Wszystkie odcinki

Dzień 281 Ewangelia św. Mateusza 14-16

Nieprzypadkowe miejsce kluczowej historii

Prowadzi Jacek Obolewicz · Zobacz w planie czytania

Przeczytaj tekst: Mt 14 Mt 15 Mt 16

Dzień 281 z 365 · Otwórz w Spotify

Ten dzień w minutę

Nie masz teraz czasu na cały odcinek? Najważniejsza myśl w krótkim wideo.

Przeczytaj wstęp do księgi: Ewangelia św. Mateusza

W skrócie

Dzisiaj nie śpieszymy się z czytaniem, tylko patrzymy na mapę. Jezus zabiera uczniów do Cezarei Filipowej, miejsca znanego z pogańskich kultów, i dopiero tam pyta ich, za kogo Go uważają. Okazuje się, że miejsce tej rozmowy zmienia sens słów o skale i o bramach piekielnych.

Najważniejsze myśli

  1. Geografia ma znaczenie

    Gdy nie wiemy, gdzie dzieje się dana historia, możemy zgubić bardzo dużo jej sensu, dlatego warto zauważyć, że Cezarea Filipowa nie została wymieniona w tekście przypadkiem.

  2. Jezus zabiera uczniów w ciemne miejsce

    Przy skale w Cezarei stały ołtarze pogańskich bóstw, w tym bóstw płodności, a źródła Jordanu miały według wierzeń wypływać z Hadesu. Dlatego nazywano to miejsce bramą piekieł i było ono duchowo jednym z najciemniejszych miejsc, jakie uczniowie mogli znać.

  3. Wyznanie Piotra na tle tej skały

    Piotr mówi: Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego. Te słowa o jednym, żywym Bogu padają w miejscu, gdzie czczono mnóstwo bóstw, i dlatego brzmią tak mocno.

  4. Brama to obrona, nie atak

    Jezus mówi, że bramy piekielne nie przemogą Kościoła, a przecież brama służy do obrony, nie do ataku. To znaczy, że to uczniowie mają iść ze światłem w najciemniejsze miejsca, a nie się przed nimi chować.

Z odcinka

To światło nie jest dla was, to światło jest dla świata, po to, żeby oni dostrzegli, kim ja jestem.

Wy macie być tymi, którzy idą w najciemniejsze miejsca z tą właśnie prawdą, że ja jestem Synem Boga żywego i jestem w stanie dać nowe życie tym, którzy we mnie uwierzą.

Ważne jest to, że kiedy Jezus dawał swoim uczniom ważne lekcje, to nie tylko on opowiadał im, wiecie, w konceptach. On ich zabierał w miejsca, gdzie mogli doświadczyć mocy tych lekcji, które im przekazywał.

Fragmenty, o których mowa w odcinku

  • Jezus przychodzi z uczniami w okolice Cezarei Filipowej i pyta, za kogo ludzie Go uważają.
  • Piotr odpowiada, że Jezus jest Mesjaszem, Synem Boga żywego, a na tle licznych pogańskich bóstw brzmi to szczególnie mocno.
  • Jezus gra greckimi słowami Petros i petra i zapowiada, że zbuduje wspólnotę, której nie przemogą bramy piekielne.
  • Jezus i Piotr płacą podatek świątynny monetą znalezioną w rybie, a to wskazuje, że Piotr był starszy od innych uczniów.

Kliknij odnośnik, żeby przeczytać fragment.

Gdzie jeszcze w Biblii wraca ten temat

  • To samo wydarzenie opisuje Marek: Jezus pyta uczniów w okolicach Cezarei Filipowej, za kogo Go uważają.
  • Już wcześniej Jezus nadaje Szymonowi imię Kefas, czyli Piotr, a więc skała, dlatego ta gra słów nie pojawia się w Cezarei po raz pierwszy.
  • Paweł pisze, że wierzący mają świecić jak jasne gwiazdy pośród zepsutego pokolenia, a to jest ta sama misja światła w ciemności.

Do przemyślenia

  • Jakie jest dla mnie takie „ciemne miejsce”, do którego nie chcę iść ze swoją wiarą?
  • Za kogo mam Jezusa? Czy odpowiedź, którą dziś dałbym, wynika z mojego doświadczenia, czy z tego, co usłyszałem od innych?

Powiązane odcinki

Cezarea Filipowa wyznanie Piotra bramy piekielne światło w ciemności Kościół geografia biblijna

Fragmenty Biblii w dymkach pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0). W podcaście czytam z innego przekładu. Tutaj korzystamy z UBG, bo jej licencja pozwala swobodnie udostępniać tekst.

Transkrypcja odcinka

Zapis powstał automatycznie i może zawierać drobne błędy. Najważniejsze zdania są wyróżnione, a podkreślone miejsca otwierają fragment Biblii, o którym mowa.

Cześć, z tej strony Jacek. Słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 281 i czytamy Ewangelię Mateusza, rozdział od 14 do 16. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdź na stronę bibliawrok.pl. Dzisiaj po raz kolejny mamy całkiem sporo ciekawych historii, mamy bardzo ciekawe rozmowy na temat faryzeuszy, do których sądzę, że w pewnym momencie w końcu wrócimy.

Niemniej jednak chciałbym, żebyśmy dzisiaj zwrócili uwagę na jedną historię, która ma miejsce w rozdziale 16, który czytamy dzisiaj, która jest niesamowicie ciekawa z perspektywy tego, gdzie ona w ogóle się dzieje i jakie słowa w tej historii padają. Bo tak jak to już zresztą pewnie zauważyliście, bardzo często jest tak, że my mamy jakieś wyobrażenia na temat słów, które padają w różnych historiach, ale jeżeli nie zakłumamy geografii miejsca, w którym dana historia się dzieje, możemy zgubić bardzo dużo wartościowego znaczenia i tego, o co tak naprawdę chodziło w danej historii. I chciałbym, żebyśmy dzisiaj przeczytali sobie Ewangelię Mateusza, rozdział 16 i zaczniemy czytać od wersetu 13, gdzie jest napisane tak: , zwrócił się do swoich uczniów z pytaniem: Za kogo ludzie uważają Syna Człowieczego? Jedni za Jana Chrzciciela, odpowiedzieli, inni za Eliasza, a jeszcze inni za Jeremiasza lub jednego z proroków. Jezus zapytał ich: ?

Odpowiedział Szymon Piotr: Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego. Na to Jezus mu rzekł: Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony, albowiem nie objawiło ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie. Otóż i ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr, czyli skała, i , a bramy piekielne go nie przemogą. Chciałbym, żebyśmy tutaj w tej historii się zatrzymali dalej. Jest ciekawie, ale nie chciałbym w ogóle ruszać tematu, na który dzisiaj czasu nie mamy.

Historia wydaje nam się być taka trochę od czapki. Na zasadzie nagle w 13 wersecie pada hasło, że gdy Jezus przyszedł w okolice Cezarei Filipowej, spytał swoich uczniów. I teraz do czego nam jest ta informacja potrzebna, że oni przybyli w okolice jakiejś Cezarei Filipowej i co to w ogóle była Cezarea Filipowa? Otóż droga, którą musieli tam przebyć, to był taki całkiem kawałek spaceru. Jezus miał swoich uczniów, którzy...

No tak, szczerze mówiąc, oni gdzieś tam byli jakimiś tam nastolatkami. Niby jakoś wybitnie starsi, jedynie Piotr tutaj zdecydowanie był starszy, co jest też związane z tym, o czym przeczytamy w kolejnym rozdziale, w 17 rozdziale, ale już podpowiem, jest historia Jezusa, podatku świątynnego, który właśnie to Jezus i Piotr mają zapłacić. No i tam jest: Jezu, czy mamy płacić podatki, czy nie mamy płacić tego podatku? Piotr pyta Jezusa, no i Jezus koniec końców daje mu zadanie: , w rybce znajdzie monetę, no i ma tym samym zapłacić podatek. I teraz o tyle to jest dla nas ciekawą wskazówką tutaj z perspektywy wieku Piotra, że historia tego podatku dotyczyła tylko i wyłącznie Piotra i Jezusa w tej konkretnej sytuacji, więc widzimy, że Piotr zdecydowanie tutaj się wyróżniał wiekiem na tle innych.

Jakkolwiek generalnie mamy dosyć młodą brygadę i udają się oni do miejsca, które, tak jak tutaj mamy napisane, nazywa się Cezarea Filipowa. No i teraz ta Cezarea Filipowa to też nie jest jakieś przypadkowe miejsce, bo to jest miejsce, które nawet dzisiaj można odwiedzić. W tym miejscu można zobaczyć wciąż bardzo ciekawe rzeczy i to jest też miejsce, które wzbudzało niemałe emocje, jeśli chodzi o Żydów. Mianowicie jest to miasto, które powstało jakieś kilka wieków wcześniej i w czasach, kiedy Jezus ze swoimi uczniami podróżował, było to miejsce, które wciąż było znane z najbardziej dziadowskich kultów pogańskich, jakie tylko można byłoby sobie wyobrazić. W tym miejscu była taka wielka skała, zresztą jakbyście sobie wpisali Cezarea Filipowa, to pewnie zdjęcia dosyć spokojnie znajdziecie, wielka skała, na której były ołtarzyki różnych, różnych bóstw.

No i ludzie, co by nie było, oddawali jakąś tam część tym różnym bóstwom. Niemniej jednak nie mówimy tutaj o, wiecie, jakichś spokojniutkich nabożeństwach, tylko o naprawdę ogromnym dziadostwie, bo jednymi z bóstw, które tam wiodły prym w tym całym miejscu, były te związane chociażby z płodnością, więc wyobraźcie sobie, jak mogły wyglądać takie kompletnie pogańskie, porąbane historie związane z oddawaniem czci bóstwom płodności. Tak, jeżeli wyobrażacie sobie coś absolutnie paskudnego, to tak, dokładnie tak to wyglądało, a prawdopodobnie jeszcze gorzej, ale nie będziemy się wkręcać jakoś szczególnie. W to, co tam się działo, wystarczy nam wiedzieć to, że to jest naprawdę ogromne dziadostwo. No i też z tej skały tam wypływały źródła, które później tworzyły nam rzekę Jordan.

I teraz z tymi źródłami historia jest o tyle ciekawa, że wierzono w to, że te źródła wypływają z Hadesu. I dlatego też to miejsce bardzo często nazywano no właśnie bramą Hadesu, tudzież my byśmy powiedzieli bramą piekieł. Teraz dlaczego to ma wszystko znaczenie, już pewnie trochę zaczynacie kumać, bo kiedy jest miejsce tej rozmowy, gdzie, wiecie, Jezus zabiera swoich uczniów do Cezarei Filipowej, gdzie oni, wiecie, jak spytaliby Jezusa: Hej, mistrzu, dokąd idziemy? I on mówi: Słuchajcie, idziemy do Cezarei Filipowej. To pewnie się zastanawiali, ale mama mi mówiła, że ja nigdy nie mogę tam chodzić i w ogóle dlaczego my tam idziemy, i w ogóle my jesteśmy młodzi, i czemu ty to robisz w ogóle, dlaczego akurat tam, nie możemy pójść w jakieś inne miejsce?

No Jezus ich zabiera do miejsca, które było, tak powiedzmy sobie, duchowo jednym z najciemniejszych miejsc, jakie oni mogli wtedy znać. Zabiera ich w to miejsce i zadaje im bardzo, ale to bardzo ważne pytanie: Za kogo ludzie uważają Syna Człowieczego? Za kogo ludzie mnie uważają, innymi słowy. No i oni odpowiadają, a jedni mówią, że jesteś Jan Chrzciciel, inni Eliasz albo Jeremiasz, albo jakiś prorok. A Jezus zapytał: A wy za kogo mnie uważacie?

I wtedy odzywa się Szymon Piotr: Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego. I teraz wyobraźcie sobie tą sytuację, gdzie oni stoją, być może, nie mówię, że ręki za to nie dam, ale być może stoją gdzieś pod tą skałą, a jak nie, to chociażby kojarzą, że jest tam ta skała z tymi wszystkimi, wiecie, ołtarzykami, bóstewkami, jakimś różnym dziadostwem. Są ludzie, którzy być może nawet w tamtym momencie są zaangażowani w jakieś tam, wiecie, pogańskie rytuały. I na to Piotr mówi: Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego, gdzie bezpośrednio nawiązuje do tego wszystkiego, co się tam dzieje. Tam, wiecie, jest masa bóstw jakichś różnych i nagle Piotr mówi: Ty jesteś Synem Boga żywego, jest jeden Bóg, jest żywy Bóg i ty jesteś Jego Synem, patrząc na ten cały syf, który tam jest dookoła, który innym ludziom wkręca, że są bogowie i macie im oddawać cześć w jakiś totalnie pokręcony sposób.

I na to Jezus odpowiada: Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony, albowiem nie objawiło ci tego ciało i krew, lecz mój Ojciec, który jest... jest w niebie. I dalej, bardzo ciekawa rzecz. Otóż ja tobie powiadam, ty jesteś Piotr, czyli skała, i na tej skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą. To jest absolutnie mistrzowski tekst, kiedy zakłamywamy właśnie historię miejsca, w którym to się dzieje. Jezus uskutecznia tutaj taką małą grę słów, którą dosyć wyraźnie widzimy, jeśli chodzi o tekst.

Grecki to nie trzeba być jakimś specjalnym fachowcem, żeby zauważyć, że Jezus mówi: Ty jesteś Piotr i to jest greckie słowo Petros, i na tej skale, i to jest greckie słowo Petra, zbuduję mój Kościół. No i tutaj jeszcze z Kościołem problem jest taki, że właśnie tutaj pada słowo Kościół, a greckie słowo to jest eklezja i to jest słowo, do którego odniesiemy się trochę więcej w kolejnym odcinku, ale wracając do tej skały. Wyobraźcie sobie, stoją przed tą skałą, stoją nawet jeśli nie przed nią, to w okolicach skały, na której są, wiecie, różne bóstwa, bóstewka, jakieś w ogóle ołtarzyki. I Jezus mówi do Piotra: Ty jesteś Piotr i być może nawet ręką pokazał, i na tej skale zbuduję mój Kościół, gdzie odniósł się konkretnie do wyznania, które Piotr złożył na temat właśnie samego Jezusa. Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego.

Jezus, stojąc ze swoimi uczniami w tym centrum pogańskiego kultu, mówi: I na tej właśnie skale chcę zbudować mój Kościół, na tym, że to ja jestem Synem żywego Boga, a nie to wszystko, co się tam dzieje. Zabrał ich do najciemniejszego miejsca, jakie tam w ogóle było dostępne, po to, żeby nauczyć ich bardzo, ale to bardzo ważnej lekcji, że jest jeden Bóg, a nie wielu jakichś różnych, dziwnych, w ogóle, wiecie, ja wiem, że to dzisiaj nie wypada tak mówić, tak, bo to takie jest politycznie niepoprawnie, czepianie się jakichś, wiecie, wierzeń pogańskich, ale no to było dziadostwo. Gdybyśmy zobaczyli to, co tam się działo, to najprawdopodobniej włosy by nam dęba stanęły i rzeczywiście byśmy się drapali po głowie i myśleli w ogóle, co to ma być. Jezus w takim właśnie miejscu zabiera swoich uczniów po to, żeby dać im jedną z najważniejszych lekcji tego, kim On jest. I mówi w tamtej konkretnej sytuacji, że na tej skale zbuduję swoją wspólnotę ludzi wybranych.

Tak, przetłumaczmy sobie to słowo Kościół, bo mniej więcej to ono znaczyło, choć... Chodź, do tego przejdziemy w kolejnym odcinku. Jezus mówi, że chcę was, chłopaki, zabrać do największego scyfu tego świata po to, żebyście wy tam świecili jasno światłem. I gdzie dalej Jezus mówi: bramy piekielne go nie przemogą. Nie przemogą tego zgromadzenia uczniów Jezusa.

To nie wiem, czy kiedyś widzieliście bramy, które się napierniczają, wiecie, atakują, bo często mamy jakiś taki, wiecie, obraz Kościoła, który musi się bronić przed złem, które na niego napiera. Ale widzieliście kiedyś bramy, które na coś napierają? Bramy to jest coś, co pełni funkcję obronną, w żaden sposób ofensywną. Więc Jezus też tutaj nam pokazuje, że ej, wy macie być tymi, którzy są w ofensywie. Wy macie być tymi, którzy idą w najciemniejsze miejsca z tą właśnie prawdą, że ja jestem Synem Boga żywego i jestem w stanie dać nowe życie tym, którzy we mnie uwierzą.

Tak trochę bardziej już ogólnie mówiąc o tej całej historii przesłania Jezusa. I o tych bramach piekieł Jezus mówi właśnie w miejscu, które ludzie nazwali bramą piekieł. Często czytamy te różne historie w taki sposób, gdzie właśnie Jezus gdzieś przyszedł, coś tam powiedział i kojarzymy to, co oni powiedzieli. Ale kiedy zobaczymy, w jakim miejscu dane wyznanie, dana historia miała miejsce, to nagle jesteśmy w stanie zobaczyć dużo więcej niż tylko to, co zobaczymy w tych tekstach, bo nie przez przypadek, jest tu bardzo wyraźnie podkreślone na samym początku to, że oni poszli w okolice Cezarei Filipowej, w okolice największej ciemności tamtego świata, jaką tylko można było znaleźć. I tam Jezus powiedział: I właśnie w tym świecie chcę, żebyście żyli i żebyście świecili moim światłem.

Oczywiście parafrazując trochę to wszystko, co tutaj się dzieje, ale też znając te historie, które już mamy za sobą, wydaje mi się, że widzicie to, do jakiej misji Jezus tutaj zaprasza swoich uczniów. I to jest bardzo ważne, bo my często mamy takie wyobrażenie na temat, wiecie, chrześcijan, tych, którzy, wiecie, siedź cicho, nie odzywaj się, nie wychylaj się, po co ci to wszystko. A Jezus pokazuje, że hej, chłopaki, ja nie chcę — tutaj mówię do chłopaków, w tym przypadku, jak my teraz sobie rozmawiamy, to będą chłopaki i dziewczyny — słuchajcie, nie musicie bać się tego świata, który jest ciemny, który jest zepsuty, który jest zniszczony, na który nawet aż w ogóle ciężko patrzeć, ale macie iść do tego świata i świecić w nim moim światłem, bo to ja... Ja jestem tym, który będzie was budował, będzie wam dawał siłę, będzie wam dawał możliwości do tego, żebyście stawili czoła tej ciemności, która jest na świecie i żebyście byli przykładem tego, jak wygląda prawdziwe życie ludzi, którzy są częścią mojego królestwa, nie królestwa ciemności. Tą krótką historią chciałbym, żebyśmy właśnie dzisiaj zwrócili uwagę na to, że ta geografia też tutaj właśnie często ma znaczenie.

My za dużo nie rozmawialiśmy chyba o miejscach jeszcze, choć w Starym Testamencie tego była masa i tutaj na temat samej Cezarei Filipowej moglibyśmy dużo więcej pewnie sobie porozmawiać, ale jak chcecie, słuchajcie, możecie spokojnie wpisać Cezarea Filipowa, możecie znaleźć sobie materiały na temat tego miejsca, możecie znaleźć spokojnie zdjęcia. Dowiecie się trochę więcej, jeżeli was to jakkolwiek interesuje. Ważne jest to, że kiedy Jezus dawał swoim uczniom ważne lekcje, to nie tylko on opowiadał im, wiecie, w konceptach. On ich zabierał w miejsca, gdzie mogli doświadczyć mocy tych lekcji, które im przekazywał. I tą lekcją, którą Jezus dzisiaj ma dla nas przez tą konkretną historię, jest to, żebyśmy nie bali się iść do miejsc, które mogą nam się wydawać być straszne, niedostępne i w ogóle syfiaste, po to, żeby tam świecić Jego światłem, po to, żeby pomagać ludziom dostrzec, że to wszystko w jakiś tam sposób, mniej lub bardziej świadomie, podporządkowują swoje życie, nie ma do zaoferowania nic lepszego niż to, co może nam zaoferować Jezus, dając nam nowe życie, w ramach którego możemy żyć na miarę tego, do czego Bóg nas stworzył i możemy realizować misję, do której Bóg każdego nas powołał, żebyśmy świecili światłem w najciemniejszych miejscach.

Nie żebyśmy świecili światłem tylko tam, gdzie, wiecie, fajnie się świeci światłem, jak jesteśmy wszyscy tacy rozświetleni, z uczniami Jezusa, to lubimy spędzać czas ze sobą bardzo często i lubimy ludzi podobnych do nas, a Jezus mówi: Nie, właśnie nie, chciałbym... Okej, to jest ważne, o tym jeszcze sobie porozmawiamy, ale pamiętajcie o jeszcze innej rzeczy. To światło nie jest dla was, to światło jest dla świata, po to, żeby oni dostrzegli, kim ja jestem i żebym ja również mógł zmienić ich życie tak samo, jak zmieniłem cię wasze. Tyle z mojej strony na dzisiaj. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl bądź możecie też napisać do mnie bezpośrednio na adres jacek@bibliawrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.