Biblia w rok/Dla nastolatków/Dzień 89

Dzień 89 · dla nastolatków 16+

Posłuszeństwo lepsze niż ofiara? Saul i Amalekici

Dzisiaj z Biblii: 1 Księga Samuela 15,1-23 · około 6 minut czytania

Werset dnia

Samuel odpowiedział: Czy PAN ma takie samo upodobanie w całopaleniach i ofiarach jak w posłuszeństwie głosowi PANA? Oto posłuszeństwo jest lepsze niż ofiara, lepiej jest słuchać, niż ofiarowywać tłuszcz baranów.

Własnymi słowami: Bogu nie zależy na pokazówce ani na rzeczach, o które nie prosił. Ważniejsze jest, żeby Go słuchać i robić to, o co naprawdę prosi.

1 Księga Samuela 15,22 · Uwspółcześniona Biblia Gdańska

To jeden z tych rozdziałów, które mało kto czyta na głos. Bóg wydaje polecenie, które brzmi okrutnie, a człowiek, któremu je przekazano, robi je tylko w połowie i nazywa to pobożnością. Jeśli czytając to, pomyślisz, że coś tu jest nie w porządku, jesteś w dobrym towarzystwie. Zajmijmy się najpierw tym, co trudne, a potem tym, co Samuel powiedział Saulowi.

Samuel przychodzi do Saula z poleceniem od Boga. Amalekici, lud z pustyni, napadli na Izraelitów w drodze z Egiptu, gdy ci byli zmęczeni i bezbronni. Teraz Saul ma ich pokonać i niczego nie brać dla siebie. Tekst mówi wprost, że ma zabić także kobiety, dzieci i zwierzęta. To jedno z najtrudniejszych miejsc w całej Biblii. Nie będę udawać, że nie jest. Wrócimy do niego w pytaniu poniżej.

Saul wygrywa bitwę. Ale oszczędza króla Amalekitów, Agaga, i najlepsze zwierzęta. Niszczy tylko to, co lichsze i bezwartościowe. Polecenie było proste i jasne, a mimo to zostało wykonane wybiórczo: co cenne, to zostaje, co bezwartościowe, to idzie pod nóż. Wygląda to jak pół posłuszeństwa, które na zewnątrz da się obronić.

Gdy Samuel przychodzi, Saul wita go słowami: wypełniłem słowo Pana. Samuel odpowiada pytaniem, które brzmi jak z komedii: a co to za beczenie owiec, które słyszę? Saul zaczyna się tłumaczyć. To lud je wziął, ale po to, żeby złożyć ofiarę. Zwróć uwagę, że mówi o „Panu, twoim Bogu”, jakby to był Bóg Samuela, a nie jego. I robi to dwa razy.

Wtedy Samuel mówi jedno z najważniejszych zdań całego Starego Testamentu: czy Pan ma takie samo upodobanie w całopaleniach jak w posłuszeństwie? Posłuszeństwo jest lepsze niż ofiara. Ofiara, czyli zwierzę złożone Bogu, była wtedy częścią religii, ale Samuel mówi, że nie zastąpi ona słuchania. Kto zamienia jedno na drugie, robi pokazówkę.

Saul w końcu przyznaje się do winy, ale z dziwnym wyjaśnieniem: bałem się ludu i posłuchałem jego głosu. I zaraz prosi, żeby Samuel uszanował go przed starszymi ludu. Tak jakby ważniejsze było to, jak wygląda, niż to, co zrobił. Samuel odmawia. Samuel już nigdy nie odwiedzi Saula, ale tekst mówi, że bolał nad nim.

Głębiej

Saul dwa razy mówi do Samuela „twój Bóg”. To drobny szczegół, który łatwo przeoczyć, a mówi bardzo dużo. Mówi tak człowiek, który robi coś religijnego, ale nie traktuje tej relacji jako własnej. Dla niego Bóg jest kimś, kogo trzeba zadowolić, jak szefa albo nauczyciela, a nie kimś, z kim się żyje. W tym świetle słowa Samuela o posłuszeństwie nie są wyrzutem o brak dyscypliny. To pytanie o to, czy w ogóle znasz tego, komu się podporządkowujesz. Posłuszeństwo bez relacji staje się strachem albo pokazówką, a relacja bez posłuszeństwa to puste słowa.

Trudne pytanie

Jak Bóg może kazać zabić wszystkich, nawet dzieci? Czy to nie jest po prostu ludobójstwo?

To najtrudniejsze pytanie tego dnia i nie mam odpowiedzi, która uspokoi wszystkich. Chrześcijanie rozumieją te teksty różnie. Jedni zwracają uwagę na język starożytnej wojny, który często był przesadny: w tej samej księdze Amalekici pojawiają się później znowu, więc „wybicie wszystkich” nie musiało znaczyć dosłownie wszystkich. Inni mówią, że nie ma tu łatwego rozwiązania, i czytają to w świetle tego, co Jezus pokazuje o Bogu. Kilka rzeczy jest jednak pewnych. Tekst dotyczy jednego ludu w jednym czasie i nie jest instrukcją dla nikogo dzisiaj. I nie musisz udawać, że ci to nie przeszkadza.

Co z tym zrobić

Wiara może zacząć być czymś, co się robi, żeby kogoś zadowolić. Rodziców, babcię, księdza albo pastora, grupę. Chodzisz, bo trzeba, mówisz, co należy, a rozmowy z Bogiem prawie nie ma. Tak jak Saul mówił „twój Bóg”, tak ty możesz myśleć „Bóg moich rodziców”. Albo odwrotnie: robisz coraz więcej, żeby zasłużyć na akceptację, i ciągle czujesz, że to za mało. Samuel mówi: tego Bóg nie chce. Krok na dziś: wybierz jedną rzecz, którą robisz w sprawach wiary tylko po to, żeby dobrze wyglądać, i zrób ją raz tylko dla Boga. Albo przestań ją robić i powiedz Mu wprost, dlaczego. To nie jest bunt. To początek własnej wiary.

Do przemyślenia

  • Czy w twoim życiu jest coś, co robisz „dla Boga” albo „dla Kościoła”, a naprawdę robisz to, żeby ktoś cię pochwalił?
  • Czy Bóg jest dla ciebie kimś własnym, czy raczej kimś, kto należy do twoich rodziców, kościoła albo grupy? Po czym to poznajesz?
  • Samuel odpowiada Saulowi: słuchanie jest lepsze niż pokazówka. Co dla ciebie znaczy, że ktoś naprawdę słucha, a nie tylko się zgadza?

Jeden krok

Dziś zrób jedną rzecz związaną z wiarą bez pokazywania jej komukolwiek: bez zdjęcia, bez słowa o tym i bez oczekiwania pochwały. Potem zanotuj, jak to się różniło od tego, co robisz na pokaz.

Modlitwa

Boże, czasem robię rzeczy, o które mnie nie prosiłeś, żeby czuć się lepiej albo żeby inni lepiej o mnie myśleli. Naucz mnie słuchać Ciebie, a nie tylko dobrze wyglądać. I przyznaję, że ten rozdział jest dla mnie trudny, więc proszę o szczerość, nie o szybkie odpowiedzi. Amen.

Chcesz więcej?

To rozważanie idzie tym samym planem co podcast „Biblia w rok”. Tego dnia czytamy: 1 Księga Samuela 15-17.