Werset dnia
13Mojżesz odpowiedział ludowi: Nie bójcie się, stójcie i patrzcie na wybawienie PANA, które wam dziś okaże. Egipcjan bowiem, których teraz widzicie, nie zobaczycie nigdy więcej. 14PAN będzie za was walczył, a wy będziecie milczeć.
Własnymi słowami: Nie bójcie się. Stójcie i patrzcie, jak Bóg was ratuje. To On będzie za was walczył, a wam wystarczy zachować spokój i się nie rozsypać.
Księga Wyjścia 14,13-14 · Uwspółcześniona Biblia Gdańska
Egipt jest już za nimi. Są wolni, pierwszy raz od pokoleń. Po kilku dniach drogi stają nad morzem, a za plecami słyszą rydwany. Z przodu woda, z tyłu wojsko, nigdzie żadnego wyjścia. Pewnie znasz to uczucie w mniejszej skali: termin, którego nie da się przesunąć, rozmowa, której nie da się uniknąć, wynik, na który tylko czekasz. Ta historia nie udaje, że strach jest bezpodstawny. Pokazuje, co z nim zrobić.
Wyjście z Egiptu nie zaczyna się od triumfu, tylko od ostrożności. Bóg nie prowadzi ludzi najkrótszą drogą, bo wie, że na widok wojny zawrócą. Wybiera drogę okrężną przez pustynię. To dużo mówi o Nim samym: zna swoich ludzi i wie, ile każdy z nich udźwignie. Jednocześnie nie zostawia ich bez wskazówek. Przed nimi idzie słup obłoku w dzień i słup ognia w nocy. Nie mają nawigacji, ale mają znak, że ktoś idzie z przodu.
Potem dzieje się coś, co wygląda jak błąd w planie. Bóg każe im zawrócić i rozbić obóz tuż nad morzem, w miejscu bez wyjścia. Tekst nie ukrywa, że to część planu: faraon, czyli władca Egiptu, ma uznać, że uciekinierzy zabłądzili. I rzeczywiście zmienia zdanie. Niedawno kazał im odejść, a teraz bierze sześćset najlepszych rydwanów i rusza w pościg. Dla ludzi, którzy byli niewolnikami, to koszmar: wojsko, które znają od środka, jest coraz bliżej.
Reakcja ludzi jest bardzo ludzka. Najpierw wołają do Boga, a chwilę potem atakują Mojżesza: czy w Egipcie zabrakło grobów, że wyciągnąłeś nas tu na śmierć? Lepiej było zostać niewolnikami. To zdanie warto przeczytać dwa razy. Strach potrafi sprawić, że niewola wygląda jak dom. Mojżesz odpowiada krótko: nie bójcie się, stójcie i patrzcie, Pan będzie za was walczył, a wy bądźcie cicho. Nie chodzi o to, że wolno się tylko uśmiechać i udawać. Chodzi o to, żeby nie kręcić się w kółko wokół opowieści o katastrofie, kiedy i tak nic nie możesz w tej chwili zmienić.
Morze rozstępuje się w nocy, gdy wieje silny wschodni wiatr, a Izraelici przechodzą po suchym dnie, z wodą po obu stronach jak z murem. Tekst nie tłumaczy, jak dokładnie to wyglądało, i nie ma sensu udawać, że wiemy. Wojsko faraona wchodzi za nimi i nie wychodzi. Rano uciekinierzy widzą martwych Egipcjan na brzegu. Dopiero wtedy, nie wcześniej, rozbrzmiewa pieśń. Pierwsza pieśń w Biblii nie opowiada o tym, jacy uciekinierzy byli sprytni. Opowiada o tym, co zrobił Bóg.
Głębiej
Pierwsza pieśń w Biblii powstaje po cudzie, a nie przed nim. Całe zgromadzenie śpiewa, a Miriam, siostra Mojżesza, bierze bęben i prowadzi kobiety w tańcu (Wj 15,20-21). Ale nie spiesz się z happy endem. Trzy dni później, na pustyni bez wody, ci sami ludzie znowu szemrają (Wj 15,22-24). Tak wygląda zaufanie w Biblii: nie jest jedną decyzją na zawsze, tylko czymś, czego uczy się w każdym nowym miejscu. Autor listu do Hebrajczyków wspomina to przejście jako przykład wiary (Hbr 11,29). Wiara nie oznacza braku strachu. Oznacza, że idziesz dalej mimo niego.
Trudne pytanie
Jak mam wierzyć w dobrego Boga, który jednych ratuje, a całe wojsko drugich topi w morzu?
Nie ma tu gładkiej odpowiedzi i nie będę udawać, że jest. Zobacz, co mówi tekst. Ścigało ich wojsko, które faraon wysłał sam, zaraz po tym, jak wypuścił niewolników i zmienił zdanie. Historię opowiadają uciekinierzy i nie wiemy, jak brzmiałaby w ustach żołnierzy i ich rodzin. Biblia nie robi z tego widowiska: Egipcjanie sami krzyczą „uciekajmy”, zanim morze wraca. Chrześcijanie czytają ten fragment różnie i wielu uważa go za jeden z najtrudniejszych w Starym Testamencie. Jedno widać wyraźnie: Bóg staje po stronie tych, których ktoś zniewolił i goni. Reszty nie rozstrzygniemy w pięć minut. Jeśli ten fragment cię uwiera, to znaczy, że czytasz uważnie.
Co z tym zrobić
Może to termin matury, którego się boisz. Może rozmowa z rodzicami o tym, że się rozstają albo że w domu brakuje pieniędzy. Albo wiadomość, którą trzeba wysłać, a najchętniej zniknęłoby się z telefonu. W takich chwilach robisz to samo co Izraelici: panikujesz, narzekasz i tęsknisz za czymś znajomym, nawet jeśli było złe. To normalne. Krok z tej historii jest prosty: zrób jedną rzecz, którą możesz zrobić dziś, a resztę zostaw. I wyżal się jednej osobie, której ufasz, zamiast opowiadać o katastrofie wszystkim po kolei. A jeśli lęk nie odpuszcza tygodniami i nie możesz spać ani się uczyć, to nie jest dowód słabej wiary. To powód, żeby powiedzieć o tym zaufanemu dorosłemu albo lekarzowi.
Do przemyślenia
- W jakiej sprawie jesteś teraz między morzem a pościgiem? Co w niej naprawdę zależy od ciebie, a co nie?
- Izraelici wolą znaną niewolę od wolności, która przeraża. Gdzie widzisz coś podobnego u siebie albo w swoim otoczeniu?
- Czym różni się wyżalenie się komuś od kręcenia się w kółko w narzekaniu? Po czym poznajesz moment, w którym jedno przechodzi w drugie?
Jeden krok
Weź kartkę i podziel ją na dwie kolumny: „Mogę zrobić” i „Nie zależy ode mnie”. Wpisz tam to, czego się teraz boisz. Do pierwszej kolumny dopisz jeden konkretny krok na dziś, a drugą kolumnę przeczytaj Bogu na głos.
Modlitwa
Boże, widzisz morze przede mną i wszystko, co mnie goni. Nie umiem teraz zobaczyć wyjścia, a część mnie chce po prostu uciec. Pomóż mi zrobić to, co mogę, a resztę zostawić Tobie. Naucz mnie ufać także wtedy, gdy nie widzę drogi. Amen.