Mądrość jest osobą

W skrócie
Kończymy poetycki wstęp do Księgi Przysłów. Przyglądamy się rozdziałowi 8, w którym mądrość przemawia jak osoba, i łączymy go z Izajaszem, Hiobem oraz listami Pawła. Wniosek jest prosty: szukając mądrości, szukamy Jezusa.
Najważniejsze myśli
Mądrość ma głos
W rozdziale 8 mądrość stoi przy drodze i woła do ludzi jak osoba. To obraz, że mądrość nie jest czymś bezosobowym.
Mądrość należy do Boga
Mądrość jest nieodłączną cechą Boga, a poznanie jej wiąże się z poznaniem Jego samego. Izajasz mówi, że Mesjasz będzie miał ducha mądrości.
Chrystus jest Bożą mądrością
Paweł pisze, że w Chrystusie są ukryte wszystkie skarby mądrości. Krzyż wygląda głupio dla świata, a jest mądrością Boga.
Mądrości szuka się całe życie
To nie jest coś, co dostajemy od razu. Każde nowe wyzwanie pozwala bliżej poznać Boga i uczyć się Jego sposobu działania.
Z odcinka
Szukając mądrości, szukajmy Tego, który jest jej źródłem.
Mądrość jest czymś, co będziemy odkrywać całe nasze życie.
To właśnie Chrystus stał się dla nas mądrością po to, żebyśmy przez pryzmat Jego życia, przez pryzmat Jego ofiary, przez pryzmat tego, do czego On nas powołał, mogli żyć życiem, w którym będziemy podejmować Mądre decyzje.
Fragmenty, o których mowa w odcinku
- Księga Przysłów 8,1-211 Czy mądrość nie woła i rozum nie wydaje swego głosu? 2 Stoi na szczycie wysokich miejsc, przy drodze, na rozstajach dróg. 3 Przy bramach, przy wjeździe do miasta, przy wejściu, u drzwi woła: 4 Do was wołam, o mężowie, mój głos [kieruję] do synów ludzkich. 5 Prości, uczcie się rozwagi, a wy, głupi, bądźcie rozumnego serca. 6 Słuchajcie, bo będę mówił o rzeczach wzniosłych, a wargi moje otworzą się, aby [głosić] prawość. 7 Moje usta bowiem mówią prawdę, a niegodziwością brzydzą się moje wargi. 8 Sprawiedliwe są wszystkie słowa moich ust; nie ma w nich nic fałszywego ani przewrotnego. (dalej do wersetu 21)Uwspółcześniona Biblia Gdańska Mądrość woła przy bramach miasta i na rozstajach dróg. Obiecuje radę, rozwagę i prawość tym, którzy ją kochają.
- Księga Przysłów 8,32-3632 Teraz więc, synowie, słuchajcie mnie, bo błogosławieni są ci, którzy strzegą moich dróg. 33 Słuchajcie pouczeń, nabądźcie mądrości i nie odrzucajcie jej. 34 Błogosławiony człowiek, który mnie słucha, czuwając u moich wrót każdego dnia i strzegąc odrzwi moich bram. 35 Bo kto mnie znajduje, znajduje życie i otrzyma łaskę od PANA. 36 Ale kto grzeszy przeciwko mnie, wyrządza krzywdę swojej duszy; wszyscy, którzy mnie nienawidzą, miłują śmierć. Uwspółcześniona Biblia Gdańska Końcówka rozdziału: szczęśliwy ten, kto słucha mądrości. Kto ją znajdzie, znajduje życie.
- Księga Izajasza 11,1-21 I wyjdzie gałązka z pnia Jessego, a latorośl z jego korzenia wyrośnie. 2 I spocznie na nim Duch PANA, duch mądrości i rozumu, duch rady i mocy, duch poznania i bojaźni PANA. Uwspółcześniona Biblia Gdańska Z pnia Jessego wyrośnie odrośl, na której spocznie duch mądrości i rozumu. To obraz Mesjasza.
- List do Kolosan 2,33 W którym są ukryte wszystkie skarby mądrości i poznania. Uwspółcześniona Biblia Gdańska W Chrystusie są ukryte wszystkie skarby mądrości i wiedzy.
- 1 List do Koryntian 1,17-3117 Bo Chrystus nie posłał mnie, abym chrzcił, ale abym głosił ewangelię, [i to] nie w mądrości słowa, aby nie zniweczyć krzyża Chrystusa. 18 Mowa o krzyżu bowiem jest głupstwem dla tych, którzy giną, ale dla nas, którzy jesteśmy zbawieni, jest mocą Boga. 19 Bo jest napisane: Wytracę mądrość mądrych, a rozum rozumnych obrócę wniwecz. 20 Gdzie [jest] mądry? Gdzie uczony w Piśmie? Gdzie badacz tego świata? Czyż Bóg nie obrócił w głupstwo mądrości tego świata? 21 Skoro bowiem w mądrości Bożej świat nie poznał Boga przez mądrość, upodobało się Bogu przez głupstwo głoszenia zbawić tych, którzy wierzą. 22 Gdyż Żydzi domagają się znaków, a Grecy szukają mądrości. 23 My zaś głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, [który] dla Żydów wprawdzie [jest] zgorszeniem, a dla Greków głupstwem; 24 Lecz dla tych, którzy są powołani, zarówno dla Żydów, jak i Greków, [głosimy] Chrystusa – moc Bożą i mądrość Bożą. (dalej do wersetu 31)Uwspółcześniona Biblia Gdańska Krzyż jest dla świata głupstwem, a dla wierzących mocą i mądrością Bożą. Chrystus stał się dla nas mądrością od Boga.
Kliknij odnośnik, żeby przeczytać fragment.
Gdzie jeszcze w Biblii wraca ten temat
- List św. Jakuba 3,1717 Mądrość zaś, która [jest] z góry, jest przede wszystkim czysta, następnie pokojowo usposobiona, łagodna, ustępliwa, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, bezstronna i nieobłudna. Uwspółcześniona Biblia Gdańska Jakub opisuje mądrość z góry: czysta, pokojowa, łagodna, pełna miłosierdzia i dobrych owoców.
- Ewangelia św. Mateusza 12,4242 Królowa z Południa stanie na sądzie z tym pokoleniem i potępi je, bo przybyła z krańców ziemi, aby słuchać mądrości Salomona, a oto tu [ktoś] więcej niż Salomon. Uwspółcześniona Biblia Gdańska Jezus mówi o królowej z południa, która przyszła słuchać Salomona, i dodaje, że tu jest więcej niż Salomon.
- List do Efezjan 1,1717 [Prosząc], aby Bóg naszego Pana Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam Ducha mądrości i objawienia w poznaniu jego [samego]; Uwspółcześniona Biblia Gdańska Paweł modli się, żeby Bóg dał nam ducha mądrości i objawienia, abyśmy Go poznali.
Do przemyślenia
- Czy szukam mądrości dla trudnej sytuacji w ludziach i poradnikach, czy najpierw u Jezusa?
- Jaką decyzję, która dla innych wygląda na głupią, podejmuję, bo wierzę w Bożą mądrość?
Powiązane odcinki
mądrość Księga Przysłów Chrystus poznanie Boga krzyż podejmowanie decyzji
Fragmenty Biblii w dymkach pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0). W podcaście czytam z innego przekładu. Tutaj korzystamy z UBG, bo jej licencja pozwala swobodnie udostępniać tekst.
Transkrypcja odcinka
Zapis powstał automatycznie i może zawierać drobne błędy. Najważniejsze zdania są wyróżnione, a podkreślone miejsca otwierają fragment Biblii, o którym mowa.
Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 223 i czytamy Księgę Przysłów, rozdziały od 7 do 9. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj kończymy tak naprawdę część Księgi Przysłów, która jest swego rodzaju wstępem do całej księgi. Jest to taka bardzo poetycka część, która różni się od tego, z czym Księga Przysłów kojarzy nam się najbardziej, mianowicie z takimi krótkimi, dwulinijkowymi powiedzeniami, które mają nam przekazać takie ponadczasowe wartości i mądrość, którą Bóg chce, żebyśmy używali do tego, żeby nasze życie wykorzystać jak najlepiej i co ważniejsze, żeby nasze życie funkcjonowało zgodnie z Bożymi wartościami.
I dlatego też dzisiaj w rozdziale 8 chciałbym, żebyśmy zwrócili uwagę na to, w jaki sposób mądrość jest opisywana, bo tutaj mamy mądrość, która jest nam przedstawiona jako pewna osoba. I Księga Przysłów 8,1-211 Czy mądrość nie woła i rozum nie wydaje swego głosu? 2 Stoi na szczycie wysokich miejsc, przy drodze, na rozstajach dróg. 3 Przy bramach, przy wjeździe do miasta, przy wejściu, u drzwi woła: 4 Do was wołam, o mężowie, mój głos [kieruję] do synów ludzkich. 5 Prości, uczcie się rozwagi, a wy, głupi, bądźcie rozumnego serca. 6 Słuchajcie, bo będę mówił o rzeczach wzniosłych, a wargi moje otworzą się, aby [głosić] prawość. 7 Moje usta bowiem mówią prawdę, a niegodziwością brzydzą się moje wargi. 8 Sprawiedliwe są wszystkie słowa moich ust; nie ma w nich nic fałszywego ani przewrotnego. (dalej do wersetu 21)Uwspółcześniona Biblia Gdańska: Czyż mądrość nie nawołuje, nie wysila głosu roztropność? Na najwyższym szczycie, przy drodze, na rozstaju zasiada. Przy bramach wejścia do miasta, z przejścia głos swój podnosi. Odzywam się do was, mężowie, wzywam was, synowie ludzcy, prostacy, mądrości się uczcie, nierozumni, nabierzcie rozsądku.
Słuchajcie, mówię rzeczy wzniosłe, z warg moich wychodzi prawość. Podniebieniem prawdę podaję, wstręt mam wargą nieprawość. Moje wszystkie mowy są słuszne, obcym i fałsz, i krętactwo. Dla rozumnych one wszystkie są jasne, prawe dla tych, co mądrość posiedli. Nabądźcie moją naukę, nie srebro, raczej wiedzę niż złoto najczystsze, bo mądrość cenniejsza od pereł i żaden klejnot nie jest jej równy.
Ja, mądrość, roztropność mi bliska, posiadam wiedzę głęboką, bojaźnią pańską zła nienawidzić. Nie znoszę dumy, złych dróg, wyniosłości ust przewrotnych. Moja jest rada i stałość, moja rozwaga, potęga. Dzięki mnie królowie panują, słusznie wyrokują urzędnicy. Dzięki mnie rządzą władcy i możne, rządcy prawowierni.
Tych kocham, którzy mnie kochają, znajdzie mnie ten. Kto mnie szuka? Bogactwo jest ze mną i sława, wspaniałe dobra i prawość. Mój owoc cenniejszy niż złoto, a plony niż srebro najczystsze. Drogą prawości ja kroczę, ścieżkami sprawiedliwości, by przyjaciół obsypać bogactwem i napełnić ich skarbce.
I dalej, w tym samym rozdziale mamy bardzo ciekawy fragment odnośnie tego, w jaki sposób to mądrość była częścią Bożego stworzenia. I w ogóle patrząc na ten rozdział, mamy tutaj całkiem sporo odniesień do innych miejsc w Biblii i chciałbym sięgnąć tylko do kilku z nich, które pokazują nam bardzo wyraźnie to, że kiedy patrzymy na mądrość, to nie powinniśmy patrzeć na nią jako na coś bezosobowego, bo jest ona nieodłącznym atrybutem samego Boga. Tak naprawdę moment, w którym my jesteśmy w stanie posiąść mądrość, jest bezpośrednio związany z poznaniem samego Boga, z poznaniem tego, jaki On jest, w jaki sposób On funkcjonuje. I jest to dla nas niezbędne, żeby właściwie zrozumieć mądrość, że mądrość jest dynamiczna, mądrość jest, tak jak tutaj widzimy, osobowa, bo to też nam pozwala do tej mądrości podejść właściwie na różnych etapach naszego życia. Bo tak naprawdę żyjemy w świecie, któremu wydaje się, że jest niesamowicie mądry, do momentu, kiedy pojawiają się takie sytuacje, jak chociażby ostatnie lata, które mądrość ludzką wywróciły do góry nogami.
I tak naprawdę jako ludzie często bardzo szukaliśmy mądrości, bo nie bardzo wiedzieliśmy, w jaki sposób odnieść się do nowych okoliczności, z którymi przyszło nam się mierzyć. I abstrahując od tego, że tutaj to były bardzo poważne globalne problemy, to każdy z nas w swoim życiu będzie potrzebował różnego rodzaju mądrości na różnych etapach naszego życia, żeby móc żyć we właściwy sposób, żeby to nasze życie było jak najbardziej owocne, żeby nasze życie jak najbardziej podobało się Bogu. I gdybyśmy spojrzeli tylko na kilka rzeczy, które pojawiają się w rozdziale ósmym, na którym tutaj się skupiam, to mielibyśmy chociażby bardzo wyraźne odniesienia do Księgi Izajasza, którą jest już za nami. I być może pamiętacie Księga Izajasza 11,1-21 I wyjdzie gałązka z pnia Jessego, a latorośl z jego korzenia wyrośnie. 2 I spocznie na nim Duch PANA, duch mądrości i rozumu, duch rady i mocy, duch poznania i bojaźni PANA. Uwspółcześniona Biblia Gdańska i dosyć znany, gdzie czytamy. Tam wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni i spocznie na niej Duch Pański, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej.
Te słowa, które mogą nam wybrzmieć dosyć spójnie z niektórymi fragmentami, które tutaj mieliśmy w ósmym rozdziale, wyraźnie wskazują nam na mądrość jako atrybut samego Mesjasza. Kim dalej ta osoba będzie? Nie jest dla nas już jakąś tam szczególną zagadką, ale widzimy, że mądrość jest utożsamiana z osobą samego Boga. Dalej u Hioba, którego czytaliśmy całkiem niedawno, w rozdziale dwunastym mamy napisane słowa, że On ma potęgę i rozum, rozsądek zna w Jego planach. Widzimy, że mądrość jest czymś, czego powinniśmy szukać u samego Boga.
I tak naprawdę mądrość zachęci nas do tego i sprawi, że będziemy w stanie być ucieleśnieniem też Bożej istoty dla świata, który tak bardzo mądrości potrzebuje. Problem jednak jest taki, że często ta mądrość z perspektywy ludzkiej jest całkiem inna niż mądrość z Bożej perspektywy. I dlatego też, gdybyśmy na mądrość mieli spojrzeć, robiąc krok do przodu, sięgając do Nowego Testamentu, to zobaczymy, jak chociażby sam apostoł Paweł odnosił się do mądrości z perspektywy osoby samego Jezusa, gdzie w Liście do Kolosan, List do Kolosan 2,33 W którym są ukryte wszystkie skarby mądrości i poznania. Uwspółcześniona Biblia Gdańska: W Nim wszystkie skarby mądrości i wiedzy są ukryte. To Jezus jest tą osobą, w której mądrości powinniśmy poszukiwać. I właśnie ważne jest też, że mówimy tutaj o poszukiwaniu czegoś.
To nie jest to, że pstryknę palcem i będę miał wszystko. Nie. Mądrość jest czymś, co będziemy odkrywać całe nasze życie. Często będzie ona związana właśnie z tym, w jaki sposób powinniśmy zachować się w określonych sytuacjach z perspektywy Bożych wartości, z perspektywy Bożej mądrości. I każde kolejne wyzwanie, przed którym będziemy stawać, pomoże nam jeszcze lepiej poznać osobę samego Boga i stosować mądrość, którą On chce się z nami dzielić.
Dalej, w pierwszym liście do Koryntian. 1 List do Koryntian 1,17-3117 Bo Chrystus nie posłał mnie, abym chrzcił, ale abym głosił ewangelię, [i to] nie w mądrości słowa, aby nie zniweczyć krzyża Chrystusa. 18 Mowa o krzyżu bowiem jest głupstwem dla tych, którzy giną, ale dla nas, którzy jesteśmy zbawieni, jest mocą Boga. 19 Bo jest napisane: Wytracę mądrość mądrych, a rozum rozumnych obrócę wniwecz. 20 Gdzie [jest] mądry? Gdzie uczony w Piśmie? Gdzie badacz tego świata? Czyż Bóg nie obrócił w głupstwo mądrości tego świata? 21 Skoro bowiem w mądrości Bożej świat nie poznał Boga przez mądrość, upodobało się Bogu przez głupstwo głoszenia zbawić tych, którzy wierzą. 22 Gdyż Żydzi domagają się znaków, a Grecy szukają mądrości. 23 My zaś głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, [który] dla Żydów wprawdzie [jest] zgorszeniem, a dla Greków głupstwem; 24 Lecz dla tych, którzy są powołani, zarówno dla Żydów, jak i Greków, [głosimy] Chrystusa – moc Bożą i mądrość Bożą. (dalej do wersetu 31)Uwspółcześniona Biblia Gdańska, który chciałbym, żebyśmy przeczytali sobie w całości, bo tutaj mądrość jako słowo pojawia się dosyć gęsto i na samym końcu tego rozdziału jest fenomenalnie podkreślona. Czytamy tutaj, że nie posłał mnie Chrystus, abym chrzcił, lecz abym głosił Ewangelię, i to nie w mądrości słowa, aby zniweczyć Chrystusowego krzyża. Nauka bowiem krzyża głupstwem jest dla tych, co idą na zatracenie, mocą Bożą zaś dla nas, którzy dostępujemy zbawienia. Napisane jest bowiem: Wytracę mądrość mędrców, a przebiegłość przebiegłych zniweczę.
Gdzie jest mędrzec? Gdzie uczony? Gdzie badacz tego, co doczesne? Czyż nie uczynił Bóg głupstwem mądrości świata? Skoro bowiem świat przez mądrość nie poznał Boga, w mądrości Bożej spodobało się Bogu przez głupstwo głoszenia słowa zbawić wierzących.
Tak więc, gdy Żydzi szukają znaków, a Grecy szukają mądrości, my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, który jest zgorszeniem dla Żydów, a głupstwem dla pogan, dla tych zaś, którzy są powołani tak spośród Żydów, jak i spośród Greków, Chrystusem, mocą Bożą i mądrością Bożą. To bowiem, co jest głupstwem u Boga, przewyższa mądrością ludzi, co jest słabe u Boga, przewyższa mocą ludzi. Przeto przypatrzcie się, bracia, powołaniu waszemu. Niewielu tam mędrców według oceny ludzkiej, niewielu możnych, niewielu szlachetnie urodzonych. Bóg wybrał właśnie to, co głupie w oczach świata, aby zawstydzić mędrców, wybrał to, co niemocne, aby mocnych poniżyć, i to, co nie jest szlachetnie urodzone według świata i wzgardzone, i to, co nie jest, wyróżnił Bóg, by to, co jest, unicestwić, tak by się żadne stworzenie nie chełpiło wobec Boga.
Przez Niego bowiem jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się dla nas mądrością od Boga i sprawiedliwością, i uświęceniem, i odkupieniem, aby tak, jak jest napisane: W Panu się chlubił ten, kto się chlubi. W tym fragmencie bardzo wyraźnie widzimy to, że to właśnie Chrystus jest dla nas mądrością. To właśnie Chrystus stał się dla nas mądrością po to, żebyśmy przez pryzmat Jego życia, przez pryzmat Jego ofiary, przez pryzmat tego, do czego On nas powołał, mogli żyć życiem, w którym będziemy podejmować Mądre decyzje. Decyzje, które będą dawały nam życie, które będą dawały życie ludziom, którzy są wokół nas. Kiedy szukamy mądrości, nie skupiajmy się tylko na tym, jak rozwiązywać pewne problemy, którym musimy stawić czoła.
Szukając mądrości, szukajmy Tego, który jest jej źródłem. Szukajmy Tego, który może przynieść rozwiązania do sytuacji, które z pozoru mogłyby się wydawać być całkowicie beznadziejne i niemożliwe. I ważne jest to, że mądrość zachęca nas do tego, żeby jej szukać, żeby nie ustawać w jej poszukiwaniu, żeby wszystko, co mamy, poświęcić temu, żeby tę mądrość odkrywać. Bo Boża mądrość jest więcej warta niż wszystko, za czymkolwiek moglibyśmy podążać, czegokolwiek moglibyśmy pragnąć, do czegokolwiek moglibyśmy dążyć. I Bóg chce tej mądrości nam udzielać.
I do tego też zachęca nas Księga Przysłów 8,32-3632 Teraz więc, synowie, słuchajcie mnie, bo błogosławieni są ci, którzy strzegą moich dróg. 33 Słuchajcie pouczeń, nabądźcie mądrości i nie odrzucajcie jej. 34 Błogosławiony człowiek, który mnie słucha, czuwając u moich wrót każdego dnia i strzegąc odrzwi moich bram. 35 Bo kto mnie znajduje, znajduje życie i otrzyma łaskę od PANA. 36 Ale kto grzeszy przeciwko mnie, wyrządza krzywdę swojej duszy; wszyscy, którzy mnie nienawidzą, miłują śmierć. Uwspółcześniona Biblia Gdańska: Więc teraz, synowie, słuchajcie mnie, szczęśliwi, co dróg moich strzegą. Przyjmijcie naukę i stańcie się mądrzy, pouczeń mych nie odrzucajcie. Błogosławiony ten, kto mnie słucha, kto co dzień u drzwi moich czeka, by czuwać u progu mej bramy. Bo kto mnie znajdzie, ten znajdzie życie i uzyska łaskę u Pana. Kto mnie nie znajdzie, duszę swą rani.
Śmierć kocha każdy, kto mnie się wyrzeka. I niech te słowa będą dla nas zachętą do tego, żeby jeszcze uważniej zwrócić uwagę na to, co przed nami w Księdze Przysłów, gdzie, tak jak rozmawialiśmy, teraz dopiero zacznie się ta część od kolejnego odcinka, w której będziemy mogli skorzystać z różnych bardzo praktycznych rad związanych z naprawdę różnymi dziedzinami naszego życia. I okaże się przy tych kilku fragmentach, które spróbuję wyłuskać, żeby zwrócić na nie szczególną uwagę, jak wiele mądrości jest w Księdze Przysłów i jak bardzo ta mądrość dzisiaj może pomóc nam w tym, żeby podejmować lepsze decyzje, żeby żyć lepszym życiem, żeby żyć życiem, które będzie podobało się Bogu, które będzie na Niego wskazywało, które może się wydawać dla niektórych, że jest dziwne, zaskakujące. Dlaczego podejmujesz takie, a nie inne decyzje, ale... Korzystając z Bożej mądrości widzimy już, że tak naprawdę wykorzystanie Bożej mądrości w naszym życiu może wydawać się być dla niektórych głupie, ale ostatecznie to jest to, co będzie nas prowadziło do życia.
I to życia, w ramach którego jeszcze lepiej będziemy w stanie odkryć osobę samego Stwórcy, tego, który jest źródłem mądrości. Tyle z mojej strony na dzisiaj. Gdybyście chcieli dowiedzieć się czegoś więcej, możecie wejść na stronę bibliawrok.pl. Gdybyście mieli do mnie jakieś dodatkowe pytania, możecie do mnie napisać na adres jacek@bibliawrok.pl. I do usłyszenia w kolejnym odcinku.