Co Biblia mówi na temat karmy

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 210 i czytamy Księgę Hioba, rozdziały od 8 do 10. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj zajmiemy się kolejnym z tak zwanych przyjaciół Hioba, który, podobnie jak nasz poprzedni zawodnik z poprzedniego odcinka, chciał powiedzieć coś mądrego swojemu przyjacielowi, który był w sytuacji, w której absolutnie żaden żyjący człowiek nie chciałby się kiedykolwiek znaleźć. I mówimy tutaj o gościu, który miał na imię Bildad.

I Bildad o tyle jest ciekawym zawodnikiem, że on kontynuuje tak naprawdę w pewien sposób myśl, którą zapoczątkował jego poprzednik i po tym, jak Hiob odpowiedział, ten stwierdził, że okej, dobra, to ja dołożę coś od siebie. I wydaje mi się, że ten to przegiął jeszcze bardziej, jeśli chodzi o to, jak nie pocieszać, jak w ogóle nie odzywać się do ludzi, którzy zwyczajnie doświadczają tak wyjątkowego cierpienia. Mam tutaj na myśli jego słowa, w których próbuje on stanąć w obronie Boga i mówi coś takiego. Czytamy od wersetu trzeciego, rozdział 8: Czy Bóg nie kieruje się tym, co słuszne? Czy Wszechmocny łamie zasady sprawiedliwości?

Gdy twoi synowie zgrzeszyli przeciw Niemu, wydał ich w moc ich nieprawości. Lecz jeśli ty zaczniesz szukać Boga i Wszechmocnego będziesz błagać o łaskę, jeśli ty sam będziesz czysty i prawy, to z pewnością zwróci na ciebie uwagę i poszczęści ci się na niwie prawości. A choćby twój początek był niepozorny, koniec będzie zachwycał wielkością. Wyobraźcie sobie faceta, który stracił wszystko, w sensie wszystko, i w tym całym cierpieniu, którego Hiob doświadcza, nagle pojawia się gość, który twierdzi, że ma mistrzowską radę. Stary, wiem, dlaczego stało się to, co się stało.

Straciłeś swoje dzieci? Wiesz dlaczego? Bo grzeszyły. W sensie jakim imbecylem trzeba być, żeby w ogóle komuś coś takiego powiedzieć i żeby było jasne, z jednej strony możemy spojrzeć na Hioba, który w jakiś sposób miał na uwadze to, że jego dzieci może nie są największymi aniołami, bo jednak na samym początku czytaliśmy o tym, że on składał za swoje dzieci ofiary po to, żeby w razie gdyby im się tam powinnała noga, gdyby tam zło rzeczyli Bogu czy coś się działo nie tak, gdyby był jakiś grzech i w ich życiu, to żeby za ten grzech była złożona ofiara. Co też nam...

Pokazuje, że w pewien sposób tutaj system starotestamentowy, tak jak właśnie znamy później z Pięcioksięgu, nie był jeszcze do końca Hiobowi znany, bo tutaj on ma swój system ofiarniczy, co znowu wskazuje nam tylko na to, że prawdopodobnie mówimy tu o historii, która wydarzyła się znacznie przed Pięcioksięgiem, ale to tak tylko przy okazji. To, co jest ważne, jakim tłukiem trzeba być, żeby coś takiego powiedzieć gościowi, który stracił swoje dzieci. Na pewno zgrzeszyły, należało im się. I znowu to jest ta sama myśl, która wybrzmiała już u poprzedniego przyjaciela. No hej, pewnie zgrzeszyłeś, stary, pewnie zgrzeszyłeś.

Skoro przydarzyło ci się to wszystko, co się przydarzyło, to znaczy, że na pewno grzech jest w twoim życiu. I w zasadzie, gdybyśmy mieli zastanowić się nad tym, o co chodzi w zasadzie w Księdze Hioba, czego ona może nas nauczyć, to rady przyjaciół Hioba dają nam bardzo ważną lekcję i wydaje mi się jedną z najważniejszych wskazówek, o co w tej księdze chodzi. Chodzi w niej o to, że możemy w swoim życiu doświadczać rzeczy, których zwyczajnie nie będziemy w stanie zrozumieć. Możemy doświadczyć cierpienia, na które sobie nie zasłużyliśmy w żaden sposób i to nie zmienia tego, że Bóg jest dobry i sprawiedliwy. Spójrzmy na postawę Hioba w tych wszystkich odpowiedziach, które się pojawiają, poza bólem, który tam się przebija, jest jeszcze wiele momentów, w których on naprawdę chce być blisko Boga, pomimo tego wszystkiego, pomimo tego, że Bóg by się poddać i tak dalej.

Niemniej jednak to, co jest w cudzysłowie mądrością przyjaciół Hioba, sprowadza się do tego, że ej, stary, taka karma. Nie wiem, czy kojarzycie, znaczy prawdopodobnie kojarzycie w jakiś tam sposób, w jakimś zakresie kwestię karmy. Hej, jak robisz dobrze, to dobrze ci będzie się działo w życiu, jak będziesz robił źle, to na pewno coś złego wydarzy się w życiu. I to, co mówią ci znajomi Hioba, to jest właśnie to. Oni generalnie wyznają karmę, wyznają coś, co w żaden sposób nie jest wspólne, jakkolwiek biblijnemu nauczaniu, żeby było jasne.

I teraz wiem, że ktoś może powiedzieć, no Jacek, no nie wiem, czy tak do końca jest, no bo wiesz, bo jest taki fragment, gdzie jest napisane, że no co człowiek sieje, to i żąć będzie. Czy tu nie chodzi o karmę, Jacek? Czy tu nie chodzi o karmę? I rzucam ten fragment tak dosyć luźno po to, żeby zaraz o nim porozmawiać, bo my często... Często to kojarzymy.

Co człowiek sieje, to będzie i żąć. Zasada wzajemności. Jakkolwiek. No przecież biblijna, chłopie. No jest w Biblii jak nic.

No powiedz, że o to nie chodzi. No po tej historii, którą tutaj widzimy, już nam zalatuje chyba, że no chyba nie. I teraz chciałbym, żebyśmy dzisiaj chwilę porozmawiali o tym, dlaczego Biblia nie uczy na temat karmy. Na temat tego, że jeżeli będziesz robił dobrze, to będzie ci dobrze w tym życiu czy w następnym, bo jakieś reinkarnacje czy coś. Nie jestem specjalistą, szczególnie od jakiejś tam filozofii wschodnich, z których właśnie ten koncept się bierze, niemniej jednak to ogólnie do tego on się sprowadza.

Robisz dobrze, będzie ci dobrze. Robisz źle, będzie ci źle. Tyle. Dostaniesz to, na co zasłużyłeś. Widzimy, że Hiob w tym wszystkim z pewnością nie dostał tego, na co zasłużył.

O co w takim razie w tym chodzi? Z jednej strony możemy znowu spojrzeć na ten fragment, który przed chwilą zacytowałem, jeszcze nie mówiąc skąd on jest: Co człowiek sieje, to będzie i żąć. No i mówimy: hej, przecież to jest w Biblii. No tak, to przeczytajmy sobie, co takiego jest w Biblii. Bo teraz ten konkretny fragment znajduje się w liście do Galacjan, w szóstym rozdziale.

I chciałbym, żebyśmy przeczytali od pierwszego do dziesiątego wersetu, żeby złapać trochę kontekstu tego, co tam w ogóle się dzieje, bo my czasami jesteśmy w stanie złapać jakiś jeden, wiecie, totalnie wyrwany z kontekstu fragment i powiedzieć: Biblia uczy na temat karmy. Nie, nie uczy. I teraz zaraz sobie wyjaśnimy, czego uczy i dlaczego ten fragment w żaden sposób nie mówi o czymś takim, co próbują Hiobowi wcisnąć jego znajomi. List do Galacjan, szósty rozdział, od samego początku brzmi następująco: Bracia, jeśli człowiek zostanie przyłapany na jakimś upadku, wy, którzy jesteście duchowi, poprawiajcie takiego w duchu łagodności. Uważajcie przy tym na siebie, abyście wy nie ulegli pokusie.

Jedni drugich brzemiona noście, w ten sposób wypełnicie prawo Chrystusa. Jeśli bowiem ktoś uważa, że jest czymś, będąc niczym, zwodzi samego siebie. Niech każdy poddaje próbie swe własne postępowanie. Da mu to powód do chluby z tego, co sam osiągnął, a nie z tego, jak wypadł na tle innych osób. Przecież i tak każdy poniesie swój własny ciężar.

Ten, kto jest nauczany słowa, niech dzieli się wszelkim dobrem z tym, który naucza. Nie błądźcie. Bóg nie pozwala z siebie szydzić. Dlatego co człowiek sieje, to i żąć będzie. Kto sieje dla swojego ciała, z ciała będzie żął skażenie, a kto sieje dla ducha...

Z ducha będzie żął życie wieczne. Bądźmy niestrudzeni w szlachetnym postępowaniu, jeśli w nim wytrwamy, czeka nas czas wielkich żniw. W związku z tym, gdy tylko mamy możliwość, wyświadczajmy dobro wszystkim, zwłaszcza domownikom wiary. Mamy tutaj fragment, który generalnie pokazuje nam pewien obraz zasad życia we wspólnocie chrześcijańskiej, we wspólnocie Kościoła. I czasami jak szarpniemy tylko fragment, nawet nie cały, fragment wersetu siódmego, no to możemy sobie pomyśleć: okej, dobra, no czyli jak będę robił dobrze, to będzie mi dobrze, jak będę robił źle, to będzie mi źle.

Zwróćcie uwagę na to, o czym Paweł pisze na samym początku tego rozdziału. Jeżeli ktoś dostanie przyłapany na jakimś upadku, wy, którzy jesteście duchowi, poprawiajcie takiego w duchu łagodności. Nie mówcie mu: A, teraz gnoju dostaniesz za swoje. Jeżeli ktoś upadł, pomóżmy drugiej osobie. Nie mówmy: Hej, teraz ci się należy, teraz Bóg ci odpłaci.

Nie, poprawiajmy takie osoby w duchu łagodności, jednocześnie uważając na siebie. Dalej, bardzo ważny fragment, w ogóle warto, żebyśmy go zapamiętali: jedni drugich brzemiona noście, w ten sposób wypełnicie prawo Chrystusa. To jest drugi werset. Co to ma wspólnego z tą całą historią, w której teraz jesteśmy, czytając Księgę Hioba? Ano z tym, że Hiob był gościem, który niósł dosyć ciężkie brzemię, był przybity, przytłoczony do ziemi cierpieniem, jakiego żaden człowiek nie jest w stanie sobie wyobrazić.

I Paweł dawał radę: jedni drugich brzemiona noście. Nie wymądrzajcie się, nie mówcie: A, dlaczego ci jest ciężko, nie udawajcie, że: A, to pewnie dlatego, że jest jakiś grzech w twoim życiu. Jeżeli nie wiecie, żeby było jasne, może się tak zdarzyć. Ja nie mówię, że nie, że grzech w naszym życiu pociągnie jakieś konsekwencje, ale to, że dzieje się coś ciężkiego w naszym życiu, wcale niekoniecznie musi świadczyć o tym, że w naszym życiu jest grzech. Jedni drugich brzemiona noście.

Dalej, niech każdy poddaje próbie swe własne postępowanie, po to, żeby się w żaden sposób nie porównywać z innymi. Nie chodzi o to, żebyśmy się porównywali. Ekipa, która przyszła pocieszać Hioba, w cudzysłowie, no to pewnie tak sobie myślała: okej, no dobra, my jesteśmy w dobrej sytuacji, zresztą pewnie do tego się też odniesiemy, bo do tego też Hiob się odnosi w pewnym miejscu. Hej, okej, dobra, nam się nic złego nie przydarzyło, żyjemy jak żyjemy, no to pewnie on skrzyni, naprawdę, na pewno jest grzech w jego życiu. No nie.

I dalej, kiedy czytamy o tym, że co człowiek sieje, to i żąć będzie, dalej ważne jest to, żebyśmy doczytali wyjaśnienie tego. Kto sieje dla swojego ciała, z ciała żąć będzie skażenie, a kto sieje dla ducha, z ducha będzie żął życie wieczne. Paweł mówi tutaj o tym, z czego wynika nasze działanie i jak ono przekłada się na nasze życie. I teraz chodzi tu generalnie o to, tak bardzo ogólnie rzecz ujmując, jeżeli źródłem naszego działania, naszego życia jest ciało, to co ja chcę, co czuję, co mi się wydaje i tak dalej, no to zwyczajnie będę żył życiem, które będzie się spotykało z konsekwencjami życia w totalnie upadłym świecie, w którym zwyczajnie są problemy, nie ma lekko. Ale jako chrześcijanie jesteśmy powołani do tego, żeby źródłem naszego życia nie było nasze ciało, ale nasz duch, duch, który został ożywiony w momencie, kiedy podjęliśmy decyzję, że chcemy żyć z Chrystusem.

I wtedy, kiedy żyjemy z ducha, to to, co zbierzemy, będzie życie wieczne. O tym tutaj mówi generalnie Paweł. Tu nawet nie wkręcając się jakoś bardzo, bo warto byłoby o tym pewnie porozmawiać dłuższą chwilę, ale sami widzicie, jaki tutaj jest kontekst tego całego fragmentu, który tak znowu chętnie przez niektórych jest wyrywany z kontekstu po to tylko, żeby próbować gdzieś tam wrzucić coś swojego, co nam się wydaje, że jest napisane w Biblii, tylko że no nie jest napisane. To zdanie jest napisane, ale jak nie mamy kontekstu, to nie wiemy, o co w tym zdaniu chodzi. Więc teraz, jeżeli zasada tak zwana zasada siania i zbierania, o której możemy gdzieś tam usłyszeć, to nie jest chrześcijańska karma, no to o co w takim razie chodzi?

I teraz ważna rzecz jest taka: karma sama w sobie jest tematem, który jest dosyć skomplikowany, no bo wiecie, my z jednej strony możemy sobie na to spojrzeć i powiedzieć: no Jacek, ale generalnie to ma sens. Do tego jeszcze się odniesiemy, czy to ma sens, czy nie ma sensu, z naszego ludzkiego punktu widzenia. Takie: no jak robisz dobrze, to będzie ci dobrze, jak robisz źle, to będzie ci źle. No hej, no przecież proste, nie? Niemniej jednak Biblia pokazuje nam coś całkiem innego.

Biblia pokazuje nam, że w życiu nie chodzi o życie z karmą, tylko z łaską, bo jako ludzie na nic dobrego nie zasłużyliśmy. Tak szczerze, na nic dobrego nie zasłużyliśmy tak na starcie. Żyjemy jak żyjemy, każdy zna siebie. Jeżeli byśmy mogli wziąć film naszego życia, naszych myśli, wiecie, z ostatnich, ja nie mówię jakiegoś tam długo, weźmy sobie ostatnie dwa dni, o czym myślałem, co mówiłem. Ja nie chciałbym nikomu takiego filmu pokazywać, tak szczerze.

Szczerze, nie będę ściemniał, nie jestem najszlachetniejszym człowiekiem na świecie. Chciałbym nim być, ale nie jestem. I zwyczajnie nie chciałbym otrzymać tego wszystkiego, na co sobie zasłużyłem, tym, jak myślę, co czasami robię. Zwyczajnie nie chciałbym, bo wiem, że konsekwencje mogą być brutalne. I teraz, jak tutaj ma się do tego wszystkiego łaska?

A no tak, że Bóg nie rozlicza się z nami na zasadzie: okej, dobra, ja będę ci teraz liczył, co i jak zrobiłeś i to, o czym rozmawialiśmy w jednym z odcinków, Bóg jest sędzią sprawiedliwym, który za dobre wynagradza, a za złe karze. Nie. Wiemy, że Bóg nie postępuje z nami według naszych win i nie odpłaca nam według tego, co robimy, tylko traktuje nas z łaską i daje nam doświadczyć życia, na które sobie nie zasłużyliśmy. To jest chrześcijańska kontra do karmy, która w żaden sposób nie jest chrześcijańskim konceptem. I takim podsumowaniem tego może być coś, co powiedział swego czasu Bono.

Ja to luźno przetłumaczę, bo akurat znalazłem cytat po angielsku, gdzie odniósł się on do kwestii karmy i powiedział coś takiego: Miałbym naprawdę przerąbane, gdyby karma ostatecznie miała mnie osądzić. Wolę trzymać się łaski i trzymać się tego, że Jezus zabrał moje grzechy na krzyż. To jest bardzo ważna rzecz, którą warto, żebyśmy zrozumieli. To, co nas trzyma przy życiu, to, co pozwala nam żyć owocnym życiem, to jest Boża łaska. Nie to, czy narobimy się odpowiednio dużo, czy narobimy odpowiednio dużo dobrych rzeczy.

W ogóle o to w tym wszystkim nie chodzi, bo tak naprawdę gdybyśmy nawet mieli spojrzeć na nasze życie z perspektywy tego, że okej, dobra, załóżmy, że istnieje coś takiego, że wiesz, robisz dobrze, no to dobro do ciebie przychodzi, robisz źle, to przychodzi zło, to tak, żyjemy w świecie, który generalnie jest upadły. O tym rozmawialiśmy już wielokrotnie przy okazji tego podcastu. No i w tym świecie, w którym żyjemy, który jest skażony grzechem, zwyczajnie dużo łatwiej jest, żeby przydarzyło nam się coś złego niż dobrego. No zwyczajnie, taki ten świat w tej obecnej formie jest, zanim nie zostanie całkowicie odnowiony. Więc nie powinniśmy być zaskoczeni tym, że to zwyczajnie po prostu czasami zdarza się, zdarza się, przydarzy nam się coś, czegośmy się nie spodziewali, co wydaje nam się, że może nie zasłużyliśmy sobie na to jakkolwiek.

Druga rzecz jest taka, że w ogóle sama próba ogarnięcia takiej, wiecie, zasady... Przyczynowo-skutkowej jest, ona tylko brzmi prosto, bo gdybyśmy pomyśleli sobie o miliardach interakcji między ludźmi i tego, jaka interakcja na co wpływa, to tak naprawdę niesamowicie skomplikowane byłoby to, żeby każdemu odpłacać według dobra, zła, który robi i tak dalej. Bo z jednej strony, znowu, czy to, że mi się wydaje, że robię coś dobre, to faktycznie jest dobre? Czy to może nie jest dobre? Może w danej sytuacji dobre byłoby coś innego i w tym układzie, jeżeli mi się przydarzy coś, co ma mi odpłacić za jakiś tam czyn, to jaki to będzie miało wpływ na innych ludzi, jak to ma się do ich karmy, jeżeli takowa miałaby istnieć.

Wiecie, tu się robi naprawdę bardzo skomplikowana rzecz. To jest mega pokręcone. To w ogóle wydaje mi się, że nie jest jakiegokolwiek sensownego w ogóle wybronienia, żeby móc powiedzieć: Będziesz robił dobrze, to będzie ci dobrze, będziesz robił źle, to będzie ci źle. No nie. Ważna rzecz jest taka: każdy z nas do pewnego momentu swojego życia żyje z długiem, którego nie jest w stanie zapłacić.

Jest to dług grzechu. To, w jaki sposób możemy ten dług zapłacić, znaczy tak: my nie możemy, ale ktoś za nas go zapłacił. Uczynił to Jezus. Zabrał cały nasz grzech, przybił go na krzyżu po to, żebyśmy my mogli doświadczyć Bożej łaski, a nie doświadczać tego, co nam się należy. On na siebie wziął to, co nam się należało, po to, żebyśmy my mogli żyć życiem, do którego Bóg stworzył każdego z nas.

I gdyby kiedykolwiek na świecie była osoba, która miałaby mieć, jakkolwiek już wiemy, że to nie o to chodzi, żyć z doskonałą karmą, to był to Jezus. Jak skończył swoje życie, sami wiemy. Tak, że pomimo tego, że nie zasłużył na nic złego, doświadczył potwornego cierpienia po to, żebyśmy my nie musieli ponosić konsekwencji za nasz grzech. Generalnie ten temat właśnie związany z tym, czy zawsze w swoim życiu będziemy dostawać to, na co zasłużyliśmy, to jest coś, co jest bardzo ważnym tematem właśnie w Księdze Hioba, bo to jest to, z czym przychodzą do niego jego tak zwani przyjaciele i co okazuje się, że jest beznadziejną radą. Choć na oko dużo ich rad może brzmieć mądrze.

I teraz, żeby było jasne, jedna ważna rzecz: nie mówię o tym, że wszystko, co oni mówią, jest głupie, bo w tym wszystkim, co mówią, czasami pojawiają się takie zdania, które znowu, jak wyrwiemy z całych wypowiedzi, to naprawdę są pełne prawdy i mądrości, ale wychodzą one z bardzo problematycznego miejsca, mianowicie tego, że wydaje im się, że jeżeli twoje życie tak wygląda, to jest to odzwierciedleniem tego... Tego, co wcześniej zrobiłeś, czy to było dobre, czy złe. Zwyczajnie o to nie chodzi. Tyle z mojej strony na dzisiaj. W kolejnym odcinku porozmawiamy o jeszcze jednym właśnie z tak zwanych przyjaciół Hioba, trzecim, który będzie chciał swojemu kumplowi jakoś pomóc.

Nie wiem, czy go oni są czasami. Kiedy patrzymy na to, co oni faktycznie mówią, niemniej jednak porozmawiamy o nim w kolejnym odcinku. Ale wszyscy oni trzej idą dosyć podobną linią rozumowania, która, jak już mam nadzieję dzisiaj się przekonaliśmy, nie jest w ogóle tym, co Bóg ma przygotowane dla nas. Bóg chce nam okazywać łaskę, a nie pozwalać nam na to, żebyśmy ponosili konsekwencje naszych czynów. I w tym wszystkim może czasami zdarzyć się tak, że zwyczajnie coś może przydarzyć się w naszym życiu, czego nie będziemy w stanie zrozumieć.

Z mojej strony tyle na dzisiaj. Wielkie dzięki. Gdybyście mieli dodatkowe pytania, chcieli dowiedzieć się więcej, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.