Jak dostrzec świat z innej perspektywy

Cześć, z tej strony Jacek Słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 132, czytamy Księgę Izajasza, rozdział od 59 do 63. I dzisiaj chciałbym, żebyśmy zwrócili uwagę na fragment, który jest nie tylko u Izajasza, ale on również jest cytowany w Nowym Testamencie i jest on cytowany przez samego Jezusa. Bardzo ciekawy fragment, bardzo ciekawa historia związana z tym fragmentem, dlatego przechodzimy już do Izajasza, 61 rozdziału i czytamy od początku. Duch Pana Boga nade mną, bo Pan mnie namaścił, posłał mnie, bym głosił dobrą nowinę ubogim, by opatrywać rany serc złamanych, by zapowiadać wyzwolenie jeńcom i więźniom swobodę, aby obwieszczać rok łaski Pańskiej i dzień pomsty naszego Boga, aby pocieszać wszystkich zasmuconych, by rozweselić płaczących na Syjonie, aby im wieniec dać zamiast popiołu, olejek radości zamiast szaty smutku, pieśń chwały zamiast zgnębienia na duchu.

Nazwą ich terebintami sprawiedliwości, szczepieniem Pana dla Jego rozsławienia. Specjalnie przeczytałem, żeby gdzieś tam nie ucinać wersetów. W połowie przeczytałem trzy pierwsze wersety i teraz dokładnie do tego fragmentu odnosi się Jezus, ba, nawet nie, żeby się odnosił, on czyta ten fragment w historii, która jest zapisana w Ewangelii Łukasza w czwartym rozdziale. Dzisiaj trochę na potrzeby też słów, które tutaj będą dla nas miały pewne znaczenie, skorzystam z dwóch różnych tłumaczeń, więc Izajasz był akurat z tłumaczenia Biblii Tysiąclecia, a teraz Ewangelia Łukasza, czwarty rozdział od szesnastego wersetu. Tak też przyszedł do Nazaretu, gdzie się wychował, w dzień szabatu zgodnie ze swoim zwyczajem wszedł do synagogi i zgłosił się do czytania.

Podano mu zwój z prorokstwem Izajasza. On zaś rozwinął zwój i odnalazł miejsce, gdzie było napisane: Duch Pana spoczywa na mnie, ten, który namaścił mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, który posłał mnie, abym więźniom głosił wyzwolenie, niewidzącym przejrzenie, zgnębionych wypuścił na wolność, abym ogłosił rok Pańskiej przychylności. Po przeczytaniu zwinął zwój, oddał go słudze i usiadł, a wszyscy obecni w synagodze skierowali... na niego wzrok. Wtedy zaczął do nich mówić: Dziś jesteście świadkami spełnienia się słów tego proroctwa. I teraz ciekawa rzecz, jeśli wnikliwie i uważnie słuchaliście tych fragmentów, jest taka, że czasami pojawiają się takie wątpliwości, czy aby przypadkiem ta wersja Izajasza w Nowym Testamencie nie jest błędnym cytatem.

No bo chociażby jedna taka rzecz oczywista, która może nam stosunkowo łatwo rzucić się w oczy, to jest kwestia tego, że Jezus czyta Izajasza, w którym jest napisane o tym, że ma przynieść niewidzącym przejrzenie, czego zwyczajnie u Izajasza w tym tłumaczeniu, które wcześniej czytaliśmy, nie ma. I to nie jest tak, że specjalnie wybrałem tłumaczenie, w którym tego nie ma. Kwestia tutaj jest taka i to jest w większości przypadków, kiedy mamy takie sytuacje, że na przykład porównujemy sobie faktycznie cytaty starotestamentowe w Nowym Testamencie, że jeżeli coś nam nie gra, to jest jeden klucz, który w większości przypadków się sprawdzi i tym kluczem jest Septuaginta. Septuaginta, tudzież tłumaczenie siedemdziesięciu, jest to greckie tłumaczenie Biblii hebrajskiej, które funkcjonowało już w czasach Jezusa. I teraz Jezus całkiem spokojnie mógł czytać z Biblii hebrajskiej.

Wydaje mi się, że niekoniecznie był taki powód, żeby miał czytać z greckiego tłumaczenia i miał czytać po grecku, ale pamiętajmy o tym, że Nowy Testament był po grecku z kolei napisany. I teraz co więcej Łukasz, który nam tę historię relacjonuje, nie był Żydem, co sprawia, że raczej marne szanse na to, żeby sięgał po cytat z Izajasza w języku, który dla niego nie był znany, no bo Łukasz wcale niekoniecznie hebrajski musiał znać i tak naprawdę dla niego Biblią, dla niego Starym Testamentem, no dobra, nie używali hasła Stary Testament, ale dla Łukasza Biblią była właśnie Biblia żydowska w tłumaczeniu greckim, czyli Septuaginta. I mam akurat przed sobą też tłumaczenie Biblii z oficyny wydawniczej Vocatio, która się nazywa Biblia pierwszego Kościoła. Tu akurat mam w wersji papierowej, więc może nawet jakiś szelest kartki usłyszycie. I chciałbym ten fragment... fragment przeczytać właśnie z tego tłumaczenia.

Teraz, jeśli chodzi o tę Biblię pierwszego Kościoła, to tłumaczenie jest tak nazwane, ponieważ jest to tłumaczenie Pisma Świętego, w którym Stary Testament został przetłumaczony na polski właśnie z Septuaginty. Dlatego, że jednak ogromna ilość pierwszych uczniów Jezusa nie było koniecznie pochodzenia żydowskiego, szczególnie jak zaczęli nawracać się poganie. I dla nich w świecie pogańskim jakakolwiek wersja Starego Testamentu, która była do ogarnięcia, to była właśnie wersja grecka, a nie wersja hebrajska. Więc możemy sobie spokojnie przyjąć, że dla pierwszych chrześcijan tak naprawdę taką Biblią, z której korzystali, była właśnie Septuaginta. To było to, co my dzisiaj nazwalibyśmy Starym Testamentem, oni tak tego nie nazywali.

Dla nich to były Pisma Żydowskie, Biblia żydowska właśnie w tłumaczeniu greckim. I teraz, tutaj 61 rozdział Izajasza od początku jest przetłumaczony w następujący sposób: Duch Pana nade mną, dlatego On mnie namaścił, wysłał mnie, abym ubogim przekazał radosną nowinę, abym uzdrowił poranionych w sercu, abym uprowadzonym do niewoli zapowiedział wyzwolenie, a oślepłym odzyskanie wzroku, abym ogłosił rok łaskowego przyjęcia u Pana i dzień odpłaty. No i tam dalej jest napisane. No i teraz, jedną zagadkę mamy już rozwiązaną, jeśli chodzi o samą kwestię cytatu, bo widzimy też, że właśnie w tłumaczeniu Septuaginty pojawia się kwestia ludzi oślepłych, którym zapowiadane jest przywrócenie wzroku. Więc jedną rzecz już mamy ogarniętą, choć moglibyśmy jeszcze ewentualnie przedstawić drugą wersję tego, co tutaj mogło się wydarzyć, mianowicie to, że zwyczajem rabinów było to, że oni mogli czytać Biblię i jednocześnie ją w pewien sposób komentować.

I tutaj też byłaby taka opcja, teoretycznie, w ramach której Jezus właśnie będąc jednym z żydowskich rabinów mógł zwyczajnie z tej opcji skorzystać, gdzie po prostu ten komentarz z jego strony się pojawił w trakcie czytania tekstu. No i teraz to też nie jest tak, że gdyby tak się zdarzyło, to byłoby jakieś bardzo problematyczne. Po pierwsze dlatego, że to było zwyczajem, więc... To dla Żydów nie było jakimś tam zaskoczeniem, że coś takiego może się wydarzyć. Po drugie, sama kwestia właśnie przywracania wzroku też pojawia się w innym miejscu Izajasza, mianowicie w rozdziale 42, gdzie wersety 6 i 7 brzmią następująco: Ja, Pan, powołałem cię w sprawiedliwości, ująłem cię za rękę, strzegę cię i czynię pośrednikiem przymierza z ludem i światłem dla narodów, abyś niewidzącym pootwierał oczy, wyprowadził więźniów z zamknięcia i przywrócił wolność siedzącym w ciemnościach.

Więc tutaj nie tylko, że mamy otwieranie oczu niewidomych, ale to też jest właśnie w kontekście wyprowadzania czy uwalniania więźniów. Więc taka opcja też jest, ale tak jak też wspomniałem, jeśli chodzi o większość takich zagadek, jeśli chodzi o cytaty i o to, na ile one precyzyjnie są użyte w Nowym Testamencie, to spokojnie możemy sprawdzić sobie właśnie chociażby Biblię Pierwszego Kościoła, gdzie mam polskie tłumaczenie Septuaginty i tam możemy sobie porównać, gdybyśmy chcieli jeszcze bardziej dogłębnie sprawdzić, do jakich to tekstów autorzy Nowego Testamentu się odnoszą. No ale jest jeszcze jedna rzecz, która jest dla mnie równie ciekawa, jeśli chodzi o sam ten fragment, bo oto Jezus wygląda na to, i dokładnie tak to jest zapisane w relacji Łukasza, że uciął ten fragment w połowie zdania. Nie przeczytał go do końca, czy wiadomo, możemy ustalić, gdzie tam był koniec. Ja tak jak wam wspomniałem, też trochę więcej przeczytałem właśnie czytając tę pierwszą wersję, to tłumaczenie z Biblii Tysiąclecia, po to, żeby gdzieś tam pokazać trochę szerszy kontekst, ale też właśnie żeby nie urywać w połowie wersetu.

Nie żeby to miało jakieś znaczenie, bo tak jak mówiłem też, tak naprawdę Jezus jak otworzył zwój, to tam nie było w ogóle wersetów, więc to jest jakby jedna kwestia, te zwoje, z których to było czytane, to tak naprawdę był gdzieś tam ciąg tekstu. Pewnie był w jakiś tam sposób podzielony, w sumie nie chcę tutaj ten temat jakoś bardzo dyskutować, bo nie badałem tematu tak dokładnie, ale ogólnie podział na rozdziały, wersety, on się nam pojawiał później. Dla ułatwienia to na pewno nie jest tak, że Biblia była właśnie w ten sposób pisana, to z całą pewnością. Ale teraz tak, kiedy Jezus cytuje ten fragment, u Łukasza, no to dzieje się ciekawa rzecz, bo przeczytam go jeszcze raz. Duch Pana spoczywa na mnie, ten, który namaścił mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, który posłał mnie, abym więźniom głosił wyzwolenie, niewidzącym przejrzenie, zgнębionych wypuścił na wolność, abym ogłosił rok Pańskiej przychylności.

I tutaj tak naprawdę zostało urwane zdanie, które później, które właśnie u Izajasza jest kontynuowane w następujący sposób: i dzień pomsty naszego Boga. I teraz to jest bardzo ciekawa rzecz, bo Jezus, pokazując i mówiąc też to, że ten fragment odnosi się bezpośrednio do Niego, pokazuje właśnie swoją misję. Pokazuje to, że On przyszedł w bardzo konkretnym celu na ten świat i tym celem było to, aby przynieść nadzieję, aby przynieść wolność tym, którzy wolności nie doświadczają, aby, tak jak też w innym tłumaczeniu jest napisane czy przetłumaczone, aby opatrzyć serca tych, którzy są złamane. Więc tak naprawdę widzimy tutaj, jaka była misja Jezusa i jak On widział swoją misję, kiedy pierwotnie był na ziemi. Niemniej jednak, czy to znaczy, że to jest wszystko i że ta druga część nas w żaden sposób nie dotyczy?

No, znaczy to tyle, że wygląda na to, że Jezus zostawił opcję tego, że ja tu jeszcze wrócę i zaprowadzę porządek. Więc my dzisiaj żyjemy w czasach, w których możemy skorzystać z tego, że właśnie doświadczamy roku łaski Pańskiej, roku Bożej przychylności. I oczywiście wiadomo, nie chodzi tutaj, że nie wiem, w tym roku to tak jest, ale tak naprawdę ten okres związany z przyjściem Jezusa i z czasami, które po tym nastąpiły, których my dzisiaj jesteśmy częścią, tak naprawdę wciąż jest czasem Bożej przychylności. Co znaczy, że my dzisiaj możemy właśnie spokojnie, swobodnie w taki sposób patrzeć na to, co Bóg ma dla nas. Bóg chce, żebyśmy doświadczyli mocy dobrej nowiny, aby rany serc złamanych zostały opatrzone, aby ludzie, którzy nie doświadczają wolności, mogli tej wolności doświadczyć, aby otwierać oczy tych, którzy jeszcze nie widzą.

I często tak jest, jeśli chodzi o tą samą kwestię właśnie tego otwierania oczu. Powiem wam szczerze, nie wiem, jak wygląda w twojej sytuacji. kwestia tego, jak postrzegasz Boga. Ale rozmawiałem ostatnio z takim znajomym, który doświadczył, ja bym tutaj użył słowa nawrócenia, takiego naprawdę poważnego doświadczenia Boga. I co ciekawe, on w zasadzie przez całe swoje życie postrzegał się jako osobę wierzącą, był bardzo zaangażowany i tak dalej, ale gdzieś, wiecie, drążył, drążył, czytał, czytał. Biblia była dla niego bardzo ciekawą lekturą i często nawet kiedy rozmawialiśmy na temat wiary, to ja miałem takie poczucie, że w zasadzie jeśli chodzi o to, czym Ewangelia jest, no to ja powiedziałem już wszystko.

Nie wiem, stary, nie wiem jeszcze, co mogę ci powiedzieć. I z drugiej strony miałem gdzieś takie poczucie, że niby rozumiem, ale w sumie to nie wiem. Z jednej strony rozumiem słowa, które kierujesz do mnie, ale wciąż nie bardzo kumam, o co w tym chodzi. I co ciekawe, jakoś niedawno zauważyłem, że rzeczywiście zaczął on mówić o sobie, że naprawdę ogarnął sobie wiarę, że doświadczył takiego potężnego odnowienia swojej wiary, czy mówię, nawet bym się tu szarpnął na słowo nawrócenia. I w ramach tego, kiedy z nim później rozmawiałem, powiedział takie bardzo ciekawe słowa.

Mówię mu: Słuchaj, słyszałem dobre wieści, że tutaj coś u ciebie w życiu się bardzo ciekawego wydarzyło. I on mówi: No jakby klapki spadły mi z oczu. I właśnie to jest taka rzecz, która poza tym, że Jezus rzeczywiście otwiera oczy niewidomym i poza tym, że całkowicie wierzę w to, że dzisiaj też ma moc, żeby otwierać oczy niewidomym fizycznie, to jednocześnie Jezus ma moc otworzyć nasze oczy na rzeczywistość Jego Królestwa, na rzeczywistość świata z Jego perspektywy. I na przykładzie tego kumpla jestem jeszcze mocniej niż kiedyś to było przekonany, że to jest absolutnie dla nas niezbędne, żebyśmy w ogóle mogli sobie wiarę jakkolwiek ogarnąć. To to, żeby Bóg zainterweniował w naszym życiu i żeby On zdjął klapki z naszych oczu.

Bo często może być tak, że wiecie, możemy czytać Biblię, możemy, wiecie, próbować rozkminić, jak sobie poukładać tą wiarę, ale tak naprawdę, kiedy Bóg przychodzi z takim objawieniem swojej obecności, to trochę jest tak, jakby klapki nam z oczu spadły. Niby coś widziałem, ale w sumie to nic nie widziałem. Niby wydawało mi się, że wiem, o co chodzi, ale tak naprawdę nie wiem. Jest to, o czym mówię, poniekąd związane też z tym, o czym rozmawialiśmy w... Mieliśmy wczoraj, jeśli chodzi o kwestię Bożych myśli i tego, jak jesteśmy zachęcani do tego, żeby przemieniać nasze myślenie, ale to, o co mi chodzi najbardziej, to to, że my sami nie jesteśmy w stanie tego uczynić.

Nie jesteśmy w stanie tego uczynić, musimy doświadczyć takiego Bożego dotknięcia, w ramach którego rzeczywiście dostrzeżemy świat inaczej. Dokładnie tego samego ja doświadczyłem na pierwszym roku studiów, kiedy zacząłem czytać Biblię, kiedy zacząłem gdzieś tam rozmawiać z kumplem, z którym wtedy mieszkałem w akademiku. I to było coś, co dla mnie naprawdę było właśnie takim momentem przełomowym, w którym powiedziałem: Boże, rzeczywiście chcę żyć zgodnie z tym, jak Ty przygotowałeś moje życie, chcę żyć zgodnie z Twoją wolą. Ale był taki moment, gdzie właśnie miałem wrażenie, że nagle świat zaczął trochę inaczej wyglądać, jakbym zaczął kumać, co takiego ze mną było nie tak wcześniej. I jeszcze bardziej miałem pragnienie tego, żeby żyć zgodnie z tym, do czego Bóg mnie powołał.

I to jest coś, co tak naprawdę jest doświadczeniem dla każdego z nas, ale jeżeli czasami tak masz, że czytasz Biblię i myślisz: O co w tym chodzi? Co tutaj się dzieje w ogóle? Co tu jest dla mnie?, to spróbuj przyjść z tym do Boga w modlitwie i zwyczajnie powiedz: Wiecie, mówimy o modlitwie, ja nie mówię o tym, że musimy wymyślać jakieś nie wiadomo jakie słowa. Bóg nas zna, On doskonale rozumie to, co mamy Mu do powiedzenia, nawet zanim my to powiemy, ale właśnie powiedz Bogu: Boże, jeżeli jest coś, co w moim życiu wciąż zasłania moje oczy, to proszę Cię o to, żebyś zwyczajnie je otworzył, żebyś pozwolił mi dojrzeć Twoją prawdę, dojrzeć Twoje myśli i jednocześnie żebym miał odwagę do tego, żeby podjąć tę decyzję, że chcę iść za Tobą, że chcę swoje życie związać z Tobą i być Twoim naśladowcą. Jeżeli podejdziemy szczerze do takiej modlitwy, to jestem przekonany, że mogą się właśnie w naszym życiu wydarzyć takie rzeczy, że nagle zaczniemy widzieć Biblię inaczej, zaczniemy inaczej patrzeć na otaczający nas świat, trochę tak jak w przypadku tego wcześniej wspomnianego już kumpla, klapki z oczu mogą nam spaść i możemy naprawdę doświadczyć przemiany naszego życia, która umożliwi nam to, żebyśmy mogli żyć zgodnie z Bożą wolą, życiem, do którego Bóg nas powołał, które jest najfantastyczniejszą rzeczą, jaka mogłaby nam w życiu się przydarzyć.

Tyle z mojej strony na dzisiaj. Mam nadzieję, że Ten odcinek był dla was wartościowy, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl i dajcie chociaż znać, czy jeszcze czytacie, bo już zaraz będziemy zaczynać kolejną księgę, księgę Jeremiasza, a tymczasem słyszymy się już jutro w ostatnim odcinku z księgi Izajasza.