Jak Bóg zaplanował ratunek dla wszystkich

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 232 i czytamy Księgę Rut, rozdziały od pierwszego do czwartego. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Księga Rut w tym planie, który realizujemy, żeby przeczytać Biblię od początku do końca zgodnie z tym, jak Stary Testament jest ułożony w Biblii hebrajskiej, ma Księgę Rut dopiero tutaj. I gdybym miał jedną rzecz zmienić w tym całym planie, to właśnie jest to najprawdopodobniej Księga Rut, bo tak jakbyśmy otworzyli swoje Biblie, które mamy w domu, to Księga Rut znalazłaby się między Księgą Sędziów a Księgą Pierwszą Samuela.

I teraz jest to o tyle ważne z perspektywy historii, że ona łączy nam te czasy sędziów z tymi czasami, kiedy Izrael otrzymał swojego króla. Więc szkoda trochę, że tej księgi nie mieliśmy tak, no ale chciałem jednocześnie być tutaj konsekwentny, jeśli chodzi o to, zgodnie z którym kanonem czytamy Stary Testament i tak jak to już wielokrotnie wspominałem, wybrałem wersję w takiej kolejności, w jakiej księgi są ułożone w Biblii hebrajskiej, głównie dlatego też, przypomnę jeszcze raz, że chciałem mieć księgę Kronik na samym końcu, co też swoją drogą, jeśli chodzi o całą historię, bardzo fajnie nam wszystko układa i powiem wam szczerze, że bardzo ceniłem sobie to, że proroków mieliśmy zaraz za Księgami Królewskimi, bo to też łatwiej było nam tych proroków szybko powrzucać w odpowiednie części historii, którą stosunkowo niedługo wcześniej mieliśmy przeczytaną. Niemniej jednak Księga Rut pojawia się nam teraz, ale jest ona bezpośrednio związana z tym, co działo się w okresie, kiedy panowali sędziowie w Izraelu. Dlatego umiejscowienie jej zaraz za Księgą Sędziów jest naprawdę mistrzowskie, bo łączy nam ona właśnie czasy sędziów z potem już nastaniem monarchii w Izraelu. I teraz dlaczego to jest ważne?

No a no dlatego, że Rut okazuje się być później babcią króla Dawida. I co więcej, jest ona jedną z pięciu kobiet, które pojawiają się później w rodowodzie Jezusa w Ewangelii Mateusza. Kiedy to Mateusz na samym początku, w pierwszym rozdziale, mówi o tym, jak to w ogóle się stało, że mamy tutaj do czynienia teraz. Z Jezusem to wymienia całą chronologię jego rodziny i tam pojawiają się kobiety. Ważne jest to, pojawiają się kobiety tuż samo w sobie było pójście w kontrze do wszelkich standardów ówczesnych czasów.

Kobiet nie wspominało się w chronologiach. Co więcej, tutaj te kobiety, które mamy, do których też odnosiliśmy się wcześniej, niektórych z nich, to są poza jedną poganki i poganką też jest Rut. I teraz w tym całym świecie, w którym się teraz obracamy, w świecie starożytnego Izraela, poganie mieli opcję, żeby w pewien sposób dołączyć do narodu izraelskiego. Niemniej jednak nie byli oni jakkolwiek postrzegani jako osoby, które byłyby do tego zachęcane. No i tutaj mamy historię, w ramach której pojawia nam się Rut, poganka, Moabitka, która zajmuje tak kluczowe miejsce w historii Izraela i w ogóle w historii zbawienia.

No bo właśnie, ważne też jest to, że tak jak Mateusz opisuje nam chronologię Jezusa, podkreśla też w tej chronologii to, że nie tylko kobiety, ale do tego poganki były częścią tej całej historii, którą Bóg realizował po to, żeby w pewnym momencie Mesjasz pojawił się na świecie. I to też bardzo wyraźnie pokazuje nam to, że Mesjasz nie był tylko dla Żydów. Na samym początku, kiedy Jezus umarł, zmartwychwstał, poszedł do nieba, wciąż uczniom wydawało się, że historia tyczy się przede wszystkim Izraelitów. Niemniej jednak Bóg dosyć szybko pokazał, że słuchajcie, mój plan jest trochę szerszy niż wam się wydaje i dzięki temu też my jesteśmy częścią tego planu, który Bóg przygotował po to, żeby odkręcić wszystkie problemy, które wydarzyły się na świecie po upadku w ogrodzie Eden, później tam mieliśmy jeszcze potopy, mieliśmy wieżę Babel i tak naprawdę były trzy takie historie, które dużo nam namieszały. Niemniej jednak wracając do samej księgi Rut, mamy tutaj raptem cztery rozdziały.

Znowu, czytając Księgę Sędziów, jest to fajny oddech, tym bardziej, że jest to księga, którą czytamy na jeden strzał, cztery rozdziały, czyta się dosyć szybciutko, więc nie ma tutaj za dużo tekstu. Jest to mistrzowska historia tego, co oznacza miłość, oddanie, ale również też... Bardzo ważny temat związany z odkupieniem. W zasadzie malutka księga, a moglibyśmy poświęcić jej spokojnie kilka odcinków. Ja bym tylko chciał zwrócić dzisiaj uwagę na kilka wątków, które są ważne.

Mamy w ramach tej całej naszej historii w zasadzie cztery takie miejsca, w których dzieje się akcja. Jest to Moab, do którego udała się Noemi razem ze swoim mężem, o czym czytamy na samym początku księgi Rut, gdzie czytamy: W czasach, gdy rządzili sędziowie, nastał w kraju głód. Wówczas z Betlejem w Judzie wyszedł pewien człowiek wraz z żoną i dwoma synami, aby jako cudzoziemiec zatrzymać się na polach Moabu. Człowiek ten miał na imię Elimelek, jego żona miała na imię Noemi, a dwaj synowie Machlon i Kilion. Byli oni Efratejczykami z Betlejem judzkiego, przybyli zatem na pola Moabu i tam się zatrzymali.

I sam początek jeszcze do tego miejsca nie mówi nam: Okej, dobra, ale skąd się tu wzięła Rut? No, Rut się wzięła stąd, że była ona żoną jednego właśnie z tych synów, którzy jednak też dosyć szybko nam poumierali, zmarł też jeszcze wcześniej sam Elimelek i została Noemi w zasadzie z dwoma swoimi synowymi. No i doszła do wniosku, że no dobra, lepiej się zwijam, bo też w tamtym momencie historia już dowiedziała się, że, jak to jest napisane, Pan zatroszczył się o swój lud i znów zaopatrzył go w chleb, więc okej, dobra, nie ma głodu, to wracam. I w tym wszystkim wystartowała z powrotem do ziemi judzkiej. Niemniej jednak synowe, które razem z nią wyruszyły, wcale niekoniecznie z perspektywy Noemi były pożądanymi towarzyszkami.

I teraz nie chcę tutaj za bardzo rozstrzygać tego, czy ona specjalnie nie chciała, żeby one szły, bo były pogankami i w sumie to ściąganie jeszcze do Izraela to byłoby trochę problematyczne, a byłoby, co by nie było. Więc Noemi zachęca je, żeby wróciły: Dziewczyny, wracajcie, niech wam Bóg błogosławi, załóżcie sobie nowe rodziny, znajdźcie nowych mężów, znajdźcie ich u siebie i będzie spoko, będziecie żyć swoim życiem, ja wracam do siebie. Więc ona zachęca do tego, żeby wróciły i jedna z tych dwóch synowych zdecydowanie łapie pomysł i mówi: Okej, dobra, to ja wracam. Niemniej jednak Rut jest w tym wszystkim inna i jej odpowiedź jest... Jest naprawdę wyjątkowym wyznaniem oddania wobec drugiej osoby.

Czytamy o tym w pierwszym rozdziale Księgi Rut, od szesnastego wersetu, gdzie Rut odpowiada tak: Nie nalegaj na mnie, bym cię opuściła, abym zawróciła i nie szła z tobą. Dokąd pójdziesz ty, pójdę i ja. Gdzie ty osiądziesz, i ja osiądę. Twój lud będzie moim ludem, a twój Bóg moim Bogiem. Gdzie ty umrzesz, tam ja umrę i tam złożą mnie do grobu.

Niech Pan postąpi ze mną, choćby najsurowiej, tylko śmierć oddzieli mnie od ciebie. I dalej czytamy, że gdy Noemi zobaczyła, że Rut tak obstaje przy tym, żeby iść razem z nią, przestała ją przekonywać. Ruszyły obie i dotarły do Betlejem. Niemniej jednak mamy nagle dwie wdowy w Betlejem z powrotem. No i znowu jest problem, no bo status wdów w tamtych czasach był, delikatnie mówiąc, kiepski.

Nie miały one za bardzo opcji na to, żeby zadbać jakoś sensownie o swoje, o swój byt, o utrzymanie, więc Rut, będąc zaradną babką, mówi do Noemi, że słuchaj, pójdę na pole i będę zbierać kłosy, co jest też bezpośrednio związane z tym, że znowu, być może pamiętacie, być może nie, w Starym Testamencie było konkretne prawo związane z tym, w jaki sposób powinno się kosić swoje pola i zostawiać też potrzebującym część zboża po to, żeby oni mogli z tego skorzystać. I z tego właśnie tutaj chce skorzystać Rut, więc ona idzie na czyjeś pole, zaczyna zbierać kłosy, które gdzieś tam zostają i okazuje się, że to pole to jest pole gościa, który nazywa się Boaz. Niesamowicie ważna postać w tej całej historii i właśnie taka postać, która też jest pewnym obrazem osoby samego Jezusa, bo ten też Boaz dowiaduje się, że jest to Moabitka, dowiaduje się, że jest ona synową Noemi i zachęca on ją wręcz do tego, że rzeczywiście, okej, dobra, bądź tu przy tych moich sługach, zbieraj sobie spokojnie te kłosy, nie ma najmniejszego problemu. W tym wszystkim jednak numer jest jeszcze taki, że mówimy tutaj o gościu, który był częścią rodziny Elimeleka, tego Elimeleka, który był mężem Noemi. W związku z tym mamy tutaj już bardzo ważne powiązanie rodzinne, które dalej w tej historii będzie dla nas szczególne.

W tym wszystkim jednak, jak Rut dba o siebie, o Noemi w tej sytuacji, w której się znajdują, gdzie materialnie były naprawdę... W ciężkiej sytuacji pokazuje nam o tym, jak wyjątkowej klasy kobietą była sama Rut. I to jest też coś, co właśnie zwróciło uwagę Boaza do tego stopnia, że Noemi połapała się, że okej, dobra, możemy tutaj coś ciekawego ugrać w tej całej historii. Bo tak, Boaz jest przychylny Rut i oczywiście Noemi jednocześnie, no bo są powiązani więzami rodzinnymi też. Jest on krewnym, więc Noemi wrzuca Rut taki pomysł, żeby zrobiła pewną rzecz, która dla nas może się wydawać być niezrozumiała, niemniej jednak jest bardzo ciekawa.

Jest ona opisana w trzecim rozdziale, gdzie Noemi mówi, że: Myślą, moja córko, że powinnam znaleźć jakiś spokojny dom, taki, w którym czułabyś się dobrze. Przyszedł mi na myśl Boaz, z którego służącymi pracowałaście, są naszym krewnym. Właśnie dzisiejszej nocy będzie on przesiewał jęczmień na klepisku. Umyj się, namaść, przywdziej lepsze szaty i udaj się tam na klepisko. Nie daj mu jednak poznać, dopóki nie napije się i nie naje.

Koniecznie zwróć uwagę, gdzie ułożył się na spoczynek. Gdy zaśnie, podejdź, odkryj nieco jego nogi i ty też ułóż się do snu. Potem już on ci powie, co masz zrobić. Rut odpowiedziała: Zrobię, jak mi radzisz. No i dokładnie tak też zrobiła.

I teraz to, co się tutaj pojawia, to jest heca związana z tym odkrywaniem nóg. Tutaj akurat w tym tłumaczeniu, z którego korzystałem, jest napisane, że nieco odkryć jego nogi. Nie wiem, czy to tam było takie nieco, bo z kolei jest grono biblistów, którzy zwracają uwagę na to, że wiecie, mówimy tutaj o czasach, w których faceci chodzili w sukniach i nie mieli bielizny, więc to odkrycie nóg tak naprawdę spokojnie mogło odkryć jego genitalia. I teraz, żeby było jasne, nie mówimy tutaj o jakkolwiek kwestii jakiejś seksualnej, takiej, że wiecie, coś tam się między nimi wydarzyło. Nie, to już byłoby przegięcie też z perspektywy prawa, które tam obowiązywało, więc to byłoby za dużo.

Niemniej jednak Rut zrobiła rzecz, która zwyczajnie była swego rodzaju oświadczeniami. To, że jednak mogło być to źle odebrane, też jest opisane w tym, że kiedy Boaz, który no właśnie, chłop pojadł, popił, poczuł się radośnie, jak to jest napisane w siódmym wersecie, położył się, Rut zrobiła dokładnie to, co miała zrobić, czyli odkryła jego nogi, położyła się koło niego, no i w końcu chłop się budzi, obraca się, patrzy, okej, dobra. Dobra, tu jest młoda dziewczyna, która na pytanie: kim jesteś? przedstawia się: Jestem Rut, twoja służąca, odpowiedziała. Rozciągnij płaszcz nad swoją służącą, proszę, bo jesteś dla mnie wykupicielem. I ta historia związana z tym wykupicielem jest bardzo kluczowa, jeśli chodzi o całą Księgę Rut.

Boaz mówi tak: O, niech ci błogosławi Pan, moja córko, powiedział Boaz. Ten drugi dowód twojej łaskawości jest lepszy niż pierwszy, bo nie szukałaś młodych mężczyzn, biednych czy bogatych. Teraz, moja córko, już nie bój się. Zrobię dla ciebie wszystko, co wiąże się z tym, o czym mówisz, szczególnie, że w całym mieście uchodzisz za dzielną kobietę. To prawda, jestem wykupicielem.

Jednak jest wykupiciel jeszcze bliższy niż ja. Zostań tu przez noc, a rano, jeśli się okaże, że on cię wykupi, dobrze, niech to uczyni, ale jeśli nie zechce cię wykupić, to jak żyje Pan, ja to zrobię. I Rut spała u jego stóp do rana, wstali przed świtem, zanim dało się rozpoznać rysy twarzy. Boaz nie chciał bowiem, aby ktokolwiek wiedział, że na klepisku była przy nim jakaś kobieta. Sami widzicie, co to była za historia.

Po prostu, nie, to nie było takie, wiecie, niewinne, nic tam się nie mogło wydarzyć, bo mogło się wydarzyć. Nic się nie wydarzyło, Boaz zadbał o to, żeby nikt nie wiedział o tym, że w ogóle jakakolwiek dziewczyna tam była, żeby nie rzucić jakichkolwiek podejrzeń na to, co tam miało miejsce. Niemniej jednak oświadczyny ze strony Rut są tutaj bardzo bezpośrednie i są one związane też właśnie z pokrewieństwem, które tam miało miejsce, na co też zwraca uwagę Boaz, gdzie mówi, że: Okej, dobra, ja mogę być tym wykupicielem, mogę zadbać o to, żeby zająć się tobą i żeby zapewnić ci przyszłość. Niemniej jednak jest jeszcze jeden gość. I tutaj znowu wracamy do historii związanych z tym, w jaki sposób funkcjonowało się w tamtych czasach.

Jeżeli zmarł chłop, zostawił wdowę, no to najbliższa osoba w linii powinna była tę wdowę poślubić, żeby zachować ciągłość rodziny tego zmarłego już męża. Więc był jeszcze jeden taki gość i Boaz rozgrywa to mistrzowsko w czwartym rozdziale, gdzie znajduje gościa, umawia takie bardzo już oficjalne spotkanie, znajduje gościa i mówi: Słuchaj, sytuacja jest taka, że... no ja mi wróciła. Zmowa był. Chcę się zbyć praw do pola, które należało do naszego brata Elimeleka, więc słuchaj, no chciałem ci dać znać, że jest taki deal z tym polem. Możesz je oczywiście przejąć, nie ma najmniejszego problemu, ale jeśli nie, no to...

Daj znać, no bo chciałem wiedzieć, co po prostu dalej robimy z tą całą sytuacją. No i gość mówi: No dobra, to ja wykupuję to pole, nie ma najmniejszego problemu, biorę się za to. Dobry deal. I tutaj Boaz mówi: Dobra, tylko jest taki mały haczyk, bo w ogóle to jest jeszcze jedna osoba, która w tym całym dealu jest ważna, a mianowicie Rut, która to była żoną, też syna naszego brata. W związku z tym, jeżeli miałbyś wykupić to pole, no to też rzecz jest taka, że w dniu nabycia praw własności od Noemi i od Moabitki Rut, wdowy po zmarłym, będziesz zobowiązany zachować imię zmarłego na jego dziedzicznej posiadłości.

Co wiązało się z tym? Słuchaj, musisz się hajtnąć z Rut. No i wtedy gość, z uwagi na to, że nie chce tam mieszać ze swoim dziedzictwem, mówi: Dobra, rezygnuję z tego. Więc Boaz w ten sposób prowadzi do ubicia transakcji, w ramach której staje się on właścicielem pola, co ma najmniejsze znaczenie w tej całej historii poza kwestiami stricte formalnymi, ale staje się on mężem Rut. I to jest bardzo ważne.

Z jednej strony mówimy tutaj znowu o czasach, kiedy w ogóle poganie w społeczności Izraela to nie było jakkolwiek bonusowe. To za bardzo nikomu nie pomagało. To nie było coś, co mogło postawić tych pogan w jakkolwiek dobrej sytuacji. Niemniej jednak prawo wyraźnie wskazywało na to, żeby takich pogan traktować dobrze, jeżeli oni zdecydują się na to, żeby być częścią Izraela, żeby przestrzegać praw i tak dalej, co Rut dokładnie zrobiła w momencie, kiedy Noemi chciała jej wytłumaczyć, żeby po prostu zwróciła się z powrotem do swoich rodaków, żeby znalazła sobie męża u swoich. Ona w tym tekście, który przeczytałem wcześniej, okazała niesamowite oddanie i podkreśla też to, że ona chce, żeby ten Bóg, który jest Bogiem Noemi, stał się też jej Bogiem, co też w pewien sposób prowadziło ją do społeczności Izraela, a to w jakiś sposób funkcjonowała, jak zadbała o Noemi, jak zadbała o siebie, pokazało też, że jest ona naprawdę wartościową kobietą, która kieruje się w swoim życiu naprawdę wysokich lotów wartościami.

I to doprowadziło do tego, że Boaz zwrócił na nią uwagę, kiedy ta w taki może dla nas niecodzienny sposób oświadczyła się. Boazowi ten zdecydował się doprowadzić sprawę do końca, przejął pole, co umożliwiło mu to, żeby poślubić jednocześnie Rut. I tak też stało się. Rut stała się częścią genealogii Jezusa, bo oto Boaz, który poślubił Rut, miał z nią syna, który to syn miał na imię Obed, był on potem ojcem Jessego, któremu z kolei urodził się Dawid, o czym czytamy w 17 wersecie Księgi Rut. Księga naprawdę ciekawa, pełna uglebkich, różnych kulturowych wątków, na które warto byłoby zwrócić uwagę.

Niemniej jednak to, co w niej jest szczególne, to właśnie to. Z jednej strony poganka wchodzi do genealogii późniejszego Mesjasza, co też umożliwia w ogóle to, że właśnie poganie mogą stać się częścią Bożego planu. Pokazuje nam to też jednocześnie to, że to wcale nie było tak, że Bóg po prostu wszystkich pogan skazywał na jakieś potępienie, nie ma was, po prostu nie chcę was widzieć. Nie, była absolutnie opcja do tego, żeby poganie zwrócili się w Jego stronę, gdzie Rut jest tylko jednym z przykładów takich właśnie osób, zdecydowanie nie jedynym. No i w tym wszystkim jest postać Boaza, znowu, o której pewnie można by było zrobić osobny odcinek, który to jest obrazem tego, w jaki sposób to później Mesjasz wykupi ludzi po to, żeby mogli stać się oni taką dziedziczną własnością Boga, który ich stworzył, który przygotował plan i którego to planu częścią każdy z nas może dzisiaj się stać.

Mam nadzieję, że Księga Rut dla was była wartościową lekturą. Szkoda trochę, że czytamy ją dopiero teraz, a nie wcześniej, niemniej jednak jest ona bardzo ważnym łącznikiem też w tej całej historii. I po to też zresztą najprawdopodobniej została napisana, żeby połączyć nam właśnie tą historię, co się działo między sędziami, jak to się stało, że tam nagle pojawił się Dawid, skąd ten Dawid się wziął, bo tutaj już widzimy też, skąd Dawid się wziął, co jest bardzo ważne z perspektywy całej historii. Tyle z mojej strony na dzisiaj. Mówię, można by było pewnie dłużej porozmawiać, może będzie do tego jeszcze okazja, może w kolejnym roku, może przy jakichś innych specjalnych odcinkach.

Niemniej jednak Rut jest bardzo ciekawą księgą, króciutką, łatwą ją przeczytać i pokazuje niesamowicie to, co to znaczy prawdziwe oddanie. Z jednej strony postać samej Rut jest fantastycznym wzorem dla każdego z nas, z drugiej strony Boaz jest bardzo ważną postacią, która pokazuje nam to, w jaki sposób Bóg już wtedy przygotowywał plan tego. Jak to Mesjasz też ma odkupić ludzi, którzy znaleźli się pod mocą nieprzyjaciela, po to, żeby mogli z powrotem stać się częścią, no właśnie, Bożej rodziny. Gdybyście mieli jakieś pytania, chcielibyście dowiedzieć się czegoś więcej, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl lub możecie też do mnie napisać na adres jacek@bibliawrok.pl. I do usłyszenia w kolejnym odcinku.