Czy chrześcijanin musi chodzić do kościoła? Co mówi Biblia

Czy chrześcijanin musi chodzić do kościoła? Jeśli mam odpowiedzieć krótko i uczciwie, to powiem tak: Biblia po prostu nie zna chrześcijaństwa w pojedynkę. Wiara jest bardzo osobista, to prawda, ale to nie znaczy, że jest prywatna, bo cały Nowy Testament zakłada, że uczniowie Jezusa są ze sobą razem. Autor Listu do Hebrajczyków mówi o tym zupełnie wprost:

I okazujmy staranie jedni o drugich, by pobudzać się do miłości i dobrych uczynków; Nie opuszczając naszego wspólnego zgromadzenia, jak to niektórzy mają w zwyczaju, ale zachęcając się [nawzajem], i to tym [bardziej], im bardziej widzicie, że zbliża się ten dzień.

Pytanie „czy muszę” zwykle bardzo szybko prowadzi do kłótni o przepisy, czyli o to, co jest obowiązkiem, a co nie. Ja wolę zadać sobie inne pytanie: czego mi właściwie brakuje, kiedy jestem z wiarą sam? Poniżej pokazuję, skąd bierze się zdanie „wierzę w Boga, ale nie chodzę do kościoła”, czym jest wspólnota chrześcijańska i Kościół w Nowym Testamencie, co mówi Biblia o chodzeniu do kościoła i co możesz zrobić, jeśli ludzie albo zwykła nuda skutecznie cię zniechęcili.

„Wierzę w Boga, ale nie chodzę do kościoła”: skąd to się bierze

Za tym zdaniem bardzo rzadko stoi zła wola. Dużo częściej jest to rozczarowanie ludźmi, czasem prawdziwe zranienie, a czasem po prostu pośpiech i poczucie, że niedziela jest jedynym wolnym dniem w tygodniu, więc szkoda go na cokolwiek poza odpoczynkiem. Bywa też tak, że coś, co kiedyś było żywe, z czasem robi się nawykiem, a nawyk w pewnym momencie przestaje cokolwiek mówić. Traktuję to wszystko poważnie i nie zamierzam tutaj nikogo ustawiać do pionu. Chcę tylko razem z tobą sprawdzić, co o wspólnocie mówi sama Biblia.

Czym jest Kościół w Nowym Testamencie

Kiedy słyszymy słowo „kościół”, od razu myślimy o budynku albo o religijnej instytucji. W odcinku Dzień 282: Dobra nowina, którą głosił Jezus zwracam uwagę na to, że greckie słowo, które Jezus wypowiada w Ewangelii Mateusza, w tamtym świecie oznaczało po prostu zgromadzenie ludzi. Nie było to słowo stricte religijne, tylko zwyczajne określenie ludzi, którzy się gdzieś zebrali. Kościół w tym znaczeniu to więc przede wszystkim ludzie zebrani wokół Jezusa.

A czym są ci ludzie, kiedy są razem? Św. Paweł pisze do Koryntian: „Wy zaś jesteście ciałem Chrystusa, a z osobna członkami” 1 Kor 12,27. Św. Piotr dodaje do tego obraz żywych kamieni, z których powstaje duchowy dom 1 P 2,4-5. Oba te fragmenty zbieram w odcinku Dzień 164: Czym jest świątynia w Nowym Testamencie. Wynika z nich coś bardzo ważnego: nie ma Kościoła bez ludzi, a człowiek wierzący nie jest kamieniem, który leży gdzieś osobno, oderwany od reszty budowli. Wiara bez Kościoła, czyli bez tych konkretnych ludzi, jest w Biblii czymś zupełnie nietypowym. Nie znaczy to oczywiście, że budynek nie ma żadnego znaczenia, bo to przecież właśnie tam ci ludzie się zbierają.

Po co chodzić do kościoła? Sześć powodów z Biblii

1. Pierwsi uczniowie trwali razem

W Dziejach Apostolskich nie znajdziesz ani jednego opisu chrześcijanina, który wierzy sam dla siebie, gdzieś z boku. Jest za to cała wspólnota ludzi, którzy robią różne rzeczy razem:

Trwali oni w nauce apostołów, w społeczności, w łamaniu chleba i w modlitwach.

W odcinku Dzień 317: Ostatnie polecenie Jezusa mówię, że w tym opisie najbardziej poruszają mnie prostota i codzienność. Ci ludzie gromadzili się w świątyni, łamali chleb po domach, jedli razem z radością i w prostocie serca Dz 2,46. Nie było w tym żadnej wielkiej otoczki, po prostu wspólne życie. Opowiadam tam też, że do poważnego czytania Biblii zaciekawiła mnie kiedyś rozmowa ze znajomym o jego wspólnocie.

2. Jesteś częścią ciała, a nie całym ciałem

W Pierwszym Liście do Koryntian Paweł porównuje wspólnotę do ciała i pisze, że oko nie może powiedzieć ręce, że jej nie potrzebuje 1 Kor 12,21. Dalej dodaje, że jeśli jeden członek cierpi, to cierpią z nim wszystkie, a jeśli jeden doznaje czci, to wszystkie radują się razem z nim 1 Kor 12,26. Ten rozdział czytam w odcinku Dzień 336: Największa wartość, w którym mówię też o darach Ducha. Jeśli chcesz o nich wiedzieć więcej, zajrzyj do artykułu Dary Ducha Świętego. Tutaj ważne jest jedno: każdy dar jest dany po to, żeby komuś nim służyć, więc kto jest zupełnie sam, ten swojego daru po prostu nie ma gdzie położyć.

3. Potrzebujesz konkretnych ludzi

W odcinku Dzień 90: Król według Bożego serca pytam, czy mamy w swoim życiu takich Jonatanów, czyli ludzi, którzy staną po naszej stronie, kiedy robi się trudno, i czy sami jesteśmy dla kogoś takim Jonatanem 1 Sm 18,3. W Dniu 47 widzę to samo na przykładzie Mojżesza, który w pewnym momencie dochodzi do ściany i mówi Bogu wprost, że nie udźwignie tego ludu sam. Wniosek z tego odcinka jest prosty: szukaj ludzi, którzy są blisko Boga i którzy będą z tobą nosić ciężary. Do tego dochodzi jeszcze Dzień 82, w którym mówię, że do wzrastania w wierze potrzebujemy ludzi, z którymi można szczerze porozmawiać także o swoich słabościach.

4. Wątpliwości lepiej nosić razem

Psalm 73 to bardzo szczery zapis kryzysu wiary. Asaf przyznaje w nim, że jego nogi niemal się potknęły, bo zazdrościł ludziom, którym dobrze się powodzi, chociaż żyją bez Boga Ps 73,2-3. Co go z tego wyciągnęło? Starał się to wszystko zrozumieć, ale było to dla niego zbyt trudne, aż do momentu, kiedy wszedł do świątyni Bożej Ps 73,16-17. W odcinku Dzień 191: Co zrobić, kiedy zaczynamy wątpić zwracam uwagę, że to nie była samotna kontemplacja, tylko miejsce, w którym byli ludzie uwielbiający Boga. Kiedy Asaf wrócił do wspólnoty, jego obraz całej sytuacji się zmienił. Więcej o samej wierze i o wątpliwościach znajdziesz w artykule Co to jest wiara.

5. Wspólnota uczy miłości do prawdziwych ludzi

Kochać ludzi, których się na co dzień nie widuje, jest bardzo łatwo, bo nikt nam wtedy nie działa na nerwy. Paweł pisze jednak coś innego: „znosząc jedni drugich w miłości” Ef 4,2. W odcinku Dzień 344: Wzajemne oddanie tłumaczę, że w każdej wspólnocie trafi się ktoś nieznośny, a jedność wcale nie oznacza, że wszyscy myślimy dokładnie tak samo, tylko że w sprawach najważniejszych nadajemy na tych samych falach. Podobnie mówię w Dniu 332: o sprawy drugorzędne nie warto się nawzajem osądzać, bo łączy nas to samo przesłanie. Paweł pisze tam, że silni mają znosić słabości słabych Rz 15,1. Tej lekcji nie da się odrobić w pojedynkę, bo do znoszenia kogoś potrzebujesz kogoś obok siebie.

6. Po miłości poznają, że jesteśmy uczniami Jezusa

Jezus mówi: „Po tym wszyscy poznają, że jesteście moimi uczniami, jeśli będziecie się wzajemnie miłować” J 13,35. Zauważ, że nie mówi, że poznają nas po poglądach albo po tym, jak dobrze znamy Pismo. Mówi, że poznają nas po wzajemnej miłości, a wzajemność wymaga co najmniej dwóch stron. W odcinku Dzień 94: Po czym poznać ludzi wierzących opowiadam o Dawidzie, który po śmierci Saula, zamiast skorzystać z okazji, próbuje scalać podzielone królestwo. I pytam tam, czy my w swoich wspólnotach szukamy tego, co nas łączy, czy raczej tego, co nas dzieli.

Jeśli Kościół cię zranił albo znudził

Najpierw powiem uczciwie: wspólnota ludzi to zawsze wspólnota niedoskonałych ludzi i Biblia wcale tego nie ukrywa. W odcinku Dzień 333: Walka o jedność zaczynam czytać Pierwszy List do Koryntian. Wspólnota w Koryncie była pełna sporów, bo jedni mówili „jestem Pawła”, a inni „jestem Apollosa” 1 Kor 1,12-13. I zobacz, co w tej sytuacji robi Paweł. Nie radzi im, żeby się rozeszli i wierzyli każdy u siebie w domu. Pisze do nich list, w którym woła o jedność wokół Chrystusa. Warto o tym pamiętać, kiedy czytasz 1 List do Koryntian.

Jeśli zraniła cię konkretna osoba, to nie zamierzam tego bagatelizować, i Jezus też tego nie robi. W Ewangelii Mateusza mówi, co robić, kiedy brat zgrzeszy przeciwko tobie: najpierw idź do niego i porozmawiaj z nim sam na sam Mt 18,15. W odcinku 282 mówię, że zbyt często zamiast takiej rozmowy w cztery oczy wywleka się sprawy publicznie. Ten sam fragment kończy się słowami o dwóch albo trzech zgromadzonych w imię Jezusa Mt 18,20. Zwracam tam uwagę na to, że to nie jest werset na otarcie łez, kiedy na spotkanie przyszło mało ludzi, tylko część nauki o tym, jak żyć razem mimo krzywd.

A co, jeśli to nie jest zranienie, tylko zwykła nuda? Paweł chwali Tesaloniczan jako wzorową wspólnotę, a mimo to zachęca ich, żeby starali się jeszcze bardziej (Dzień 347: Zawsze można żyć lepiej). Z kolei wspólnota z Efezu, jak opowiadam w Dniu 343, miała świetny start, a potem porzuciła swoją pierwszą miłość. Lekarstwem na to jest powrót do tego, co robiło się na samym początku.

Co z tego dla mnie dzisiaj

Nie musisz od razu zmieniać całego swojego życia. Na początek wystarczy jeden mały krok:

1. Wróć w niedzielę. Dla katolików sercem wspólnoty jest niedzielna Msza Święta. Jeśli dawno cię na niej nie było, wejdź na jedną Mszę bez żadnych oczekiwań i po prostu zobacz, co się w tobie dzieje.
2. Znajdź małą grupę. Przy wielu parafiach działają wspólnoty, w których ludzie znają się z imienia. Taka grupa pomaga, żeby nie być tylko anonimową osobą w tłumie.
3. Wybierz jedną osobę. Taką, z którą możesz porozmawiać o wierze, o swoich wątpliwościach i o tym, co akurat czytasz w Biblii. To już jest wspólnota w zalążku.
4. Zacznij od modlitwy. Poproś Boga o ludzi, z którymi możesz iść tą drogą. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, zajrzyj do artykułu Jak się modlić.

Posłuchaj w podcaście

Dzień 353 · List do Hebrajczyków 7-10Droga do samego BogaList do Hebrajczyków 7-10, w tym wezwanie, żeby nie opuszczać wspólnego zgromadzenia.

Dzień 317 · Dzieje Apostolskie 1-3Ostatnie polecenie JezusaPoczątek Dziejów Apostolskich i prosta wiara pierwszych uczniów.

Dzień 333 · 1 List do Koryntian 1-4Walka o jednośćPodziały w Koryncie i wołanie Pawła o jedność w Chrystusie.

Dzień 336 · 1 List do Koryntian 12-14Największa wartośćDary Ducha w mieszanej wspólnocie i hymn o miłości.

Dzień 282 · Ewangelia św. Mateusza 17-19Dobra Nowina, którą głosił JezusCo znaczy „kościół” i jak rozwiązywać konflikty między uczniami.

Dzień 191 · Psalmy 70-73Co zrobić, kiedy zaczynamy wątpićPsalm 73 i powrót Asafa do wspólnoty.

Dzień 90 · 1 Księga Samuela 18-20Król według Bożego sercaDawid, Jonatan i ludzie, którzy stają po naszej stronie.

Dzień 344 · List do Efezjan 4-6Wzajemne oddanieZnoszenie się w miłości i jedność w różnorodności.

Jeśli chcesz przejść ze mną przez całe Pismo Święte i zobaczyć, jak wygląda wiara na kolejnych stronach Biblii, zajrzyj do planu czytania Biblii. Każdy dzień to fragment do przeczytania i odcinek podcastu, w którym opowiadam, co z tego fragmentu wynika dla nas dzisiaj.

Obecna wersja tego artykułu powstała po naszej redakcji i została rozbudowana o treści z podcastu. Fragmenty Pisma Świętego pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej (Fundacja Wrota Nadziei, licencja CC BY-ND 4.0).