zajrzyj do planu czytania Biblii.

List św. Judy: tekst rozdział po rozdziale

Pierwsza wersja tego artykułu była inspirowana tekstem z OverviewBible. Obecna wersja powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).