Jak można dojść do miejsca, z którego nie ma odwrotu

Cześć, z tej strony Jacek, słuchasz właśnie podcastu Przeczytaj Biblię w rok. Dzisiaj jest dwudziesty dzień naszego planu i czytamy Księgę Wyjścia, rozdziały od siódmego do dziewiątego. Chodzi dzisiaj też wyjątkowo zrobimy sobie już lekką wycieczkę w przyszłość i w kolejne rozdziały, które będziemy mieli zaraz jutro, po to, żeby jutro móc skupić się na nieco innym temacie. A to, co dzisiaj wymaga naszego omówienia i sądzę, że może wzbudzać w was sporo pytań i jakichś emocji, znowu: Kurczę, o co w tej całej historii chodzi?, to są plagi egipskie i to, w jaki sposób one zostały, powiedzmy sobie, przeprowadzone, co się tam takiego wydarzyło i jak w tym wszystkim mamy podejść do jednej z kluczowych postaci, która nam się wyłania, czyli postaci faraona i taką jaką rolę on odegrał w tej całej historii związanej z plagami i z wyjściem Izraelitów z Egiptu. Historia, dla szybkiego przypomnienia, jest taka, że Izraelici są w Egipcie, są traktowani bestialsko, są traktowani okropnie i pojawia się postać, która w dosyć wyjątkowych okolicznościach zostaje uratowana przed niechybną śmiercią.

Jest to Mojżesz, który staje się jednym z mieszkańców pałacu królewskiego i tak naprawdę wychowuje się jak szlachcic u faraona i ten sam Mojżesz popełnia dosyć kluczowy błąd w swoim życiu, bo abstrahując od okoliczności zabija Egipcjanina, obawia się, że będzie miał z tego tytułu problemy. Co więcej, te problemy rzeczywiście się pojawiają, faraon chce go zabić za to, co się wydarzyło i Mojżesz ucieka. Po tej ucieczce mija tam odpowiednia ilość czasu, Mojżesz spotyka się z Bogiem i Bóg ma dla niego misję taką, żeby wysłać go z powrotem do faraona i żeby on wyprowadził Izraelitów z Egiptu, no bo Bóg też zauważył, że są w dosyć kiepskiej sytuacji i ktoś w końcu musi wykonać robotę i musi ich stamtąd wyciągnąć. Rozmawialiśmy też o tym. W jaki sposób Bóg reaguje na problemy na świecie i jak to jest z tym naszym pytaniem: dlaczego Bóg czegoś nie zrobi?

No jak widzicie w tej sytuacji Bóg coś robi przez konkretną osobę, którą wybrał do tego, żeby ta zrealizowała Jego misję. No ale misja Mojżesza nie jest jakoś szczególnie prosta, no bo musi poradzić sobie z gościem, który jest dosyć problematyczny, no bo faraon to nie jest chłop, który jakkolwiek chce słuchać kogokolwiek. Nie dość, że wcześniej okazało się, że jest absolutnym tyranem, mordercą, to jeszcze teraz mamy gościa, którego nikt nie jest w stanie za bardzo przekonać do tego, że coś z nim może być nie tak. I na samym początku rozdziału siódmego czytamy takie słowa, że Pan powiedział Mojżeszowi: Oto ja uczynię cię jakby bogiem faraona, a Aaron, brat twój, będzie twoim prorokiem. Ty powiesz mu wszystko, co ci rozkażę, a Aaron, brat twój, będzie przemawiał do faraona, ażeby wypuścił Izraelitów ze swojego kraju.

Ja zaś uczynię nieustępliwym serce faraona i pomnożę moje znaki i moje cuda w kraju egipskim. Faraon nie usłucha wasz, toteż wyciągnę moją rękę nad Egiptem i wywiodę z Egiptu moje zastępy, mój lud, synów Izraela spośród nich. Wśród wielkich kar i poznają Egipcjanie, że ja jestem Pan, gdy wyciągnę rękę przeciw Egiptowi i wyprowadzę spośród nich Izraelitów. I tutaj mamy już zarysowaną historię tego, co się wydarzy. Mojżesz jest wysłany do faraona i zaczyna się to, co znamy jako plagi egipskie.

Jedna bardzo ważna rzecz, ale to bardzo ważna rzecz, jest taka, że kiedy czytałem plagi egipskie i nie mam w ogóle jakiegoś zrozumienia tego, co takiego działo się w tamtych czasach, jak wyglądała kultura Egiptu, to możemy sobie myśleć, że to są tak kompletnie przypadkowe jakieś historie, że w ogóle o co chodzi z tymi plagami, dlaczego akurat żaby, dlaczego szarańcza, dlaczego to, dlaczego tamto, bo one mogą się wydawać być dosyć przypadkowe. Niemniej jednak nie zapominajmy o tym, że Egipt był krajem... który miał opór bogów od absolutnie wszystkiego. I zresztą to też później w historii będzie wspomniane, że tak naprawdę Bóg w pewien sposób rozprawił się w tej historii z wszystkimi, z większością, z ogromną ilością bóstw egipskich. I to jest coś, na co warto zwrócić uwagę, bo często może się nam wydawać, że ojejku, co za dziwna historia, ta historia nie była pisana przede wszystkim dla nas. Tak naprawdę my jesteśmy gdzieś dosyć, dosyć daleko, jeśli chodzi o potencjalnych odbiorców historii, które czytamy w Księdze Wyjścia.

Tak naprawdę ona była pisana dla ludzi, którzy żyli tysiące lat temu w kompletnie innej kulturze i którzy rozumieli to, co tutaj się wydarzyło, i rozumieli to dużo lepiej niż my. Mianowicie to, że Bóg rozprawił się z bóstwami egipskimi i że każda plaga ma swoje odniesienie do jakiegoś konkretnego egipskiego bóstwa. I to jest coś, o czym nie powinniśmy zapominać, żeby jak najlepiej zrozumieć historię tego, co takiego tutaj się dzieje. Ale jest jeszcze jedna ważna rzecz, o której za bardzo nie możemy nie powiedzieć, bo to jest pytanie, które wzbudza ogromną ilość pytań. I osobiście znam co najmniej jedną osobę, która kiedyś stwierdziła rzekomo, że jak spotkam się tylko z Bogiem, to Go o to spytam.

I ja nie wiem, ja tam nie mam takich pytań do Boga, ale rozumiem, że mamy często pytania odnośnie jednej bardzo ważnej rzeczy, która dzieje się właśnie w tej historii, a mianowicie tego, dlaczego Bóg zatwardził serce faraona. I tutaj, żeby było jasne, musimy sobie troszkę zwrócić uwagę na to, jak ta cała historia wyglądała, bo jedna ważna rzecz jest taka, i to mówię ze swojej strony, ja nie mam zamiaru usprawiedliwiać tutaj Boga, ale chciałbym, żebyśmy trochę zwrócili uwagę na to, jak ta historia się toczy. Uważam, że Bóg nie wymaga tego, żeby Go usprawiedliwiać w jakikolwiek sposób. Niemniej jednak zrozumienie tego, jak ta historia faraona się toczy, może być ważna dla nas po to, żebyśmy złapali: okej, dlaczego Bóg zatwardził serce faraona. I pierwsza ważna rzecz w tej historii jest taka, że wcale niekoniecznie jest tak.

Jest tak, że to tylko i wyłącznie Bóg zatwardził serce faraona. No bo ja wiem, że to, co przed chwilą przeczytałem, wyraźnie wskazał na to i Bóg wskazał na to, że ja zatwardzę serce faraona. Fantastycznie. I teraz pytanie, no dobra, a co z wolną wolą człowieka? To mogę sobie wybierać?

Czy mogę sobie nie wybierać? Mogę decydować, czy nie mogę decydować? Mam w ogóle tą wolną wolę, czy nie mam tej wolnej woli? Czy Bóg może sprawić, że ktoś się zachowa tak, a nie inaczej? I teraz ważna rzecz jest taka.

Przy każdej z plag pojawia się hasło związane z sercem faraona. Tylko to, co z tym sercem się dzieje, to już nie jest taka koniecznie prosta sprawa, bo rzeczywiście są momenty, w których dosyć wyraźnie jest zaznaczone, że Bóg zatwardził serce faraona, są momenty, w których jest zaznaczone, że faraon sam zatwardził swoje serce, są też sytuacje, w których jest napisane, że serce zostało zatwardzone i tutaj w sumie w zasadzie ciężko określić, kto był inicjatorem tego zatwardzenia serca. Niemniej jednak ważna rzecz jest taka, że tak jakbyśmy sobie przechodzili po kolei przez te wszystkie plagi, no to mamy tak, że lecąc od początku serce faraona zostało zatwardzone, później z kolei faraon zatwardził swoje serce, znowu serce faraona zostało zatwardzone, później znowu faraon zatwardził swoje serce, później znowu faraon zatwardził swoje serce, później dopiero, dopiero przy szóstej pladze Pan zatwardził serce faraona, później faraon znowu zatwardził swoje serce i później znowu Pan zatwardził serce faraona i tak w zasadzie już do końca, przed dziewiątą plagą Pan zatwardził serce faraona i dziesiąta, która już była kulminacją wszystkiego, Pan zatwardził serce faraona. I teraz zwróćcie uwagę na to, że zaczęło się od tego, że faraon konsekwentnie zatwardzał swoje serce. Po pierwsze mówimy o gościu, który był ucieleśnieniem zła, jakie tylko w tamtych czasach można sobie wyobrazić, więc z jednej strony ja rozumiem, że...

Budza to w nas takie czasami: jak ten Bóg mógł, Faraon... Ale wiecie, Faraon miał dużo na sumieniu, żeby było jasne, on miał dużo na sumieniu. I kiedy Bóg daje mu szansę, bo uważam, że Bóg daje mu szansę, na samym początku, od pierwszej plagi przez kolejne, Faraon zatwardza swoje serce, zatwardza swoje serce. Są też sytuacje, gdzie okej, w plagach pierwszej, trzeciej i piątej to nie jest jasne, kto zatwardził serce Faraona, okej, ale Faraon konsekwentnie też zatwardzał swoje serce. On mógł zareagować w pewien konkretny sposób na to, co się dzieje.

On mógł wypuścić Izraelitów, on miał przestrzeń do tego, żeby wykazać się jakąś dobrą wolą w stosunku do nich, ale tego konsekwentnie nie robił. I teraz ważna rzecz jest taka, że okej, dobra, możecie powiedzieć: no dobra, to czy w takim razie to jest tak, że jak ja będę coś robił, to Bóg zatwardzi moje serce? No i tutaj podszedłbym do tego tematu w ten sposób. Nasze czyny to jest jedna z niewielu rzeczy, które tak naprawdę możemy kontrolować w naszym życiu. Możemy kontrolować to, jak się zachowujemy.

To nie podlega jakimś tam szczególnym dyskusjom. Nasze uczucia czy nasz stan emocjonalny to już jest coś, czego nie możemy kontrolować tak łatwo. Znaczy w zasadzie uważam, że nie do końca w ogóle możemy kontrolować, ale zaraz wam wytłumaczę, o co mi chodzi. I teraz tak, jeżeli nasze czyny są czymś, nad czym my mamy pełną kontrolę, to najlepiej zróbmy coś z nimi od razu po to, żeby nasze czyny nie miały wpływu na nasze uczucia, bo dokładnie coś takiego dzieje się w życiu każdego z nas. Nasze czyny mają bezpośredni wpływ na nasze uczucia, na nasz wewnętrzny stan, coś, co jest zewnętrzne, coś, nad czym mamy pełną kontrolę, ostatecznie wpłynie na to, w jaki sposób będziemy się czuć, w jaki sposób będziemy w ogóle podchodzić do rzeczy.

I tutaj z przykładów możemy mieć coś takiego, że na przykład, wiecie, jeżeli widzę jakiś problem... Nie wiem, humanitarny, tak? I od niego się odwracam, odwracam, odwracam, odwracam, odwracam i udaję, że go nie widzę, no to w końcu przestanę go po prostu widzieć. Zwyczajnie, najzwyczajniej w świecie. Jeżeli coś będzie przykuwało moją uwagę, a ja będę podejmował decyzje, żeby o tym nie myśleć, żeby to sobie w jakiś sposób wytłumaczyć, no to po prostu później nie widzę różnych problemów, które być może mógłbym zauważyć.

Inna sprawa jest taka, że z bardzo praktycznego poziomu relacji damsko-męskich jest tak, że my czasami, wiecie, możemy oczekiwać tego, że kiedy się zakochamy, to będą uczucia i będziemy czuć coś i będziemy, wiecie, i próbujemy gdzieś szukać uczuć. I okej, uczucia są wyrąbiste, jeśli chodzi o relacje. Jestem mężem fantastycznej żony. Jeszcze do tego mamy fantastycznego malucha i jeszcze zaraz będziemy mieli drugiego fantastycznego malucha. Świetnie.

To, w jaki sposób będę traktował moją żonę, będzie miało bezpośredni wpływ na to, jak będę się czuł wobec niej. To jest absolutnie niepodważalne. Jeżeli będę wobec mojej żony podejmował działania dla jej dobra, będę wykazywał się jakąś swoją aktywnością po to, żeby sprawić jej frajdę, po to, żeby sprawić jej radość, po to, żeby ona mogła poczuć się lepiej, to to wpłynie na to, jak będę wobec niej się czuł. I wiadomo, są takie, wiecie, dni, gdzie po prostu budzisz się rano i nic nie czujesz, absolutnie nic nie czujesz. Czy to znaczy, że nie kochasz swojej żony?

Nie, nie, nie, nie. To znaczy, że nawet jeżeli się budzę i nic nie czuję, i po prostu czuję się podle z jakiegoś powodu, jakikolwiek powód to by nie był, to tak naprawdę to nie moje uczucia świadczą o obiekcie mojej miłości i o tym, jak ja do tego obiektu mojej miłości podchodzę, w tym przypadku do mojej kochanej żony. Tylko tak naprawdę to, co ja wobec niej będę robił, świadczy o mojej miłości. Żeby było jasne, miłość nie jest uczuciem. Kropka.

Miłość może wiązać się czasami z uczuciami, jak najbardziej, ale sama w sobie nie jest uczuciem. I teraz wracamy do naszego gościa, faraona. No z nim to jest nie lada heca. No bo wiecie, gość był, jaki był, był absolutnie ucieleśnieniem zła tamtych czasów, do tego dostawał szansę: wypuść ich, wypuść ich, wypuść ich. I wiecie, i on ciągle podejmował decyzję, czy ciągle, no wielokrotnie podjął decyzję, że nie, nie zrobię tego, nie zrobię tego, nie zrobię tego, do tak skrajnego momentu, że już nawet jego doradcy mówili: Stary, uspokój się, weź już ich wypuść, bo poginiemy.

I co on robił? Nie ma szans. Więc wiecie, nie wiem, czy was to przekonuje do czegokolwiek, czy nie, jakby też nie mam koniecznie intencji, żeby kogokolwiek do czegokolwiek przekonywać, ale wiem, że to jest pytanie, które często się pojawia, wiem, że to jest pytanie, które często wzbudza w nas jakieś takie: Ej, dobra, o co chodzi? Czytajmy uważnie. To, co jest napisane, to nie jest tak, że w każdej sytuacji Bóg zatwardzał serce Faraona.

To, że Bóg zatwardzał serce Faraona, pojawia się w pięciu konkretnych przypadkach. Trzy są niejasne, dwa są absolutnie jasne, że Faraon zatwardził swoje serce, a jednocześnie był gościem, jakim był. I to też nam pokazuje, na co musimy zwrócić uwagę. I teraz to niekoniecznie jest lekcja dla każdego z nas, ale warto, żebyśmy o tym pamiętali. Możemy doprowadzić siebie swoimi czynami do miejsca, z którego możemy nie mieć odwrotu.

Nie dlatego, że ktoś nie chce, tylko dlatego, że my tak się zapuścimy w jakimś swoim myśleniu i działaniu, że po prostu może być ekstremalnie trudno wrócić nam na dobre tory. I powiem szczerze, okej, żeby było jasne, ja sądzę, że Prawdopodobnie nikogo z osób, które tego słuchają, to nie będzie dotyczyło, bo jednak znowu pamiętajmy, Faraon był dosyć ekstremalną postacią w tej historii. I on był postacią, której nikt z nas nie będzie się równał i tak naprawdę w historii świata niewiele osób mu się równało tym bestialstwem, którego on się dopuszczał. To jest bardzo ważne, musimy o tym pamiętać. On już pozwolił sobie na dosyć sporo.

Raczej osobiście nie sądzę, żeby to mogło dotyczyć kogokolwiek z nas, tak jak tutaj tego słuchamy, że doprowadzimy się aż do tak skrajnej, przypałowej sytuacji. Niemniej jednak nauczka jest taka i uwaga jest taka: pilnujmy tego, co robimy. Pilnujmy tego, co robimy. Nie pozwalajmy sobie na to, żeby swoimi myślami i czynami doprowadzać się do miejsc, z których naprawdę ciężko będzie nam wrócić, z których, nie chcę powiedzieć, że niewykonalne, bo sądzę, że w życiu każdego z nas, jak tego słuchamy, będzie szansa na to, żebyśmy po prostu mogli wrócić. Wierzę w to, że jest spokojnie przestrzeń na to, żebyśmy mogli zmienić kierunek.

Niemniej jednak możemy się doprowadzać do miejsca, w którym bardzo ciężko będzie nam zmienić kierunek i nikt z nas nie chciałby, żeby tak naprawdę o kierunku naszego życia i o tym, że zaczniemy zastanawiać się nad swoim życiem, miała zadecydować jakaś tragedia, jakaś sytuacja życiowa, która naprawdę nami potrząśnie tak, że już po prostu pomyślimy: Ło, dobra, muszę coś ze sobą zrobić. Mam nadzieję, że lekcja, którą możemy wyciągnąć z życia Faraona, która zajęła nam dzisiaj trochę więcej czasu niż zazwyczaj, ale jest tak ważna, jest taka: pilnujmy tego, co robimy. Pilnujmy tego, co robimy, pilnujmy tego, co myślimy i nie pozwólmy sobie na to, żeby trwać w złym postępowaniu, żeby trwać w złych myślach, bo one będą miały wpływ na nasze wewnętrzne życie, na to, jak się czujemy, na to, jaką mamy postawę wobec innych ludzi, wobec różnych sytuacji. Im więcej decydujemy się na to, żeby czynić dobro, żeby myśleć dobrze, tym łatwiej będzie nam nawet w trudnych sytuacjach, kiedy rzeczywiście powinie nam się noga, wrócić na właściwe miejsce i iść drogą, którą Bóg, wierzę, przeznaczył każdemu z nas po to, żebyśmy mogli wywrzeć jak największy wpływ na ten świat, żebyśmy mogli pomóc jak największej ilości osób i żeby po prostu ludzie... Ludzie przez nasze życie mogli zobaczyć tę osobę, która stoi za życiem każdego z nas, naszego Stwórcę, bo to też było tak ważną intencją Boga zaraz na początku stworzenia, że stworzył człowieka na swój obraz po to, żebyśmy my mogli być odbiciem obrazu tego, kim jest Bóg, żebyśmy mogli choć trochę pokazać światu, jaki jest Bóg, w jaki sposób na nas patrzy.

Wiem, że dzisiaj zeszło nam trochę dłużej, ale ta historia jest dosyć ważna i nie chciałem jej też przeciągać na jutro, bo jutro będą inne ciekawe tematy do omówienia. Jeżeli macie dodatkowe pytania, chcielibyście więcej dowiedzieć się na temat tych historii, które dzisiaj omawiamy, tym bardziej zapraszam na grupę Po raz kolejny. Wejdźcie na stronę bibliawrok.pl, zostaniecie przekierowani do grupy na Facebooku, gdzie możemy sobie dalej porozmawiać na temat tego, jakim to gagatkiem był Faraon i czy tutaj w związku z tą postacią macie jakieś pytania, wątpliwości, możemy sobie dalej rozmawiać. Mam nadzieję, że to, co dzisiaj sobie omówiliśmy, choć trochę bardziej pomogło wam lepiej spojrzeć na tę historię, a jednocześnie wyciągniemy z tego lekcję dla siebie, bardzo praktyczną. Dbajmy o to, co robimy, jak myślimy, po to, żeby zawsze, kiedy powinie nam się noga, móc jak najłatwiej wrócić na właściwe tory.

Wielkie dzięki za dzisiaj i do usłyszenia w kolejnym odcinku.