Niesłuszne uwięzienie

Cześć, z tej strony Jacek. Słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 323 i czytamy Dzieje Apostolskie, rozdziały 16 i 17. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj Paweł jest w trakcie swojej tak zwanej drugiej podróży misyjnej i jedna rzecz, która jest ważna, żebyśmy wspomnieli sobie o niej na samym początku, jest to, że Paweł nie podróżuje już z Barnabą.

O tym mogliśmy przeczytać pod koniec rozdziału 15, gdzie czytamy o tym, że Paweł się z Barnabą pokłócił, co jest opisane jako to, że doszło między nimi do ostrego sporu, więc możemy sobie tylko wyobrazić, w jaki sposób chłopaki się spięły. No i rzeczywiście doszło do tego, że tam poszło o to, kto z nimi ma iść. Barnaba chciał ze sobą wziąć Jana Marka, Paweł powiedział, że nie, tego nie bierzemy, bo on tam kiedyś gdzieś nas zawiódł. W związku z tym Barnaba bierze Jana Marka, idzie z nim, a Paweł z gościem, który nazywa się Sylas, ruszają w swoją drogę. Co jest samo w sobie całkiem ciekawym wydarzeniem.

Mam nadzieję, że mieliście okazję je przeczytać wczoraj, czytając rozdział 15, no ale dzisiaj jesteśmy w trakcie dalej podróży Pawła i dużo czasu by nam zajęło, gdybyśmy mieli sobie teraz rozgryzać w ogóle tak po mapie, gdzie kto szedł, co to były za miasta i tak dalej. Niemniej jednak dzisiaj pojawia się nam też miejscowość, którą odwiedza właśnie Paweł z Sylasem i ta miejscowość nazywa się Filippi. W sumie nie wiem, czy to się jakoś odmienia, no jakkolwiek. Generalnie miejscowość jest dla nas może o tyle znana, że Paweł właśnie do Filipian, którzy w owej Filippi mieszkali, będzie kierował jeden ze swoich listów, więc nawet czytając list do Filipian, fajnie jest sięgnąć sobie po takie miejsca jak tutaj, żeby zobaczyć, okej, co to za wspólnota w ogóle tam była, co my o nich wiemy, co na przykład w Dziejach Apostolskich było opisane na ich temat. I teraz mają tam miejsce bardzo ciekawe wydarzenia.

O Filippi wiemy tyle, że było to... Jak w wersecie dwunastym jest opisane: przydujące miasto tego okręgu, Macedonii, będącego kolonią rzymską. I czytamy, że w tym mieście zatrzymali się na kilka dni. I dalej, od wersetu trzynastego czytamy, że w szabat wyszliśmy za bramę nad rzekę, spodziewaliśmy się, że jest tam miejsce modlitwy. Usiedliśmy i rozmawialiśmy z przybyłymi kobietami.

Przysłuchiwały się temu niejaka Lidia, bogobojna sprzedawczyni purpury z Tiatyry. Pan otworzył jej serce tak, że uważnie słuchała słów Pawła. Gdy została ochrzczona wraz ze swoim domem, oznajmiła: Skoro uznaliście mnie za wierzącą Panu, wstąpcie, zamieszkajcie w moim domu i wymogła to na nas. I to sprawia, że w tej Filipii oni zostają trochę dłużej. I dalej jest opisana historia dziewczynki.

Tutaj jest napisana młoda kobieta, ale to najprawdopodobniej była dziewczynka, jakieś, wiecie, dziecko rzędu, nie wiem, sześć, siedem lat, która wygląda na to, że była opętana przez jakiegoś złego ducha, za sprawą to którego wróżyła. I samo to, że ona to robiła, to znowu sześcio-, siedmiolatka, która wróżyła, to w ogóle historia jakaś dziwna, niespotykana. No rzecz jest taka, że ona miała swoich właścicieli, to dziecko. I oni na niej zwyczajnie zarabiali kupę kasy. Prawdopodobnie została poświęcona jakiemuś tam bóstwu pogańskiemu, została zaangażowana w jakieś takie dziwne, duchowe praktyki i sprawiło to, że zwyczajnie to dziecko wygląda na to, że było opętane i w związku z tym miało też możliwość, czy tak to było sprzedawane później, że ona rzekomo miała wróżyć.

No czytamy, że Paweł, w zależności od tego, z jakiego tłumaczenia korzystacie, różnie to może być opisane, bo ona chodziła za... Paweł i Sylas mówią, że ci ludzie są sługami najwyższego Boga, oni głoszą wam drogę zbawienia. Brzmi to tak, że okej, to w sumie fajnie. No tylko że w świecie rzymskim ten najwyższy Bóg to, wiecie, to mógł być którykolwiek z szeregu bogów, którzy tam byli dostępni, więc to wcale niekoniecznie było tak, że ona była osobą, która w jakikolwiek sposób chciała utwierdzić przesłanie Pawła i Sylasa, wręcz przeciwnie, chciała ludzi odciągnąć od tego przesłania, no bo wciąż mówimy o bardzo pogańskim świecie. Już w tym momencie historii jesteśmy w miejscu, gdzie w zasadzie Paweł jest bardzo aktywnie zaangażowany w dzielenie się dobrą nowiną o Jezusie właśnie na terenach bardzo mocno pogańskich, tak jak między innymi mamy tutaj Filipi.

No i Paweł w końcu, znowu w zależności od tłumaczenia czytamy o tym, że był zmęczony tą całą sytuacją, to w jaki sposób niektórzy się do tego odnoszą jest to, że Pawła naprawdę do głębi poruszyło to, w jakim stanie była ta dziewczynka. I tu nie chodziło o to, że on był zmęczony, po prostu dziecko, spierniczaj, tylko to było: jak ktokolwiek mógł dopuścić do tego, żeby to dziecko było w takim stanie i żeby ona po prostu w ten sposób była wykorzystywana przez swoich, no właśnie, właścicieli, tak? Więc Paweł zwraca się nie do dziewczynki, tylko do tego złego ducha i mówi: Rozkazuję ci w imieniu Jezusa Chrystusa, żebyś z niej wyszedł. I duch po chwili wyszedł. No i sprawia to, że właściciele tej służącej się naprawdę wściekli, no bo biznes się rozsypał.

Przecież my mieliśmy z tego kasę, ona, wiecie, wróżyła, jakkolwiek te wróżby miałyby nie wyglądać, być może ona coś mówiła, oni to interpretowali i mówili, że to są wróżby, jakkolwiek. Na tym zarabiali kupę kasy, zarabiali kupę kasy na nieszczęściu, niewoli tej dziewczynki, nie tylko na tym, że ona była zniewolona przez nich, ale ona była zniewolona przez jakieś duchowe moce i to naprawdę był niezły syf, który bardzo poruszył Pawła i on po prostu tego złego ducha wyrzucił z tej dziewczynki, tak jak zresztą historie różne, takie egzorcystyczne mieliśmy też w przypadku osoby samego Jezusa, który to często gęsto też takie rzeczy robił, chodząc po ziemi, że w końcu ekipa się wnerwiła, wściekła się naprawdę, co zresztą, no tak biznesowo nas nie dziwi, tak? Gość im wszystko rozsypał. Mogli zarabiać, teraz nie mogą zarabiać, bez sensu. Nieważne była dla nich ta dziewczynka.

Ona była ich własnością, mogli z nią sobie robić, co tam sobie chcieli. Dlatego tak bardzo przejęli się nie dzieckiem, ale ich biznesem, który się zwyczajnie w tamtym momencie rozsypał. Więc biorą Pawła, oskarżają go, stawiają go przed władzą, wnoszą skargę, gdzie mówią: Ci oto ludzie, a są oni Żydami, bardzo niepokoją nasze miasto, głoszą zwyczaje, których nam jako Rzymianom nie wolno przyjmować oraz praktykować. No i tam dalej tłum oczywiście mówi: To akt, to akt, to są gnoje, weźcie, musimy coś z nimi zrobić. No i historia toczy się dalej w ten sposób, że są oni wychłostani, najpierw zdzierają z nich ciuchy, później ich chłostają.

I to wiecie, to nie jest chłostanie, że wiecie, dostali, nie wiem, pasem na tyłek, nie. Ich plecy były rozszarpane po tej konkretnej akcji. I trafiają do więzienia. Do więzienia trafiają po co? No po to, żeby zdecydować, co z nimi dalej zrobią.

Więc sytuacja, kiedy oni trafiają do więzienia, to jest sytuacja, która zapowiada to, że prawdopodobnie będzie jeszcze gorzej niż to, że już jesteście wychłostani, że jesteście zakuci w jakieś kajdany, totalne upokorzenie, totalne poniżenie Pawła i Sylasa, które kończy się w więzieniu. I teraz mały, szybki przerywnik, czy uzupełnienie tej historii. Wiemy już o tym, że Paweł jest obywatelem rzymskim. Wiemy o tym, dlatego też, że ja wcześniej o tym wspomniałem. I w pewnym momencie historii, jakieś tak z perspektywy czasu, jakieś siedem lat później, Paweł odwoła się do swojego rzymskiego obywatelstwa.

Zresztą tutaj też, ale w tym momencie on jeszcze tego nie robi. On wie, że jest obywatelem rzymskim i że to, co z nim zrobiono, jest niezgodne z prawem. Oni nie mają prawa go tak traktować jako rzymskiego obywatela i on na to się zgadza. On nie mówi: Hej, hej, hej, słuchajcie chłopaki, ja tak naprawdę jestem Rzymianinem, bo był Rzymianinem, był Rzymianinem z urodzenia, jednocześnie będąc w stu procentach absolutnie Żydem i to porządnym, tak jak to przed nawróceniem wiemy też z ugrupowania faryzeuszów, będąc Rzymianinem mógł to natychmiast przerwać. Mógł sprawić, że nie dostanie żadnego bata, że nie skończy w więzieniu, że nic się takiego nie wydarzy.

On jednak tego nie robi. W żaden sposób tego nie robi. Nie korzysta z tego jako immunitetu, który mu przysługiwał w tamtym czasie. I teraz zaraz spróbujemy dowiedzieć się dlaczego, bo to jest dosyć wyjątkowe. To jest...

Sytuacja, która dla nas może być taka, na zasadzie, wiecie, czytamy, dobra, oskarżyli, ubiczowali, wrzucili do więzienia, no okej, wszystko jasne. Właśnie nie wszystko jasne, bo Paweł nie korzysta z tego, z czego może skorzystać. I ląduje w więzieniu. I co w tym więzieniu się dzieje? Czytamy, że około północy Paweł i Sylas modlili się i śpiewali Bogu, hymny przysłuchiwali się im więźniowie.

Nagle zatrzęsła się ziemia na tyle mocno, że przesunęły się fundamenty więzienia, wszystkie drzwi stanęły natychmiast otworem i więzy wszystkich rozluźniły się. Obudzono więc stróża więziennego, ten gdy zobaczył otwarte drzwi więzienia, dobył miecza i chciał się zabić, sądząc, że więźniowie uciekli. I teraz, znowu mały przerywnik, bo ta historia, ona jest mega ciekawa. To akurat znowu, to w jaki sposób ta historia, tę historię przedstawiam, też jest związana z wywiadem z jednym z takich biblistów, czy tam historyków bardziej bym powiedział może, których osobiście bardzo... Lubię i on właśnie w jednym z wywiadów opisywał tę historię, co dla mnie było naprawdę niesamowicie poruszające.

Pierwszy raz w życiu usłyszałem takie przedstawienie tej historii i tym też z wami się tutaj dzielę, sam tego nie wymyśliłem. Ale co tutaj się dzieje? Pierwsza rzecz, to jest prawdopodobnie punkt historii, który, jeżeli jakkolwiek znam Biblię, to ten nam się kojarzy najbardziej. Paweł i Sylas są w więzieniu, śpiewają Bogu hymny i tutaj jest cała ta historia związana z tym, że są w takim syfie. Jedyne, co prawdopodobnie czują, to ból i w tym momencie śpiewają Bogu.

I teraz dlaczego to robili? Znowu tutaj jest takie, no bo oni byli tacy pobożni, wiecie, to uwielbienie, wiecie, włączyli sobie jakąś tam szczególną uwielbieniową muzykę, znaczy no nie włączyli, tak, ale tak wiecie, czasami tak trochę to jest przedstawiana ta historia, że to jest takie, wiecie, wzniosłe, chłopaki zaczynają śpiewać. Gdybyśmy spojrzeli sobie na Psalm 119, wersety 61 i 62, to tam są napisane bardzo ciekawe słowa: Choć powrozy bezbożnych mnie spętały, wciąż w pamięci zachowuję Twoje prawo. O północy wstaję z posłania, aby dziękować Ci za Twe słuszne rozstrzygnięcia. I kto wie, czy zwyczajnie to, co oni tutaj robią, to nie jest to, że po prostu, nie wiem, oni ciągle chodzili i śpiewali, tylko być może właśnie, jak się im przypomniało: Hej, jesteśmy spętani, co mamy teraz robić?

O północy zaczynają śpiewać Bogu. I teraz słyszą to więźniowie, ziemia się trzęsie, fundamenty więzienia są poruszone, drzwi się otwierają, więzy wszystkich się rozluźniły i w zasadzie ludzie mogą sobie wyjść. I teraz ciekawe jest to, że ekipa za bardzo nie wychodzi, bo widzimy, że straż więzienna widzi tę całą sytuację, bierze miecz i chce się zabić, sądząc, że więźniowie uciekli. Lecz Paweł zawołał: Nie czyń sobie nic złego, jesteśmy tutaj wszyscy. Straż poprosił o światło, wskoczył do środka i przerażony przypadł do Pawła i Sylasa, a gdy już wyprowadził ich na zewnątrz, zapytał: Panowie, co mam czynić, abym był zbawiony?

Odpowiedzieli mu: Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony ty i twój dom. Następnie przekazali mu słowo Pana, jemu oraz wszystkim, którzy byli w jego domu. Wtedy straż wziął ich o tej godzinie w nocy, obmył z ran i zaraz dał się ochrzcić zarówno on sam, jak i wszyscy jego domownicy. Wprowadził ich też do swojego domu, zastawił stół i wraz z całym domem cieszył się, że uwierzył Bogu. I teraz co takiego wydarzyło się dalej w tej historii?

Bo znowu z naszej perspektywy to wygląda tak. Okej, mamy jakiegoś stróża więziennego, który zwyczajnie, no, widzi go, że ma przerąbane, że potencjalnie będą miały kłopoty, no bo zwyczajnie miał pilnować więźniów, wszyscy więźniowie są wolni. Co prawda wygląda na to, że oni tam zostali w tym więzieniu, więc bierze miecz, chce się zabić. Dlaczego chce się zabić? No dlatego, że za takie uchybienie konsekwencje poniósłby nie tylko on, ale również jego rodzina.

I jedyną rzeczą, która mogła sprawić, że jego rodzina zostanie uratowana w tej konkretnej sytuacji, jest to, że on popełni samobójstwo, co było uznane za wyjątkowo szlachetny czyn, a więc gdyby on się zabił, to jego rodzina jest bezpieczna. Więc on dla swojej rodziny chce się zabić. Nie dlatego, że on boi się koniecznie tylko i wyłącznie o siebie. On zwyczajnie chce uratować swoich bliskich, bo wie, że oni poniosą konsekwencje za to, że więźniowie uciekli, choć tu jeszcze na tym etapie nikt w zasadzie tutaj za bardzo nie uciekł. Niemniej jednak gość zachowuje się bardzo, ale to bardzo porządnie.

I kiedy widzi, że oni wszyscy są, że oni nie uciekli, że hej, w ogóle co wyście zrobili, więc że hej, moglibyście uciec, nie uciekliście, co tutaj takiego się dzieje? Kiedy pyta: Panowie, co mam czynić, abym był zbawiony?, to nie jest pytanie... Kiedy my czytamy takie teksty, to od razu mamy obraz tego: okej, dobra, gość chce pójść do nieba. Nie, on nie chce pójść do nieba. On chce zwyczajnie uratować siebie i swoją rodzinę.

Tu o takie zbawienie chodzi. Chodzi mu o zwykły, taki ludzki ratunek. Co ja mam teraz zrobić? Bo wiecie, prawdopodobnie tak dobrze jak ja, jakie konsekwencje wiążą się z tym, co teraz tutaj się wydarzyło. On martwi się o swój tyłek, widząc jednocześnie, że w nich naprawdę było coś ciekawego, bo trzęsienie ziemi go jakoś nieszczególnie przekonało, ale to, że oni wszyscy zostali, to już było coś, co sprawiło, że: Panowie, okej, słyszałem to, co śpiewaliście, to też mnie nie przekonało.

Byliście w takiej sytuacji, śpiewaliście jakiemuś bogu. Okej, dobra, jakkolwiek. Ziemia się zatrzęsła, też jeszcze niekoniecznie byłem przekonany co do tego, że jesteście tutaj z misją od samego Boga. Dlatego też to pytanie wcale niekoniecznie właśnie było pytaniem o zbawienie, jak my byśmy je rozumieli, tylko zwyczajnie o ratunek, wiedząc, że jeżeli Paweł i Sylas z takich okoliczności wychodzą obronną ręką, zostali w tym więzieniu, zostali dla niego, ryzykując swoje własne życie, to jest coś, co go głęboko poruszyło. I znowu jesteśmy tutaj w miejscu takiego podejścia do dzielenia się naszą wiarą, gdzie, wiecie, Paweł mu nie opowiadał za dużo.

On zaryzykował swoje własne życie, zostając w tym więzieniu po to, żeby uratować tego gościa. On został dla niego, bo wiedział, że jeżeli wszyscy uciekną, to ten gość ma przerąbane, on i jego rodzina. W sytuacji, gdyby się zabił, to tylko on. Paweł zostaje dla niego, ryzykuje własne życie dla tego gościa i to sprawia, że ten strażnik jest tak poruszony i kiedy Paweł dzieli się z nim dobrą nowiną na temat Jezusa, to gość natychmiast wierzy, przyjmuje Pawła, zajmuje się jego ranami, pomaga mu i tak dalej. Paweł i Sylas są przykładem życia, które jest gotowe podjąć ryzyko po to, żeby pomóc innym, co w zasadzie jest właśnie piękną historią, która wybija się nam z tej danej sytuacji, ale historia tutaj się nie kończy, bo dalej wciąż zostaje temat związany z tym: no dobra, ale w sumie to cała historia mogła się nie wydarzyć, dlaczego on nie skorzystał ze swojego obywatelstwa i tak dalej.

No i właśnie, historia jest taka, że po tej całej sytuacji z rana koniec końców Pawła chcą wypuścić. I znowu numer jest taki: aha, to teraz chcecie mnie wypuścić, widzicie, co tu się wydarzyło, co za akcje, i teraz nagle, okej, dobra, to sobie chłopaki idźcie. I Paweł... W wersecie 37 mówi: Wychłostali nas, obywateli rzymskich, publicznie i bez sądu, wtrącili nas do więzienia, a teraz potajemnie nas wypędzają? O nie, niech tu sami przyjdą i nas wyprowadzą.

Straż doniosła pretorom te słowa, a ci, gdy usłyszeli, że mają do czynienia z Rzymianami, przestraszyli się. Przybyli więc, przeprosili ich, wyprowadzili i prosili, aby odeszli z ich miasta. Po wyjściu więc z więzienia wstąpili do Lidii, a gdy zobaczyli braci, dodali im otuchy i odeszli. Dlaczego Paweł dopiero w tamtym momencie skorzystał ze swojego rzymskiego obywatelstwa? Dlaczego on dopiero wtedy ujawnił, że jest tak naprawdę Rzymianinem?

Wcześniej wyglądał jak Żyd, mówił jak Żyd, wszyscy myśleli, że jest Żydem, a tu nagle się okazuje, że jest jednocześnie obywatelem rzymskim. I on to ujawnia dopiero po tym wszystkim, co się wydarzyło, gdzie znowu chłosta, więzienie i te wszystkie sprawy. I kiedy chcą go wypuścić, pytają: Dobra, chłopaki, zwijajcie się. Nie, nie, nie, co to za zwijajcie się? Jestem obywatelem rzymskim, co wy tu odwalacie w ogóle?

Dlaczego Paweł to zrobił? Wygląda na to, wielu komentatorów się z tym zgadza, że wygląda na to, że to, co Paweł w tej konkretnej sytuacji zrobił, to było zabezpieczenie już wtedy wierzących, tej małej wspólnoty osób wierzących, która w Filippi się zawiązała. Bo Paweł stanął w miejscu, w którym miał niesamowitą przewagę nad tą całą ekipą, która go niesłusznie potraktowała w taki sposób. I teraz, to, co Paweł robi, to jest genialne, bo wygląda na to, że Paweł robi coś takiego: Panowie, wiecie, że macie przesrane. Wiecie, co ja teraz mogę zrobić?

Wiecie, że mogę pójść do waszych przełożonych, powiedzieć o tym całym bajzlu, który tu się wydarzył, i naprawdę wy będziecie mieli przerąbane. Nie ja, wy będziecie mieli przerąbane, bo potraktowaliście w ten sposób rzymskiego obywatela. Ale okej, ja się zwinę. Wiecie, kim jestem. Ja się stąd zwijam, ale niech coś złego stanie się innym ludziom, którzy uwierzyli w to, co im mówiłem.

To wszystkim powiem, co takiego tutaj się wydarzyło, i wtedy zobaczycie, jak to dla was się skończy. Wiele osób właśnie w ten sposób patrzy na tą historię, że z perspektywy historii, kultury tego, co tam się działo, też tego obywatelstwa, które wcześniej było zatajone, później je Paweł w końcu ujawnił, on doprowadził do takiego miejsca, w którym miał taką przewagę nad swoimi oprawcami, że zwyczajnie mógł powiedzieć: Jeżeli tym ludziom coś złego się stanie, to wiecie, że ja mam kartę, którą jeszcze mogę tutaj rozegrać. Wygląda na to, że on w genialny sposób zabezpieczył... wierzących w Filipi przed jakimikolwiek później potencjalnymi prześladowaniami, które mogły wyniknąć z tego, że uwierzyli w Pana Jezusa i zaczęli żyć życiem, w którym zaczęli naśladować Jezusa, zaczęli żyć zgodnie z Jego wolą, wyznając, że tylko On jest Bogiem. I znowu spytalibyśmy, no dobra, ale co z tego dla mnie? Poza tym, że, Jacek, no może fajna historyjka, ale co z tego dla mnie?

Ano to, że po raz kolejny mamy przykład tego, w jaki sposób żyć życiem, w którym poświęcamy się dla innych, ryzykujemy swoje życie na rzecz innych po to, żeby inni nie tylko słyszeli nasze przesłanie, ale żeby zobaczyli nasze przesłanie o osobie Jezusa w naszym życiu. I kiedy je zobaczą i zobaczą, że jest w tym coś niezwykłego, w tym jak żyjemy, w tym jaki sposób kochamy, w jaki sposób jesteśmy w stanie podnieść ryzyko na rzecz innych, wtedy też całkiem inaczej będą słuchać tego, co mamy im do powiedzenia, tak jak to było w przypadku tej historii i tego strażnika, który został w wyjątkowy sposób uratowany przed śmiercią dzięki Pawłowi i Sylasowi. Tyle z mojej strony na dzisiaj. Gdybyście mieli jakieś dodatkowe pytania, możecie wejść na stronę bibliawrok.pl bądź możecie do mnie napisać na adres jacek@bibliawrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.