Werset dnia
A gdy Daniel dowiedział się, że zostało podane na piśmie, wszedł do swego domu; a otwierając okna w swoim pokoju w stronę Jerozolimy, trzy razy dziennie klękał na kolanach, modlił się i chwalił swego Boga, jak to czynił przedtem.
Własnymi słowami: Gdy Daniel usłyszał o zakazie, nie zmienił nic w swoim dniu. Modlił się tak samo jak zawsze, trzy razy dziennie, przy oknie skierowanym ku Jerozolimie.
Księga Daniela 6,10 · Uwspółcześniona Biblia Gdańska
Zdarza się, że ktoś dostaje etykietę „przegięty” tylko dlatego, że bierze wiarę na serio. Czasem od kolegów, czasem od dorosłych, a bywa, że od ludzi z własnego kościoła. Dzisiejsza historia jest o takim człowieku. Nikt nie potrafi mu niczego zarzucić, więc jego przeciwnicy szukają haka w jedynym miejscu, które zostało: w tym, jak się modli. To jedna z najbardziej znanych historii w Biblii, ale jej drugie dno rzadko się opowiada.
Zacznijmy od tego, co dzieje się przed lwami. W rozdziale czwartym król Nabuchodonozor patrzy na swoje miasto i mówi: „Czy to nie jest ten wielki Babilon, który ja, w sile swej potęgi, zbudowałem?”. Chwilę później traci rozum i przez jakiś czas żyje jak zwierzę. W rozdziale piątym jego następca, Belszazar, urządza ucztę i pije wino z naczyń zabranych ze świątyni w Jerozolimie. Na ścianie pojawia się ręka i pisze kilka słów. Daniel je odczytuje, a tej samej nocy Belszazar ginie. Obie historie są o władcach, którzy zapomnieli, że nie są najwyżsi.
W rozdziale szóstym Babilonem rządzi już nowy król, Dariusz. Daniel jest jednym z trzech najważniejszych urzędników i według szacunków ma wtedy ponad osiemdziesiąt lat. Król myśli, żeby oddać mu rządy nad całym krajem. Pozostali urzędnicy szukają więc na niego haka: korupcji, zaniedbań, czegokolwiek. Tekst mówi wprost, że nie znajdują żadnego pretekstu ani wady. W Biblii to rzadkość. Większość bohaterów ma na koncie poważne wpadki, a o Danielu nie zapisano żadnej.
Wniosek jego wrogów jest ponury: „Nie znajdziemy przeciwko temu Danielowi żadnego powodu, chyba że znajdziemy coś w prawie jego Boga”. Namawiają króla do ogłoszenia dekretu: przez trzydzieści dni nikt nie może prosić o nic żadnego boga ani człowieka oprócz króla. Kto złamie zakaz, trafi do jamy lwów. Król podpisuje, bo mu to schlebia.
Daniel dowiaduje się o dekrecie i wraca do domu. Tekst jest tu bardzo prosty: modli się trzy razy dziennie, przy oknie skierowanym ku Jerozolimie, „jak to czynił przedtem”. Nie robi pokazu i nie zmienia nawyków. Jego koledzy z rozdziału trzeciego nie pojawiają się już w tej historii. Daniel jest po prostu sam. Przeciwnicy łapią go na modlitwie i donoszą królowi. Dariusz jest zrozpaczony i do wieczora szuka wyjścia, ale prawo Medów i Persów nie może być cofnięte.
Daniel ląduje w jamie. Król nie śpi całą noc, a o świcie biegnie i woła: „Danielu, sługo Boga żywego, czy twój Bóg mógł cię wybawić od lwów?”. Odpowiedź brzmi: „Mój Bóg posłał swego Anioła, który zamknął paszcze lwom”. Daniel żyje, bez jednego zadrapania.
Głębiej
Zwróć uwagę na to, co Daniel mówi o sobie: „przed nim znalazła się we mnie niewinność”. Nie twierdzi, że jest bez skazy w całym życiu. Mówi, że w tej sprawie, wobec Boga i wobec króla, nie zrobił nic złego. To ważne rozróżnienie. Niewinność nie polega na tym, że nigdy nic nie poszło źle, tylko na tym, że w danej sprawie masz czyste ręce. Hebrajczycy czytali tę księgę, kiedy sami byli pod presją obcych władców, a autor Listu do Hebrajczyków wymienia Daniela wśród ludzi, którzy „zamknęli paszcze lwom” (Hbr 11,33). Dla tych czytelników nie była to bajka o zwierzętach, tylko historia o wytrwaniu.
Trudne pytanie
Na końcu król każe wrzucić do jamy oskarżycieli razem z żonami i dziećmi. Czy Bóg się z tym zgadza?
To jedno z najtrudniejszych zdań w tej historii i nie wolno go pominąć. Tekst mówi tylko, że tak zrobił król Dariusz. Nie mówi, że Bóg tego chciał, i nie ocenia tego wprost. W Biblii bardzo wiele rzeczy jest opisanych, a nie pochwalonych. Wiele osób czyta to dziś z przerażeniem i ma do tego prawo: niewinne dzieci poniosły skutki winy ojców, co w świecie starożytnych imperiów było normą. Prawo Izraela mówi coś innego: każdy odpowiada za własną winę (Pwt 24,16). Nie wiem, jak to pogodzić w tym miejscu. Wiem natomiast, że ta historia nie jest instrukcją, jak mamy traktować przeciwników.
Co z tym zrobić
Może to nie lwy, ale komentarz w klasie, że jesteś „święty”. Albo ironia kolegi, gdy odmawiasz imprezy, na której wiesz, że będzie przesada. Czasem wiara robi z ciebie dziwaka, nawet wśród ludzi, którzy sami się do niej przyznają. Z Daniela możesz wziąć jedną rzecz: on nie ma w tym ani pozy, ani walki. Robi to, co zawsze, w swoim rytmie. Krok na dziś: wybierz jeden mały nawyk, który łączy cię z Bogiem (pięć minut ciszy, zdanie modlitwy, fragment Biblii). Utrzymaj go tak, jakby nikt tego nie komentował. Jeśli czujesz się z tym samotnie, znajdź choć jedną osobę, z którą możesz o tym szczerze porozmawiać.
Do przemyślenia
- Kiedy ostatnio ktoś nazwał cię „przegiętym” albo „zbyt poważnym”? Co się wtedy wydarzyło i co z tego wyszło?
- Daniel się nie ukrywa i nie robi z modlitwy pokazu. Jak wygląda ta równowaga u ciebie?
- Masz poczucie, że w twojej klasie, ekipie czy rodzinie jesteś jedyną osobą, która wierzy poważnie? Co by ci wtedy realnie pomogło?
Jeden krok
Wybierz jeden dzień w tym tygodniu i zrób coś, co robisz dla Boga, dokładnie tak, jakby nikt nie patrzył: krótką modlitwę, ciszę rano albo kilka wersetów. Bez opowiadania o tym komukolwiek i bez ukrywania.
Modlitwa
Boże, czasem boję się, że ktoś mnie oceni za to, w co wierzę. Daj mi spokój Daniela, który po prostu robił to, co robił zawsze. Pomóż mi wytrwać w małych rzeczach, nawet gdy nikt tego nie widzi. Amen.