Wartość mądrości

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj mamy dzień 221 i czytamy Księgę Przysłów, rozdziały od pierwszego do trzeciego. Gdybyście chcieli dowiedzieć się więcej na temat tego podcastu, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl. Księga Przysłów, z tych wszystkich ksiąg, które mamy już za sobą, jest dosyć wyjątkową księgą, bo jest ona, co by nie było, swego rodzaju skarbnicą mądrości. To jest taka księga, którą dosyć łatwo się czyta, lekko się czyta.

Zmienia to jednak tego, że każde jedno zdanie, każda jedna linijka ma ogromne znaczenie i nad każdą linijką moglibyśmy się pochylić, zastanowić i w pewien sposób karmić tym, co tam jest napisane po to, żeby móc żyć mądrym życiem. Bo o to właśnie w tej księdze chodzi. Chodzi o to, żeby nauczyć się żyć mądrze. I mądrość to nie jest wiedza. Mądrość to nie jest to, że my jesteśmy w posiadaniu jakichś informacji, ale mądrość z perspektywy żydowskiej to jest zdolność do takiego umiejętnego wykorzystania wiedzy w swoim życiu.

Mądrość bezpośrednio wiąże się z praktyką, bezpośrednio wiąże się z naszym działaniem. I człowiek mądry to nie jest ten, który dużo wie, tylko ten, który umiejętnie żyje. I po to właśnie została napisana Księga Przysłów, której autorem, jeśli chodzi o absolutną większość, jest Salomon. I jeśli chodzi o Salomona, był on królem Izraela. Być może go pamiętacie, być może nie, chociaż jest on gościem, który zdecydowanie wyróżnił się na tle innych władców Izraela.

I teraz ważna historia, która wydarzyła się w jego życiu, jest zapisana w Pierwszej Księdze Królewskiej, w trzecim rozdziale, gdzie jest napisane, że właśnie w Gibeonie nocą we śnie ukazał mu się Pan: Proś, zachęcił, co miałbym ci dać? Salomon na to: Ty okazałeś Dawidowi, swojemu słudze, a mojemu ojcu, wielką łaskę, kiedy był ci wierny, postępował sprawiedliwie i w szczerości serca. Okazałeś mu też tę wielką łaskę, że dałeś mu syna, który zasiadł na jego tronie, jak to jest dzisiaj. Teraz więc, Panie, Boże mój, Ty prawdzie, ustanowiłeś swojego sługę królem w miejsce Dawida, mojego ojca. Lecz ja jestem tylko niedoświadczonym chłopcem, który nie umie jeszcze prowadzić trudnych spraw, a tymczasem Twój sługa znalazł się pośród ludu, który sobie wybrałeś, tak licznego, że trudno go dokładnie policzyć.

Daj więc Twojemu słudze chłonne serce, by umiał sądzić lud, rozróżniać między dobrem a złem, wobec tego, kto sobie poradzi z tak trudnym ludem jak ten. I Pan uznał tę prośbę Salomona za trafną, dlatego że prosiłeś właśnie o coś takiego — powiedział — a nie o długie życie, ani o bogactwo, ani o śmierć swoich wrogów, lecz o umiejętność rozumienia i słuchania, aby właściwie rozstrzygać. To spełnię twoją prośbę. Oto daję ci mądre i rozumne serce. Takiego jak ty jeszcze nie było przed tobą, ani taki jak ty nie powstanie po tobie.

Ponadto daję ci to, o co nie prosiłeś. To jest bogactwo i sławę po wszystkie twoje dni. Pomiędzy królami nie będzie nikogo takiego jak ty, a jeśli będziesz kroczył moimi drogami, przestrzegał moich ustaw i przykazań, jak twój ojciec Dawid, to obdarzę cię również długim życiem. To był początek mądrości Salomona. Mądrości, o którą on sam osobiście poprosił.

Trochę wiecie, historia jak ze złotą rybką. Hej, masz jedno życzenie. I tutaj życzenie Salomona było: bum, proszę o mądrość. Oczywiście, nie żeby Bóg był jakąkolwiek złotą rybką, ale tutaj widzicie, że jedno życzenie, które Salomon miał, było niesamowicie trafnym życzeniem i bardzo Bogu się spodobało, więc dał mu to, o co prosił, i dał mu jeszcze więcej. I to, co Bóg mu dał, jest zapisane w wersecie dwunastym pierwszej Księgi Królewskiej, trzeciego rozdziału.

Oto daję ci mądre i rozumne serce. I później ten sam Salomon jest znany z tego, że był zdecydowanie najmądrzejszym człowiekiem świata antycznego, gdzie chociażby rozdział dalej, w czwartym rozdziale pierwszej Księgi Królewskiej, w trzydziestym drugim wersecie czytamy, że wygłosił też trzy tysiące przypowieści, a jego pieśni było tysiąc i pięć, więc gość był bardzo płodny, jeśli chodzi o swoją twórczość. Niemniej jednak zwróćcie uwagę na to, że jeśli chodzi o samą Księgę Przysłów, no to mamy jakieś około osiemset przysłów, tudzież przypowieści Salomona, z czego widzimy, że grubo ponad dwa tysiące nie weszło w skład tej księgi. Księgi. Nie zmienia to jednak też tego, że poza Salomonem mamy też innych autorów.

Mamy króla Agura, który napisał rozdział 30, czy który dał wkład do rozdziału 30. Jest jeszcze inny zawodnik, który się nazywa Lemel, ten z kolei miał swój udział w rozdziale 31. Więc widzimy tutaj, że jeśli chodzi o samą Księgę Przysłów, mamy tutaj dużo ciekawej mądrości, której źródłem przede wszystkim był król Salomon. I jeśli chodzi o samo to, jak Księga Przysłów jest podzielona z perspektywy Biblii, którą my czytamy, to mamy tam 31 rozdziałów, dokładnie 31. I teraz ciekawostka jest taka, że są ludzie, którzy podchodzą do Księgi Przysłów w taki sposób, że każdego dnia miesiąca czytają odpowiedni rozdział.

I tym samym 12 razy w ciągu roku można przeczytać Księgę Przysłów. Jest to bardzo fajne podejście, bo dzięki temu my z tej mądrości jesteśmy w stanie korzystać na bieżąco, ciągle do niej wracać, ciągle coś odkrywać. Zwyczajnie podchodząc do tego w taki sposób, że jeżeli mam, nie wiem, pierwszy, drugi, trzeci i tak dalej dzień danego miesiąca, to czytam odpowiednie rozdziały z Księgi Przysłów. Jest to taki pomysł na to, żeby z Księgą Przysłów też mieć stały kontakt, bo jest ona wartościowa. Uczy nas tego, w jaki sposób odnosić się do Boga, do rodziców, dzieci, sąsiadów, rządu.

Jest tu masa mądrości z różnych obszarów naszego życia. Takiej mądrości, wiecie, weź cytat i wrzuć sobie na, nie wiem, Facebooka, Instagrama, Twittera, gdzie tamkolwiek, bo tam tego typu właśnie mamy stwierdzenia i myśli, nad którymi bardzo łatwo jest się pochylić, ale które wcale niekoniecznie są jakieś ultra banalne i po prostu możemy do nich podejść jakoś szczególnie lekko. Nie. To jest księga, do której warto wracać, nad którą warto się zastanawiać, szukać innych odniesień do danych dziedzin życia, do których odnoszą się poszczególne fragmenty i odkrywać mądrość nie tylko tej księgi, ale też całej Biblii i tego, w jaki sposób uczy ona nas tego, jak żyć mądrym życiem. I tak jak powiedziałem to wcześniej, powtórzę jeszcze raz, bo to jest niesamowicie ważne, kiedy czytamy taką księgę jak Księga Przysłów, mądrość to nie jest wiedza.

Mądrość... To nie jest to, jaką ilość informacji posiadasz. Mądrość to jest to, w jaki sposób umiesz te informacje wykorzystać w życiu po to, żeby żyć we właściwy sposób. O to właśnie chodzi w mądrości. I swoją drogą, o mądrości też już chwilę rozmawialiśmy przy okazji rozdziału 28 Księgi Hioba.

Mądrość pojawiała się nam też w innych miejscach, chociażby tam w Księdze Psalmów, gdzie niekoniecznie mieliśmy dedykowane odcinki, niemniej jednak ona się już nam pojawiała. A tutaj mamy księgę, która jest bardzo, bardzo skupiona właśnie na mądrości, na takich bardzo konkretnych radach odnośnie tego, jak żyć właściwym życiem. I w pierwszym rozdziale Księgi Przysłów, w wersecie 7 czytamy, że bojaźń Pana jest początkiem poznania, głupcy pogardzają mądrością i karnością. O tym też już chwilę rozmawialiśmy właśnie przy okazji Księgi Hioba. Co jest początkiem mądrości?

I rozmawialiśmy o tym, że początkiem jest właśnie bojaźń Pana, gdzie, tak jak to też wyjaśniłem przy okazji tamtego odcinka, bojaźń Pana to nie jest to, że po prostu trzęsiesz się na samą myśl, o Bogu, jesteś przerażony tym, że On ci coś zrobi, że jesteś wściekły i tak dalej. Nie. Chodzi o to, żeby z szacunkiem odnosić się do Boga. I kiedy taki szacunek w naszym życiu jest, jest to początkiem mądrości, co zresztą też w Księdze Przysłów, w 9 rozdziale, w 10 wersecie przeczytamy: Początkiem mądrości jest bojaźń Pana, poznanie Świętego, oto rozum. Początek też Księgi Przysłów, która jest właśnie księgą mądrościową, bardzo wyraźnie wskazuje nam na to, że mądrość to powinien być priorytet naszych życiowych poszukiwań.

I czytamy o tym na samym początku, drugiego rozdziału, gdzie jest napisane: Jeśli posłuchasz, mój synu, moich słów i zachowasz przy sobie przykazania, nadstawiając swoje ucho na mądrość, nakłaniając swe serce do badania, jeśli zechcesz zawezwać rozum i ku rozsądkowi skierujesz swój głos, jeśli będziesz ich szukał jak srebra i poszukiwał jak skarbów ukrytych, wtedy pojmiesz sens, bojaźń Pana i dojdziesz do poznania Boga, ponieważ to Pan daje mądrość, od Niego pochodzi poznanie i zrozumienie, On zachowuje zwycięstwo dla prawych, niczym tarczą osłania nienagannych, chcąc w ten sposób chronić ścieżki prawa i zabezpieczyć drogę swoich wiernych. Wtedy też zrozumiesz, na czym polega… Polega sprawiedliwość i sąd oraz prawość i pojmiesz każdy dobry szlak, ponieważ w twoje serce wstąpi mądrość i poznanie będzie miłe twojej duszy, rozwaga będzie czuwać nad tobą, a myślenie będzie ciebie chronić. W kilku jeszcze innych miejscach będziemy widzieć to, jak z perspektywy właśnie tego, co jest napisane w Księdze Przysłów, mądrość jest kluczowa, gdzie w zasadzie powinniśmy poświęcić wszystko, co mamy po to, żeby szukać mądrości. Tutaj jest napisane, żebyśmy jej szukali jak srebra i poszukiwali jak ukrytych skarbów.

Właśnie, to nie jest to, że mówimy tutaj o rzeczach, gdzie po prostu, nie wiem, raz przeczytam, wszystko wiem, okej, wiem jak żyć. Nie, nie. Dochodzenie do prawdziwej, głębokiej mądrości, do tego, żeby w każdej sytuacji swojego życia móc się odnaleźć, to jest droga jak poszukiwanie ukrytych skarbów, co też możecie zauważyć w okładce tej książki, jeśli chodzi o nasz podcast. Tam też właśnie w ten sposób chciałem, żeby to było zobrazowane, że podchodzimy tutaj do księgi, która jest taką skarbnicą mądrości, w której możemy czerpać różne skarby, które w niej są pochowane, ale które są dla nas dostępne i możemy z nich korzystać po to, żeby drogi naszego życia były proste, były właściwe. I zresztą trzeci rozdział, który też dzisiaj mamy, od piątego wersetu: Zaufaj Panu z całego swojego serca i nie polegaj na własnym rozumie.

Licz się z Nim na wszystkich swoich drogach, a On prostować będzie twoje ścieżki. Dalej, werset trzynasty: Szczęśliwy człowiek, który posiadł mądrość, który nabył zdolności myślenia, bo mądrość nieść korzyść większą niż srebro, a jej zdobycie przewyższa wartość złota. Jest cenniejsza od najdroższych pereł i nie dorówna jej nic z twoich skarbów. Nie jesteś w stanie w swoim życiu znaleźć nic cenniejszego niż mądrość, początkiem której jest bojaźń Pana i która prowadzi nas do tego, że ufamy bardziej Bogu niż swojemu własnemu rozumowi. I kiedy w taki sposób właśnie podchodzimy do naszej relacji z Bogiem, że ufamy Mu z całego swojego serca, On nas uczy swojej mądrości.

Nie polegamy przy tym na własnym rozumie, na tym, że wydaje nam się, że wiemy, o co chodzi, bo Bóg może widzieć różne sytuacje w naszym życiu inaczej. Wtedy też, kiedy liczymy się z Nim na wszystkich naszych drogach, On prostuje nasze ścieżki. Dlatego tak ważne jest to, żeby szukać mądrości, która jest wielokrotnie tutaj podkreślone, jak bardzo jest cenna, cenniejsza niż wszystko, co mogłoby nam się wydawać, że jest cenne w naszym życiu. I werset 18 trzeciego rozdziału: jest drzewem życia dla swych miłośników. Kto się jej trzyma, dostępuje szczęścia.

Tak ważna jest mądrość w naszym życiu. Dlatego chciałem, żeby ten odcinek przede wszystkim skupił się właśnie na tym, żebyśmy złapali to, do jak ważnego tematu podchodzimy. Bo pomimo tego, że jest to księga, którą właśnie można czytać sobie na zasadzie, nie wiem, jeden rozdział dziennie, w ciągu miesiąca i tak zrobić powtórkę dwanaście razy w ciągu roku, można do niej wracać kółko, to to, co w niej znajdziemy, jest nie do przecenienia w żaden sposób. I korzystamy tutaj z mądrości gościa, tak jak już wcześniej wspomniałem, który był absolutnie najwybitniejszym mędrcem swoich czasów i tak naprawdę czasów jeszcze długo, długo po nim, tak jak to zresztą jest opisane w Księdze Królewskiej. Ale właśnie na sam koniec chciałem jeszcze zwrócić uwagę na to, że w pierwszej Księdze Królewskiej, w dziesiątym rozdziale, możecie zresztą sięgnąć sobie do odcinka 105, tam rozmawialiśmy na temat tego rozdziału i na temat właśnie mądrości Salomona, jak ona była zwykła i niezwykła, w jaki sposób przekładała się ona na jego codzienne życie.

Ale w wersecie 24 jest napisane, że wszyscy chcieli się z Salomonem spotkać i posłuchać mądrości, którą Bóg go obdarzył. Niech czytanie Księgi Przysłów będzie dla nas właśnie swego rodzaju spotkaniem z Salomonem, spotkaniem z najmądrzejszym człowiekiem na świecie, po to, żeby posłuchać jego mądrości, którą dostał on od samego Boga i która dla nas dzisiaj może być wskazówką do tego, w jaki sposób umiejętnie żyć, w jaki sposób to, co wiemy, zastosować w naszym życiu po to, żeby móc iść właściwą drogą każdego dnia i żeby przez nasze życie móc jak najbardziej wpłynąć na świat, który nas otacza, dzielić się tą mądrością, wykorzystywać tę mądrość do tego, żeby ten świat stał się choć trochę lepszym miejscem przez to, że my jesteśmy jego częścią. Tyle z mojej strony na dzisiaj. Gdybyście mieli jakieś dodatkowe pytania, wejdźcie na stronę bibliawrok.pl, możecie też do mnie napisać na adres jacek małpa bibliawrok. wrok.pl i do usłyszenia w kolejnym odcinku.